दुर्गास्तोत्रम् ०१ Durga Stotra by Parashurama

परशुराम उवाचश्रीकृष्णस्य च गोलोके परिपूर्णतमस्य च ।आविर्भूता विग्रहतः पुरा सृष्ट्युन्मुखस्य च ॥ १॥

paraśurāma uvācaśrīkṛṣṇasya ca goloke paripūrṇatamasya ca |āvirbhūtā vigrahataḥ purā sṛṣṭyunmukhasya ca || 1||

सूर्यकोटिप्रभायुक्ता वस्त्रालङ्कारभूषिता ।वह्निशुद्धांशुकाधाना सुस्मिता सुमनोहरा ॥ २॥

sūryakoṭiprabhāyuktā vastrālaṅkārabhūṣitā |vahniśuddhāṃśukādhānā susmitā sumanoharā || 2||

नवयौवनसम्पन्ना सिन्दूरारुण्यशोभिता । वर् सिन्दूरबिन्दुशोभिता ।ललितं कबरीभारं मालतीमाल्यमण्डितम् ॥ ३॥

navayauvanasampannā sindūrāruṇyaśobhitā | var sindūrabinduśobhitā |lalitaṃ kabarībhāraṃ mālatīmālyamaṇḍitam || 3||

अहोऽनिर्वचनीया त्वं चरुमूर्तिं च बिभ्रती ।मोक्षप्रदा मुमुक्षूणां महाविष्णोर्विधिः स्वयम् ॥ ४॥

aho'nirvacanīyā tvaṃ carumūrtiṃ ca bibhratī |mokṣapradā mumukṣūṇāṃ mahāviṣṇorvidhiḥ svayam || 4||

मुमोह क्षणमात्रेण दृष्ट्वा त्वां सर्वमोहिनीम् ।बालैस्सम्भूय सहसा सस्मिता धाविता पुरा ॥ ५॥

mumoha kṣaṇamātreṇa dṛṣṭvā tvāṃ sarvamohinīm |bālaissambhūya sahasā sasmitā dhāvitā purā || 5||

सद्भिः ख्याता तेन राधा मूलप्रकृतिरीश्वरी ।कृष्णस्त्वां सहसाहूय वीर्याधानं चकार ह ॥ ६॥ वर् कृष्णस्तां सहसा भीतो

sadbhiḥ khyātā tena rādhā mūlaprakṛtirīśvarī |kṛṣṇastvāṃ sahasāhūya vīryādhānaṃ cakāra ha || 6|| var kṛṣṇastāṃ sahasā bhīto

ततो डिम्भं महज्जज्ञे ततो जातो महाविराट् ।यस्यैव लोमकूपेषु ब्रह्माण्डान्याखिलानि च ॥ ७॥

tato ḍimbhaṃ mahajjajñe tato jāto mahāvirāṭ |yasyaiva lomakūpeṣu brahmāṇḍānyākhilāni ca || 7||

राधारतिक्रमेणैव तन्निश्श्वासो बभूव ह । वर् तच्छृङ्गारक्रमेणैवस निःश्वासो महावायुः स विराड् विश्वधारकः ॥ ८॥

rādhāratikrameṇaiva tanniśśvāso babhūva ha | var tacchṛṅgārakrameṇaivasa niḥśvāso mahāvāyuḥ sa virāḍ viśvadhārakaḥ || 8||

भयधर्मजलेनैव पुप्लुवे विश्वगोलकम् । वर् तव घर्मस विराड् विश्वनिलयो जलराशिर्बभूव ह ॥ ९॥

bhayadharmajalenaiva pupluve viśvagolakam | var tava gharmasa virāḍ viśvanilayo jalarāśirbabhūva ha || 9||

ततस्त्वं पञ्चधाभूय पञ्चमूर्तीश्च बिभ्रती ।प्राणाधिष्ठातृमूर्तिर्या कृष्णस्य परमात्मनः ।कृष्णप्राणाधिकां राधां तां वदन्ति पुराविदः ॥ १०॥

tatastvaṃ pañcadhābhūya pañcamūrtīśca bibhratī |prāṇādhiṣṭhātṛmūrtiryā kṛṣṇasya paramātmanaḥ |kṛṣṇaprāṇādhikāṃ rādhāṃ tāṃ vadanti purāvidaḥ || 10||

