दुर्गासहस्रनामस्तोत्रम् १ पार्वतीसहस्रनामस्तोत्रम् Durga Sahasranama Stotram

॥ श्रीः ॥॥ श्री दुर्गायै नमः ॥॥ अथ श्री दुर्गासहस्रनामस्तोत्रम् ॥नारद उवाचकुमार गुणगम्भीर देवसेनापते प्रभो ।सर्वाभीष्टप्रदं पुंसां सर्वपापप्रणाशनम् ॥ १॥

|| śrīḥ |||| śrī durgāyai namaḥ |||| atha śrī durgāsahasranāmastotram ||nārada uvācakumāra guṇagambhīra devasenāpate prabho |sarvābhīṣṭapradaṃ puṃsāṃ sarvapāpapraṇāśanam || 1||

गुह्याद्गुह्यतरं स्तोत्रं भक्तिवर्धकमञ्जसा ।मङ्गलं ग्रहपीडादिशान्तिदं वक्तुमर्हसि ॥ २॥

guhyādguhyataraṃ stotraṃ bhaktivardhakamañjasā |maṅgalaṃ grahapīḍādiśāntidaṃ vaktumarhasi || 2||

स्कन्द उवाचशृणु नारद देवर्षे लोकानुग्रहकाम्यया ।यत्पृच्छसि परं पुण्यं तत्ते वक्ष्यामि कौतुकात् ॥ ३॥

skanda uvācaśṛṇu nārada devarṣe lokānugrahakāmyayā |yatpṛcchasi paraṃ puṇyaṃ tatte vakṣyāmi kautukāt || 3||

माता मे लोकजननी हिमवन्नगसत्तमात् ।मेनायां ब्रह्मवादिन्यां प्रादुर्भूता हरप्रिया ॥ ४॥

mātā me lokajananī himavannagasattamāt |menāyāṃ brahmavādinyāṃ prādurbhūtā harapriyā || 4||

महता तपसाऽऽराध्य शङ्करं लोकशङ्करम् ।स्वमेव वल्लभं भेजे कलेव हि कलानिधिम् ॥ ५॥

mahatā tapasā''rādhya śaṅkaraṃ lokaśaṅkaram |svameva vallabhaṃ bheje kaleva hi kalānidhim || 5||

नगानामधिराजस्तु हिमवान् विरहातुरः ।स्वसुतायाः परिक्षीणे वसिष्ठेन प्रबोधितः ॥ ६॥

nagānāmadhirājastu himavān virahāturaḥ |svasutāyāḥ parikṣīṇe vasiṣṭhena prabodhitaḥ || 6||

त्रिलोकजननी सेयं प्रसन्ना त्वयि पुण्यतः ।प्रादुर्भूता सुतात्वेन तद्वियोगं शुभं त्यज ॥ ७॥

trilokajananī seyaṃ prasannā tvayi puṇyataḥ |prādurbhūtā sutātvena tadviyogaṃ śubhaṃ tyaja || 7||

बहुरूपा च दुर्गेयं बहुनाम्नी सनातनी ।सनातनस्य जाया सा पुत्रीमोहं त्यजाधुना ॥ ८॥

bahurūpā ca durgeyaṃ bahunāmnī sanātanī |sanātanasya jāyā sā putrīmohaṃ tyajādhunā || 8||

इति प्रबोधितः शैलः तां तुष्टाव परां शिवाम् ।तदा प्रसन्ना सा दुर्गा पितरं प्राह नन्दिनी ॥ ९॥

iti prabodhitaḥ śailaḥ tāṃ tuṣṭāva parāṃ śivām |tadā prasannā sā durgā pitaraṃ prāha nandinī || 9||

मत्प्रसादात्परं स्तोत्रं हृदये प्रतिभासताम् ।तेन नाम्नां सहस्रेण पूजयन् काममाप्नुहि ॥ १०॥

matprasādātparaṃ stotraṃ hṛdaye pratibhāsatām |tena nāmnāṃ sahasreṇa pūjayan kāmamāpnuhi || 10||

