आर्यतारास्रग्धरास्तोत्रम् Aryatarasragdhara Stotram

नमस्तारायै ।बालार्कालोकताम्रप्रवरसुरशिरश्चारुचूडामणिश्रीसम्पत्सम्पर्करागानतिचिररचितालक्तकव्यक्त भक्ती ।भक्त्या पादौ तवार्ये करपुटमुकुटाटोपभुग्नोत्तमाङ्गस्तारिण्यापच्छरण्ये नवनुतिकुसुमस्रग्भिरभ्यर्चयामि ॥ १॥

namastārāyai |bālārkālokatāmrapravarasuraśiraścārucūḍāmaṇiśrīsampatsamparkarāgānaticiraracitālaktakavyakta bhaktī |bhaktyā pādau tavārye karapuṭamukuṭāṭopabhugnottamāṅgastāriṇyāpaccharaṇye navanutikusumasragbhirabhyarcayāmi || 1||

दुर्लङ्ध्ये दुःखवह्नौ विनिपतिततनुर्दुर्भगः कान्दिशीकःकिं किं मूढः करोमीत्यसकृदपि कृतारम्भवैयर्थ्यखिन्नः ।श्रुत्वा भूयः परेभ्यः क्षतनयन इव व्योम्नि चन्द्रार्कलक्ष्मीमालोकाशानिबद्धः परगतिगमनस्त्वां श्रये पापहन्त्रीम् ॥ २॥

durlaṅdhye duḥkhavahnau vinipatitatanurdurbhagaḥ kāndiśīkaḥkiṃ kiṃ mūḍhaḥ karomītyasakṛdapi kṛtārambhavaiyarthyakhinnaḥ |śrutvā bhūyaḥ parebhyaḥ kṣatanayana iva vyomni candrārkalakṣmīmālokāśānibaddhaḥ paragatigamanastvāṃ śraye pāpahantrīm || 2||

सर्वस्मिन् सत्त्वमार्गे ननु तव करुणा निर्विशेषं प्रवृत्तातन्मध्ये तद्ग्रहेण ग्रहणमुपगतं मादृशस्याप्यवश्यम् ।सामर्थ्यं च द्वितीयं सकलजगदघध्वान्ततिग्मांशुबिम्बंदुःख्येवाहं तथापि प्रतपति धिगहो दुष्कृतं दुर्विदग्धम् ॥ ३॥

sarvasmin sattvamārge nanu tava karuṇā nirviśeṣaṃ pravṛttātanmadhye tadgraheṇa grahaṇamupagataṃ mādṛśasyāpyavaśyam |sāmarthyaṃ ca dvitīyaṃ sakalajagadaghadhvāntatigmāṃśubimbaṃduḥkhyevāhaṃ tathāpi pratapati dhigaho duṣkṛtaṃ durvidagdham || 3||

धिग्धिङ् मां मन्दभाग्यं दिवसकररुचाप्यप्रणूतान्धकारंतृष्यन्तं कूलकच्छे हिमशकलशिलाशीतले हैमवत्याः ।रत्नद्वीपप्रतोल्या विपुलमणिगुहागेहगर्भे दरिद्रंनाथीकृत्याप्यनाथं भगवति भवतीं सर्वलोकैकधात्रीम् ॥ ४॥

dhigdhiṅ māṃ mandabhāgyaṃ divasakararucāpyapraṇūtāndhakāraṃtṛṣyantaṃ kūlakacche himaśakalaśilāśītale haimavatyāḥ |ratnadvīpapratolyā vipulamaṇiguhāgehagarbhe daridraṃnāthīkṛtyāpyanāthaṃ bhagavati bhavatīṃ sarvalokaikadhātrīm || 4||

