गोपालविंशतिस्तोत्रम् Gopala Vinshatistotram

श्रीमान् वेंकटनाथार्यः कवितार्किककेसरी ।वेदान्ताचार्यवर्यो मे सन्निधत्तां सदा हृदि ॥वन्दे वृन्दावनचरं वलव्वीजनवल्लभम् ।जयन्तीसम्भवं धाम वैजयन्तीविभूषणम् ॥ १॥

śrīmān veṃkaṭanāthāryaḥ kavitārkikakesarī |vedāntācāryavaryo me sannidhattāṃ sadā hṛdi ||vande vṛndāvanacaraṃ valavvījanavallabham |jayantīsambhavaṃ dhāma vaijayantīvibhūṣaṇam || 1||

वाचं निजाङ्करसिकां प्रसमीक्षमाणोवक्त्रारविन्दविनिवेशितपांचजन्यः ।वर्णः त्रिकोणरूचिरे वरपुण्डरीकेबद्धासनो जयति वल्लवचक्रवर्ती ॥ २॥

vācaṃ nijāṅkarasikāṃ prasamīkṣamāṇovaktrāravindaviniveśitapāṃcajanyaḥ |varṇaḥ trikoṇarūcire varapuṇḍarīkebaddhāsano jayati vallavacakravartī || 2||

आम्नायगन्धरुदितस्फुरिताधरोष्ठम्आस्राविलेक्षणमनुक्षणमन्दहासम् ।गोपालडिम्भवपुषं कुहना जनन्याःप्राणस्तनन्धयमवैमि परं पुमांसम् ॥ ३॥

āmnāyagandharuditasphuritādharoṣṭhamāsrāvilekṣaṇamanukṣaṇamandahāsam |gopālaḍimbhavapuṣaṃ kuhanā jananyāḥprāṇastanandhayamavaimi paraṃ pumāṃsam || 3||

आविर्भवत्वनिभृताभरणं पुरस्तात्आकुंचितैकचरण निभृहितान्यपादम् ।दध्नानिबद्धमुखरेण निबद्धतालंनाथस्य नन्दभवने नवनीतनाट्यम् ॥ ४॥

āvirbhavatvanibhṛtābharaṇaṃ purastātākuṃcitaikacaraṇa nibhṛhitānyapādam |dadhnānibaddhamukhareṇa nibaddhatālaṃnāthasya nandabhavane navanītanāṭyam || 4||

कुन्दप्रसूनविशदैर्दशनैश्चर्तुभिःसंदश्य मातुरनिशं कुचचूचुकाग्रम् ।नन्दस्य वक्त्रमवलोकयतो मुरारेर्मन्दस्थितं मममनीषितमातनोतु ॥ ५॥

kundaprasūnaviśadairdaśanaiścartubhiḥsaṃdaśya māturaniśaṃ kucacūcukāgram |nandasya vaktramavalokayato murārermandasthitaṃ mamamanīṣitamātanotu || 5||

हर्तुं कुम्भे विनिहितकरः स्वादु हैयङ्गवीनंदृष्ट्वा दामग्रहणचटुलां मातरं जातरोषाम् ।पायादीषत्प्रचलितपदौ नापगच्छन्न तिष्ठन्मिथ्यागोपः सपदि नयने मीलयन् विश्वगोप्ता ॥ ६॥

hartuṃ kumbhe vinihitakaraḥ svādu haiyaṅgavīnaṃdṛṣṭvā dāmagrahaṇacaṭulāṃ mātaraṃ jātaroṣām |pāyādīṣatpracalitapadau nāpagacchanna tiṣṭhanmithyāgopaḥ sapadi nayane mīlayan viśvagoptā || 6||

