वेङ्कटेशसेवाक्रम Venkateshasevakrama

यश्चक्रे वेङ्कटेशस्य सेवाक्रममनुत्तमम् ।तं शठारिगुरुं वन्दे गार्ग्यं श्रीपुरवासिनम् ॥श्रीवेङ्कटाचलाधीशं श्रियाऽध्यासितवक्षसम् ।श्रितचेतनमन्दारं श्रीनिवासमहं भजे ॥ १॥

yaścakre veṅkaṭeśasya sevākramamanuttamam |taṃ śaṭhāriguruṃ vande gārgyaṃ śrīpuravāsinam ||śrīveṅkaṭācalādhīśaṃ śriyā'dhyāsitavakṣasam |śritacetanamandāraṃ śrīnivāsamahaṃ bhaje || 1||

प्रातरुत्थाय पूतात्मा ध्यायेय स्वगुरोः पदे ।श्रीवेङ्कटेशपादाब्जे इयासुवेङ्कटाचलम् ॥ २॥

prātarutthāya pūtātmā dhyāyeya svaguroḥ pade |śrīveṅkaṭeśapādābje iyāsuveṅkaṭācalam || 2||

चक्रतीर्थे ततः स्नात्वा कृतपूर्वाह्निकक्रियः ।ध्यायन् श्रीवेङ्कटाधीशं सेवेयाञ्जनभूधरम् ॥ ३॥

cakratīrthe tataḥ snātvā kṛtapūrvāhnikakriyaḥ |dhyāyan śrīveṅkaṭādhīśaṃ seveyāñjanabhūdharam || 3||

ततः पश्चिमदिग्भागे गत्वा कञ्चिन्महापथम् ।श्रीवेङ्कटगिरेर्मूले शेषांशेनोत्थितां भुवः ॥ ४॥

tataḥ paścimadigbhāge gatvā kañcinmahāpatham |śrīveṅkaṭagirermūle śeṣāṃśenotthitāṃ bhuvaḥ || 4||

चिञ्चामुन्निद्रसुभगां दिव्यां तन्मूलतः शुभे ।श्रीनिवासपदाम्भोजे स्वसङ्कल्पात् समुत्थिते ॥ ५॥

ciñcāmunnidrasubhagāṃ divyāṃ tanmūlataḥ śubhe |śrīnivāsapadāmbhoje svasaṅkalpāt samutthite || 5||

तन्मूलतः स्वयंव्यक्तान् सरोयोगिमुखानपि ।लक्ष्मीनृसिंहं शेषाद्रिं प्रणिपत्य कृताञ्जलिः ॥ ६॥

tanmūlataḥ svayaṃvyaktān saroyogimukhānapi |lakṣmīnṛsiṃhaṃ śeṣādriṃ praṇipatya kṛtāñjaliḥ || 6||

दयाशतकमप्युच्चैः स्तोत्रगद्ये समुञ्चरन् ।भक्तैर्भागवतैस्सार्धमारोहेयं वृषाचलम् ॥ ७॥

dayāśatakamapyuccaiḥ stotragadye samuñcaran |bhaktairbhāgavataissārdhamāroheyaṃ vṛṣācalam || 7||

घुप्यद्भिः सङ्घशश्चोच्चैर्गोविन्देति पुनःपुनः ।गच्छद्भिः स्वामिसेवार्थमागच्छद्भिर्निरन्तरम् ॥ ८॥

ghupyadbhiḥ saṅghaśaścoccairgovindeti punaḥpunaḥ |gacchadbhiḥ svāmisevārthamāgacchadbhirnirantaram || 8||

सम्पूर्णं लब्धकामैश्च चतुर्वर्गार्थिभिर्नरैः ।शिखराणि च रम्याणि निर्ज्झरान् परिषत्प्रभुम् ॥ ९॥

sampūrṇaṃ labdhakāmaiśca caturvargārthibhirnaraiḥ |śikharāṇi ca ramyāṇi nirjjharān pariṣatprabhum || 9||

श्रीवेङ्कटेशं संसेव्य गच्छेयं तं महापथम् ।आरुह्य तिष्ठन्नामोदादञ्ज्नाद्रिशिरोवरम् ॥ १०॥

śrīveṅkaṭeśaṃ saṃsevya gaccheyaṃ taṃ mahāpatham |āruhya tiṣṭhannāmodādañjnādriśirovaram || 10||

श्रीवेङ्कटाचलप्रान्तभूमिपर्यन्तपर्वतान् ।वापीकूपतटाकादीन् वनान्युपवनानि च ॥ ११॥

śrīveṅkaṭācalaprāntabhūmiparyantaparvatān |vāpīkūpataṭākādīn vanānyupavanāni ca || 11||

सुवर्णमुखरीं चैव शोभमानां महानदीम् ।धाम गोविन्दराजस्य पश्येयं श्रीपुरीमपि ॥ १२॥

suvarṇamukharīṃ caiva śobhamānāṃ mahānadīm |dhāma govindarājasya paśyeyaṃ śrīpurīmapi || 12||

ततः कर्पूरसुरभितीर्थं कर्पूरनिर्ज्झरम् ।गत्वाऽऽचम्य ततश्चान्यच्छृङ्गमारुह्य सुन्दरम् ॥ १३॥

tataḥ karpūrasurabhitīrthaṃ karpūranirjjharam |gatvā''camya tataścānyacchṛṅgamāruhya sundaram || 13||

पक्षिवृक्षाकृतिधरैर्निबिडं नित्यसूरिभिः ।शीघ्रं क्वचिञ्च गच्छेयं सेवाचपलमानसः ॥ १४॥

pakṣivṛkṣākṛtidharairnibiḍaṃ nityasūribhiḥ |śīghraṃ kvaciñca gaccheyaṃ sevācapalamānasaḥ || 14||