मातापि स्तन्यहेतोर्विरुवति तनये खेदमायाति पुत्रेक्रोधं धत्ते पितापि प्रतिदिवसमसत्प्रार्थनासु प्रयुक्तः ।त्वं तु त्रैलोक्यवाञ्छाविपुलफलमहाकल्पवृक्षाग्रवल्लीसर्वेभ्योऽभ्यर्थितार्थान् विसृजसि न च ते विक्रिया जातु काचित् ॥ ५॥

mātāpi stanyahetorviruvati tanaye khedamāyāti putrekrodhaṃ dhatte pitāpi pratidivasamasatprārthanāsu prayuktaḥ |tvaṃ tu trailokyavāñchāvipulaphalamahākalpavṛkṣāgravallīsarvebhyo'bhyarthitārthān visṛjasi na ca te vikriyā jātu kācit || 5||

यो यः क्लैशौघवह्निज्वलिततनुरहं तारिणी तस्य तस्येत्यात्मोपज्ञं प्रतिज्ञां कुरु मयि सफलां दुःखपातालमग्ने ।वर्धन्ते यावदेते परुषपरिभवाः प्राणिनां दुखवेगाःसम्यक्सम्बुद्धयाने प्रणिधिधृतधियां तावदेवानुकम्पा ॥ ६॥

yo yaḥ klaiśaughavahnijvalitatanurahaṃ tāriṇī tasya tasyetyātmopajñaṃ pratijñāṃ kuru mayi saphalāṃ duḥkhapātālamagne |vardhante yāvadete paruṣaparibhavāḥ prāṇināṃ dukhavegāḥsamyaksambuddhayāne praṇidhidhṛtadhiyāṃ tāvadevānukampā || 6||

इत्युच्चैरूर्ध्ववाहौ नदति नुतिपदव्याजमाक्रन्दनादंनार्हत्यन्योऽप्युपेक्षां जननि जनयितुं किं पुनर्यादृशी त्वम् ।त्वत्तः पश्यन् परेषामभिमतविभवप्रार्थनाः प्राप्तकामादह्ये सह्येन भूयस्तरमरतिभुवा सन्ततान्तर्ज्वरेण ॥ ७॥

ityuccairūrdhvavāhau nadati nutipadavyājamākrandanādaṃnārhatyanyo'pyupekṣāṃ janani janayituṃ kiṃ punaryādṛśī tvam |tvattaḥ paśyan pareṣāmabhimatavibhavaprārthanāḥ prāptakāmādahye sahyena bhūyastaramaratibhuvā santatāntarjvareṇa || 7||

पापी यद्यस्मि कस्मात्त्वयि मम महती बर्द्धते भक्तिरेषाश्रुत्या स्मृत्या च नाम्नाप्यपहरसि हठात्पापमेका त्वमेव ।त्यक्तव्यापारभारा तदसि मयि कथं कथ्यतां तथ्यकथ्येपथ्यं ग्लाने मरिष्यत्यपि विपुलकृपः किं भिषग् रोरुधीति ॥ ८॥

pāpī yadyasmi kasmāttvayi mama mahatī barddhate bhaktireṣāśrutyā smṛtyā ca nāmnāpyapaharasi haṭhātpāpamekā tvameva |tyaktavyāpārabhārā tadasi mayi kathaṃ kathyatāṃ tathyakathyepathyaṃ glāne mariṣyatyapi vipulakṛpaḥ kiṃ bhiṣag rorudhīti || 8||

मायामात्सर्यमानप्रभृतिभिरधमैस्तुल्यकालक्रमाच्चस्वैर्दोषैर्वाह्यमानो मठकरभ इवानेकसाधारणांशः ।युष्मत्पादाब्जपूजां न क्षणमपि लभे यत्तदर्थे विशेषादेषा कार्पण्यदीनाक्षरपदरचना स्यान्ममावन्ध्यकामा ॥ ९॥

māyāmātsaryamānaprabhṛtibhiradhamaistulyakālakramāccasvairdoṣairvāhyamāno maṭhakarabha ivānekasādhāraṇāṃśaḥ |yuṣmatpādābjapūjāṃ na kṣaṇamapi labhe yattadarthe viśeṣādeṣā kārpaṇyadīnākṣarapadaracanā syānmamāvandhyakāmā || 9||