व्रजयोषिदपाङ्ग वेधनीयंमथुराभाग्यमनन्यभोग्यमीडे ।वसुदेववधू स्तनन्धयं तद्किमपि ब्रह्म किशोरभावदृश्यम् ॥ ८॥

vrajayoṣidapāṅga vedhanīyaṃmathurābhāgyamananyabhogyamīḍe |vasudevavadhū stanandhayaṃ tadkimapi brahma kiśorabhāvadṛśyam || 8||

परिवर्तितकन्धरं भयेनस्मितफुल्लाधरपल्लवं स्मरामि ।विटपित्वनिरासकं कयोश्चिद्विपुलोलूखलकर्षकं कुमारम् ॥ ९॥

parivartitakandharaṃ bhayenasmitaphullādharapallavaṃ smarāmi |viṭapitvanirāsakaṃ kayościdvipulolūkhalakarṣakaṃ kumāram || 9||

निकटेषु निशामयामि नित्यंनिगमान्तैरधुनाऽपि मृग्यमाणम् ।यमलार्जुनदृष्टबालकेलिंयमुनासाक्षिकयौवनं युवानम् ॥ १०॥

nikaṭeṣu niśāmayāmi nityaṃnigamāntairadhunā'pi mṛgyamāṇam |yamalārjunadṛṣṭabālakeliṃyamunāsākṣikayauvanaṃ yuvānam || 10||

पदवीमदवीयसीं विमुक्तेरटवीं सम्पदम्बु वाहयन्तीम् ।अरूणाधरसाभिलाषवंशांकरुणां कारणमानुषीं भजामि ॥ ११॥

padavīmadavīyasīṃ vimukteraṭavīṃ sampadambu vāhayantīm |arūṇādharasābhilāṣavaṃśāṃkaruṇāṃ kāraṇamānuṣīṃ bhajāmi || 11||

अनिमेषनिवेष्णीयमक्ष्णोरजहद्यौवनमाविरस्तु चित्ते ।कलहायितकुन्तलं कलापैःकरुणोन्मादकविग्रहं महो मे ॥ १२॥

animeṣaniveṣṇīyamakṣṇorajahadyauvanamāvirastu citte |kalahāyitakuntalaṃ kalāpaiḥkaruṇonmādakavigrahaṃ maho me || 12||

अनुयायिमनोज्ञवंशनालैरवतु स्पर्शितवल्लवीविमोहैः ।अनघस्मितशीतलैरसौ माम्अनुकम्पासरिदम्बुजैरपाङ्गैः ॥ १३॥

anuyāyimanojñavaṃśanālairavatu sparśitavallavīvimohaiḥ |anaghasmitaśītalairasau māmanukampāsaridambujairapāṅgaiḥ || 13||

अधराहितचारूवंशनालामकुटालम्बिमयूरपिञ्च्छमालाः ।हरिनीलशिलाविभङ्गनीलाःप्रतिभाः सन्तु ममान्तिमप्रयाणे ॥ १४॥

adharāhitacārūvaṃśanālāmakuṭālambimayūrapiñcchamālāḥ |harinīlaśilāvibhaṅganīlāḥpratibhāḥ santu mamāntimaprayāṇe || 14||

अखिलानवलोकयामि कालान्महिलादीनभुजान्तरस्यूनः ।अभिलाषपदं व्रजाङ्गनानाम्अभिलाक्रमदूरमाभिरूप्यम् ॥ १५॥

akhilānavalokayāmi kālānmahilādīnabhujāntarasyūnaḥ |abhilāṣapadaṃ vrajāṅganānāmabhilākramadūramābhirūpyam || 15||

महसे महिताय मौलिनाविनतेनाञ्जलिमञ्जनत्विषे ।कलयामि विमुग्धवल्लवीवलयाभाषितमञ्जुवेणवे ॥ १६॥

mahase mahitāya maulināvinatenāñjalimañjanatviṣe |kalayāmi vimugdhavallavīvalayābhāṣitamañjuveṇave || 16||

