कुमारस्तवः Shrikumarastavah

श्रीगणेशाय नमः ।अव्यादपारकरुणं तरुणारुणाभमव्याजसुन्दरमनन्तगुणाभिरामम् ।अम्भोजशक्त्यभयकुक्कुटशोभिहस्तमम्बातपःफलमपत्यमिहैश्वरं नः ॥ १॥

śrīgaṇeśāya namaḥ |avyādapārakaruṇaṃ taruṇāruṇābhamavyājasundaramanantaguṇābhirāmam |ambhojaśaktyabhayakukkuṭaśobhihastamambātapaḥphalamapatyamihaiśvaraṃ naḥ || 1||

आचार्यमागमरहस्यमहामनूनामाचान्तवारिनिधिदेशिकमाम्बिकेयम् ।आखण्डलाद्यमरवन्दितमात्मरूपमालम्बते मम मनः शरणं कुमारम् ॥ २॥

ācāryamāgamarahasyamahāmanūnāmācāntavārinidhideśikamāmbikeyam |ākhaṇḍalādyamaravanditamātmarūpamālambate mama manaḥ śaraṇaṃ kumāram || 2||

इन्दीवरायतविलोचनमिन्द्रसेनानेतारमिन्दुमुखमिन्दुकलावतंसम् ।इन्द्रानुजार्चितमहर्निशमिन्दिरायाजामातरं हृदयमिङ्गतु मे कुमारम् ॥ ३॥

indīvarāyatavilocanamindrasenānetāramindumukhamindukalāvataṃsam |indrānujārcitamaharniśamindirāyājāmātaraṃ hṛdayamiṅgatu me kumāram || 3||

ईशानधर्मसुतमीश्वरमीश्वराणामीशित्वमुख्यफलदं गतिमीयुषः स्वम् ।ईहानुजातजगदण्डकमीक्षितारमीडेऽहमीप्सितसुपर्वतरुं कुमारम् ॥ ४॥

īśānadharmasutamīśvaramīśvarāṇāmīśitvamukhyaphaladaṃ gatimīyuṣaḥ svam |īhānujātajagadaṇḍakamīkṣitāramīḍe'hamīpsitasuparvataruṃ kumāram || 4||

उद्यन्निशारमणवक्त्रमुपेन्द्रकन्यामुद्वोढुमादृतमनोज्ञपुलिन्दवेषम्उन्मूलनार्थमुररीकृतादिव्यरूपमुद्वृत्तदैत्यविततेरुपयामि देवम् ॥ ५॥

udyanniśāramaṇavaktramupendrakanyāmudvoḍhumādṛtamanojñapulindaveṣamunmūlanārthamurarīkṛtādivyarūpamudvṛttadaityavitaterupayāmi devam || 5||

ऊरीकृतस्वचरणैकपरायणं तंदूरीकृतात्मविमुखात्मजनं भजामः ।ऊहस्वरूपमुपगीतमकृत्रिमाणांमूर्धस्थितैरपि गिरां वचनैः कुमारम् ॥ ६॥

ūrīkṛtasvacaraṇaikaparāyaṇaṃ taṃdūrīkṛtātmavimukhātmajanaṃ bhajāmaḥ |ūhasvarūpamupagītamakṛtrimāṇāṃmūrdhasthitairapi girāṃ vacanaiḥ kumāram || 6||

ऋक्सामवर्णितपदं यजुपानुगीतमृष्यादियुक्तनिजमन्त्रजपैकतानान् ।ऋद्धास्पदं गमयितारमृतस्वरूपमृच्छाम्यहं शरणमात्मजमिन्दुमौलेः ॥ ७॥

ṛksāmavarṇitapadaṃ yajupānugītamṛṣyādiyuktanijamantrajapaikatānān |ṛddhāspadaṃ gamayitāramṛtasvarūpamṛcchāmyahaṃ śaraṇamātmajamindumauleḥ || 7||

एकान्तभक्तिसुलभं जगदेकनाथमेकातपत्रविभवप्रदमाश्रितानाम् ।एकाग्रगम्यपदमेकरदानुजातमेधामहे शरवणोद्भवमेयिवांसः ॥ ८॥

ekāntabhaktisulabhaṃ jagadekanāthamekātapatravibhavapradamāśritānām |ekāgragamyapadamekaradānujātamedhāmahe śaravaṇodbhavameyivāṃsaḥ || 8||