वेदाधिष्ठातृमूर्तिर्या वेदाशास्त्रप्रसूरपि ।तां सावित्रीं शुद्धरूपां प्रवदन्ति मनीषिणः ॥ ११॥

vedādhiṣṭhātṛmūrtiryā vedāśāstraprasūrapi |tāṃ sāvitrīṃ śuddharūpāṃ pravadanti manīṣiṇaḥ || 11||

ऐश्वर्याधिष्ठातृमूर्तिः शान्तिस्त्वं शान्तरूपिणी । वर् शान्तिश्चलक्ष्मीं वदन्ति सन्तस्तां शुद्धां सत्त्वस्वरूपिणीम् ॥ १२॥

aiśvaryādhiṣṭhātṛmūrtiḥ śāntistvaṃ śāntarūpiṇī | var śāntiścalakṣmīṃ vadanti santastāṃ śuddhāṃ sattvasvarūpiṇīm || 12||

रागाधिष्ठातृदेवी या शुक्लमूर्तिः सतां प्रसूः ।सरस्वतीं तां शास्त्रज्ञां शास्त्रज्ञाः प्रवदन्त्यहो ॥ १३॥

rāgādhiṣṭhātṛdevī yā śuklamūrtiḥ satāṃ prasūḥ |sarasvatīṃ tāṃ śāstrajñāṃ śāstrajñāḥ pravadantyaho || 13||

बुद्धिर्विद्यासर्वशक्तेर्या मूर्तिरधिदेवता ।सर्वमङ्गलमङ्गल्या सर्वमङ्गलरूपिणी ॥ १४॥

buddhirvidyāsarvaśakteryā mūrtiradhidevatā |sarvamaṅgalamaṅgalyā sarvamaṅgalarūpiṇī || 14||

सर्वमङ्गलबीजस्य शिवस्य निलयेऽधुना ॥ १५॥

sarvamaṅgalabījasya śivasya nilaye'dhunā || 15||

शिवे शिवास्वरूपा त्वं लक्ष्मीर्नारायणान्तिके ।सरस्वती च सावित्री वेदसूर्ब्रह्मणः प्रिया ॥ १६॥

śive śivāsvarūpā tvaṃ lakṣmīrnārāyaṇāntike |sarasvatī ca sāvitrī vedasūrbrahmaṇaḥ priyā || 16||

राधा रासेश्वरस्यैव परिपूर्णतमस्य च ।परमानन्दरूपस्य परमानन्दरूपिणी ॥ १७॥

rādhā rāseśvarasyaiva paripūrṇatamasya ca |paramānandarūpasya paramānandarūpiṇī || 17||

त्वत्कलांशांशकलया देवानामपि योषितः ॥ १८॥

tvatkalāṃśāṃśakalayā devānāmapi yoṣitaḥ || 18||

त्वं विद्या योषितः सर्वास्सर्वेषां बीजरूपिणी । वर् सर्वास्त्वं सर्वबीजरूपिणीछाया सूर्यस्य चन्द्रस्य रोहिणी सर्वमोहिनी ॥ १९॥

tvaṃ vidyā yoṣitaḥ sarvāssarveṣāṃ bījarūpiṇī | var sarvāstvaṃ sarvabījarūpiṇīchāyā sūryasya candrasya rohiṇī sarvamohinī || 19||

शची शक्रस्य कामस्य कामिनी रतिरीश्वरी ।वरुणानी जलेशस्य वायोः स्त्री प्राणवल्लभा ॥ २०॥

śacī śakrasya kāmasya kāminī ratirīśvarī |varuṇānī jaleśasya vāyoḥ strī prāṇavallabhā || 20||

वह्नेः प्रिया हि स्वाहा च कुबेरस्य च सुन्दरी ।यमस्य तु सुशीला च नैरृतस्य च कैटभी ॥ २१॥

vahneḥ priyā hi svāhā ca kuberasya ca sundarī |yamasya tu suśīlā ca nairṛtasya ca kaiṭabhī || 21||