कल्पान्तोद्भ्रान्तवातभ्रमितजलचलल्लोलकल्लोलहेलासंक्षोभोत्क्षिप्तवेलातटविकटचटत्स्फोटमोट्टाट्टहासात् ।मज्जद्भिर्भिन्ननौकैः सकरुणरुदिताक्रन्दनिष्पन्दमन्दैःस्वच्छन्दं देवि सद्यस्त्वदभिनुतिपरैस्तीरमुत्तीर्यतेऽब्धेः ॥ १०॥

kalpāntodbhrāntavātabhramitajalacalallolakallolahelāsaṃkṣobhotkṣiptavelātaṭavikaṭacaṭatsphoṭamoṭṭāṭṭahāsāt |majjadbhirbhinnanaukaiḥ sakaruṇaruditākrandaniṣpandamandaiḥsvacchandaṃ devi sadyastvadabhinutiparaistīramuttīryate'bdheḥ || 10||

धूमभ्रान्ताभ्रगर्भोद्भवगगनगृहोत्सङ्गरिङ्गत्स्फुलिङ्गस्फूर्जज्ज्वालाकरालज्वलनजवविशद्वेश्मविश्रान्तशय्याः ।त्वय्याबद्धप्रणामाञ्जलिपुटमुकुटा गद्गदोद्गीतयाच्षाःप्रोद्यद्विद्युद्विलासोज्ज्वलजलदजवैराध्रियन्ते क्षणेन ॥ ११॥

dhūmabhrāntābhragarbhodbhavagaganagṛhotsaṅgariṅgatsphuliṅgasphūrjajjvālākarālajvalanajavaviśadveśmaviśrāntaśayyāḥ |tvayyābaddhapraṇāmāñjalipuṭamukuṭā gadgadodgītayācṣāḥprodyadvidyudvilāsojjvalajaladajavairādhriyante kṣaṇena || 11||

दानाम्भःपूर्यमाणोभयकटकटकालम्बिरोलम्बमालाहूङ्काराहूयमानप्रतिगजजनितद्वेषवह्नेर्द्विपस्य ।दन्तान्तोत्तुङ्गदोलातलतुलिततनुस्त्वामनुस्मृत्य मृत्युंप्रत्याचष्टे प्रहृष्टः पृथुशिखरशिरःकोटिकोट्टोपविष्टः ॥ १२॥

dānāmbhaḥpūryamāṇobhayakaṭakaṭakālambirolambamālāhūṅkārāhūyamānapratigajajanitadveṣavahnerdvipasya |dantāntottuṅgadolātalatulitatanustvāmanusmṛtya mṛtyuṃpratyācaṣṭe prahṛṣṭaḥ pṛthuśikharaśiraḥkoṭikoṭṭopaviṣṭaḥ || 12||

प्रौढप्रासप्रहारप्रहतनरशिरःशूलवल्ल्युत्सवायांशून्याटव्यां कराग्रग्रहविलसदसिस्फेटकस्फीतदर्पान् ।दस्यून् दास्ये नियुङ्क्ते सभृकुटिकुटिलभ्रूकटाक्षेक्षिताक्षांश्चिन्तालेखन्यखिन्नस्फुटलिखितपदं नामधाम श्रियां ते ॥ १३॥

prauḍhaprāsaprahāraprahatanaraśiraḥśūlavallyutsavāyāṃśūnyāṭavyāṃ karāgragrahavilasadasispheṭakasphītadarpān |dasyūn dāsye niyuṅkte sabhṛkuṭikuṭilabhrūkaṭākṣekṣitākṣāṃścintālekhanyakhinnasphuṭalikhitapadaṃ nāmadhāma śriyāṃ te || 13||

वज्रकूरप्रहारप्रखरनखमुखोत्खातमत्तेभकुम्भश्च्योतत्सान्द्रास्रधौतस्फूटविकटसटासङ्कटस्कन्धसन्धिः ।क्रुध्यन्नापित्सुरारादुपरि मृगरिपुस्तीक्ष्णदंष्ट्रोत्कटास्यस्त्रस्यन्नावृत्य याति त्वदुचितरचितस्तोत्रदिग्धार्थवाचः ॥ १४॥

vajrakūraprahāraprakharanakhamukhotkhātamattebhakumbhaścyotatsāndrāsradhautasphūṭavikaṭasaṭāsaṅkaṭaskandhasandhiḥ |krudhyannāpitsurārādupari mṛgaripustīkṣṇadaṃṣṭrotkaṭāsyastrasyannāvṛtya yāti tvaducitaracitastotradigdhārthavācaḥ || 14||

