विष्णुस्तोत्रम् (ब्रह्मकृतं ०९ भागवतपुराणान्तर्गतम् अविक्रियं सत्यमनन्तमाद्यं गुहाशयं निष्कलमप्रतर्क्यम्) Brahmakritam 09 Vishnu Stotram

ब्रह्मोवाच ।अविक्रियं सत्यमनन्तमाद्यं गुहाशयं निष्कलमप्रतर्क्यम् ।मनोऽग्रयानं वचसानिरुक्तं नमामहे देववरं वरेण्यम् ॥ २६॥

brahmovāca |avikriyaṃ satyamanantamādyaṃ guhāśayaṃ niṣkalamapratarkyam |mano'grayānaṃ vacasāniruktaṃ namāmahe devavaraṃ vareṇyam || 26||

विपश्चितं प्राणमनोधियात्मनामर्थेन्द्रियाभासमनिद्रमव्रणम् ।छायातपौ यत्र न गृध्रपक्षौ तमक्षरं खं त्रियुगं व्रजामहे ॥ २७॥

vipaścitaṃ prāṇamanodhiyātmanāmarthendriyābhāsamanidramavraṇam |chāyātapau yatra na gṛdhrapakṣau tamakṣaraṃ khaṃ triyugaṃ vrajāmahe || 27||

अजस्य चक्रं त्वजयेर्यमाणं मनोमयं पञ्चदशारमाशु ।त्रिनाभि विद्युच्चलमष्टनेमि यदक्षमाहुस्तमृतं प्रपद्ये ॥ २८॥

ajasya cakraṃ tvajayeryamāṇaṃ manomayaṃ pañcadaśāramāśu |trinābhi vidyuccalamaṣṭanemi yadakṣamāhustamṛtaṃ prapadye || 28||

य एकवर्णं तमसः परं तदलोकमव्यक्तमनन्तपारम् ।आसां चकारोपसुपर्णमेनमुपासते योगरथेन धीराः ॥ २९॥

ya ekavarṇaṃ tamasaḥ paraṃ tadalokamavyaktamanantapāram |āsāṃ cakāropasuparṇamenamupāsate yogarathena dhīrāḥ || 29||

न यस्य कश्चातितितर्ति मायां यया जनो मुह्यति वेद नार्थम् ।तं निर्जितात्माऽऽत्मगुणं परेशं नमाम भूतेषु समं चरन्तम् ॥ ३०॥

na yasya kaścātititarti māyāṃ yayā jano muhyati veda nārtham |taṃ nirjitātmā''tmaguṇaṃ pareśaṃ namāma bhūteṣu samaṃ carantam || 30||

इमे वयं यत्प्रिययैव तन्वा सत्त्वेन सृष्टा बहिरन्तराविः ।गतिं न सूक्ष्मामृषयश्च विद्महे कुतोऽसुराद्या इतरप्रधानाः ॥ ३१॥

ime vayaṃ yatpriyayaiva tanvā sattvena sṛṣṭā bahirantarāviḥ |gatiṃ na sūkṣmāmṛṣayaśca vidmahe kuto'surādyā itarapradhānāḥ || 31||

पादौ महीयं स्वकृतैव यस्य चतुर्विधो यत्र हि भूतसर्गः ।स वै महापूरुष आत्मतन्त्रः प्रसीदतां ब्रह्म महाविभूतिः ॥ ३२॥

pādau mahīyaṃ svakṛtaiva yasya caturvidho yatra hi bhūtasargaḥ |sa vai mahāpūruṣa ātmatantraḥ prasīdatāṃ brahma mahāvibhūtiḥ || 32||

अम्भस्तु यद्रेत उदारवीर्यं सिध्यन्ति जीवन्त्युत वर्धमानाः ।लोकास्त्रयोऽथाखिललोकपालाः प्रसीदतां ब्रह्म महाविभूतिः ॥ ३३॥

ambhastu yadreta udāravīryaṃ sidhyanti jīvantyuta vardhamānāḥ |lokāstrayo'thākhilalokapālāḥ prasīdatāṃ brahma mahāvibhūtiḥ || 33||