ऐशानी स्याच्छ्शिकला शतरूपा मनोः प्रिया । वर् ईशानस्य शशिकलादेवहूतिः कर्दमस्य वसिष्ठस्याप्यरुन्धती ॥ २२॥

aiśānī syācchśikalā śatarūpā manoḥ priyā | var īśānasya śaśikalādevahūtiḥ kardamasya vasiṣṭhasyāpyarundhatī || 22||

लोपामुद्राऽप्यगस्त्यस्य देवमाताऽदितिस्तथा ।अहल्या गौतमस्यापि सर्वाधारा वसुन्धरा ॥ २३॥

lopāmudrā'pyagastyasya devamātā'ditistathā |ahalyā gautamasyāpi sarvādhārā vasundharā || 23||

गङ्गा च तुलसी चापि पृथिव्यां याः सरिद्वराः ।एताः सर्वाश्च या ह्यन्याः सर्वास्त्वत्कलयाम्बिके ॥ २४॥

gaṅgā ca tulasī cāpi pṛthivyāṃ yāḥ saridvarāḥ |etāḥ sarvāśca yā hyanyāḥ sarvāstvatkalayāmbike || 24||

गृहलक्ष्मीर्गृहे नॄणां राजलक्ष्मीश्च राजसु ।तपस्विनां तपस्या त्वं गायत्री ब्राह्मणस्य च ॥ २५॥

gṛhalakṣmīrgṛhe nṝṇāṃ rājalakṣmīśca rājasu |tapasvināṃ tapasyā tvaṃ gāyatrī brāhmaṇasya ca || 25||

सतां सत्त्वस्वरूपा त्वमसतां कलहाङ्कुरा ।ज्योतीरूपा निर्गुणस्य शक्तिस्त्वं सगुणस्य च ॥ २६॥

satāṃ sattvasvarūpā tvamasatāṃ kalahāṅkurā |jyotīrūpā nirguṇasya śaktistvaṃ saguṇasya ca || 26||

सूर्ये प्रभास्वरूपा त्वं दाहिका च हुताशने ।जले शैत्यस्वरूपा च शोभारूपा निशाकरे ॥ २७॥

sūrye prabhāsvarūpā tvaṃ dāhikā ca hutāśane |jale śaityasvarūpā ca śobhārūpā niśākare || 27||

त्वं भूमौ गन्धरूपा च आकाशे शब्दरूपिणी ।क्षुत्पिपासादयस्त्वं च जीविनां सर्वशक्तयः ॥ २८॥

tvaṃ bhūmau gandharūpā ca ākāśe śabdarūpiṇī |kṣutpipāsādayastvaṃ ca jīvināṃ sarvaśaktayaḥ || 28||

सर्वबीजस्वरूपा त्वं संसारे साररूपिणी ।स्मृतिर्मेधा च बुद्धिर्वा ज्ञानशक्तिर्विपश्चिताम् ॥ २९॥

sarvabījasvarūpā tvaṃ saṃsāre sārarūpiṇī |smṛtirmedhā ca buddhirvā jñānaśaktirvipaścitām || 29||

कृष्णेन विद्या या दत्ता सर्वज्ञानप्रसूः शुभा ।शूलिने कृपया सा त्वं यतो मृत्युञ्जयः शिवः ॥ ३०॥

kṛṣṇena vidyā yā dattā sarvajñānaprasūḥ śubhā |śūline kṛpayā sā tvaṃ yato mṛtyuñjayaḥ śivaḥ || 30||

सृष्टिपालनसंहारशक्तयस्त्रिविधाश्र्च याः ।ब्रह्मविष्णुमहेशानां सा त्वमेव नमोऽस्तु ते ॥ ३१॥

sṛṣṭipālanasaṃhāraśaktayastrividhāśrca yāḥ |brahmaviṣṇumaheśānāṃ sā tvameva namo'stu te || 31||

