शङ्कराचार्यस्तोत्रकदम्बम् Shri Shankaracharyastotrakadambam

(कालटिक्षेत्रे)चिन्मुद्रां दक्षहस्ते प्रणतजनमहाबोधदात्रीं दधानंवामे नम्रेष्टदानप्रकटनचतुरं चिह्नमप्यादधानम् ।कारुण्यापारवार्धिं यतिवरवपुषं शङ्करं शङ्करांशंचन्द्राहङ्कारहुङ्कृत्स्मितलसितमुखं भावयाम्यन्तरङ्गे ॥ १॥

(kālaṭikṣetre)cinmudrāṃ dakṣahaste praṇatajanamahābodhadātrīṃ dadhānaṃvāme namreṣṭadānaprakaṭanacaturaṃ cihnamapyādadhānam |kāruṇyāpāravārdhiṃ yativaravapuṣaṃ śaṅkaraṃ śaṅkarāṃśaṃcandrāhaṅkārahuṅkṛtsmitalasitamukhaṃ bhāvayāmyantaraṅge || 1||

बीजमिदं मत्पादप्रपतनमखिलेप्सितार्थपूगस्य ।इति बोधनाय धत्से चिन्मुद्रां किं यतीशान ॥ २॥

bījamidaṃ matpādaprapatanamakhilepsitārthapūgasya |iti bodhanāya dhatse cinmudrāṃ kiṃ yatīśāna || 2||

मायावशाज्जगदिदमनुक्षणं भिन्नभिन्नमाभाति ।इति बोधनाय गुरुराडरूपमपि रक्तमम्बरं धत्से ॥ ३॥

māyāvaśājjagadidamanukṣaṇaṃ bhinnabhinnamābhāti |iti bodhanāya gururāḍarūpamapi raktamambaraṃ dhatse || 3||

यतिवेषधरणकाले त्यक्ता नागेश्वराः किं त्वाम् ।अधुना मालाव्याजात्सेवन्ते शङ्कर ब्रूहि ॥ ४॥

yativeṣadharaṇakāle tyaktā nāgeśvarāḥ kiṃ tvām |adhunā mālāvyājātsevante śaṅkara brūhi || 4||

गुरुवर पाहि सदा मां नतवरवरदानचण्ड धृतदण्ड ।अकलङ्कक्षयहीनस्वयशश्चन्द्रप्रकाशिताशान्त ॥ ५॥

guruvara pāhi sadā māṃ natavaravaradānacaṇḍa dhṛtadaṇḍa |akalaṅkakṣayahīnasvayaśaścandraprakāśitāśānta || 5||

सोमसदृक्षमुखाब्जं कोमलपदयुग्मविजितकञ्जातम् ।सीमविहीनकृपाब्धिं श्यामग्रीवावतारगुरुमीडे ॥ ६॥

somasadṛkṣamukhābjaṃ komalapadayugmavijitakañjātam |sīmavihīnakṛpābdhiṃ śyāmagrīvāvatāragurumīḍe || 6||

शङ्करगुरुराड्गगनं हंसाद्यैः पक्षिभिः सदा सेव्यम् ।करुणामारुतपूरितमनिशं ध्यायामि हृत्सरोजेऽहम् ॥ ७॥

śaṅkaragururāḍgaganaṃ haṃsādyaiḥ pakṣibhiḥ sadā sevyam |karuṇāmārutapūritamaniśaṃ dhyāyāmi hṛtsaroje'ham || 7||

अज्ञानाभिधवृत्रगर्वहरणं विज्ञानवज्रोल्लसत्पाणिं काममुखासुरक्षयकरं स्वात्माभिधस्वर्गदंकिञ्च प्रौढविवेकनामकजयन्तोद्यन्निजोत्सङ्गकंश्रीमच्छङ्करनामकं हृदि सदा कुर्वे यतीन्द्रं मुदा ॥ ८॥

ajñānābhidhavṛtragarvaharaṇaṃ vijñānavajrollasatpāṇiṃ kāmamukhāsurakṣayakaraṃ svātmābhidhasvargadaṃkiñca prauḍhavivekanāmakajayantodyannijotsaṅgakaṃśrīmacchaṅkaranāmakaṃ hṛdi sadā kurve yatīndraṃ mudā || 8||