सोमं मनो यस्य समामनन्ति दिवौकसां वै बलमन्ध आयुः ।ईशो नगानां प्रजनः प्रजानां प्रसीदतां नः स महाविभूतिः ॥ ३४॥

somaṃ mano yasya samāmananti divaukasāṃ vai balamandha āyuḥ |īśo nagānāṃ prajanaḥ prajānāṃ prasīdatāṃ naḥ sa mahāvibhūtiḥ || 34||

अग्निर्मुखं यस्य तु जातवेदा जातः क्रियाकाण्डनिमित्तजन्मा ।अन्तःसमुद्रेऽनुपचन् स्वधातून् प्रसीदतां नः स महाविभूतिः ॥ ३५॥

agnirmukhaṃ yasya tu jātavedā jātaḥ kriyākāṇḍanimittajanmā |antaḥsamudre'nupacan svadhātūn prasīdatāṃ naḥ sa mahāvibhūtiḥ || 35||

यच्चक्षुरासीत्तरणिर्देवयानं त्रयीमयो ब्रह्मण एष धिष्ण्यम् ।द्वारं च मुक्तेरमृतं च मृत्युः प्रसीदतां नः स महाविभूतिः ॥ ३६॥

yaccakṣurāsīttaraṇirdevayānaṃ trayīmayo brahmaṇa eṣa dhiṣṇyam |dvāraṃ ca mukteramṛtaṃ ca mṛtyuḥ prasīdatāṃ naḥ sa mahāvibhūtiḥ || 36||

प्राणादभूद्यस्य चराचराणां प्राणः सहो बलमोजश्च वायुः ।अन्वास्म संराजमिवानुगा वयं प्रसीदतां नः स महाविभूतिः ॥ ३७॥

prāṇādabhūdyasya carācarāṇāṃ prāṇaḥ saho balamojaśca vāyuḥ |anvāsma saṃrājamivānugā vayaṃ prasīdatāṃ naḥ sa mahāvibhūtiḥ || 37||

श्रोत्राद्दिशो यस्य हृदश्च खानि प्रजज्ञिरे खं पुरुषस्य नाभ्याः ।प्राणेन्द्रियात्मासुशरीरकेतं प्रसीदतां नः स महाविभूतिः ॥ ३८॥

śrotrāddiśo yasya hṛdaśca khāni prajajñire khaṃ puruṣasya nābhyāḥ |prāṇendriyātmāsuśarīraketaṃ prasīdatāṃ naḥ sa mahāvibhūtiḥ || 38||

बलान्महेन्द्रस्त्रिदशाः प्रसादान्मन्योर्गिरीशो धिषणाद्विरिञ्चः ।खेभ्यश्च छन्दांस्यृषयो मेढ्रतः कः प्रसीदतां नः स महाविभूतिः ॥ ३९॥

balānmahendrastridaśāḥ prasādānmanyorgirīśo dhiṣaṇādviriñcaḥ |khebhyaśca chandāṃsyṛṣayo meḍhrataḥ kaḥ prasīdatāṃ naḥ sa mahāvibhūtiḥ || 39||

श्रीर्वक्षसः पितरश्छाययाऽऽसन् धर्मः स्तनादितरः पृष्ठतोऽभूत् ।द्यौर्यस्य शीर्ष्णोऽप्सरसो विहारात्प्रसीदतां नः स महाविभूतिः ॥ ४०॥

śrīrvakṣasaḥ pitaraśchāyayā''san dharmaḥ stanāditaraḥ pṛṣṭhato'bhūt |dyauryasya śīrṣṇo'psaraso vihārātprasīdatāṃ naḥ sa mahāvibhūtiḥ || 40||

विप्रो मुखं ब्रह्म च यस्य गुह्यं राजन्य आसीद्भुजयोर्बलं च ।ऊर्वोर्विडोऽजोऽङ्घ्रिरवेदशूद्रौ प्रसीदतां नः स महाविभूतिः ॥ ४१॥

vipro mukhaṃ brahma ca yasya guhyaṃ rājanya āsīdbhujayorbalaṃ ca |ūrvorviḍo'jo'ṅghriravedaśūdrau prasīdatāṃ naḥ sa mahāvibhūtiḥ || 41||