मधुकैटभभीत्या च त्रस्तो धाता प्रकम्पितः ।स्तुत्वा मुक्तश्च यां देवीं तां मूर्ध्ना प्रणमाम्यहम् ॥ ३२॥ वर् स्तुत्वा मुमोच

madhukaiṭabhabhītyā ca trasto dhātā prakampitaḥ |stutvā muktaśca yāṃ devīṃ tāṃ mūrdhnā praṇamāmyaham || 32|| var stutvā mumoca

मधुकैटभयोर्युद्धे त्राताऽसौ विष्णुरीश्वरीम् ।बभूव शक्तिमान्स्तुत्वा तां दुर्गां प्रणमाम्यहम् ॥ ३३॥

madhukaiṭabhayoryuddhe trātā'sau viṣṇurīśvarīm |babhūva śaktimānstutvā tāṃ durgāṃ praṇamāmyaham || 33||

त्रिपुरस्य महायुद्धे सरथे पतिते शिवे ।यां तुष्टुवुः सुराः सर्वे तां दुर्गां प्रणमाम्यहम् ॥ ३४॥

tripurasya mahāyuddhe sarathe patite śive |yāṃ tuṣṭuvuḥ surāḥ sarve tāṃ durgāṃ praṇamāmyaham || 34||

विष्णुना वृषरूपेण स्वयं शम्भुः समुत्थितः ।जघान त्रिपुरं स्तुत्वा तां दुर्गां प्रणमाम्यहम् ॥ ३५॥

viṣṇunā vṛṣarūpeṇa svayaṃ śambhuḥ samutthitaḥ |jaghāna tripuraṃ stutvā tāṃ durgāṃ praṇamāmyaham || 35||

यदाज्ञया वाति वातः सूर्यस्तपति सन्ततम् ।वर्षतीन्द्रो दहत्यग्निस्तां दुर्गां प्रणमाम्यहम् ॥ ३६॥

yadājñayā vāti vātaḥ sūryastapati santatam |varṣatīndro dahatyagnistāṃ durgāṃ praṇamāmyaham || 36||

यदाज्ञया हि कालश्च शश्वद्भ्रमति वेगतः ।मृत्युश्चरति जन्त्वोघे तां दुर्गां प्रणमाम्यहम् ॥ ३७॥ वर् जन्तूनां

yadājñayā hi kālaśca śaśvadbhramati vegataḥ |mṛtyuścarati jantvoghe tāṃ durgāṃ praṇamāmyaham || 37|| var jantūnāṃ

स्रष्टा सृजति सृष्टिं च पाता पाति यदाज्ञया ।संहर्ता संहरेत्काले तां दुर्गां प्रणमाम्यहम् ॥ ३८॥

sraṣṭā sṛjati sṛṣṭiṃ ca pātā pāti yadājñayā |saṃhartā saṃharetkāle tāṃ durgāṃ praṇamāmyaham || 38||

ज्योतिःस्वरूपो भगवाञ्छ्रीकृष्णो निर्गुणः स्वयम् ।यया विना न शक्तश्च सृष्टिं कर्तुं नमामि ताम् ॥ ३९॥

jyotiḥsvarūpo bhagavāñchrīkṛṣṇo nirguṇaḥ svayam |yayā vinā na śaktaśca sṛṣṭiṃ kartuṃ namāmi tām || 39||

रक्ष रक्ष जगन्मातरपराधं क्षमस्व ते । वर् क्षमस्व मेशिशूनामपराधेन कुतो माता हि कुप्यति ॥ ४०॥

rakṣa rakṣa jaganmātaraparādhaṃ kṣamasva te | var kṣamasva meśiśūnāmaparādhena kuto mātā hi kupyati || 40||

इत्युक्त्वा पर्शुरामश्च प्रणम्य तां रुरोद ह । वर् परशुरामश्चेति नत्वा तांतुष्टा दुर्गा सम्भ्रमेण चाभयं च वरं ददौ ॥ ४१॥

ityuktvā parśurāmaśca praṇamya tāṃ ruroda ha | var paraśurāmaśceti natvā tāṃtuṣṭā durgā sambhrameṇa cābhayaṃ ca varaṃ dadau || 41||