शङ्करगुरुराट्तार्क्ष्यं पापोरगदर्पचर्वणधुरीणम् ।लघ्वाऽऽकाशगतिप्रदमनिशं प्रणमामि नित्यवियदाप्त्यै ॥ ९॥

śaṅkaragururāṭtārkṣyaṃ pāporagadarpacarvaṇadhurīṇam |laghvā''kāśagatipradamaniśaṃ praṇamāmi nityaviyadāptyai || 9||

अज्ञोऽप्यश्रुतशास्त्राण्याशु किल व्याकरोति यत्कृपया ।निखिलकलाधिपमनिशं तमहं प्रणमामि शङ्कराचार्यम् ॥ १०॥

ajño'pyaśrutaśāstrāṇyāśu kila vyākaroti yatkṛpayā |nikhilakalādhipamaniśaṃ tamahaṃ praṇamāmi śaṅkarācāryam || 10||

विलोक्य त्वामब्जं शिरसि निदधानं हि सततंपयोजं चाप्यागाद्वहति कृपया मामपि गुरुः ।अहं चाप्यब्जं खल्वत इति तदाशानुसरणात्पयोजं धत्से किं शिरसि वद नम्राय यतिराट् ॥ ११॥

vilokya tvāmabjaṃ śirasi nidadhānaṃ hi satataṃpayojaṃ cāpyāgādvahati kṛpayā māmapi guruḥ |ahaṃ cāpyabjaṃ khalvata iti tadāśānusaraṇātpayojaṃ dhatse kiṃ śirasi vada namrāya yatirāṭ || 11||

आधारादिषडम्बुजानि गुरुणा योगेन भित्त्वा चिराच्छीर्षस्थं च सहस्रपत्रजलजं सम्प्राप्य सौख्यं परम् ।यत्प्राप्स्यन्ति तदाशु मत्प्रणमनाद्भूयादिति ख्यापनंकर्तुं फुल्लसरोजसप्तकमहो धत्से गुरूणां गुरो ॥ १२॥

ādhārādiṣaḍambujāni guruṇā yogena bhittvā cirācchīrṣasthaṃ ca sahasrapatrajalajaṃ samprāpya saukhyaṃ param |yatprāpsyanti tadāśu matpraṇamanādbhūyāditi khyāpanaṃkartuṃ phullasarojasaptakamaho dhatse gurūṇāṃ guro || 12||

अष्टाङ्गयोगमचिराल्लभते मत्पादनम्रलोका इति ।बोधयितुं धत्से किं कमलान्यष्टौ गुरो ब्रूहि ॥ १३॥

aṣṭāṅgayogamacirāllabhate matpādanamralokā iti |bodhayituṃ dhatse kiṃ kamalānyaṣṭau guro brūhi || 13||

अणिमादिसिद्धिलक्ष्यो वरयन्त्यष्टापि सत्वरं भक्तम् ।इति बोधनाय जगतां धत्से कमलाष्टकं गुरो ब्रूहि ॥ १४॥

aṇimādisiddhilakṣyo varayantyaṣṭāpi satvaraṃ bhaktam |iti bodhanāya jagatāṃ dhatse kamalāṣṭakaṃ guro brūhi || 14||

फाले नेत्रं गरलगलतां चेदहं धारयामिस्युर्भीता मे नतजनवरा नैव सामीप्यमीयुः ।इत्येतेषां भयहृतिकृते नेत्रयुग्मं सितां किंग्रीवां धत्से यतिवर शिव ब्रूहि नम्राय मह्यम् ॥ १५॥

phāle netraṃ garalagalatāṃ cedahaṃ dhārayāmisyurbhītā me natajanavarā naiva sāmīpyamīyuḥ |ityeteṣāṃ bhayahṛtikṛte netrayugmaṃ sitāṃ kiṃgrīvāṃ dhatse yativara śiva brūhi namrāya mahyam || 15||

