शिवलिङ्गविज्ञानोपदेशम् Skandaproktam Shivalingavijnanopadesham

(शिवरहस्यान्तर्गते ईश्वराख्ये)जैगीषव्यस्कन्दसंवादेस्कन्द उवाच ।अथ ते सम्प्रवक्ष्यामि शिवलिङ्गं समासतः ॥ ५\।२॥यस्य विज्ञानमात्रेण विमुक्तो मानवो भवेत् ।लयनात्सर्वजगतां लिङ्गमित्युच्यते मुने ॥ ६॥

(śivarahasyāntargate īśvarākhye)jaigīṣavyaskandasaṃvādeskanda uvāca |atha te sampravakṣyāmi śivaliṅgaṃ samāsataḥ || 5\|2||yasya vijñānamātreṇa vimukto mānavo bhavet |layanātsarvajagatāṃ liṅgamityucyate mune || 6||

शिवश्चेतनरूपो हि जडं जगदिति स्थितम् ।तेन चैतन्यरूपेण जडमेतत्प्रकाशते ॥ ७॥

śivaścetanarūpo hi jaḍaṃ jagaditi sthitam |tena caitanyarūpeṇa jaḍametatprakāśate || 7||

शिवो नैव जङः साक्षात् स्वप्रकाशैकलक्षणः ।अतः साक्षी शिवः साक्षात् स्वे धाम्नि समवस्थितः ॥ ८॥

śivo naiva jaṅaḥ sākṣāt svaprakāśaikalakṣaṇaḥ |ataḥ sākṣī śivaḥ sākṣāt sve dhāmni samavasthitaḥ || 8||

स्वयञ्ज्योतिर्महादेवो ह्यलिङ्गो लिङ्गसङ्गतः ।तस्य भासा जगद्भाति जगज्जडमिदं मुने ॥ ९॥

svayañjyotirmahādevo hyaliṅgo liṅgasaṅgataḥ |tasya bhāsā jagadbhāti jagajjaḍamidaṃ mune || 9||

अलिङ्गस्यापि देवस्य लिङ्गं श्रुतिशिरोगतम् ।योगिध्येयमिदं लिङ्गं शम्भोर्निगमचोदितम् ॥ १०॥

aliṅgasyāpi devasya liṅgaṃ śrutiśirogatam |yogidhyeyamidaṃ liṅgaṃ śambhornigamacoditam || 10||

आगमोक्तानि लिङ्गानि भौतिकानि मुनीश्वर ।अयोगी भौतिके लिङ्गे योगी सर्वत्र भावयेत् ॥ ११॥

āgamoktāni liṅgāni bhautikāni munīśvara |ayogī bhautike liṅge yogī sarvatra bhāvayet || 11||

सर्वावभासको देवो यथा हृदि विराजते ।तथा सर्वगतः शम्भुः देशदिक्कालवर्जितः ॥ १२॥

sarvāvabhāsako devo yathā hṛdi virājate |tathā sarvagataḥ śambhuḥ deśadikkālavarjitaḥ || 12||

लिङ्गे सम्पूजितो विप्रैर्भुक्तिं मुक्तिं प्रयच्छति ।अलिङ्गोऽपि महादेवः शिवलिङ्गे समर्चितः ॥ १३॥

liṅge sampūjito viprairbhuktiṃ muktiṃ prayacchati |aliṅgo'pi mahādevaḥ śivaliṅge samarcitaḥ || 13||

भस्मत्रिपुण्ड्ररुद्राक्षधारकेणार्चितं यदि ।लिङ्गं शम्भोर्मुक्तिदायि बिल्वपत्राक्षतार्चितम् ॥ १४॥

bhasmatripuṇḍrarudrākṣadhārakeṇārcitaṃ yadi |liṅgaṃ śambhormuktidāyi bilvapatrākṣatārcitam || 14||

भौतिकेष्वपि लिङ्गेषु पूजनीयो महेश्वरः । १५\।१॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते स्कन्दप्रोक्तं शिवलिङ्गविज्ञानोपदेशं सम्पूर्णम् ॥॥ श्रीशिवरहस्यम् । ईश्वराख्यः दशमांशः । अध्यायः ४१ लिङ्गोद्भवः । ५\।२१५\।१॥– ॥ श्रीशिवरहस्यम् । ईश्वराख्यः दशमांशः । अध्यायः ४१ लिङ्गोद्भवः । ५।२-१५।१॥

bhautikeṣvapi liṅgeṣu pūjanīyo maheśvaraḥ | 15\|1|| iti śivarahasyāntargate skandaproktaṃ śivaliṅgavijñānopadeśaṃ sampūrṇam |||| śrīśivarahasyam | īśvarākhyaḥ daśamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 41 liṅgodbhavaḥ | 5\|215\|1||– || śrīśivarahasyam | īśvarākhyaḥ daśamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 41 liṅgodbhavaḥ | 5|2-15|1||