इत्युक्त्वान्तर्हितायां तु हृदये स्फुरितं तदा ।नाम्नां सहस्रं दुर्गायाः पृच्छते मे यदुक्तवान् ॥ ११॥

ityuktvāntarhitāyāṃ tu hṛdaye sphuritaṃ tadā |nāmnāṃ sahasraṃ durgāyāḥ pṛcchate me yaduktavān || 11||

मङ्गलानां मङ्गलं तद् दुर्गानाम सहस्रकम् ।सर्वाभीष्टप्रदां पुंसां ब्रवीम्यखिलकामदम् ॥ १२॥

maṅgalānāṃ maṅgalaṃ tad durgānāma sahasrakam |sarvābhīṣṭapradāṃ puṃsāṃ bravīmyakhilakāmadam || 12||

दुर्गादेवी समाख्याता हिमवानृषिरुच्यते ।छन्दोनुष्टुप् जपो देव्याः प्रीतये क्रियते सदा ॥ १३॥

durgādevī samākhyātā himavānṛṣirucyate |chandonuṣṭup japo devyāḥ prītaye kriyate sadā || 13||

ऋषिच्छन्दांसिअस्य श्रीदुर्गास्तोत्रमहामन्त्रस्य । हिमवान् ऋषिः ।अनुष्टुप् छन्दः । दुर्गाभगवती देवता ।श्रीदुर्गाप्रसादसिद्ध्यर्थे जपे विनियोगः ।श्रीभगवत्यै दुर्गायै नमः ।देवीध्यानम्ॐ ह्रीं कालाभ्राभां कटाक्षैररिकुलभयदां मौलिबद्धेन्दुरेखांशङ्खं चक्रं कृपाणं त्रिशिखमपि करैरुद्वहन्तीं त्रिनेत्राम् ।सिंहस्कन्धाधिरूढां त्रिभुवनमखिलं तेजसा पूरयन्तींध्यायेद् दुर्गां जयाख्यां त्रिदशपरिवृतां सेवितां सिद्धिकामैः ॥श्री जयदुर्गायै नमः ।ॐ शिवाऽथोमा रमा शक्तिरनन्ता निष्कलाऽमला ।शान्ता माहेश्वरी नित्या शाश्वता परमा क्षमा ॥ १॥

ṛṣicchandāṃsiasya śrīdurgāstotramahāmantrasya | himavān ṛṣiḥ |anuṣṭup chandaḥ | durgābhagavatī devatā |śrīdurgāprasādasiddhyarthe jape viniyogaḥ |śrībhagavatyai durgāyai namaḥ |devīdhyānamoṃ hrīṃ kālābhrābhāṃ kaṭākṣairarikulabhayadāṃ maulibaddhendurekhāṃśaṅkhaṃ cakraṃ kṛpāṇaṃ triśikhamapi karairudvahantīṃ trinetrām |siṃhaskandhādhirūḍhāṃ tribhuvanamakhilaṃ tejasā pūrayantīṃdhyāyed durgāṃ jayākhyāṃ tridaśaparivṛtāṃ sevitāṃ siddhikāmaiḥ ||śrī jayadurgāyai namaḥ |oṃ śivā'thomā ramā śaktiranantā niṣkalā'malā |śāntā māheśvarī nityā śāśvatā paramā kṣamā || 1||

अचिन्त्या केवलानन्ता शिवात्मा परमात्मिका ।अनादिरव्यया शुद्धा सर्वज्ञा सर्वगाऽचला ॥ २॥

acintyā kevalānantā śivātmā paramātmikā |anādiravyayā śuddhā sarvajñā sarvagā'calā || 2||

एकानेकविभागस्था मायातीता सुनिर्मला ।महामाहेश्वरी सत्या महादेवी निरञ्जना ॥ ३॥

ekānekavibhāgasthā māyātītā sunirmalā |mahāmāheśvarī satyā mahādevī nirañjanā || 3||