सुखमत्रैव वर्तेय रम्ये श्रीशैलसानुनि ।इतीरयन्मन्दमतिर्गच्छेयं कुत्रचित्पुनः ॥ १५॥

sukhamatraiva varteya ramye śrīśailasānuni |itīrayanmandamatirgaccheyaṃ kutracitpunaḥ || 15||

सुवर्चसां सुरूपाणां पुण्यानां मृगपक्षिणाम् ।शृणुयामद्भुतं शब्दं कूजतां मधुरं पथि ॥ १६॥

suvarcasāṃ surūpāṇāṃ puṇyānāṃ mṛgapakṣiṇām |śṛṇuyāmadbhutaṃ śabdaṃ kūjatāṃ madhuraṃ pathi || 16||

अतीत्य कञ्चित्पन्थानमटवीनृहरिं ततः ।प्रणम्य तदनुज्ञातः प्रविशन्वनमन्तरा ॥ १७॥

atītya kañcitpanthānamaṭavīnṛhariṃ tataḥ |praṇamya tadanujñātaḥ praviśanvanamantarā || 17||

सालतालतमालाम्लचन्दनामरभूरुहैः ।नालिकेराम्रपनसकदलीक्रमुकैरपि ॥ १८॥ (नारिकेला)

sālatālatamālāmlacandanāmarabhūruhaiḥ |nālikerāmrapanasakadalīkramukairapi || 18|| (nārikelā)

पुष्पवद्भिः फलोपेतैश्छायावद्भिर्मनोहरैः ।भूषितं भूरुहैश्चान्यैर्निर्ज्झरैश्चामलोदकैः ॥ १९॥

puṣpavadbhiḥ phalopetaiśchāyāvadbhirmanoharaiḥ |bhūṣitaṃ bhūruhaiścānyairnirjjharaiścāmalodakaiḥ || 19||

सिंहकुञ्जरगोव्याघ्रतरक्षुहरिणादिभिः ।निर्वै रैर्मृगसङ्घैश्च रममाणैः समाकुलम् ॥ २०॥

siṃhakuñjaragovyāghratarakṣuhariṇādibhiḥ |nirvai rairmṛgasaṅghaiśca ramamāṇaiḥ samākulam || 20||

मयूरकोकिलानां च मधुरैः कूजितैरपि ।शारिकाशुकसंलापैर्मोदिताखिलचेतनम् ॥ २१॥

mayūrakokilānāṃ ca madhuraiḥ kūjitairapi |śārikāśukasaṃlāpairmoditākhilacetanam || 21||

चन्दनागरुसंवाहिमन्दमारुतसेवितम् ।श्रीमदप्राकृतं दिव्यं झिल्लिकागणनादितम् ॥ २२॥

candanāgarusaṃvāhimandamārutasevitam |śrīmadaprākṛtaṃ divyaṃ jhillikāgaṇanāditam || 22||

नयनानन्दजनकं नवीनं पश्यतां सदा ।सर्वत्र फलपुष्पाढ्यं सम्पश्येयं वनस्थलम् ॥ २३॥

nayanānandajanakaṃ navīnaṃ paśyatāṃ sadā |sarvatra phalapuṣpāḍhyaṃ sampaśyeyaṃ vanasthalam || 23||

ततोऽन्यच्छृ ङ्गमारुह्य ततोऽन्यत्रावरुह्य च ।क्वचिद्गच्छन् क्वचित्तिष्ठन् क्वचिद्ध्यायन् रमापतिम् ॥ २४॥

tato'nyacchṛ ṅgamāruhya tato'nyatrāvaruhya ca |kvacidgacchan kvacittiṣṭhan kvaciddhyāyan ramāpatim || 24||

सानुमन्यं समारोहन् श्रीश मामानयान्तिकम् ।इति ब्रुवन् यतिवरं प्राप्नुयां परया मुदा ॥ २५॥

sānumanyaṃ samārohan śrīśa māmānayāntikam |iti bruvan yativaraṃ prāpnuyāṃ parayā mudā || 25||

तं प्रणम्याभ्यनुज्ञातः परं पन्थानमास्थितः ।अर्चिरादिपथे दिव्ये मित्रचन्द्रेन्द्रवेधसाम् ॥ २६॥

taṃ praṇamyābhyanujñātaḥ paraṃ panthānamāsthitaḥ |arcirādipathe divye mitracandrendravedhasām || 26||

लोकपङ् क्तिवदत्यन्तरम्यां मण्डपसन्ततिम् ।सम्पश्यंस्तत्र गच्छेयं शौरेर्धामान्तिकस्थलम् ॥ २७॥

lokapaṅ ktivadatyantaramyāṃ maṇḍapasantatim |sampaśyaṃstatra gaccheyaṃ śaurerdhāmāntikasthalam || 27||

ततः प्रणवनिस्स्वाणकाहलीनादमेदुरम् ? पणवनिस्साणशृणुयां श्रोत्रसुखदं दिव्यदुन्दुभिनिस्वनम् ॥ २८॥

tataḥ praṇavanissvāṇakāhalīnādameduram ? paṇavanissāṇaśṛṇuyāṃ śrotrasukhadaṃ divyadundubhinisvanam || 28||

ततश्चम्पकपुन्नागवकुलामरभूरुहाम् ।अन्येषां दिव्यगन्धैश्च नानावर्णैर्मनोरमैः ॥ २९॥

tataścampakapunnāgavakulāmarabhūruhām |anyeṣāṃ divyagandhaiśca nānāvarṇairmanoramaiḥ || 29||

अभ्रङ्कषाणां कुसुमैरनिशं चित्रिताम्बरम् ।मल्लिकामाधवीजातिपुष्पैश्चित्रितभूतलम् ॥ ३०॥

abhraṅkaṣāṇāṃ kusumairaniśaṃ citritāmbaram |mallikāmādhavījātipuṣpaiścitritabhūtalam || 30||