लोभोऽधरात्प्रीतिरुपर्यभूद्द्युतिर्नस्तः पशव्यः स्पर्शेन कामः ।भ्रुवोर्यमः पक्ष्मभवस्तु कालः प्रसीदतां नः स महाविभूतिः ॥ ४२॥

lobho'dharātprītiruparyabhūddyutirnastaḥ paśavyaḥ sparśena kāmaḥ |bhruvoryamaḥ pakṣmabhavastu kālaḥ prasīdatāṃ naḥ sa mahāvibhūtiḥ || 42||

द्रव्यं वयः कर्म गुणान् विशेषं यद्योगमायाविहितान् वदन्ति ।यद्दुर्विभाव्यं प्रबुधापबाधं प्रसीदतां नः स महाविभूतिः ॥ ४३॥

dravyaṃ vayaḥ karma guṇān viśeṣaṃ yadyogamāyāvihitān vadanti |yaddurvibhāvyaṃ prabudhāpabādhaṃ prasīdatāṃ naḥ sa mahāvibhūtiḥ || 43||

नमोऽस्तु तस्मा उपशान्तशक्तये स्वाराज्यलाभप्रतिपूरितात्मने ।गुणेषु मायारचितेषु वृत्तिभिर्न सज्जमानाय नभस्वदूतये ॥ ४४॥

namo'stu tasmā upaśāntaśaktaye svārājyalābhapratipūritātmane |guṇeṣu māyāraciteṣu vṛttibhirna sajjamānāya nabhasvadūtaye || 44||

स त्वं नो दर्शयात्मानमस्मत्करणगोचरम् ।प्रपन्नानां दिदृक्षूणां सस्मितं ते मुखाम्बुजम् ॥ ४५॥

sa tvaṃ no darśayātmānamasmatkaraṇagocaram |prapannānāṃ didṛkṣūṇāṃ sasmitaṃ te mukhāmbujam || 45||

तैस्तैः स्वेच्छाधृतै रूपैः काले काले स्वयं विभो ।कर्म दुर्विषहं यन्नो भगवांस्तत्करोति हि ॥ ४६॥

taistaiḥ svecchādhṛtai rūpaiḥ kāle kāle svayaṃ vibho |karma durviṣahaṃ yanno bhagavāṃstatkaroti hi || 46||

क्लेशभूर्यल्पसाराणि कर्माणि विफलानि वा ।देहिनां विषयार्तानां न तथैवार्पितं त्वयि ॥ ४७॥

kleśabhūryalpasārāṇi karmāṇi viphalāni vā |dehināṃ viṣayārtānāṃ na tathaivārpitaṃ tvayi || 47||

नावमः कर्मकल्पोऽपि विफलायेश्वरार्पितः ।कल्पते पुरुषस्यैष स ह्यात्मा दयितो हितः ॥ ४८॥

nāvamaḥ karmakalpo'pi viphalāyeśvarārpitaḥ |kalpate puruṣasyaiṣa sa hyātmā dayito hitaḥ || 48||

यथा हि स्कन्धशाखानां तरोर्मूलावसेचनम् ।एवमाराधनं विष्णोः सर्वेषामात्मनश्च हि ॥ ४९॥

yathā hi skandhaśākhānāṃ tarormūlāvasecanam |evamārādhanaṃ viṣṇoḥ sarveṣāmātmanaśca hi || 49||

नमस्तुभ्यमनन्ताय दुर्वितर्क्यात्मकर्मणे ।निर्गुणाय गुणेशाय सत्त्वस्थाय च साम्प्रतम् ॥ ५०॥

namastubhyamanantāya durvitarkyātmakarmaṇe |nirguṇāya guṇeśāya sattvasthāya ca sāmpratam || 50||

इति श्रीमद्भागवतमहापुराणे अष्टमस्कन्धे पञ्चमाध्यायान्तर्गतंब्रह्मकृतं विष्णुस्तोत्रं समाप्तम् ।भागवतपुराण । अध्याय ८/५/२६५०॥भागवतपुराण । अध्याय ८/५/२६-५०॥

iti śrīmadbhāgavatamahāpurāṇe aṣṭamaskandhe pañcamādhyāyāntargataṃbrahmakṛtaṃ viṣṇustotraṃ samāptam |bhāgavatapurāṇa | adhyāya 8/5/2650||bhāgavatapurāṇa | adhyāya 8/5/26-50||