काष्ठा सर्वान्तरस्थाऽपि चिच्छक्तिश्चात्रिलालिता ।सर्वा सर्वात्मिका विश्वा ज्योतीरूपाऽक्षराऽमृता ॥ ४॥

kāṣṭhā sarvāntarasthā'pi cicchaktiścātrilālitā |sarvā sarvātmikā viśvā jyotīrūpā'kṣarā'mṛtā || 4||

शान्ता प्रतिष्ठा सर्वेशा निवृत्तिरमृतप्रदा ।व्योममूर्तिर्व्योमसंस्था व्योमाधाराऽच्युताऽतुला ॥ ५॥

śāntā pratiṣṭhā sarveśā nivṛttiramṛtapradā |vyomamūrtirvyomasaṃsthā vyomādhārā'cyutā'tulā || 5||

अनादिनिधनाऽमोघा कारणात्मकलाकुला ।ऋतुप्रथमजाऽनाभिरमृतात्मसमाश्रया ॥ ६॥

anādinidhanā'moghā kāraṇātmakalākulā |ṛtuprathamajā'nābhiramṛtātmasamāśrayā || 6||

प्राणेश्वरप्रिया नम्या महामहिषघातिनी ।प्राणेश्वरी प्राणरूपा प्रधानपुरुषेश्वरी ॥ ७॥

prāṇeśvarapriyā namyā mahāmahiṣaghātinī |prāṇeśvarī prāṇarūpā pradhānapuruṣeśvarī || 7||

सर्वशक्तिकलाऽकामा महिषेष्टविनाशिनी ।सर्वकार्यनियन्त्री च सर्वभूतेश्वरेश्वरी ॥ ८॥

sarvaśaktikalā'kāmā mahiṣeṣṭavināśinī |sarvakāryaniyantrī ca sarvabhūteśvareśvarī || 8||

अङ्गदादिधरा चैव तथा मुकुटधारिणी ।सनातनी महानन्दाऽऽकाशयोनिस्तथेच्यते ॥ ९॥

aṅgadādidharā caiva tathā mukuṭadhāriṇī |sanātanī mahānandā''kāśayonistathecyate || 9||

चित्प्रकाशस्वरूपा च महायोगेश्वरेश्वरी ।महामाया सुदुष्पारा मूलप्रकृतिरीशिका ॥ १०॥

citprakāśasvarūpā ca mahāyogeśvareśvarī |mahāmāyā suduṣpārā mūlaprakṛtirīśikā || 10||

संसारयोनिः सकला सर्वशक्तिसमुद्भवा ।संसारपारा दुर्वारा दुर्निरीक्षा दुरासदा ॥ ११॥

saṃsārayoniḥ sakalā sarvaśaktisamudbhavā |saṃsārapārā durvārā durnirīkṣā durāsadā || 11||

प्राणशक्तिश्च सेव्या च योगिनी परमाकला ।महाविभूतिर्दुर्दर्शा मूलप्रकृतिसम्भवा ॥ १२॥

prāṇaśaktiśca sevyā ca yoginī paramākalā |mahāvibhūtirdurdarśā mūlaprakṛtisambhavā || 12||

अनाद्यनन्तविभवा परार्था पुरुषारणिः ।सर्गस्थित्यन्तकृच्चैव सुदुर्वाच्या दुरत्यया ॥ १३॥

anādyanantavibhavā parārthā puruṣāraṇiḥ |sargasthityantakṛccaiva sudurvācyā duratyayā || 13||

शब्दगम्या शब्दमाया शब्दाख्यानन्दविग्रहा ।प्रधानपुरुषातीता प्रधानपुरुषात्मिका ॥ १४॥

śabdagamyā śabdamāyā śabdākhyānandavigrahā |pradhānapuruṣātītā pradhānapuruṣātmikā || 14||

पुराणी चिन्मया पुंसामिष्टदा पुष्टिरूपिणी ।पूतान्तरस्था कूटस्था महापुरुषसंज्ञिता ॥ १५॥

purāṇī cinmayā puṃsāmiṣṭadā puṣṭirūpiṇī |pūtāntarasthā kūṭasthā mahāpuruṣasaṃjñitā || 15||

