श्रीशङ्कराचार्याष्टकम् Shri Shankaracharyashtakam

श्रीगणेशाय नमः ।अथ श्रीशङ्कराचार्याष्टकम् ।धर्मो ब्रह्मेत्युभयविषयं ज्ञापयत्येव वेदोनायं लोके पुरुषमतिजः काव्यकल्पानुकल्पः ।प्रामाण्यं च स्वयमिह भवेदित्यनूद्दिष्टवन्तंभाष्याचार्यं प्रणमत सदा शङ्करं न्यासिवर्यम् ॥ १॥

śrīgaṇeśāya namaḥ |atha śrīśaṅkarācāryāṣṭakam |dharmo brahmetyubhayaviṣayaṃ jñāpayatyeva vedonāyaṃ loke puruṣamatijaḥ kāvyakalpānukalpaḥ |prāmāṇyaṃ ca svayamiha bhavedityanūddiṣṭavantaṃbhāṣyācāryaṃ praṇamata sadā śaṅkaraṃ nyāsivaryam || 1||

धर्मो नित्यं विधिविषयतो ज्ञापयत्येष वेदस्तस्मिन्निष्ठा द्विविधमुदिता कामजाकामजाभ्याम् ।काम्यं कर्म त्रिदिवभुवनायेत्यनूद्दिष्टवन्तंभाष्याचार्यं प्रणमत सदा शङ्करं न्यासिवर्यम् ॥ २॥

dharmo nityaṃ vidhiviṣayato jñāpayatyeṣa vedastasminniṣṭhā dvividhamuditā kāmajākāmajābhyām |kāmyaṃ karma tridivabhuvanāyetyanūddiṣṭavantaṃbhāṣyācāryaṃ praṇamata sadā śaṅkaraṃ nyāsivaryam || 2||

कामापेतं भवति मनसः शोधनायात्र लोकेतस्मान्नूनं विविदिषति ना साधनैः संयुतः सन् ।तस्माद्धर्मं चरत मनुजा इत्यनूद्दिष्टवनतंभाष्याचार्यं प्रणमत सदा शङ्करं न्यासिवर्यम् ॥ ३॥

kāmāpetaṃ bhavati manasaḥ śodhanāyātra loketasmānnūnaṃ vividiṣati nā sādhanaiḥ saṃyutaḥ san |tasmāddharmaṃ carata manujā ityanūddiṣṭavanataṃbhāṣyācāryaṃ praṇamata sadā śaṅkaraṃ nyāsivaryam || 3||

वेदो यस्मिन् विधिमुखभिदा षड्विधः शास्त्रसिद्धोवैधो भेदो दशहतशतं पूर्वतन्त्रे प्रसिद्धः ।धर्माद्यर्थः प्रमितिपुरतश्चेत्यनूद्दिष्टवन्तंभाष्याचार्यं प्रणमत सदा शङ्करं न्यासिवर्यम् ॥ ४॥

vedo yasmin vidhimukhabhidā ṣaḍvidhaḥ śāstrasiddhovaidho bhedo daśahataśataṃ pūrvatantre prasiddhaḥ |dharmādyarthaḥ pramitipurataścetyanūddiṣṭavantaṃbhāṣyācāryaṃ praṇamata sadā śaṅkaraṃ nyāsivaryam || 4||

अद्वैतार्थग्रहणपटुतां पूर्वतन्त्रानुकूलंशास्त्राज्ज्ञात्वा कुरुत सुधियो धर्मचर्यां यथार्थम् ।नोचेत्कष्टं नरकगमनं चेत्यनूद्दिष्टवन्तंभाष्याचार्यं प्रणमत सदा शङ्करं न्यासिवर्यम् ॥ ५॥

advaitārthagrahaṇapaṭutāṃ pūrvatantrānukūlaṃśāstrājjñātvā kuruta sudhiyo dharmacaryāṃ yathārtham |nocetkaṣṭaṃ narakagamanaṃ cetyanūddiṣṭavantaṃbhāṣyācāryaṃ praṇamata sadā śaṅkaraṃ nyāsivaryam || 5||

द्वैतं मिथ्या यदि भवति चेत्प्राप्यतेऽद्वैतसिद्धिस्तस्याः प्राप्त्यै प्रथममधुना साध्यते द्वैतनिष्ठम् ।मिथ्यात्वं यच्छ्रुतिशतगतं चेत्यनूद्दिष्टवन्तंभाष्याचार्यं प्रणमत सदा शङ्करं न्यासिवर्यम् ॥ ६॥

dvaitaṃ mithyā yadi bhavati cetprāpyate'dvaitasiddhistasyāḥ prāptyai prathamamadhunā sādhyate dvaitaniṣṭham |mithyātvaṃ yacchrutiśatagataṃ cetyanūddiṣṭavantaṃbhāṣyācāryaṃ praṇamata sadā śaṅkaraṃ nyāsivaryam || 6||

नाना नेहेत्युपदिशति वाग्द्वैतमिथ्यात्वसिद्ध्यैद्वैतं मिथ्या परिमितिगतेर्दृश्यतः स्वप्नवत्स्यात् ।एवंरूपा ह्यनुमितिमितिशेत्यनूद्दिष्टवन्तंभाष्याचार्यं प्रणमत सदा शङ्करं न्यासिवर्यम् ॥ ७॥

nānā nehetyupadiśati vāgdvaitamithyātvasiddhyaidvaitaṃ mithyā parimitigaterdṛśyataḥ svapnavatsyāt |evaṃrūpā hyanumitimitiśetyanūddiṣṭavantaṃbhāṣyācāryaṃ praṇamata sadā śaṅkaraṃ nyāsivaryam || 7||

एवं मिथ्या जगदिदमिति ज्ञायतां निश्चयेनब्रह्माहं चेत्यलमनुभवः प्राप्यतां वेदवाक्यात् ।शान्तो भूयात् तदनु च सुखं चेत्यनूद्दिष्टवन्तंशान्त्यानन्दः प्रणमति यतिः शङ्कराचार्यमूर्तिम् ॥ ८॥

evaṃ mithyā jagadidamiti jñāyatāṃ niścayenabrahmāhaṃ cetyalamanubhavaḥ prāpyatāṃ vedavākyāt |śānto bhūyāt tadanu ca sukhaṃ cetyanūddiṣṭavantaṃśāntyānandaḥ praṇamati yatiḥ śaṅkarācāryamūrtim || 8||

शान्त्यानन्दसरस्वत्या कृतं शाङ्करमष्टकम् ।यः पठेद्भक्तिसंयुक्तः स सर्वां सिद्धिमाप्नुयात् ॥ ९॥

śāntyānandasarasvatyā kṛtaṃ śāṅkaramaṣṭakam |yaḥ paṭhedbhaktisaṃyuktaḥ sa sarvāṃ siddhimāpnuyāt || 9||

इति श्रीपरमहंसपरिव्राजकाचार्यश्रीशान्त्यानन्दसरस्वतिविरचितंश्रीशङ्कराचार्याष्टकं समाप्तम् ॥

iti śrīparamahaṃsaparivrājakācāryaśrīśāntyānandasarasvativiracitaṃśrīśaṅkarācāryāṣṭakaṃ samāptam ||