मध्येमध्ये लसद्दिव्यलीलामण्टपशोभितम् ।तत्रतत्र स्थितैः क्रीडाशैलैश्चारुभिरुज्ज्वलम् ॥ ३१॥

madhyemadhye lasaddivyalīlāmaṇṭapaśobhitam |tatratatra sthitaiḥ krīḍāśailaiścārubhirujjvalam || 31||

पुण्यपक्षिगणानां च पूरिताशामुखं रवैः ।पद्मकल्हारकुमुदनीलोत्पलसुगन्धिभिः ॥ ३२॥

puṇyapakṣigaṇānāṃ ca pūritāśāmukhaṃ ravaiḥ |padmakalhārakumudanīlotpalasugandhibhiḥ || 32||

राजहंसादिशकुनैः कूजद्भिश्च विराजितैः ।सरोवापीतटाकाद्यैरावृतं परमाद्भुतैः ॥ ३३॥

rājahaṃsādiśakunaiḥ kūjadbhiśca virājitaiḥ |sarovāpītaṭākādyairāvṛtaṃ paramādbhutaiḥ || 33||

अतिप्रमाणमाश्चर्यावहमप्राकृतं शुभम् ।उद्यानशतसाहस्रमुद्यत्पल्लवकोरकम् ॥ ३४॥

atipramāṇamāścaryāvahamaprākṛtaṃ śubham |udyānaśatasāhasramudyatpallavakorakam || 34||

पश्यन् शृङ्गविहीनं तद्गोपुरं प्राप्नुयां परम् ।ततः श्रीवेङ्कटेशस्य मन्दिरं लोकवन्दितम् ॥ ३५॥

paśyan śṛṅgavihīnaṃ tadgopuraṃ prāpnuyāṃ param |tataḥ śrīveṅkaṭeśasya mandiraṃ lokavanditam || 35||

दिव्यं सुवर्णप्राकारगोपुरैरुज्ज्वलं महत् ।ततश्चोद्यत्सहस्रांशुशतकोटिसमप्रभम् ॥ ३६॥

divyaṃ suvarṇaprākāragopurairujjvalaṃ mahat |tataścodyatsahasrāṃśuśatakoṭisamaprabham || 36||

मङ्गलं सर्वजगतां मण्डनं शेषभूभृतः ।भूमावनुपमं दिव्यं लोकानुग्रहकाम्यया ॥ ३७॥

maṅgalaṃ sarvajagatāṃ maṇḍanaṃ śeṣabhūbhṛtaḥ |bhūmāvanupamaṃ divyaṃ lokānugrahakāmyayā || 37||

स्वयंव्यक्तं विमानं तदानन्दनिलयाह्वयम् ।दिव्यं च नगरं पश्यन् श्रीवैकुण्ठमिवापरम् ॥ ३८॥

svayaṃvyaktaṃ vimānaṃ tadānandanilayāhvayam |divyaṃ ca nagaraṃ paśyan śrīvaikuṇṭhamivāparam || 38||

धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि कृतार्थोऽस्मीति च ब्रुवन् ।परमानन्दभरितः प्रणमेयं प्रसन्नधीः ॥ ३९॥

dhanyo'smyanugṛhīto'smi kṛtārtho'smīti ca bruvan |paramānandabharitaḥ praṇameyaṃ prasannadhīḥ || 39||

ततस्सन्निधिवीथ्यग्रभूषणं पवनात्मजम् ।नमस्कृत्य ततः पश्यन् सहस्रस्तम्भमण्टपम् ॥ ४०॥

tatassannidhivīthyagrabhūṣaṇaṃ pavanātmajam |namaskṛtya tataḥ paśyan sahasrastambhamaṇṭapam || 40||

प्रविशेयं प्रसन्नात्मा वैकुण्ठद्वारमद्भुतम् ।ततः काञ्चनदीप्त्या च रत्नकान्त्या च रूपितम् ॥ ४१॥

praviśeyaṃ prasannātmā vaikuṇṭhadvāramadbhutam |tataḥ kāñcanadīptyā ca ratnakāntyā ca rūpitam || 41||

भूषितं दिव्यमाल्यैश्च मुक्तादामभिरेव च ।चन्दनागरुधूपैश्च सर्वतस्सुरभीकृतम् ॥ ४२॥

bhūṣitaṃ divyamālyaiśca muktādāmabhireva ca |candanāgarudhūpaiśca sarvatassurabhīkṛtam || 42||

आज्ञामुद्राधरर्भीमैरस्थानभयशङ्किभिः ।चण्डप्रचण्डप्रमुखैर्द्वारपालैः सुरक्षितम् ॥ ४३॥

ājñāmudrādhararbhīmairasthānabhayaśaṅkibhiḥ |caṇḍapracaṇḍapramukhairdvārapālaiḥ surakṣitam || 43||

भेरीमृदङ्गपणवतूर्यशङ्खादिभिश्शुभैः ।अष्टादशविधैर्वाद्यैराघोषितनभस्स्थलम् ॥ ४४॥

bherīmṛdaṅgapaṇavatūryaśaṅkhādibhiśśubhaiḥ |aṣṭādaśavidhairvādyairāghoṣitanabhassthalam || 44||

ब्रह्मरुद्रादिदेवानां महर्षीणां महात्मनाम् ।योगिनां सनकादीनां दिव्यस्थाननिवासिनाम् ॥ ४५॥

brahmarudrādidevānāṃ maharṣīṇāṃ mahātmanām |yogināṃ sanakādīnāṃ divyasthānanivāsinām || 45||