अमरो भव हे पुत्र वत्स सुस्थिरतां व्रज ।शर्वप्रसादात्सर्वत्र जयोऽस्तु तव सन्ततम् ॥ ४२॥ वर् सर्वप्रसादात्

amaro bhava he putra vatsa susthiratāṃ vraja |śarvaprasādātsarvatra jayo'stu tava santatam || 42|| var sarvaprasādāt

सर्वान्तरात्मा भगवांस्तुष्टोऽस्तु सन्ततं हरिः । वर् तुष्टस्यात्सन्ततंभक्तिर्भवतु ते कृष्णे शिवदे च शिवे गुरौ ॥ ४३॥

sarvāntarātmā bhagavāṃstuṣṭo'stu santataṃ hariḥ | var tuṣṭasyātsantataṃbhaktirbhavatu te kṛṣṇe śivade ca śive gurau || 43||

इष्टदेवे गुरौ यस्य भक्तिर्भवति शाश्वती ।तं हन्तुं न हि शक्ताश्च रुष्टाश्च सर्वदेवताः ॥ ४४॥ वर् शक्ता वा तुष्टा वा

iṣṭadeve gurau yasya bhaktirbhavati śāśvatī |taṃ hantuṃ na hi śaktāśca ruṣṭāśca sarvadevatāḥ || 44|| var śaktā vā tuṣṭā vā

श्रीकृष्णस्य च भक्तस्त्वं शिष्यो हि शङ्करस्य च । शिष्यो वैगुरुपत्नीं स्तौषि यस्मात्कस्त्वां हन्तुमिहेश्वरः ॥ ४५॥

śrīkṛṣṇasya ca bhaktastvaṃ śiṣyo hi śaṅkarasya ca | śiṣyo vaigurupatnīṃ stauṣi yasmātkastvāṃ hantumiheśvaraḥ || 45||

अहो न कृष्णभक्तानामशुभं विद्यते क्वचित् ।अन्यदेवेषु ये भक्ता न भक्ता वा निरङ्कशाः ॥ ४६॥

aho na kṛṣṇabhaktānāmaśubhaṃ vidyate kvacit |anyadeveṣu ye bhaktā na bhaktā vā niraṅkaśāḥ || 46||

चन्द्रमा बलवांस्तुष्टो येषां भाग्यवतां भृगो ।तेषां तारागणा रुष्टाः किं कुर्वन्ति च दुर्बलाः ॥ ४७॥

candramā balavāṃstuṣṭo yeṣāṃ bhāgyavatāṃ bhṛgo |teṣāṃ tārāgaṇā ruṣṭāḥ kiṃ kurvanti ca durbalāḥ || 47||

यस्य तुष्टः सभायां चेन्नरदेवो महान्सुखी । वर् यस्मै तुष्टः पालयतितस्य किं वा करिष्यन्ति रुष्टा भृत्याश्च दुर्बलाः ॥ ४८॥

yasya tuṣṭaḥ sabhāyāṃ cennaradevo mahānsukhī | var yasmai tuṣṭaḥ pālayatitasya kiṃ vā kariṣyanti ruṣṭā bhṛtyāśca durbalāḥ || 48||

इत्युक्त्वा पार्वती तुष्टा दत्त्वा रामं शुभाशिषम् । वर् रामाय चाशिषम्जगामान्तःपुरं तूर्णं हरिशब्दो बभूव ह ॥ ४९॥

ityuktvā pārvatī tuṣṭā dattvā rāmaṃ śubhāśiṣam | var rāmāya cāśiṣamjagāmāntaḥpuraṃ tūrṇaṃ hariśabdo babhūva ha || 49||

स्तोत्रं वै काण्वशाखोक्तं पूजाकाले च यः पठेत् ।यात्राकाले च प्रातर्वा वाञ्छितार्थं लभेद्ध्रुवम् ॥ ५०॥

stotraṃ vai kāṇvaśākhoktaṃ pūjākāle ca yaḥ paṭhet |yātrākāle ca prātarvā vāñchitārthaṃ labheddhruvam || 50||