ऐश्वर्यसिद्धिमथवा सुखमैहिकं वाप्यैकाधिपत्यमवनेरपि वामरत्वम् ।ऐतुं यदीच्छसि मनः शरणं भजेथाऐशानमङ्गजमुमागुरुभागधेयम् ॥ ९॥

aiśvaryasiddhimathavā sukhamaihikaṃ vāpyaikādhipatyamavanerapi vāmaratvam |aituṃ yadīcchasi manaḥ śaraṇaṃ bhajethāaiśānamaṅgajamumāgurubhāgadheyam || 9||

ओङ्कारमन्त्रपदवाच्यमजं वदन्तमोजोमदादपरथा प्रविवेश्य काराम्लोकान् ससर्ज निखिलान्निजयैव शक्त्यायो योगिनं तमजरं गुहमाश्रयामः ॥ १०॥

oṅkāramantrapadavācyamajaṃ vadantamojomadādaparathā praviveśya kārāmlokān sasarja nikhilānnijayaiva śaktyāyo yoginaṃ tamajaraṃ guhamāśrayāmaḥ || 10||

औदार्यवारिनिधिमास्पदमौचितीनामौद्धत्यवद्दितिसुतौघभिदापटिष्ठम् ।औन्नत्यमाशु ददतं सकृदानतानामौपम्यहीनचरितं गुहमानमामः ॥ ११॥

audāryavārinidhimāspadamaucitīnāmauddhatyavadditisutaughabhidāpaṭiṣṭham |aunnatyamāśu dadataṃ sakṛdānatānāmaupamyahīnacaritaṃ guhamānamāmaḥ || 11||

कल्याणभूमिधरकार्मुकपुण्यपाकःकन्दर्पकोटिकमनीयकलेवरश्रीः ।कल्पद्रुकल्पकरकल्पितशक्तिशालीकामान् ममाशु सफलीकुरुतां कुमारः ॥ १२॥

kalyāṇabhūmidharakārmukapuṇyapākaḥkandarpakoṭikamanīyakalevaraśrīḥ |kalpadrukalpakarakalpitaśaktiśālīkāmān mamāśu saphalīkurutāṃ kumāraḥ || 12||

खेदं परित्यज मनः खलसेवनोत्थंखेलाशु खण्डपरशोः सुकृते कुमारे ।खेलाविधूतखलदानवयूथपोऽयंखेदं न जातु सहते स्वपदाश्रितानाम् ॥ १३॥

khedaṃ parityaja manaḥ khalasevanotthaṃkhelāśu khaṇḍaparaśoḥ sukṛte kumāre |khelāvidhūtakhaladānavayūthapo'yaṃkhedaṃ na jātu sahate svapadāśritānām || 13||

गाङ्गेयकुङ्कुमजपारुणचारुगात्रंगङ्गाधराननसरोजसरोजबन्धुम् ।गाङ्गेयमाश्रय मनो बहुचिन्तयालंगङ्गातरङ्गवदयं श्रिततापहारी ॥ १४॥

gāṅgeyakuṅkumajapāruṇacārugātraṃgaṅgādharānanasarojasarojabandhum |gāṅgeyamāśraya mano bahucintayālaṃgaṅgātaraṅgavadayaṃ śritatāpahārī || 14||

घोरालिकार्पितलिपिर्विधिनेति चेतोघूर्णस्यजस्रमयि किं गुहमाश्रयेथाः ।घूकं दिनेश इव कोटरमेष देवःकारागृहान्तमनयत्खलु तं विरिञ्चम् ॥ १५॥

ghorālikārpitalipirvidhineti cetoghūrṇasyajasramayi kiṃ guhamāśrayethāḥ |ghūkaṃ dineśa iva koṭarameṣa devaḥkārāgṛhāntamanayatkhalu taṃ viriñcam || 15||