धूमावर्तान्धकाराकृतिविकृतफणिस्फारफूत्कारपूरव्यापारव्याप्तवक्त्रस्फुरदुरुरसनारज्जुकोनाशपाशैः ।पापात्सम्भूय भूयस्तवगुणगणनातत्परस्त्वत्परात्माधत्ते मत्तालिमालावलयकुवलस्रगविभूषां विभूतिम् ॥ १५॥

dhūmāvartāndhakārākṛtivikṛtaphaṇisphāraphūtkārapūravyāpāravyāptavaktrasphuradururasanārajjukonāśapāśaiḥ |pāpātsambhūya bhūyastavaguṇagaṇanātatparastvatparātmādhatte mattālimālāvalayakuvalasragavibhūṣāṃ vibhūtim || 15||

भर्तृभ्रूभेदभीतोद्भटकटकभटाकृष्टदुःश्लिष्टकेशश्चञ्चद्वाचाटचेटोत्कटरटितकटुग्रन्थिपाशोपगूढः ।क्षुत्तृट्क्षामोपकण्ठस्त्यजति स सपदि व्यापदं तां दुरन्तांयो यायादार्यताराचरणशरणतां स्निग्धबन्धूज्झितोऽपि ॥ १६॥

bhartṛbhrūbhedabhītodbhaṭakaṭakabhaṭākṛṣṭaduḥśliṣṭakeśaścañcadvācāṭaceṭotkaṭaraṭitakaṭugranthipāśopagūḍhaḥ |kṣuttṛṭkṣāmopakaṇṭhastyajati sa sapadi vyāpadaṃ tāṃ durantāṃyo yāyādāryatārācaraṇaśaraṇatāṃ snigdhabandhūjjhito'pi || 16||

मायानिर्माणकर्मक्रमकृतविकृतानेकनेपथ्यमिथ्यारूपारम्भानुरूपप्रहरणकिरणाडम्बरोड्डामराणि ।त्वत्तन्त्रोद्धार्यमन्त्रस्मृतिहृतदुरितस्यावहन्त्यप्रधृष्यांप्रेतप्रोतान्त्रतन्त्रीनिचयविरचितस्रञ्जि रक्षांसि रक्षाम् ॥ १७॥

māyānirmāṇakarmakramakṛtavikṛtānekanepathyamithyārūpārambhānurūpapraharaṇakiraṇāḍambaroḍḍāmarāṇi |tvattantroddhāryamantrasmṛtihṛtaduritasyāvahantyapradhṛṣyāṃpretaprotāntratantrīnicayaviracitasrañji rakṣāṃsi rakṣām || 17||

गर्जज्जीमूतमूर्तित्रिमदमदनदीबद्धधारान्धकारेविधुद्द्योतायमानप्रहरणकिरणे निष्पतद्बाणवर्षे ।रुद्धः सङ्ग्रामकाले प्रबलभुजबलैर्विद्विषद्भिर्द्विषद्भिस्त्वद्दत्तोत्साहपुष्टिः प्रसभमरिमहीमेकवीरः पिनष्टि ॥ १८॥

garjajjīmūtamūrtitrimadamadanadībaddhadhārāndhakārevidhuddyotāyamānapraharaṇakiraṇe niṣpatadbāṇavarṣe |ruddhaḥ saṅgrāmakāle prabalabhujabalairvidviṣadbhirdviṣadbhistvaddattotsāhapuṣṭiḥ prasabhamarimahīmekavīraḥ pinaṣṭi || 18||

