भस्ममाहात्म्यम् Rishikashyapaproktam Bhasmamahatmyam

(शिवरहस्यान्तर्गते भीमाख्ये)काश्यप उवाच ।भस्मनः पञ्चनामानि श्रुतिगीतानि वै द्विज ।विभूतिर्भसितं भस्म क्षारं रक्षेति च क्रमात् ॥ १॥

(śivarahasyāntargate bhīmākhye)kāśyapa uvāca |bhasmanaḥ pañcanāmāni śrutigītāni vai dvija |vibhūtirbhasitaṃ bhasma kṣāraṃ rakṣeti ca kramāt || 1||

भासकज्ञानदानेन भस्मैतत्कीर्तितं सदा ।ऐश्वर्यदानात्सा भूतिर्भसितं पापनाशनात् ॥ २॥

bhāsakajñānadānena bhasmaitatkīrtitaṃ sadā |aiśvaryadānātsā bhūtirbhasitaṃ pāpanāśanāt || 2||

क्षारं रक्षा च वै पापक्षरणाद्रक्षणात्तथा ।जाबालैर्नितरामुक्तं भस्म पापभयापहम् ॥ ३॥

kṣāraṃ rakṣā ca vai pāpakṣaraṇādrakṣaṇāttathā |jābālairnitarāmuktaṃ bhasma pāpabhayāpaham || 3||

भस्म मुक्तिप्रदत्वाच्च प्रसादकरणं महत् ।यो भस्मरहितो विप्रः स एव श्वपचोऽन्त्यजः ॥ ४॥

bhasma muktipradatvācca prasādakaraṇaṃ mahat |yo bhasmarahito vipraḥ sa eva śvapaco'ntyajaḥ || 4||

स नित्यसूतकी भूयाद्भस्मधारणवर्जितः ।तेनाधीतं तथैवैष्टं जप्तं सर्वं च निष्फलम् ॥ ५॥

sa nityasūtakī bhūyādbhasmadhāraṇavarjitaḥ |tenādhītaṃ tathaivaiṣṭaṃ japtaṃ sarvaṃ ca niṣphalam || 5||

आमनन्ति सदा भस्म श्वेताश्वतर शाखिनः ।आमनन्ति सदा भस्म अथर्वशिरसि स्थिताः ॥ ६॥

āmananti sadā bhasma śvetāśvatara śākhinaḥ |āmananti sadā bhasma atharvaśirasi sthitāḥ || 6||

आमनन्ति सदा भस्म बृहज्जाबालशाखिनः ।श्रुतयो भस्ममाहात्म्यं वदन्ति बहुधा द्विज ॥ ७॥

āmananti sadā bhasma bṛhajjābālaśākhinaḥ |śrutayo bhasmamāhātmyaṃ vadanti bahudhā dvija || 7||

मुनयो ब्रह्मविष्ण्वाद्या भस्ममाहात्म्यवेदिनः ।देवैः सदैव सुधृतं भस्मेदं पावनं परम् ॥ ८॥

munayo brahmaviṣṇvādyā bhasmamāhātmyavedinaḥ |devaiḥ sadaiva sudhṛtaṃ bhasmedaṃ pāvanaṃ param || 8||

ब्रह्मणा विष्णुनेन्द्रेण धृतं रुद्रैः सदैव हि ।देवस्त्रीभिर्धृतं भस्म सर्वदा तत् त्रिपुण्ड्रवत् ॥ ९॥

brahmaṇā viṣṇunendreṇa dhṛtaṃ rudraiḥ sadaiva hi |devastrībhirdhṛtaṃ bhasma sarvadā tat tripuṇḍravat || 9||

देव्या च गणपेनैव स्कन्देन च धृतं परं ।स्त्रीभिर्धार्यमिदं भस्म मङ्गलं तद्भ्रुवोऽन्तरा ॥ १०॥

devyā ca gaṇapenaiva skandena ca dhṛtaṃ paraṃ |strībhirdhāryamidaṃ bhasma maṅgalaṃ tadbhruvo'ntarā || 10||