जयतु ललितवृत्तिं शिक्षितो वल्लवीनांशिथिलवलयशिञ्जाशीतलैर्हस्ततालैः ।अखिलभुवनरक्षागोपवेशस्य विष्णोरधरमणिसुधायामंशवान् वंशनालः ॥ १७॥

jayatu lalitavṛttiṃ śikṣito vallavīnāṃśithilavalayaśiñjāśītalairhastatālaiḥ |akhilabhuvanarakṣāgopaveśasya viṣṇoradharamaṇisudhāyāmaṃśavān vaṃśanālaḥ || 17||

चित्राकल्पः श्रवसि कलयल्लाङ्गलीकर्णपूरंबर्होत्तंसस्फुरितचिकुरो बन्धुजीवं दधानः ।गुंजाबद्धामुरसि ललितां धारयन् हारयष्टिंगोपस्त्रीणां जयति कितवः कोऽपि कौमारहारी ॥ १८॥

citrākalpaḥ śravasi kalayallāṅgalīkarṇapūraṃbarhottaṃsasphuritacikuro bandhujīvaṃ dadhānaḥ |guṃjābaddhāmurasi lalitāṃ dhārayan hārayaṣṭiṃgopastrīṇāṃ jayati kitavaḥ ko'pi kaumārahārī || 18||

लीलायष्टिं करकिसलये दक्षिणे न्यस्त धन्यामंसे देव्याः पुलकरुचिरे सन्निविष्टान्यबाहुः ।मेघश्यामो जयति ललितो मेखलादत्तवेणुर्गुञ्जापीडस्फुरितचिकुरो गोपकन्याभुजङ्गः ॥ १९॥

līlāyaṣṭiṃ karakisalaye dakṣiṇe nyasta dhanyāmaṃse devyāḥ pulakarucire sanniviṣṭānyabāhuḥ |meghaśyāmo jayati lalito mekhalādattaveṇurguñjāpīḍasphuritacikuro gopakanyābhujaṅgaḥ || 19||

प्रत्यालीढस्थितिंअधिगतां प्राप्तगाढाङ्कपालींपश्चादीषन्मिलितनयनां प्रेयसीं प्रेक्षमाणः ।भस्त्रायन्त्रप्रणिहितकरो भक्तजीवातुरव्याद्वारिक्रीडानिबिडवसनो वल्लवीवल्लभो नः ॥ २०॥

pratyālīḍhasthitiṃadhigatāṃ prāptagāḍhāṅkapālīṃpaścādīṣanmilitanayanāṃ preyasīṃ prekṣamāṇaḥ |bhastrāyantrapraṇihitakaro bhaktajīvāturavyādvārikrīḍānibiḍavasano vallavīvallabho naḥ || 20||

वासो हृत्वा दिनकरसुतासन्निधौ वल्लवीनांलीलास्मेरो जयति ललितामास्थितः कुन्दशाखाम् ।सव्रीडाभिस्तदनु वसने ताभिरभ्यर्थ्यमानेकामी कश्चित्करकमलयोरञ्जलिं याचमानः ॥ २१॥

vāso hṛtvā dinakarasutāsannidhau vallavīnāṃlīlāsmero jayati lalitāmāsthitaḥ kundaśākhām |savrīḍābhistadanu vasane tābhirabhyarthyamānekāmī kaścitkarakamalayorañjaliṃ yācamānaḥ || 21||

इत्यनन्यमनसा विनिर्मितांवेंकटेशकविना स्तुतिं पठन् ।दिव्यवेणुरसिकं समीक्षतेदैवतं किमपि यौवतप्रियम् ॥ २२॥

ityananyamanasā vinirmitāṃveṃkaṭeśakavinā stutiṃ paṭhan |divyaveṇurasikaṃ samīkṣatedaivataṃ kimapi yauvatapriyam || 22||

॥ इति श्रीवेदान्तदेशिककृतं गोपालविंशतिस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥

|| iti śrīvedāntadeśikakṛtaṃ gopālaviṃśatistotraṃ sampūrṇam ||