दिव्याप्सरोगणानां च नृत्तं गीतं च कुर्वताम् ।चातुर्वर्ण्यप्रसूतानां सदा भक्तिमतां हरौ ॥ ४६॥

divyāpsarogaṇānāṃ ca nṛttaṃ gītaṃ ca kurvatām |cāturvarṇyaprasūtānāṃ sadā bhaktimatāṃ harau || 46||

आबालवृद्धमाबद्धमस्तकाञ्जलिशोभिनाम् ।नानादेशागतानां च नराणां भाग्यशालिनाम् ॥ ४७॥

ābālavṛddhamābaddhamastakāñjaliśobhinām |nānādeśāgatānāṃ ca narāṇāṃ bhāgyaśālinām || 47||

सपुत्रमित्रदाराणां वृन्दैः सान्द्रं सुशोभनम् ।विच्छिन्नाग्रनिवेशं तत्परीतं द्वारमास्थितः ॥ ४८॥

saputramitradārāṇāṃ vṛndaiḥ sāndraṃ suśobhanam |vicchinnāgraniveśaṃ tatparītaṃ dvāramāsthitaḥ || 48||

प्रणम्य भक्त्या साष्टाङ्गं प्रहर्षं प्राप्नुयां परम् ।तत्र श्रीवेङ्कटाधीशं ततस्तत्र कृताञ्जलिः ॥ ४९॥

praṇamya bhaktyā sāṣṭāṅgaṃ praharṣaṃ prāpnuyāṃ param |tatra śrīveṅkaṭādhīśaṃ tatastatra kṛtāñjaliḥ || 49||

राजवीथीषु रम्यासु प्रदक्षिणपरो भवन् ।नित्यमुक्तसमानानां तदीयानां महात्मनाम् ॥ ५०॥

rājavīthīṣu ramyāsu pradakṣiṇaparo bhavan |nityamuktasamānānāṃ tadīyānāṃ mahātmanām || 50||

भवनानि विचित्राणि पश्यन् हृष्टः पुनःपुनः ।स्वामिपुष्करिणीतीरं श्रयेयं श्रमनाशनम् ॥ ५१॥

bhavanāni vicitrāṇi paśyan hṛṣṭaḥ punaḥpunaḥ |svāmipuṣkariṇītīraṃ śrayeyaṃ śramanāśanam || 51||

ततस्त्वाचम्य तत्तीर्थे कृतमाध्याह्निकक्रियः ।वराहरूपिणं देवं वामाङ्कस्थवसुन्धरम् ॥ ५२॥

tatastvācamya tattīrthe kṛtamādhyāhnikakriyaḥ |varāharūpiṇaṃ devaṃ vāmāṅkasthavasundharam || 52||

प्रणम्य प्राञ्जलिः कुर्यां प्रदक्षिणमहं ततः ।तीर्थं प्रदक्षिणं कुर्वन् श्रीशैलस्तुतिरूपिणीः ॥ ५३॥

praṇamya prāñjaliḥ kuryāṃ pradakṣiṇamahaṃ tataḥ |tīrthaṃ pradakṣiṇaṃ kurvan śrīśailastutirūpiṇīḥ || 53||

कुलशेखरसूक्तीरप्युञ्चार्यानम्य वै रथम् ।पुनः परीतं विच्छिन्नाभिनिवेशमुपेत्य च ॥ ५४॥

kulaśekharasūktīrapyuñcāryānamya vai ratham |punaḥ parītaṃ vicchinnābhiniveśamupetya ca || 54||

नत्वा श्रीमन्महद्द्वारं प्रविश्यान्तः प्रसन्नधीः ।आस्थानचिञ्चामचलच्छायां शेषांशकां ततः ॥ ५५॥

natvā śrīmanmahaddvāraṃ praviśyāntaḥ prasannadhīḥ |āsthānaciñcāmacalacchāyāṃ śeṣāṃśakāṃ tataḥ || 55||

आनम्य मण्टपांश्चैव पश्येयं विपुलोन्नतान् ।बलिपीठं महादिव्यं ब्रह्मरुद्रादिसेवितम् ॥ ५६॥

ānamya maṇṭapāṃścaiva paśyeyaṃ vipulonnatān |balipīṭhaṃ mahādivyaṃ brahmarudrādisevitam || 56||

ध्वजस्तम्भेन सहितं प्रणम्य प्राञ्जलिर्मुदा ।भावयेयं वृषाद्रीशं प्रणतार्तिहरं प्रभुम् ॥ ५७॥

dhvajastambhena sahitaṃ praṇamya prāñjalirmudā |bhāvayeyaṃ vṛṣādrīśaṃ praṇatārtiharaṃ prabhum || 57||

तत्र प्रदक्षिणपरान्नमस्कारपरान् मुहुः ।वेदपारायणपरान् वेदान्तव्याक्रियापरान् ॥ ५८॥

tatra pradakṣiṇaparānnamaskāraparān muhuḥ |vedapārāyaṇaparān vedāntavyākriyāparān || 58||

इतिहासपुराणादीन् पठतः शृण्वतोऽपि च ।स्तोत्रपाठे च निरतान् ब्रह्मविद्यासु निष्ठितान् ॥ ५९॥

itihāsapurāṇādīn paṭhataḥ śṛṇvato'pi ca |stotrapāṭhe ca niratān brahmavidyāsu niṣṭhitān || 59||

सङ्कीर्तनपरान् शौरेः गुणश्रवणतत्परान् ।ध्याननिष्ठान् योगनिष्ठाञ्जपशीलांस्तथा यतीन् ॥ ६०॥

saṅkīrtanaparān śaureḥ guṇaśravaṇatatparān |dhyānaniṣṭhān yoganiṣṭhāñjapaśīlāṃstathā yatīn || 60||

