गोपालहृदयस्तोत्रम् अथवा विष्णुहृदयस्तोत्रम् Gopalahridayastotram

विष्णुहृदयस्तोत्रम्श्री गणेशाय नमः ।ॐ अस्य श्रीगोपालहृदयस्तोत्रमन्त्रस्य । श्रीभगवान् सङ्कर्षण ऋषिः ।गायत्री छन्दः । ॐ बीजम् । लक्ष्मीः शक्तिः । गोपालः परमात्मा देवता ।प्रद्युम्नः कीलकम् । मनोवाक्कायार्जितसर्वपापक्षयार्थेश्रीगोपालप्रीत्यर्थे गोपालहृदयस्तोत्रजपे विनियोगः ।श्रीसङ्कर्षण उवाच ।ॐ ममाग्रतः सदा विष्णुः पृष्ठतश्चापि केशवः ।गोविन्दो दक्षिणे पार्श्वे वामे च मधुसूदनः ॥ १॥

viṣṇuhṛdayastotramśrī gaṇeśāya namaḥ |oṃ asya śrīgopālahṛdayastotramantrasya | śrībhagavān saṅkarṣaṇa ṛṣiḥ |gāyatrī chandaḥ | oṃ bījam | lakṣmīḥ śaktiḥ | gopālaḥ paramātmā devatā |pradyumnaḥ kīlakam | manovākkāyārjitasarvapāpakṣayārtheśrīgopālaprītyarthe gopālahṛdayastotrajape viniyogaḥ |śrīsaṅkarṣaṇa uvāca |oṃ mamāgrataḥ sadā viṣṇuḥ pṛṣṭhataścāpi keśavaḥ |govindo dakṣiṇe pārśve vāme ca madhusūdanaḥ || 1||

उपरिष्टात्तु वैकुण्ठो वाराहः पृथिवीतले ।अवान्तरदिशः पातु तासु सर्वासु माधवः ॥ २॥

upariṣṭāttu vaikuṇṭho vārāhaḥ pṛthivītale |avāntaradiśaḥ pātu tāsu sarvāsu mādhavaḥ || 2||

गच्छतस्तिष्ठतो वापि जाग्रतः स्वपतोऽपि वा ।नरसिंहकृताद्गुप्तिर्वासुदेवमयो ह्ययम् ॥ ३॥

gacchatastiṣṭhato vāpi jāgrataḥ svapato'pi vā |narasiṃhakṛtādguptirvāsudevamayo hyayam || 3||

अव्यक्तं चैवास्य योनिं वदन्ति व्यक्तं देहं दीर्घमायुर्गतिश्च ।वह्निर्वक्त्रं चन्द्रसूर्यौ च नेत्रे दिशः श्रोते घ्राणमायुश्च वायुम् ॥ ४॥

avyaktaṃ caivāsya yoniṃ vadanti vyaktaṃ dehaṃ dīrghamāyurgatiśca |vahnirvaktraṃ candrasūryau ca netre diśaḥ śrote ghrāṇamāyuśca vāyum || 4||

वाचं वेदा हृदयं वै नभश्च पृथ्वी पादौ तारका रोमकूपाः ।अङ्गान्युपाङ्गान्यधिदेवता च विद्यादुपस्थं हि तथा समुद्रम् ॥ ५॥

vācaṃ vedā hṛdayaṃ vai nabhaśca pṛthvī pādau tārakā romakūpāḥ |aṅgānyupāṅgānyadhidevatā ca vidyādupasthaṃ hi tathā samudram || 5||

तं देवदेवं शरणं प्रजानां यज्ञात्मकं सर्वलोकप्रतिष्ठम् ।अजं वरेण्यं वरदं वरिष्ठं ब्रह्माणमीशं पुरुषं नमस्ते ॥ ६॥

taṃ devadevaṃ śaraṇaṃ prajānāṃ yajñātmakaṃ sarvalokapratiṣṭham |ajaṃ vareṇyaṃ varadaṃ variṣṭhaṃ brahmāṇamīśaṃ puruṣaṃ namaste || 6||