जन्ममृत्युजरातीता सर्वशक्तिस्वरूपिणी ।वाञ्छाप्रदाऽनवच्छिन्नप्रधानानुप्रवेशिनी ॥ १६॥

janmamṛtyujarātītā sarvaśaktisvarūpiṇī |vāñchāpradā'navacchinnapradhānānupraveśinī || 16||

क्षेत्रज्ञाऽचिन्त्यशक्तिस्तु प्रोच्यतेऽव्यक्तलक्षणा ।मलापवर्जिताऽऽनादिमाया त्रितयतत्त्विका ॥ १७॥

kṣetrajñā'cintyaśaktistu procyate'vyaktalakṣaṇā |malāpavarjitā''nādimāyā tritayatattvikā || 17||

प्रीतिश्च प्रकृतिश्चैव गुहावासा तथोच्यते ।महामाया नगोत्पन्ना तामसी च ध्रुवा तथा ॥ १८॥

prītiśca prakṛtiścaiva guhāvāsā tathocyate |mahāmāyā nagotpannā tāmasī ca dhruvā tathā || 18||

व्यक्ताऽव्यक्तात्मिका कृष्णा रक्ता शुक्ला ह्यकारणा ।प्रोच्यते कार्यजननी नित्यप्रसवधर्मिणी ॥ १९॥

vyaktā'vyaktātmikā kṛṣṇā raktā śuklā hyakāraṇā |procyate kāryajananī nityaprasavadharmiṇī || 19||

सर्गप्रलयमुक्ता च सृष्टिस्थित्यन्तधर्मिणी ।ब्रह्मगर्भा चतुर्विंशस्वरूपा पद्मवासिनी ॥ २०॥

sargapralayamuktā ca sṛṣṭisthityantadharmiṇī |brahmagarbhā caturviṃśasvarūpā padmavāsinī || 20||

अच्युताह्लादिका विद्युद्ब्रह्मयोनिर्महालया ।महालक्ष्मी समुद्भावभावितात्मामहेश्वरी ॥ २१॥

acyutāhlādikā vidyudbrahmayonirmahālayā |mahālakṣmī samudbhāvabhāvitātmāmaheśvarī || 21||

महाविमानमध्यस्था महानिद्रा सकौतुका ।सर्वार्थधारिणी सूक्ष्मा ह्यविद्धा परमार्थदा ॥ २२॥

mahāvimānamadhyasthā mahānidrā sakautukā |sarvārthadhāriṇī sūkṣmā hyaviddhā paramārthadā || 22||

अनन्तरूपाऽनन्तार्था तथा पुरुषमोहिनी ।अनेकानेकहस्ता च कालत्रयविवर्जिता ॥ २३॥

anantarūpā'nantārthā tathā puruṣamohinī |anekānekahastā ca kālatrayavivarjitā || 23||

ब्रह्मजन्मा हरप्रीता मतिर्ब्रह्मशिवात्मिका ।ब्रह्मेशविष्णुसम्पूज्या ब्रह्माख्या ब्रह्मसंज्ञिता ॥ २४॥

brahmajanmā haraprītā matirbrahmaśivātmikā |brahmeśaviṣṇusampūjyā brahmākhyā brahmasaṃjñitā || 24||

व्यक्ता प्रथमजा ब्राह्मी महारात्रीः प्रकीर्तिता ।ज्ञानस्वरूपा वैराग्यरूपा ह्यैश्वर्यरूपिणी ॥ २५॥

vyaktā prathamajā brāhmī mahārātrīḥ prakīrtitā |jñānasvarūpā vairāgyarūpā hyaiśvaryarūpiṇī || 25||

धर्मात्मिका ब्रह्ममूर्तिः प्रतिश्रुतपुमर्थिका ।अपांयोनिः स्वयम्भूता मानसी तत्त्वसम्भवा ॥ २६॥

dharmātmikā brahmamūrtiḥ pratiśrutapumarthikā |apāṃyoniḥ svayambhūtā mānasī tattvasambhavā || 26||