आबद्धाञ्जलिपद्मां ?श्चाप्या? नन्दाश्रुभिराप्लुतान् ।पुलकाञ्चितगात्रांश्च पूतभावान्महात्मनः ॥ ६१॥

ābaddhāñjalipadmāṃ ?ścāpyā? nandāśrubhirāplutān |pulakāñcitagātrāṃśca pūtabhāvānmahātmanaḥ || 61||

सन्तानधनराज्यश्रीसम्पदादिवरार्थिनः ।लब्ध्वा वरं ततस्तूर्णमिष्टालापपरानपि ॥ ६२॥

santānadhanarājyaśrīsampadādivarārthinaḥ |labdhvā varaṃ tatastūrṇamiṣṭālāpaparānapi || 62||

सर्वान्महाभागवतान् सम्पश्येयं पुनःपुनः ।ततो वेङ्कटनायक्याः स्थानं दृष्ट्वा ततःपरम् ॥ ६३॥

sarvānmahābhāgavatān sampaśyeyaṃ punaḥpunaḥ |tato veṅkaṭanāyakyāḥ sthānaṃ dṛṣṭvā tataḥparam || 63||

आनम्य चम्पकतरुं तन्नामाङ्कितवीथिकाम् ।प्रदक्षिणपरस्सर्वं पश्येयं च कृताञ्जलिः ॥ ६४॥

ānamya campakataruṃ tannāmāṅkitavīthikām |pradakṣiṇaparassarvaṃ paśyeyaṃ ca kṛtāñjaliḥ || 64||

शालिमुद्गतिलादीनां शालास्तत्र सहस्रशः ।सर्वसम्पत्समृद्धाश्च पाकशाला मनोरमाः ॥ ६५॥

śālimudgatilādīnāṃ śālāstatra sahasraśaḥ |sarvasampatsamṛddhāśca pākaśālā manoramāḥ || 65||

स्वामिपुष्करिणीतीर्थं दृष्ट्वाऽऽचम्य ततःपरम् ।यामुनेयाभिधं दिव्यं माल्यागारं मनोहरम् ॥ ६६॥

svāmipuṣkariṇītīrthaṃ dṛṣṭvā''camya tataḥparam |yāmuneyābhidhaṃ divyaṃ mālyāgāraṃ manoharam || 66||

गोपीनां रमणं तत्र वेणुनादविनोदिनम् ।सुवर्णमण्टपं चैव नारायणगिरिं तथा ॥ ६७॥

gopīnāṃ ramaṇaṃ tatra veṇunādavinodinam |suvarṇamaṇṭapaṃ caiva nārāyaṇagiriṃ tathā || 67||

बलिपीठं पुनर्गत्वा प्रत्यग्द्वारं च चाम्पकम् ।बद्धाञ्जलिस्ततः पश्यन्प्रासादान्परमाद्भुतान् ॥ ६८॥

balipīṭhaṃ punargatvā pratyagdvāraṃ ca cāmpakam |baddhāñjalistataḥ paśyanprāsādānparamādbhutān || 68||

पायसान्नैर्गुडान्नैश्च शुद्धैरोदनराशिभिः ।दधिक्षीराज्यसम्पन्नैर्मृष्टान्नैर्विविधोदनैः ॥ ६९॥

pāyasānnairguḍānnaiśca śuddhairodanarāśibhiḥ |dadhikṣīrājyasampannairmṛṣṭānnairvividhodanaiḥ || 69||

अपूपैः स्वादुभिर्हृद्यैः शालिपिष्टोपपादितैः ।सुगन्धैर्गोघृतैः पक्वैः प्रभूतगुडसंमितैः ॥ ७०॥

apūpaiḥ svādubhirhṛdyaiḥ śālipiṣṭopapāditaiḥ |sugandhairgoghṛtaiḥ pakvaiḥ prabhūtaguḍasaṃmitaiḥ || 70||

पृथुकैर्गुडसंमिश्रैस्सजीरकमरीचकैः ।कन्दमूलफलैश्चैव व्यञ्जनैर्विविधैरपि ॥ ७१॥

pṛthukairguḍasaṃmiśraissajīrakamarīcakaiḥ |kandamūlaphalaiścaiva vyañjanairvividhairapi || 71||

सम्पूर्णं पाकशालां च सम्प्रविश्याथ सन्नतः ।श्रियं तत्र स्थितां देवीं श्रीनिवासमनःप्रियाम् ॥ ७२॥

sampūrṇaṃ pākaśālāṃ ca sampraviśyātha sannataḥ |śriyaṃ tatra sthitāṃ devīṃ śrīnivāsamanaḥpriyām || 72||

प्रणमेयं तदाज्ञप्तो भजेयं यागशालिकाम् ।दिव्यं ततो रत्नमयं श्रीमहामणिमण्टपम् ॥ ७३॥

praṇameyaṃ tadājñapto bhajeyaṃ yāgaśālikām |divyaṃ tato ratnamayaṃ śrīmahāmaṇimaṇṭapam || 73||

तत्र शय्यागृहं रम्यं तत्रस्थं देवमच्युतम् ।श्रिया देव्या धरण्या च सेवितं पार्श्वयोस्सदा ॥ ७४॥

tatra śayyāgṛhaṃ ramyaṃ tatrasthaṃ devamacyutam |śriyā devyā dharaṇyā ca sevitaṃ pārśvayossadā || 74||

उत्सवार्हमुदाराङ्गमुज्ज्वलायुधभूषणम् ।प्रणिपत्य प्रसन्नात्मा परमानन्दमाप्नुयाम् ॥ ७५॥

utsavārhamudārāṅgamujjvalāyudhabhūṣaṇam |praṇipatya prasannātmā paramānandamāpnuyām || 75||