ङित्प्रत्यये सति परे गुणवृद्ध्यभावःस्यात्सार्वधातुकपिता यदि न व्यवायः ।जन्तोः कथं बलवती विधिदुर्लिपिः स्यात्सर्वातिगो यदि गुहो हृदयं प्रविष्टः ॥ १६॥

ṅitpratyaye sati pare guṇavṛddhyabhāvaḥsyātsārvadhātukapitā yadi na vyavāyaḥ |jantoḥ kathaṃ balavatī vidhidurlipiḥ syātsarvātigo yadi guho hṛdayaṃ praviṣṭaḥ || 16||

चक्रायुधप्रियसुतामुखचञ्चरीकश्चन्द्रावतंसिचरणायुधचारुहस्तः ।चेतो भवानिकुचकोरकपूर्णचन्द्रश्चित्ते चकास्तु धृतचन्द्रकभृत्कुमारः ॥ १७॥

cakrāyudhapriyasutāmukhacañcarīkaścandrāvataṃsicaraṇāyudhacāruhastaḥ |ceto bhavānikucakorakapūrṇacandraścitte cakāstu dhṛtacandrakabhṛtkumāraḥ || 17||

छिन्नाखिलाघशमले स्वपदाश्रितानांछायातरौ भवमहोष्मविशोषितानाम् ।छन्दानुरूपफलदे सुरसैन्यनाथेछन्दोमये मम मनो रमतां नितान्तम् ॥ १८॥

chinnākhilāghaśamale svapadāśritānāṃchāyātarau bhavamahoṣmaviśoṣitānām |chandānurūpaphalade surasainyanāthechandomaye mama mano ramatāṃ nitāntam || 18||

जानामि धर्ममयि तत्र न तु प्रवर्तेजानाम्यधर्ममपि नैव ततो निवर्ते ।जानासि सर्वहृदयं जगदन्तरात्मन्जातं ममापचरितं सकलं क्षमेथाः ॥ १९॥

jānāmi dharmamayi tatra na tu pravartejānāmyadharmamapi naiva tato nivarte |jānāsi sarvahṛdayaṃ jagadantarātmanjātaṃ mamāpacaritaṃ sakalaṃ kṣamethāḥ || 19||

ज्ञाताखिलागमरहस्यतमार्थमेतंज्ञात्वा समाश्रय गुहं शरणं शरण्यम् ।ज्ञानं ददीत तदयं हृदयाशु तुभ्यमेवंविधो न भविता तव येन मोहः ॥ २०॥

jñātākhilāgamarahasyatamārthametaṃjñātvā samāśraya guhaṃ śaraṇaṃ śaraṇyam |jñānaṃ dadīta tadayaṃ hṛdayāśu tubhyamevaṃvidho na bhavitā tava yena mohaḥ || 20||

झञ्झासमीरणमघौघघनच्छटानांसिद्धौषधं भवभयामयविह्वलानाम् ।चिन्तामणिं प्रणमतां करुणाम्बुराशिंगौरीसुतं गुहमहं शरणं प्रपद्ये ॥ २१॥

jhañjhāsamīraṇamaghaughaghanacchaṭānāṃsiddhauṣadhaṃ bhavabhayāmayavihvalānām |cintāmaṇiṃ praṇamatāṃ karuṇāmburāśiṃgaurīsutaṃ guhamahaṃ śaraṇaṃ prapadye || 21||

टङ्कायमाननिजकोपमशेषलोकबाधाकरासुरमहोपलजालकानाम् ।क्रौञ्चाद्रिभेदपरिगुप्तसमस्तलोकमञ्चामि किञ्चन हृदा शिवभागधेयम् ॥ २२॥

ṭaṅkāyamānanijakopamaśeṣalokabādhākarāsuramahopalajālakānām |krauñcādribhedapariguptasamastalokamañcāmi kiñcana hṛdā śivabhāgadheyam || 22||

ठूत्कारमाशु परिपातय तं कठोरंमद्वैरिकण्ठकुहरेषु गुहाविषह्यम् ।यः प्रागुदस्थितभवद्भुजशक्तिविद्धक्रौञ्चाद्रिभेदसमये दितिजाद्रिवज्रः ॥ २३॥