सभर्तृकाभिः सततं शिवाराधनसाधनम् ।ज्ञानाङ्गत्वेन कथितं सर्वदा पावनं परम् ॥ ११॥

sabhartṛkābhiḥ satataṃ śivārādhanasādhanam |jñānāṅgatvena kathitaṃ sarvadā pāvanaṃ param || 11||

शिवप्रसादजनकं भस्मधारणमुत्तमम् ।शिवप्रसादजनकं त्रिपुण्ड्रपरिधारणम् ॥ १५॥

śivaprasādajanakaṃ bhasmadhāraṇamuttamam |śivaprasādajanakaṃ tripuṇḍraparidhāraṇam || 15||

शिरोललाटवक्षस्सुदोर्द्वये यस्त्रिपुण्ड्रधृक् ।स एव प्रियकृच्छ्रेष्ठो महेशस्य गणेश्वरः ॥ १६॥

śirolalāṭavakṣassudordvaye yastripuṇḍradhṛk |sa eva priyakṛcchreṣṭho maheśasya gaṇeśvaraḥ || 16||

भस्मना पूतभालो यः स तपस्वी स तु द्विजः ।स एव प्रेमसदनं मदनान्तकरस्य च ॥ १८॥

bhasmanā pūtabhālo yaḥ sa tapasvī sa tu dvijaḥ |sa eva premasadanaṃ madanāntakarasya ca || 18||

भस्मधृक् पूयते पापैर्महद्भिरपि कृत्स्नशः ।भस्मभालं त्रिपुण्ड्राङ्कं दृष्ट्वा भीतो यमः सदा ॥ १९॥

bhasmadhṛk pūyate pāpairmahadbhirapi kṛtsnaśaḥ |bhasmabhālaṃ tripuṇḍrāṅkaṃ dṛṣṭvā bhīto yamaḥ sadā || 19||

नृगणाश्च पिशाचाश्च ग्रहाश्चैव विनायकाः ।तं नरं नोपसर्पन्ति सर्वदा भस्मधारिणम् ॥ २०॥

nṛgaṇāśca piśācāśca grahāścaiva vināyakāḥ |taṃ naraṃ nopasarpanti sarvadā bhasmadhāriṇam || 20||

भस्मधारणमात्रेण सदा शाम्यन्ति वे ग्रहाः ।पञ्चाक्षरेण यो भस्म अभिमन्त्र्यैव धारयेत् ॥ २१॥

bhasmadhāraṇamātreṇa sadā śāmyanti ve grahāḥ |pañcākṣareṇa yo bhasma abhimantryaiva dhārayet || 21||

आर्द्रैः शुष्कैस्तथा पापैर्मुच्यते नात्र संशयः ।भस्मैव परमं तूर्यं पावनं ज्ञानभासकम् ॥ २२॥

ārdraiḥ śuṣkaistathā pāpairmucyate nātra saṃśayaḥ |bhasmaiva paramaṃ tūryaṃ pāvanaṃ jñānabhāsakam || 22||

यो विनिन्दति भस्मेदं स निन्द्यां योनिमाप्नुयात् ।भस्मयुक्तं त्रिपुण्ड्राङ्कं भोजयित्वा तु शाम्भवम् ॥ २३॥

yo vinindati bhasmedaṃ sa nindyāṃ yonimāpnuyāt |bhasmayuktaṃ tripuṇḍrāṅkaṃ bhojayitvā tu śāmbhavam || 23||

स भोजयति गौरीशं तेन तुष्टो महेश्वरः ।पवित्राणां पवित्रं हि भस्मैव द्विजपुङ्गव ॥ २४॥

sa bhojayati gaurīśaṃ tena tuṣṭo maheśvaraḥ |pavitrāṇāṃ pavitraṃ hi bhasmaiva dvijapuṅgava || 24||