पापाचारानुबन्धोद्धृतगदविगलत्पूतिपूयास्रविस्रत्वङ्मांसासक्तनाडीमुखकुहरगलज्जन्तुजग्धक्षताङ्गाः ।युष्मत्पादोपसेवागदवरगुटिकाभ्यासभक्तिप्रसक्ताजायन्ते जातरूपप्रतिनिधिवपुषः पुण्डरीकायताक्षाः ॥ १९॥

pāpācārānubandhoddhṛtagadavigalatpūtipūyāsravisratvaṅmāṃsāsaktanāḍīmukhakuharagalajjantujagdhakṣatāṅgāḥ |yuṣmatpādopasevāgadavaraguṭikābhyāsabhaktiprasaktājāyante jātarūpapratinidhivapuṣaḥ puṇḍarīkāyatākṣāḥ || 19||

विश्रान्तं श्रौतपात्रे गुरुभिरुपहृतं यस्य नाम्नायभैक्ष्यंविद्वद्गोष्ठीषु यश्च श्रुतधनविरहान्मूकतामभ्युपेतः ।सर्वालङ्कारभूषाविभवसमुदितं प्राप्य वागीश्वरत्वंसोऽपि त्वद्भक्तिशक्त्या हरति नृपसभे वादिसिंहासनानि ॥ २०॥

viśrāntaṃ śrautapātre gurubhirupahṛtaṃ yasya nāmnāyabhaikṣyaṃvidvadgoṣṭhīṣu yaśca śrutadhanavirahānmūkatāmabhyupetaḥ |sarvālaṅkārabhūṣāvibhavasamuditaṃ prāpya vāgīśvaratvaṃso'pi tvadbhaktiśaktyā harati nṛpasabhe vādisiṃhāsanāni || 20||

भूशय्याधूलिधूम्रः स्फुटितकटितटीकर्पटोद्द्योतिताङ्गोयूकायूंषि प्रपिंषन् परपुटपुरतः कर्परे तर्पणार्थी ।त्वामाराध्याध्यवस्यन् वरयुवतिवहच्चामरस्मेरचार्वीमूर्वी धत्ते मदान्धद्विपदशनघनामुद्धृत्तैकातपत्राम् ॥ २१॥

bhūśayyādhūlidhūmraḥ sphuṭitakaṭitaṭīkarpaṭoddyotitāṅgoyūkāyūṃṣi prapiṃṣan parapuṭapurataḥ karpare tarpaṇārthī |tvāmārādhyādhyavasyan varayuvativahaccāmarasmeracārvīmūrvī dhatte madāndhadvipadaśanaghanāmuddhṛttaikātapatrām || 21||

सेवाकर्मान्तशिल्पप्रणयविनिमयोपायपर्यायखिन्नाःप्राग्जन्मोपात्तपुण्योपचितशुभफलं वित्तमप्राप्नुवन्तः ।दैवातिक्रामणीं त्वां कृपणजनजनन्यर्थमभ्यर्थ्य भूमेर्भूयो निर्वान्तचामीकरनिकरनिधीन् निर्धनाः प्राप्नुवन्ति ॥ २२॥

sevākarmāntaśilpapraṇayavinimayopāyaparyāyakhinnāḥprāgjanmopāttapuṇyopacitaśubhaphalaṃ vittamaprāpnuvantaḥ |daivātikrāmaṇīṃ tvāṃ kṛpaṇajanajananyarthamabhyarthya bhūmerbhūyo nirvāntacāmīkaranikaranidhīn nirdhanāḥ prāpnuvanti || 22||

वृत्तिच्छेदे विलक्षः क्षतनिवसनया भार्यया भर्त्स्यमानोदूरादात्मम्भरित्वात् स्वजनसुतसुहृद्बन्धुभिर्वर्ज्यमानः ।त्वय्यावेद्य स्वदुःखं तुरगखुरमुखोत्खातसीम्नां गृहाणांईष्टे स्वान्तःपुरस्त्रीवलयझणझणाजातनिद्राप्रबोधः ॥ २३॥

vṛtticchede vilakṣaḥ kṣatanivasanayā bhāryayā bhartsyamānodūrādātmambharitvāt svajanasutasuhṛdbandhubhirvarjyamānaḥ |tvayyāvedya svaduḥkhaṃ turagakhuramukhotkhātasīmnāṃ gṛhāṇāṃīṣṭe svāntaḥpurastrīvalayajhaṇajhaṇājātanidrāprabodhaḥ || 23||