ṭhūtkāramāśu paripātaya taṃ kaṭhoraṃmadvairikaṇṭhakuhareṣu guhāviṣahyam |yaḥ prāgudasthitabhavadbhujaśaktividdhakrauñcādribhedasamaye ditijādrivajraḥ || 23||

डम्भापहारिचरितं दनुजेश्वराणांजम्भारिराज्यदमडम्भजनानुकूलम् ।सम्भावयामि शरकाननसम्भवं तंपक्वं फलं हृदि पुरारिपुराकृतानाम् ॥ २४॥

ḍambhāpahāricaritaṃ danujeśvarāṇāṃjambhārirājyadamaḍambhajanānukūlam |sambhāvayāmi śarakānanasambhavaṃ taṃpakvaṃ phalaṃ hṛdi purāripurākṛtānām || 24||

ढङ्के समस्तहृदयाब्जगुहाशयं तंपश्यामि पातकमहागजपञ्चवक्त्रम् ।पञ्चायुधारिमृदुलाङ्ककृताधिवासंक्रौञ्चारिमद्य शरणं मनसा शरण्यम् ॥ २५॥

ḍhaṅke samastahṛdayābjaguhāśayaṃ taṃpaśyāmi pātakamahāgajapañcavaktram |pañcāyudhārimṛdulāṅkakṛtādhivāsaṃkrauñcārimadya śaraṇaṃ manasā śaraṇyam || 25||

णान्तं वनं भवति मानसचत्वरं चेत्तस्मिन् सरस्तदुदरे कमलं तदन्तः ।किंञ्चिन्महास्त्रनवषड्युगवक्त्रदृग्दोस्तद्भेषजं भवरुजो भज गुह्यमेतत् ॥ २६॥

ṇāntaṃ vanaṃ bhavati mānasacatvaraṃ cettasmin sarastadudare kamalaṃ tadantaḥ |kiṃñcinmahāstranavaṣaḍyugavaktradṛgdostadbheṣajaṃ bhavarujo bhaja guhyametat || 26||

तत्कालतप्ततपनीयमयं किरीटंताराधिपार्धमणिमौक्तिकशोभितान्तम्तारावलीशशिपरीवृतमेरुशङ्कांतन्वत्तनोतु कुशलं मम तारकारेः ॥ २७॥

tatkālataptatapanīyamayaṃ kirīṭaṃtārādhipārdhamaṇimauktikaśobhitāntamtārāvalīśaśiparīvṛtameruśaṅkāṃtanvattanotu kuśalaṃ mama tārakāreḥ || 27||

स्थेयः शिवं दिशतु मे स्थिरधन्वसूनोःकोटीरनद्धनवरत्नमरीचिविद्धम् ।इन्द्रायुधोपमितमिन्दुकलावदातंलोलम्बलोलदलकोल्लसितं ललाटम् ॥ २८॥

stheyaḥ śivaṃ diśatu me sthiradhanvasūnoḥkoṭīranaddhanavaratnamarīcividdham |indrāyudhopamitamindukalāvadātaṃlolambaloladalakollasitaṃ lalāṭam || 28||

दैन्यं ममापहरतां दहनोद्भवस्यकारुण्यवेल्लननियन्त्रितसर्वलोकम् ।दिव्यं भ्रुवोर्युगलमीषदरालिरम्यंदूरास्तदर्पकशरासनदर्पभारम् ॥ २९॥

dainyaṃ mamāpaharatāṃ dahanodbhavasyakāruṇyavellananiyantritasarvalokam |divyaṃ bhruvoryugalamīṣadarāliramyaṃdūrāstadarpakaśarāsanadarpabhāram || 29||

धून्वन्तु मे दुरितमाशु दिशन्तु सौख्यंधीरस्य धूर्जटिसुतस्य कटाक्षमालाः ।धूतारविन्दरुचयः करुणामरन्दधारातिमात्रशिशिराः कमलानिवासाः ॥ ३०॥

dhūnvantu me duritamāśu diśantu saukhyaṃdhīrasya dhūrjaṭisutasya kaṭākṣamālāḥ |dhūtāravindarucayaḥ karuṇāmarandadhārātimātraśiśirāḥ kamalānivāsāḥ || 30||