ततः परीत्य तं धन्यो वस्त्रागारं महर्द्धिमत् ।वाहनानि महार्हाणि विमानं चानतस्ततः ॥ ७६॥

tataḥ parītya taṃ dhanyo vastrāgāraṃ maharddhimat |vāhanāni mahārhāṇi vimānaṃ cānatastataḥ || 76||

छत्रचामरकोशं च श्रयेयं सैन्यनायकम् ।ततो रामानुजाचार्यं प्रपन्नकुलशेखरम् ॥ ७७॥

chatracāmarakośaṃ ca śrayeyaṃ sainyanāyakam |tato rāmānujācāryaṃ prapannakulaśekharam || 77||

अप्राकृतं विमानं च आनन्दनिलयाह्वयम् ।प्रणम्य तदनुज्ञातः प्रणमन्नृहरिं ततः ॥ ७८॥

aprākṛtaṃ vimānaṃ ca ānandanilayāhvayam |praṇamya tadanujñātaḥ praṇamannṛhariṃ tataḥ || 78||

प्रदक्षिणपरो भूत्वा पक्षिराजं त्रयीमयम् ।परमानन्दजनकं पश्येयं पुष्पमण्टपम् ॥ ७९॥

pradakṣiṇaparo bhūtvā pakṣirājaṃ trayīmayam |paramānandajanakaṃ paśyeyaṃ puṣpamaṇṭapam || 79||

प्रविश्य पक्षिराजं च भजेयं द्वारपालकौ ।ततस्तत्र विचित्राणि रत्नानि विविधानि च ॥ ८०॥

praviśya pakṣirājaṃ ca bhajeyaṃ dvārapālakau |tatastatra vicitrāṇi ratnāni vividhāni ca || 80||

वाहनानि महार्हाणि भूषणानि सहस्रशः ।दिव्याम्बराण्यनेकानि क्षौमपीताम्बराणि च ॥ ८१॥

vāhanāni mahārhāṇi bhūṣaṇāni sahasraśaḥ |divyāmbarāṇyanekāni kṣaumapītāmbarāṇi ca || 81||

सुवर्णरौप्यखण्डानि धनानि विविधानि च ।गजांश्च पशुसङ्घांश्च छत्रव्यजनचामरैः ॥ ८२॥

suvarṇaraupyakhaṇḍāni dhanāni vividhāni ca |gajāṃśca paśusaṅghāṃśca chatravyajanacāmaraiḥ || 82||

समस्तदेशजातानि वस्तून्यन्यान्यनेकशः ।श्रीवेङ्कटेशप्रीत्यर्थं सर्वदेशनिवासिभिः ॥ ८३॥

samastadeśajātāni vastūnyanyānyanekaśaḥ |śrīveṅkaṭeśaprītyarthaṃ sarvadeśanivāsibhiḥ || 83||

सर्वान् समर्पितान् पश्यन्नुपहारांश्च सन्निधौ ।आत्मस्वरूपानुगुणमपि श्रीशमनःप्रियम् ॥ ८४॥

sarvān samarpitān paśyannupahārāṃśca sannidhau |ātmasvarūpānuguṇamapi śrīśamanaḥpriyam || 84||

द्रव्यं व्यक्तिञ्चिद्तुलमुपहारं समर्प्य च ।प्रणमन् परया भक्त्या भजेयं कृतकृत्यताम् ॥ ८५॥

dravyaṃ vyaktiñcidtulamupahāraṃ samarpya ca |praṇaman parayā bhaktyā bhajeyaṃ kṛtakṛtyatām || 85||

ततो रामानुजाचार्यं पुरस्कृत्य यतीश्वरम् ।श्रीवेङ्कटाचलाधीशं श्रीनिधिं करुणनिधिम् ॥ ८६॥

tato rāmānujācāryaṃ puraskṛtya yatīśvaram |śrīveṅkaṭācalādhīśaṃ śrīnidhiṃ karuṇanidhim || 86||

अस्मद्भाग्यपरीपाकमखिलाभीष्टदायिनम् ।नाथं समस्तजगतां नाथं नः कुलदैवतम् ॥ ८७॥

asmadbhāgyaparīpākamakhilābhīṣṭadāyinam |nāthaṃ samastajagatāṃ nāthaṃ naḥ kuladaivatam || 87||

मातरं पितरं बन्धुं भ्रातरं सुहृदं गुरुम् ।अस्मत्कुलधनं भोग्यमाचार्यकुलदर्शितम् ॥ ८८॥

mātaraṃ pitaraṃ bandhuṃ bhrātaraṃ suhṛdaṃ gurum |asmatkuladhanaṃ bhogyamācāryakuladarśitam || 88||

शेषाचलशिरोरत्नं श्रीनिवासं परात्परम् ।महनीयं परं ब्रह्म वन्दिषीय पुनःपुनः ॥ ८९॥

śeṣācalaśiroratnaṃ śrīnivāsaṃ parātparam |mahanīyaṃ paraṃ brahma vandiṣīya punaḥpunaḥ || 89||

पश्यन् रमन् समुत्तिष्ठंस्तुवन्नृत्यन् पुनःपुनः ।पुलकाञ्चितगात्रश्च भवेयं प्राञ्जलिस्ततः ॥ ९०॥

paśyan raman samuttiṣṭhaṃstuvannṛtyan punaḥpunaḥ |pulakāñcitagātraśca bhaveyaṃ prāñjalistataḥ || 90||

द्वारपालाभ्यनुज्ञातः कृपया चावलोकितः ।कथञ्चित्प्रविशन् भीतो महामण्टपमन्तरा ॥ ९१॥

dvārapālābhyanujñātaḥ kṛpayā cāvalokitaḥ |kathañcitpraviśan bhīto mahāmaṇṭapamantarā || 91||