आद्यं पुरुषमीशानं पुरुहूतं पुरस्कृतम् ।ऋतमेकाक्षरं ब्रह्म व्यक्तासक्तं सनातनम् ॥ ७॥

ādyaṃ puruṣamīśānaṃ puruhūtaṃ puraskṛtam |ṛtamekākṣaraṃ brahma vyaktāsaktaṃ sanātanam || 7||

महाभारतमाख्यानं कुरुक्षेत्रं सरस्वतीम् ।केशवं गां च गङ्गां च कीर्तयेन्मां प्रसीदति ॥ ८॥

mahābhāratamākhyānaṃ kurukṣetraṃ sarasvatīm |keśavaṃ gāṃ ca gaṅgāṃ ca kīrtayenmāṃ prasīdati || 8||

ॐ भूः पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ भुवः पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ स्वः पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ महः पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ जनः पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ तपः पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ सत्यं पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ भूर्भुवः स्वः पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ वासुदेवाय पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ सङ्कर्षणाय पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ प्रद्युम्नाय पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ अनिरुद्धाय पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ हयग्रीवाय पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ भवाद्भवाय पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ केशवाय पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ नारायणाय पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ माधवाय पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ गोविन्दाय पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ विष्णवे पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ मधुसूदनाय पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ वैकुण्ठाय पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ अच्युताय पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ त्रिविक्रमाय पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ वामनाय पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ श्रीधराय पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ हृषीकेशाय पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ पद्मनाभाय पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ मुकुन्दाय पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ दामोदराय पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ सत्याय पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ ईशानाय पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ तत्पुरुषाय पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ पुरुषोत्तमाय पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ श्री रामचन्द्राय पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ श्री नृसिंहाय पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ अनन्ताय पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ विश्वरूपाय पुरुषाय पुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।ॐ प्रणवेन्दुवह्निरविसहस्रनेत्राय पुरुषायपुरुषरूपाय वासुदेवाय नमो नमः ।य इदं गोपालहृदयमधीते स ब्रह्महत्यायाः पूतो भवति ।सुरापानात् स्वर्णस्तेयात् वृषलीगमनात् पति सम्भाषणात्असत्यादगम्यागमनात् अपेयपानादभक्ष्यभक्षणाच्च पूतो भवति ।अब्रह्मचारी ब्रह्मचारी भवति । भगवान्महाविष्णुरित्याह ।॥ इति गोपालहृदयस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥

oṃ bhūḥ puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ bhuvaḥ puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ svaḥ puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ mahaḥ puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ janaḥ puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ tapaḥ puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ satyaṃ puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ bhūrbhuvaḥ svaḥ puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ vāsudevāya puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ saṅkarṣaṇāya puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ pradyumnāya puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ aniruddhāya puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ hayagrīvāya puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ bhavādbhavāya puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ keśavāya puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ nārāyaṇāya puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ mādhavāya puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ govindāya puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ viṣṇave puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ madhusūdanāya puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ vaikuṇṭhāya puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ acyutāya puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ trivikramāya puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ vāmanāya puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ śrīdharāya puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ hṛṣīkeśāya puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ padmanābhāya puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ mukundāya puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ dāmodarāya puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ satyāya puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ īśānāya puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ tatpuruṣāya puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ puruṣottamāya puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ śrī rāmacandrāya puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ śrī nṛsiṃhāya puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ anantāya puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ viśvarūpāya puruṣāya puruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |oṃ praṇavenduvahniravisahasranetrāya puruṣāyapuruṣarūpāya vāsudevāya namo namaḥ |ya idaṃ gopālahṛdayamadhīte sa brahmahatyāyāḥ pūto bhavati |surāpānāt svarṇasteyāt vṛṣalīgamanāt pati sambhāṣaṇātasatyādagamyāgamanāt apeyapānādabhakṣyabhakṣaṇācca pūto bhavati |abrahmacārī brahmacārī bhavati | bhagavānmahāviṣṇurityāha ||| iti gopālahṛdayastotraṃ sampūrṇam ||