चङ्क्रद्दिक्चक्रचुम्बिस्फुरदुरुकिरणा लक्षणालङ्कृता स्त्रीषट्दन्तो दन्तिमुख्यः शिखिगलकरुचिश्यामरोमा वराश्वः ।भास्वद्भास्वन्मयूखो मणिरमलगुणः कोषभृत् स्वर्णकोषःसेनानीर्वीरसैन्यो भवति भगवति त्वत्प्रसादांशलेशात् ॥ २४॥

caṅkraddikcakracumbisphuradurukiraṇā lakṣaṇālaṅkṛtā strīṣaṭdanto dantimukhyaḥ śikhigalakaruciśyāmaromā varāśvaḥ |bhāsvadbhāsvanmayūkho maṇiramalaguṇaḥ koṣabhṛt svarṇakoṣaḥsenānīrvīrasainyo bhavati bhagavati tvatprasādāṃśaleśāt || 24||

स्वच्छन्दं चन्दनाम्भःसुरभिमणिशिलादत्तसङ्केतकान्तःकान्ताक्रीडानुरागादभिनवरचितातिथ्यतथ्योपचारः ।त्वद्विद्यालब्धसिद्धिर्मलयमधुवनं याति विद्याधरेन्द्रःखङ्गांशुश्यामपीनोन्नतभुजपरिघप्रोल्लसत्पारिहार्यः ॥ २५॥

svacchandaṃ candanāmbhaḥsurabhimaṇiśilādattasaṅketakāntaḥkāntākrīḍānurāgādabhinavaracitātithyatathyopacāraḥ |tvadvidyālabdhasiddhirmalayamadhuvanaṃ yāti vidyādharendraḥkhaṅgāṃśuśyāmapīnonnatabhujaparighaprollasatpārihāryaḥ || 25||

हाराक्रान्तस्तनान्ताः श्रवणकुवलयस्पर्द्धमानायताक्ष्योमन्दारोदारवेणीतरुणपरिमलामोदमाद्यद्द्विरेफाः ।काञ्चीनादानुबन्धोद्धततरचरणोदारमञ्जीरतूर्यास्त्वन्नाथान् प्रार्थयन्ते स्मरमदमुदिताः सादरा देवकन्याः ॥ २६॥

hārākrāntastanāntāḥ śravaṇakuvalayasparddhamānāyatākṣyomandārodāraveṇītaruṇaparimalāmodamādyaddvirephāḥ |kāñcīnādānubandhoddhatataracaraṇodāramañjīratūryāstvannāthān prārthayante smaramadamuditāḥ sādarā devakanyāḥ || 26||

रत्नच्छन्नान्तवापीकनककमलिनीवज्रकिञ्जल्कमालांउन्मज्जत्पारिजातद्रुममधुपवधूद्धूतधूलीवितानाम् ।वीणावेणुप्रवीणामरपुररमणीदत्तमाधुर्यतूर्यांकृत्वा युष्मत्सपर्यामनुभवति चिरं नन्दनोद्यानयात्राम् ॥ २७॥

ratnacchannāntavāpīkanakakamalinīvajrakiñjalkamālāṃunmajjatpārijātadrumamadhupavadhūddhūtadhūlīvitānām |vīṇāveṇupravīṇāmarapuraramaṇīdattamādhuryatūryāṃkṛtvā yuṣmatsaparyāmanubhavati ciraṃ nandanodyānayātrām || 27||

कर्पूरैलालवङ्गत्वगगुरुनलदक्षोदगन्धोदकायाम् ।कान्ताकन्दर्पदर्पोत्कटकुचकुहरावर्तविश्रान्तवीच्याम् ।मन्दाकिन्याममन्दच्छटसलिलसरित्क्रीडया सुन्दरीभिःक्रीडन्ति त्वद्गतान्तःकरणपरिणतोत्तप्तपुण्यप्रभावाः ॥ २८॥

karpūrailālavaṅgatvagagurunaladakṣodagandhodakāyām |kāntākandarpadarpotkaṭakucakuharāvartaviśrāntavīcyām |mandākinyāmamandacchaṭasalilasaritkrīḍayā sundarībhiḥkrīḍanti tvadgatāntaḥkaraṇapariṇatottaptapuṇyaprabhāvāḥ || 28||