भासते हृदि सदा परमात्मासंवसन्ति निगमाश्च मुखाब्जे ।यत्पदप्रणमनाज्जनतायास्तं नमामि सततं यतिवीरम् ॥ १६॥

bhāsate hṛdi sadā paramātmāsaṃvasanti nigamāśca mukhābje |yatpadapraṇamanājjanatāyāstaṃ namāmi satataṃ yativīram || 16||

वाञ्छितं मम जवाद्वितरार्यप्राणदानचतुरोऽसि मृतस्य ।अप्यसाध्यमिह तेऽस्ति जगत्यांकिं वदाशु गुरुशङ्कर मह्यम् ॥ १७॥

vāñchitaṃ mama javādvitarāryaprāṇadānacaturo'si mṛtasya |apyasādhyamiha te'sti jagatyāṃkiṃ vadāśu guruśaṅkara mahyam || 17||

जन्ममृत्युहरणीं तव वक्त्राम्भोजनिःसृतसुधां न पिबामि ।भाष्यसंज्ञलसितां वितरारंदेशिकेन्द्र मम पाण्यवलम्बम् ॥ १८॥

janmamṛtyuharaṇīṃ tava vaktrāmbhojaniḥsṛtasudhāṃ na pibāmi |bhāṣyasaṃjñalasitāṃ vitarāraṃdeśikendra mama pāṇyavalambam || 18||

मायामयाशेषविशेषशून्य मानातिगस्वप्रभ चित्स्वरूप ।देहेन्द्रियप्राणमनोविदूर श्रीशङ्कर त्वत्पदयोः पतामि ॥ १९॥

māyāmayāśeṣaviśeṣaśūnya mānātigasvaprabha citsvarūpa |dehendriyaprāṇamanovidūra śrīśaṅkara tvatpadayoḥ patāmi || 19||

आसेतुशीताचलमध्यवर्तिजनान्निजाचारपरान्विरच्य ।सौख्यं प्रयच्छाशु च सर्वकार्येष्वेषां कृपासागर शङ्करार्य ॥ २०॥

āsetuśītācalamadhyavartijanānnijācāraparānviracya |saukhyaṃ prayacchāśu ca sarvakāryeṣveṣāṃ kṛpāsāgara śaṅkarārya || 20||

करोमि कायेन तवाङ्घ्रिसेवां ब्रवीमि वाचा तव पुण्यनाम ।ध्यायामि मूर्तिं तव हृत्सरोजे प्रसीद शीघ्रं यतिराज मह्यम् ॥ २१॥

karomi kāyena tavāṅghrisevāṃ bravīmi vācā tava puṇyanāma |dhyāyāmi mūrtiṃ tava hṛtsaroje prasīda śīghraṃ yatirāja mahyam || 21||

एकान्तवासादरमात्मनिष्टामनन्यदेवत्वमजामितां च ।त्वत्काखिलग्रन्थविलोकने त्वं दत्त्वा यतीनां वर पाहि नम्रम् ॥ २२॥

ekāntavāsādaramātmaniṣṭāmananyadevatvamajāmitāṃ ca |tvatkākhilagranthavilokane tvaṃ dattvā yatīnāṃ vara pāhi namram || 22||

कदापि कुत्रापि किमप्यकार्यं नाहं प्रकुर्यां बहु हिंसितोऽपि ।यथा तथा मानसदार्ढ्यमाशु दत्त्वा गुरूणां वर पाह्यमुष्मै ॥ २३॥

kadāpi kutrāpi kimapyakāryaṃ nāhaṃ prakuryāṃ bahu hiṃsito'pi |yathā tathā mānasadārḍhyamāśu dattvā gurūṇāṃ vara pāhyamuṣmai || 23||