पश्यन् हरिं प्रसन्नात्मा प्राप्नुयामर्धमण्टपम् ।तस्मिन्धनुर्धरं रामं सौमित्रिमपि जानकीम् ॥ ९२॥

paśyan hariṃ prasannātmā prāpnuyāmardhamaṇṭapam |tasmindhanurdharaṃ rāmaṃ saumitrimapi jānakīm || 92||

हनूमन्तं च सुग्रीवमङ्गदं दौत्यलक्षणम् ।विष्वक्सेनं विहङ्गेशमनन्तं चानतस्ततः ॥ ९३॥

hanūmantaṃ ca sugrīvamaṅgadaṃ dautyalakṣaṇam |viṣvaksenaṃ vihaṅgeśamanantaṃ cānatastataḥ || 93||

उपसृत्य च सोपानं कुलशेखरनाम ?य? कम् ।भयभक्तिसमाक्रान्तः पार्श्वं दक्षिणमास्थितः ॥ ९४॥

upasṛtya ca sopānaṃ kulaśekharanāma ?ya? kam |bhayabhaktisamākrāntaḥ pārśvaṃ dakṣiṇamāsthitaḥ || 94||

निभ्रुतः प्रणतः प्रह्वो भवेयं प्राञ्जलिस्ततः ।शुभाः श्रीभट्टनाथस्य सूक्तीर्मङ्गलरूपिणीः ॥ ९५॥

nibhrutaḥ praṇataḥ prahvo bhaveyaṃ prāñjalistataḥ |śubhāḥ śrībhaṭṭanāthasya sūktīrmaṅgalarūpiṇīḥ || 95||

शठारिकलिजिस्सूक्तीश्शरणागतिवाचिकाः ।श्रीवेङ्कटेशविषयाः श्रीनिवासमनःप्रियाः ॥ ९६॥

śaṭhārikalijissūktīśśaraṇāgativācikāḥ |śrīveṅkaṭeśaviṣayāḥ śrīnivāsamanaḥpriyāḥ || 96||

तदीयप्रवरैः सार्धं गद्यं चाप्यनुसन्दधत् ।श्रीभूमिनीलादेवीनां दिव्यहस्तोपलालितौ ॥ ९७॥

tadīyapravaraiḥ sārdhaṃ gadyaṃ cāpyanusandadhat |śrībhūminīlādevīnāṃ divyahastopalālitau || 97||

शरण्यौ चाशरण्यानां शङ्खचक्रादिचिह्नितौ ।विलासविक्रमक्रान्तत्रैलोक्यौ लोकपावनौ ॥ ९८॥

śaraṇyau cāśaraṇyānāṃ śaṅkhacakrādicihnitau |vilāsavikramakrāntatrailokyau lokapāvanau || 98||

वन्दारुजनमन्दारौ मञ्जीरद्युतिरञ्जितौ ।हंसकालङ्कृतौ दिव्यौ किङ्किणीकविभूषितौ ॥ ९९॥

vandārujanamandārau mañjīradyutirañjitau |haṃsakālaṅkṛtau divyau kiṅkiṇīkavibhūṣitau || 99||

पारिजातादिकुसुमैः सूरिभिश्चार्चितौ सदा ।श्रीमच्छठारिकलिजिच्छ्रीरामानुजयोगिभिः ॥ १००॥

pārijātādikusumaiḥ sūribhiścārcitau sadā |śrīmacchaṭhārikalijicchrīrāmānujayogibhiḥ || 100||

प्राप्यप्रापकभावेन प्रपन्नौ परभक्तितः ।सेवेय श्रीनिवासस्य चरणौ जलजोपमौ ॥ १०१॥

prāpyaprāpakabhāvena prapannau parabhaktitaḥ |seveya śrīnivāsasya caraṇau jalajopamau || 101||

सौवर्णकाहलाकारे जङ्घे सर्वमनोहरे ।समानसंनिवेशं च चारुजानुयुगं तथा ॥ १०२॥

sauvarṇakāhalākāre jaṅghe sarvamanohare |samānasaṃniveśaṃ ca cārujānuyugaṃ tathā || 102||

कदलीकाण्डकान्तोरुयुगलं चातिसुन्दरम् ।दिव्यपीताम्बराश्लिष्टं दीप्रकाञ्चीगुणोज्ज्वलम् ॥ १०३॥

kadalīkāṇḍakāntoruyugalaṃ cātisundaram |divyapītāmbarāśliṣṭaṃ dīprakāñcīguṇojjvalam || 103||

कटीतटं च रुचिरं कान्तखड्गविराजितम् ।वन्दारुभववाराशिकटीदघ्नत्वसूचकम् ॥ १०४॥

kaṭītaṭaṃ ca ruciraṃ kāntakhaḍgavirājitam |vandārubhavavārāśikaṭīdaghnatvasūcakam || 104||

करं वामं कटिन्यस्तं कनत्कङ्कणभूषणम् ।वैकुण्ठमेतद्धामेति व्यञ्जकं दक्षिणं करम् ॥ १०५॥

karaṃ vāmaṃ kaṭinyastaṃ kanatkaṅkaṇabhūṣaṇam |vaikuṇṭhametaddhāmeti vyañjakaṃ dakṣiṇaṃ karam || 105||

लावण्यनिम्नगावर्तनाभिं चापि तनूदरम् ।इन्दिरामन्दिरं वक्षश्चन्द्रचन्दनचर्चितम् ॥ १०६॥

lāvaṇyanimnagāvartanābhiṃ cāpi tanūdaram |indirāmandiraṃ vakṣaścandracandanacarcitam || 106||

विहरन्तीं श्रियं तत्र वेङ्कटाचलनायकाम् ।ग्रीवां च कम्बुवत्कान्तां ग्रैवेयकविभूषिताम् ॥ १०७॥

viharantīṃ śriyaṃ tatra veṅkaṭācalanāyakām |grīvāṃ ca kambuvatkāntāṃ graiveyakavibhūṣitām || 107||