न भस्मात् (भस्मनः) पावनतरं त्रिषु लोकेषु विद्यते ।न भूत्या(यै) प्रमदेतैव इति श्रुत्यनुशासनम् ॥ २५॥

na bhasmāt (bhasmanaḥ) pāvanataraṃ triṣu lokeṣu vidyate |na bhūtyā(yai) pramadetaiva iti śrutyanuśāsanam || 25||

भस्मना पूजयेल्लिङ्ग्ङ्गं त्र्यम्बकेण स मुच्यते ।सर्वेभ्योह्यपि पापेभ्यः स मुक्तो मोचयन्पुरा ॥ २६॥

bhasmanā pūjayelliṅgṅgaṃ tryambakeṇa sa mucyate |sarvebhyohyapi pāpebhyaḥ sa mukto mocayanpurā || 26||

स जीवन् शिवतामेति साक्षाद्रुद्रसमो भवेत् ।नित्याशुचिरयं देहो भस्मना शुचि(शैच)भाक् भवेत् ॥ २७॥

sa jīvan śivatāmeti sākṣādrudrasamo bhavet |nityāśucirayaṃ deho bhasmanā śuci(śaica)bhāk bhavet || 27||

भस्मैतच्च विहायैवमन्यपुण्ड्रधरो यदि ।मुक्तिं विन्देत चेत्तस्मात्सागरः सम्प्लविष्यति ॥ २८॥

bhasmaitacca vihāyaivamanyapuṇḍradharo yadi |muktiṃ vindeta cettasmātsāgaraḥ samplaviṣyati || 28||

विषपानेन नित्यत्वं यदि विन्देत मानवः ।भस्मस्नानवीहीनोयः स भवेन्मायया वृतः ॥ २९॥

viṣapānena nityatvaṃ yadi vindeta mānavaḥ |bhasmasnānavīhīnoyaḥ sa bhavenmāyayā vṛtaḥ || 29||

यो भस्मस्नानयुक्तो भवति सुरनरो स द्विजो वाऽधमो वा ।नैवान्यद्भगवत्प्रमोदजनकं ज्ञानं महत्प्राप्नुयात् ॥ ३०॥

yo bhasmasnānayukto bhavati suranaro sa dvijo vā'dhamo vā |naivānyadbhagavatpramodajanakaṃ jñānaṃ mahatprāpnuyāt || 30||

यो भस्माभ्यक्तदेहो भवति जनिजरानाशपापाद्विहीनःपापै(हित्वा)स्तापजदुःखभागनिकरं ज्ञानं महद्विन्दति ॥ ३१॥

yo bhasmābhyaktadeho bhavati janijarānāśapāpādvihīnaḥpāpai(hitvā)stāpajaduḥkhabhāganikaraṃ jñānaṃ mahadvindati || 31||

भुक्त्वा सौख्यमतीव शङ्करगणश्रेष्ठः सुरम्याकृतिः ।भूयादेव महाप्रभावसहितो विप्रऽथ मुक्तो भवेत् ॥ ३२॥

bhuktvā saukhyamatīva śaṅkaragaṇaśreṣṭhaḥ suramyākṛtiḥ |bhūyādeva mahāprabhāvasahito vipra'tha mukto bhavet || 32||

॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते ऋषिकश्यपप्रोक्तं भस्ममाहात्म्यं सम्पूर्णम् ॥॥ श्रीशिवरहस्यम् । भीमाख्यः अष्टमांशः । अध्यायः ११ । वावृत्तश्लोकाः ॥– ॥ श्रीशिवरहस्यम् । भीमाख्यः अष्टमांशः । अध्यायः ११ । वावृत्तश्लोकाः ॥

|| iti śivarahasyāntargate ṛṣikaśyapaproktaṃ bhasmamāhātmyaṃ sampūrṇam |||| śrīśivarahasyam | bhīmākhyaḥ aṣṭamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 11 | vāvṛttaślokāḥ ||– || śrīśivarahasyam | bhīmākhyaḥ aṣṭamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 11 | vāvṛttaślokāḥ ||