नासापुटं नलिननाभसहोदरस्यनासीरनेतुरनिशं कुशलानि कुर्यात् ।निम्नोन्नतं नवतिलप्रसवाभिरामंनीचैस्तरीकृतसुचम्पककोरकाभम् ॥ ३१॥

nāsāpuṭaṃ nalinanābhasahodarasyanāsīraneturaniśaṃ kuśalāni kuryāt |nimnonnataṃ navatilaprasavābhirāmaṃnīcaistarīkṛtasucampakakorakābham || 31||

पातां परस्परसमौ गुरुपद्मरागपाषाणदर्पणसमानरुची कपोलौपर्यन्तलम्बिमणिकुण्डलमण्डितान्तौपाटीरशैलपवमानसखारिसूनोः ॥ ३२॥

pātāṃ parasparasamau gurupadmarāgapāṣāṇadarpaṇasamānarucī kapolauparyantalambimaṇikuṇḍalamaṇḍitāntaupāṭīraśailapavamānasakhārisūnoḥ || 32||

फुल्लारविन्दसदृशं फलतु श्रियं मेफालान्तलोचनभवस्य मुखं प्रसन्नम् ।स्फारस्फुरद्दशनमौक्तिकमन्दहासंश्मश्रुप्ररोहमधरोष्ठपुटप्रवालम् ॥ ३३॥

phullāravindasadṛśaṃ phalatu śriyaṃ mephālāntalocanabhavasya mukhaṃ prasannam |sphārasphuraddaśanamauktikamandahāsaṃśmaśruprarohamadharoṣṭhapuṭapravālam || 33||

बर्हीन्द्रकेतनरतस्य मुखाब्जनालोबुद्धिप्रदोऽस्तु शुभदो मम कम्बुकण्ठः ।बन्धूकवर्णरुचिभिन्नरुचिप्रवालबन्धू भवद्विशदमौक्तिकहारहारी ॥ ३४॥

barhīndraketanaratasya mukhābjanālobuddhiprado'stu śubhado mama kambukaṇṭhaḥ |bandhūkavarṇarucibhinnarucipravālabandhū bhavadviśadamauktikahārahārī || 34||

भद्राङ्कभद्रतनयस्य भुजा भवेयुर्भद्राय मे भुवनरक्षणजागरूकाः ।भास्वत्सुवर्णवलयाङ्गदकाङ्गुलीयाभक्ताखिलेष्टफलदानसुरद्रुशाखाः ॥ ३५॥

bhadrāṅkabhadratanayasya bhujā bhaveyurbhadrāya me bhuvanarakṣaṇajāgarūkāḥ |bhāsvatsuvarṇavalayāṅgadakāṅgulīyābhaktākhileṣṭaphaladānasuradruśākhāḥ || 35||

मन्दारमाल्यमकरन्दमिलद्।ह्विरेफमालामनोहरमुरो हरनन्दनस्य ।माङ्गल्यमावहतु माधवकन्यकायामाणिक्यहारिकुचकुङ्कुमपङ्कशोणम् ॥ ३६॥

mandāramālyamakarandamilad|hvirephamālāmanoharamuro haranandanasya |māṅgalyamāvahatu mādhavakanyakāyāmāṇikyahārikucakuṅkumapaṅkaśoṇam || 36||

यज्ञेश्वरस्य यजमानतनोर्गुहस्ययोगेश्वरस्य जठरं जगतां निधानम् ।युक्तेन योजयतु मां त्रिवलीविरूढरोमावलीलसितवृत्तगभीरनाभम् ॥ ३७॥

yajñeśvarasya yajamānatanorguhasyayogeśvarasya jaṭharaṃ jagatāṃ nidhānam |yuktena yojayatu māṃ trivalīvirūḍharomāvalīlasitavṛttagabhīranābham || 37||

रत्नानुविद्धरमणीयसुवर्णकाञ्चीरेखापिनद्धकनकान्तदुकूलकान्तम् ।रामावलीहृदयसंवननं सदा मांरक्षेत्पुलिन्दरमणीरमणस्य मध्यम् ॥ ३८॥

ratnānuviddharamaṇīyasuvarṇakāñcīrekhāpinaddhakanakāntadukūlakāntam |rāmāvalīhṛdayasaṃvananaṃ sadā māṃrakṣetpulindaramaṇīramaṇasya madhyam || 38||