घोरापस्मृतिमुख्यरोगनिचयाहङ्कारमाराज्जवात्कुर्वाणं नतलोकरक्षणचणं योगप्रदं सत्वरम् ।देवप्रार्थनयाऽऽत्तभूतलगतिं धर्मैकसंस्थापनव्यग्रं शङ्करदेशिकं हृदि सदा कुर्वे मनःशुद्धये ॥ २४॥

ghorāpasmṛtimukhyaroganicayāhaṅkāramārājjavātkurvāṇaṃ natalokarakṣaṇacaṇaṃ yogapradaṃ satvaram |devaprārthanayā''ttabhūtalagatiṃ dharmaikasaṃsthāpanavyagraṃ śaṅkaradeśikaṃ hṛdi sadā kurve manaḥśuddhaye || 24||

उद्यद्भानुसहस्रगर्वहरणप्राशस्त्ययुग्वस्त्रधृक्सङ्ख्याहीनशमादिसद्गुणगणैरत्यादरात्सेवित ।श्रीमत्पद्मपदामरेशकरधात्र्याद्यैर्विनेयैर्युतश्रीमच्छङ्करदेशिकेन्द्र चरणालम्बं प्रयच्छाशु मे ॥ २५॥

udyadbhānusahasragarvaharaṇaprāśastyayugvastradhṛksaṅkhyāhīnaśamādisadguṇagaṇairatyādarātsevita |śrīmatpadmapadāmareśakaradhātryādyairvineyairyutaśrīmacchaṅkaradeśikendra caraṇālambaṃ prayacchāśu me || 25||

मय्यप्रार्थितमेव ते प्रसरतु व्याजानपेक्षा कृपापापानां श्वपचैर्भियापि परया तद्वज्जुगुप्सावशात् ।त्यक्तानां सदनेऽपि तेन महती स्यात्ते समज्ञा प्रभोकिं रात्रिन्दिवपुण्यकर्तृषु कृपाधानेन भूयाद्गुरो ॥ २६॥

mayyaprārthitameva te prasaratu vyājānapekṣā kṛpāpāpānāṃ śvapacairbhiyāpi parayā tadvajjugupsāvaśāt |tyaktānāṃ sadane'pi tena mahatī syātte samajñā prabhokiṃ rātrindivapuṇyakartṛṣu kṛpādhānena bhūyādguro || 26||

शुद्धाद्वैतपथस्य पालनकृते पूर्वं त्वया स्थापितस्थानेष्वन्यतमस्थशिष्यततिगस्तत्कार्यकृत्यक्षमः ।अज्ञानां धुरि कीर्तनीयचरितो नाद्यापि विद्यालयस्तस्मात्स्थानमिदं गुरूत्तम कृपावार्धे त्वमेवाश्रय ॥यद्वा दुर्मतभेदपाटववतीं मेधां नवोन्मेषिणींविद्यामश्रुतशास्त्रपाठनचणां दद्या द्रुतं चेद्गुरो ।साहाय्यं च सुधन्वपार्थिवसदृग्राजावलेस्तर्ह्यहंत्वद्वीक्षाबलतो यते यतिपते तत्त्वाध्वसंवृद्धये ॥ २८॥

śuddhādvaitapathasya pālanakṛte pūrvaṃ tvayā sthāpitasthāneṣvanyatamasthaśiṣyatatigastatkāryakṛtyakṣamaḥ |ajñānāṃ dhuri kīrtanīyacarito nādyāpi vidyālayastasmātsthānamidaṃ gurūttama kṛpāvārdhe tvamevāśraya ||yadvā durmatabhedapāṭavavatīṃ medhāṃ navonmeṣiṇīṃvidyāmaśrutaśāstrapāṭhanacaṇāṃ dadyā drutaṃ cedguro |sāhāyyaṃ ca sudhanvapārthivasadṛgrājāvalestarhyahaṃtvadvīkṣābalato yate yatipate tattvādhvasaṃvṛddhaye || 28||

इति शृङ्गेरि श्रीजगद्गुरु श्रीसच्चिदानन्दशिवाभिनवनृसिंहभारतीस्वामिभिः विरचितं श्रीशङ्कराचार्यस्तोत्रकदम्बं सम्पूर्णम् ।

iti śṛṅgeri śrījagadguru śrīsaccidānandaśivābhinavanṛsiṃhabhāratīsvāmibhiḥ viracitaṃ śrīśaṅkarācāryastotrakadambaṃ sampūrṇam |