समस्तशोकशमनं चन्द्रकान्तं तदाननम् ।शुचिस्मितं सुन्दरोष्टं शोभनाधरपल्लवम् ॥ १०८॥

samastaśokaśamanaṃ candrakāntaṃ tadānanam |śucismitaṃ sundaroṣṭaṃ śobhanādharapallavam || 108||

सुकपोलौ सुनासां च सुन्दरभ्रूलतायुगम् ।दयाकञ्चुकितापाङ्गैर्दृष्टादृष्टफलप्रदे ॥ १०९॥

sukapolau sunāsāṃ ca sundarabhrūlatāyugam |dayākañcukitāpāṅgairdṛṣṭādṛṣṭaphalaprade || 109||

दिव्याम्बुजदलाकारे दीर्घे दिव्ये च लोचने ।तथा करयुगा दञ्चच्छङ्खचक्रे सदोज्ज्वले ॥ ११०॥ करयुगो

divyāmbujadalākāre dīrghe divye ca locane |tathā karayugā dañcacchaṅkhacakre sadojjvale || 110|| karayugo

उन्नतांसयुगालम्बिलसन्मकरकुण्डले ।उदग्रकर्णचापौ चाप्युल्लसत्कर्णपूरके ॥ १११॥

unnatāṃsayugālambilasanmakarakuṇḍale |udagrakarṇacāpau cāpyullasatkarṇapūrake || 111||

रम्ये ललाटे विलसदूर्ध्वपुण्ड्रं ललाटिकाम् ।लसद्रत्नकिरीटं च जगन्नाथत्वसूचकम् ॥ ११२॥

ramye lalāṭe vilasadūrdhvapuṇḍraṃ lalāṭikām |lasadratnakirīṭaṃ ca jagannāthatvasūcakam || 112||

एवं सर्वाङ्गसौन्दर्यमियतारहितं प्रभुम् ।आपादमौलिलावण्यमखिलाभरणादिकम् ॥ ११३॥

evaṃ sarvāṅgasaundaryamiyatārahitaṃ prabhum |āpādamaulilāvaṇyamakhilābharaṇādikam || 113||

समस्तार्तिहरं सद्यस्सौख्यदं च पृथक् पृथक् ।अनुभूयानुभूयाहमाप्नुयां प्रीतिमुत्तमाम् ॥ ११४॥

samastārtiharaṃ sadyassaukhyadaṃ ca pṛthak pṛthak |anubhūyānubhūyāhamāpnuyāṃ prītimuttamām || 114||

सर्वाङ्गसुन्दरं पुंसां दृष्टिचित्तापहारिणम् ।महनीयोपवीतेन वैजयन्त्यादिभूषितम् ॥ ११५॥

sarvāṅgasundaraṃ puṃsāṃ dṛṣṭicittāpahāriṇam |mahanīyopavītena vaijayantyādibhūṣitam || 115||

हारकेयूरकटकैरन्यैराभरणोत्तमैः ।माल्यैश्चन्दनपुन्नागमालतीकुसुमाञ्चितैः ॥ ११६॥ चम्पक

hārakeyūrakaṭakairanyairābharaṇottamaiḥ |mālyaiścandanapunnāgamālatīkusumāñcitaiḥ || 116|| campaka

अन्यैः कमलकल्हारैरसङ्ख्येयैरलङ्कृतम् ।सौशील्याश्रितवात्सल्यसौलभ्यादिगुणार्णवम् ॥ ११७॥

anyaiḥ kamalakalhārairasaṅkhyeyairalaṅkṛtam |sauśīlyāśritavātsalyasaulabhyādiguṇārṇavam || 117||

वेदान्तवेद्यविभवं विधिरुद्रादिसेवितम् ।चिन्तामणिमशेषाणां शेषाचलशिरोमणिम् ॥ ११८॥

vedāntavedyavibhavaṃ vidhirudrādisevitam |cintāmaṇimaśeṣāṇāṃ śeṣācalaśiromaṇim || 118||

श्रीभूनीलाकुचमणिं देवदेवशिखामणिम् ।वैकुण्ठनाथं मन्नाथं वासुदेवमिवापरम् ॥ ११९॥

śrībhūnīlākucamaṇiṃ devadevaśikhāmaṇim |vaikuṇṭhanāthaṃ mannāthaṃ vāsudevamivāparam || 119||

वेङ्कटाचलशृङ्गाग्रंविहाररसिकं हरिम् ।पश्यन् पश्यन्प्रसन्नात्मा भवेयं नित्यकिङ्करः ॥ १२०॥

veṅkaṭācalaśṛṅgāgraṃvihārarasikaṃ harim |paśyan paśyanprasannātmā bhaveyaṃ nityakiṅkaraḥ || 120||

इत्थं श्रीवेङ्कटेशस्य सेवाक्रमपरां शुभाम् ।गार्ग्यश्रीशठजिद्दाससूक्तिं श्रुतिसुखावहाम् ॥ १२१॥

itthaṃ śrīveṅkaṭeśasya sevākramaparāṃ śubhām |gārgyaśrīśaṭhajiddāsasūktiṃ śrutisukhāvahām || 121||

प्राप्यां च प्रार्थनारूपामनुसन्दधतोऽन्वहम् ।लभन्ते श्रीनिवासस्य नित्यसेवामनुत्तमाम् ॥ १२२॥

prāpyāṃ ca prārthanārūpāmanusandadhato'nvaham |labhante śrīnivāsasya nityasevāmanuttamām || 122||

॥ श्रीघनगुरवेनमः ॥॥ इति वेङ्कटेशसेवाक्रमः ॥

|| śrīghanaguravenamaḥ |||| iti veṅkaṭeśasevākramaḥ ||