लक्ष्मीविलासभवनं कदलीकमेतल्लीलानुकारि ललितान्तरमूरुयुग्मम् ।लावण्यशालि लघयेन्मम दैन्यभारंलोकोत्तरस्य ललिताकुलनन्दनस्य ॥ ३९॥

lakṣmīvilāsabhavanaṃ kadalīkametallīlānukāri lalitāntaramūruyugmam |lāvaṇyaśāli laghayenmama dainyabhāraṃlokottarasya lalitākulanandanasya || 39||

वाचामगोचरमनोहरवामरूपंवामार्धजानिजनुषः किल जानुयुग्मम् ।वन्दे वरेण्यमणिदर्पणमञ्जुवृत्तंवन्दारुवाञ्छितवरप्रददिव्यरत्नम् ॥ ४०॥

vācāmagocaramanoharavāmarūpaṃvāmārdhajānijanuṣaḥ kila jānuyugmam |vande vareṇyamaṇidarpaṇamañjuvṛttaṃvandāruvāñchitavarapradadivyaratnam || 40||

शम्भोः सुतस्य शतपत्रशरासतूणीशङ्कावहे शबरराजसुताभिकस्य ।शश्वत्कराब्जमृदिते शतमन्युपुत्र्याशृङ्गारिते शमयतां शमलं सुजङ्घे ॥ ४१॥

śambhoḥ sutasya śatapatraśarāsatūṇīśaṅkāvahe śabararājasutābhikasya |śaśvatkarābjamṛdite śatamanyuputryāśṛṅgārite śamayatāṃ śamalaṃ sujaṅghe || 41||

षड्युग्मषड्भुजमुखस्य पदारविन्देषड्वैरिवर्गशमने मम जीव एषः ।षड्भिः समेत्य करणैः सह षट्पदत्वंषट्पङ्कजोपरि गतो रमतां सुखेन ॥ ४२॥

ṣaḍyugmaṣaḍbhujamukhasya padāravindeṣaḍvairivargaśamane mama jīva eṣaḥ |ṣaḍbhiḥ sametya karaṇaiḥ saha ṣaṭpadatvaṃṣaṭpaṅkajopari gato ramatāṃ sukhena || 42||

स्कान्दं सदा स्फुरतु मे मनसि स्वरूपंसर्वाङ्गसुन्दरतरं सरसं समग्रम् ।सच्चिन्मयं सकलसत्त्वहिते निविष्टंसाक्षात्सदाकृतसदाशिवभागधेयम् ॥ ४३॥

skāndaṃ sadā sphuratu me manasi svarūpaṃsarvāṅgasundarataraṃ sarasaṃ samagram |saccinmayaṃ sakalasattvahite niviṣṭaṃsākṣātsadākṛtasadāśivabhāgadheyam || 43||

हेरम्बसोदर हिरण्मयकुण्डलायहेमाङ्गदाय हिमशैलसुतासुताय ।हेतोः समस्तजगतां हितचेष्टितायहे शूरपद्मकुलकाल नमो नमस्ते ॥ ४४॥

herambasodara hiraṇmayakuṇḍalāyahemāṅgadāya himaśailasutāsutāya |hetoḥ samastajagatāṃ hitaceṣṭitāyahe śūrapadmakulakāla namo namaste || 44||

क्षोणीधरक्षितिपभूरमणान्ववायक्षीरार्णवोदरभवक्षणदाकरेण ।क्षन्तव्यमेव भवता गुह साहसं मेक्षुद्रस्य तावकगुणस्तवनाय जातम् ॥ ४५॥

kṣoṇīdharakṣitipabhūramaṇānvavāyakṣīrārṇavodarabhavakṣaṇadākareṇa |kṣantavyameva bhavatā guha sāhasaṃ mekṣudrasya tāvakaguṇastavanāya jātam || 45||

इति श्रीकुमारस्तवं समाप्तम् ।॥ ॐ श्रीसुब्रह्मण्याय नमः ॥

iti śrīkumārastavaṃ samāptam ||| oṃ śrīsubrahmaṇyāya namaḥ ||