पुत्रार्थी लभते पुत्रं कन्यार्थी कन्यकां लभेत् ।विद्यार्थी लभते विद्यां प्रजार्थी चाप्नुयात् प्रजाम् ।भ्रष्टराज्यो लभेद्राज्यं नष्टवित्तो धनं लभेत् ॥ ५१॥

putrārthī labhate putraṃ kanyārthī kanyakāṃ labhet |vidyārthī labhate vidyāṃ prajārthī cāpnuyāt prajām |bhraṣṭarājyo labhedrājyaṃ naṣṭavitto dhanaṃ labhet || 51||

यस्य रुष्टो गुरुर्देवो राजा वा बान्धवोऽथवा ।तस्य तुष्टश्च वरदः स्तोत्रराजप्रसादतः ॥ ५२॥

yasya ruṣṭo gururdevo rājā vā bāndhavo'thavā |tasya tuṣṭaśca varadaḥ stotrarājaprasādataḥ || 52||

दस्युग्रस्तोऽहिग्रस्तश्च शत्रुग्रस्तो भयानकः । वर् दस्युग्रस्तः फणिग्रस्तश्शत्रुग्रस्तोव्याधिग्रस्तो भवेन्मुक्तः स्तोत्रस्मरणमात्रतः ॥ ५३॥

dasyugrasto'higrastaśca śatrugrasto bhayānakaḥ | var dasyugrastaḥ phaṇigrastaśśatrugrastovyādhigrasto bhavenmuktaḥ stotrasmaraṇamātrataḥ || 53||

राजद्वारे श्मशाने च कारागारे च बन्धने ।जलराशौ निमग्नश्च मुक्तस्तत्स्मृतिमात्रतः ॥ ५४॥

rājadvāre śmaśāne ca kārāgāre ca bandhane |jalarāśau nimagnaśca muktastatsmṛtimātrataḥ || 54||

स्वामिभेदे पुत्रभेदे मित्रभेदे च दारुणे ।स्तोत्रस्मरणमात्रेण वाञ्छितार्थं लभेद्ध्रुवम् ॥ ५५॥

svāmibhede putrabhede mitrabhede ca dāruṇe |stotrasmaraṇamātreṇa vāñchitārthaṃ labheddhruvam || 55||

कृत्वा हविष्यं वर्षं च स्तोत्रराजं शृणोति या ।भक्त्या दुर्गां च सम्पूज्य महावन्ध्या प्रसूयते ॥ ५६॥

kṛtvā haviṣyaṃ varṣaṃ ca stotrarājaṃ śṛṇoti yā |bhaktyā durgāṃ ca sampūjya mahāvandhyā prasūyate || 56||

लभते सा दिव्यपुत्रं ज्ञानिनं चिरजीविनम् ।असौभाग्या च सौभाग्यं षण्मासश्रवणाल्लभेत् ॥ ५७॥

labhate sā divyaputraṃ jñāninaṃ cirajīvinam |asaubhāgyā ca saubhāgyaṃ ṣaṇmāsaśravaṇāllabhet || 57||

नवमासं काकवन्ध्या मृतवत्सा च भक्तितः ।स्तोत्रराजं या शृणोति सा पुत्रं लभते ध्रुवम् ॥ ५८॥

navamāsaṃ kākavandhyā mṛtavatsā ca bhaktitaḥ |stotrarājaṃ yā śṛṇoti sā putraṃ labhate dhruvam || 58||

कन्यामाता पुत्रहीना पञ्चमासं शृणोति या ।घटे सम्पूज्य दुर्गां च सा पुत्रं लभते ध्रुवम् ॥ ५९॥

kanyāmātā putrahīnā pañcamāsaṃ śṛṇoti yā |ghaṭe sampūjya durgāṃ ca sā putraṃ labhate dhruvam || 59||

इति श्रीब्रह्मवैवर्ते नारदनारायणसंवादे परशुरामकृतंदुर्गास्तोत्रं सम्पूर्णम् ।(गणपतिखण्ड ४५\। १८७८)

iti śrībrahmavaivarte nāradanārāyaṇasaṃvāde paraśurāmakṛtaṃdurgāstotraṃ sampūrṇam |(gaṇapatikhaṇḍa 45\| 1878)