गीर्वाणग्रामणीभिर्विनयभरनमन्मौलिभिर्वन्दिताज्ञःस्वर्गोत्सङ्गेऽधिरूढः सुरकरिणि झणद्भूषणोद्भासिताङ्गे ।शच्या दोर्दामदोलाविरलवलयितोद्दामरोमाञ्चमूर्तिःपूतस्त्वद्दृष्टिपातैरवति सुरमहीं हीरभिन्नप्रकोष्ठः ॥ २९॥

gīrvāṇagrāmaṇībhirvinayabharanamanmaulibhirvanditājñaḥsvargotsaṅge'dhirūḍhaḥ surakariṇi jhaṇadbhūṣaṇodbhāsitāṅge |śacyā dordāmadolāviralavalayitoddāmaromāñcamūrtiḥpūtastvaddṛṣṭipātairavati suramahīṃ hīrabhinnaprakoṣṭhaḥ || 29||

चूडारत्नावतंसासनगतसुगतव्योमलक्ष्मीवितानंप्रोद्यद्बालार्ककोटीपटुतरकिरणापूर्यमाणत्रिलोकम् ।प्रौढालीढैकपादक्रमभरविनमद्ब्रह्मरुद्रेन्द्रविष्णुंत्वद्रूपं भाव्यमानं भवति भवभयच्छित्त्ये जन्मभाजाम् ॥ ३०॥

cūḍāratnāvataṃsāsanagatasugatavyomalakṣmīvitānaṃprodyadbālārkakoṭīpaṭutarakiraṇāpūryamāṇatrilokam |prauḍhālīḍhaikapādakramabharavinamadbrahmarudrendraviṣṇuṃtvadrūpaṃ bhāvyamānaṃ bhavati bhavabhayacchittye janmabhājām || 30||

पश्यन्त्येके सकोपं प्रहरणकिरणोद्गीर्णदोर्दण्डखण्डव्याप्तव्योमान्तरालं वलयफणिफणादारुणाहार्यचर्यम् ।द्विष्टव्यत्रासिहासोड्डमरडमरुकोड्डामरास्फालवेलावेतालोत्तालतालप्रमदमदमहाकेलिकोलाहलोग्रम् ॥ ३१॥

paśyantyeke sakopaṃ praharaṇakiraṇodgīrṇadordaṇḍakhaṇḍavyāptavyomāntarālaṃ valayaphaṇiphaṇādāruṇāhāryacaryam |dviṣṭavyatrāsihāsoḍḍamaraḍamarukoḍḍāmarāsphālavelāvetālottālatālapramadamadamahākelikolāhalogram || 31||

केचित्त्वेकैकरोमोद्गमगतगगनाभोगभूभूतलस्थस्वस्थब्रह्मेन्द्ररुद्रप्रभृतिनरमरुत्सिद्धगन्धर्वनागम् ।दिक्चक्राक्रामिधामस्थितसुगतशतानान्तनिर्माणचित्तंचित्रं त्रैलोक्यवन्दयं स्थिरचररचिताशेषभावस्वभावम् ॥ ३२॥

kecittvekaikaromodgamagatagaganābhogabhūbhūtalasthasvasthabrahmendrarudraprabhṛtinaramarutsiddhagandharvanāgam |dikcakrākrāmidhāmasthitasugataśatānāntanirmāṇacittaṃcitraṃ trailokyavandayaṃ sthiracararacitāśeṣabhāvasvabhāvam || 32||

लाक्षासिन्दूररागारुणतरकिरणादित्यलौहित्यमेकेश्रीमत्सान्द्रेन्द्रनीलोपलदलितदलक्षोदनीलं तथान्ये ।क्षीराब्धिक्षुब्धदुग्धाधिकतरधवलं काञ्चनाभं च केचित्त्वद्रूपं विश्वरूपं स्फटिकवदुपधायुक्तिभेदाद् विभिन्नम् ॥ ३३॥

lākṣāsindūrarāgāruṇatarakiraṇādityalauhityamekeśrīmatsāndrendranīlopaladalitadalakṣodanīlaṃ tathānye |kṣīrābdhikṣubdhadugdhādhikataradhavalaṃ kāñcanābhaṃ ca kecittvadrūpaṃ viśvarūpaṃ sphaṭikavadupadhāyuktibhedād vibhinnam || 33||