ईश्वरस्य प्रिया प्रोक्ता शङ्करार्धशरीरिणी ।भवानी चैव रुद्राणी महालक्ष्मीस्तथाऽम्बिका ॥ २७॥

īśvarasya priyā proktā śaṅkarārdhaśarīriṇī |bhavānī caiva rudrāṇī mahālakṣmīstathā'mbikā || 27||

महेश्वरसमुत्पन्ना भुक्तिमुक्ति प्रदायिनी ।सर्वेश्वरी सर्ववन्द्या नित्यमुक्ता सुमानसा ॥ २८॥

maheśvarasamutpannā bhuktimukti pradāyinī |sarveśvarī sarvavandyā nityamuktā sumānasā || 28||

महेन्द्रोपेन्द्रनमिता शाङ्करीशानुवर्तिनी ।ईश्वरार्धासनगता माहेश्वरपतिव्रता ॥ २९॥

mahendropendranamitā śāṅkarīśānuvartinī |īśvarārdhāsanagatā māheśvarapativratā || 29||

संसारशोषिणी चैव पार्वती हिमवत्सुता ।परमानन्ददात्री च गुणाग्र्या योगदा तथा ॥ ३०॥

saṃsāraśoṣiṇī caiva pārvatī himavatsutā |paramānandadātrī ca guṇāgryā yogadā tathā || 30||

ज्ञानमूर्तिश्च सावित्री लक्ष्मीः श्रीः कमला तथा ।अनन्तगुणगम्भीरा ह्युरोनीलमणिप्रभा ॥ ३१॥

jñānamūrtiśca sāvitrī lakṣmīḥ śrīḥ kamalā tathā |anantaguṇagambhīrā hyuronīlamaṇiprabhā || 31||

सरोजनिलया गङ्गा योगिध्येयाऽसुरार्दिनी ।सरस्वती सर्वविद्या जगज्ज्येष्ठा सुमङ्गला ॥ ३२॥

sarojanilayā gaṅgā yogidhyeyā'surārdinī |sarasvatī sarvavidyā jagajjyeṣṭhā sumaṅgalā || 32||

वाग्देवी वरदा वर्या कीर्तिः सर्वार्थसाधिका ।वागीश्वरी ब्रह्मविद्या महाविद्या सुशोभना ॥ ३३॥

vāgdevī varadā varyā kīrtiḥ sarvārthasādhikā |vāgīśvarī brahmavidyā mahāvidyā suśobhanā || 33||

ग्राह्यविद्या वेदविद्या धर्मविद्याऽऽत्मभाविता ।स्वाहा विश्वम्भरा सिद्धिः साध्या मेधा धृतिः कृतिः ॥ ३४॥

grāhyavidyā vedavidyā dharmavidyā''tmabhāvitā |svāhā viśvambharā siddhiḥ sādhyā medhā dhṛtiḥ kṛtiḥ || 34||

सुनीतिः संकृतिश्चैव कीर्तिता नरवाहिनी ।पूजाविभाविनी सौम्या भोग्यभाग् भोगदायिनी ॥ ३५॥

sunītiḥ saṃkṛtiścaiva kīrtitā naravāhinī |pūjāvibhāvinī saumyā bhogyabhāg bhogadāyinī || 35||

शोभावती शाङ्करी च लोला मालाविभूषिता ।परमेष्ठिप्रिया चैव त्रिलोकीसुन्दरी माता ॥ ३६॥

śobhāvatī śāṅkarī ca lolā mālāvibhūṣitā |parameṣṭhipriyā caiva trilokīsundarī mātā || 36||

नन्दा सन्ध्या कामधात्री महादेवी सुसात्त्विका ।महामहिषदर्पघ्नी पद्ममालाऽघहारिणी ॥ ३७॥

nandā sandhyā kāmadhātrī mahādevī susāttvikā |mahāmahiṣadarpaghnī padmamālā'ghahāriṇī || 37||