सार्वज्ञज्ञानदीपप्रकटितसकलज्ञेयतत्त्वैकसाक्षीसाक्षाद्वेत्ति त्वदीयां गुणगणगणनां सर्ववित् तत्सुतो वा ।यस्तु व्यादाय वक्त्रं वलिभुजरटितं मादृशो रारटीतिव्यापत् सा तीव्रदुःखज्वरजनितरुजश्चेतसो हास्यहेतुः ॥ ३४॥

sārvajñajñānadīpaprakaṭitasakalajñeyatattvaikasākṣīsākṣādvetti tvadīyāṃ guṇagaṇagaṇanāṃ sarvavit tatsuto vā |yastu vyādāya vaktraṃ valibhujaraṭitaṃ mādṛśo rāraṭītivyāpat sā tīvraduḥkhajvarajanitarujaścetaso hāsyahetuḥ || 34||

यन्मे विज्ञाप्यमानं प्रथमतरमदस्त्वं विशेषेण वेत्त्रीतद्वयाहारातिरेकश्रमविधिरबुधस्वान्तसन्तोषहेतुः ।किन्तु स्निग्धस्य बन्धोर्विषमिव पुरतो दुःखमुद्गीर्य वाचांज्ञातार्थस्यापि दुःखी हृदयलघुतया स्वस्थतां विन्दतीव ॥ ३५॥

yanme vijñāpyamānaṃ prathamataramadastvaṃ viśeṣeṇa vettrītadvayāhārātirekaśramavidhirabudhasvāntasantoṣahetuḥ |kintu snigdhasya bandhorviṣamiva purato duḥkhamudgīrya vācāṃjñātārthasyāpi duḥkhī hṛdayalaghutayā svasthatāṃ vindatīva || 35||

कल्याणानन्दसिन्धुप्रकटशशिकले शीतलां देहि दृष्टिंपुष्टिं ज्ञानोपदेशैः कुरु धनकरुणे ध्वंसय ध्वान्तमन्तः ।त्वत्स्तोत्राम्भःपवित्रीकृतमनसि मयि श्रेयसः स्थानमेकंदृष्टं यस्मादमोघं जगति तवगुणस्तोत्रमात्रं प्रजानाम् ॥ ३६॥

kalyāṇānandasindhuprakaṭaśaśikale śītalāṃ dehi dṛṣṭiṃpuṣṭiṃ jñānopadeśaiḥ kuru dhanakaruṇe dhvaṃsaya dhvāntamantaḥ |tvatstotrāmbhaḥpavitrīkṛtamanasi mayi śreyasaḥ sthānamekaṃdṛṣṭaṃ yasmādamoghaṃ jagati tavaguṇastotramātraṃ prajānām || 36||

संस्तुत्य त्वद्गुणौघावयवमनियतेयत्तमाप्तं मया यत्पुण्यं पुण्यार्द्रवाञ्छाफलमधुररसास्वादमामुक्तिभोग्यम् ।लोकस्तेनार्यलोकेश्वरचरणतलस्वस्तिकस्वस्तिचिह्नामह्नायायं प्रयायात् सुगतसुतमहीं तां सुखावत्युपाख्याम् ॥ ३७॥

saṃstutya tvadguṇaughāvayavamaniyateyattamāptaṃ mayā yatpuṇyaṃ puṇyārdravāñchāphalamadhurarasāsvādamāmuktibhogyam |lokastenāryalokeśvaracaraṇatalasvastikasvasticihnāmahnāyāyaṃ prayāyāt sugatasutamahīṃ tāṃ sukhāvatyupākhyām || 37||

इति श्री सर्वज्ञमित्रविरचितमार्यतारास्रग्धरास्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥

iti śrī sarvajñamitraviracitamāryatārāsragdharāstotraṃ sampūrṇam ||