शिवलिङ्गे पुष्पपत्रार्पणोपदेशम् ईश्वरप्रोक्तं १ Ishvaraproktam 1 Shivalinge Pushpapatrarpanopadesham

(शिवरहस्यान्तर्गते महादेवाख्ये)शिवगौरीसंवादेईश्वर उवाच ।पुष्पैररण्यसम्भूतैः पत्रैर्वा गिरि सम्भवैः ॥ १॥

(śivarahasyāntargate mahādevākhye)śivagaurīsaṃvādeīśvara uvāca |puṣpairaraṇyasambhūtaiḥ patrairvā giri sambhavaiḥ || 1||

अपर्युषितनिश्छिद्रैः प्रोक्षितैर्जन्तुवर्जितैः ।आत्मारामोद्भवैर्वापि पुष्पैः सम्पूजयेच्छिवम् ॥ २॥

aparyuṣitaniśchidraiḥ prokṣitairjantuvarjitaiḥ |ātmārāmodbhavairvāpi puṣpaiḥ sampūjayecchivam || 2||

पुष्पं जातिविशेषेण भवेत्पुण्यं ततोऽधिकम् ।तपःशीलगुणोपेते पात्रे वेदस्य पारगे ॥ ३॥

puṣpaṃ jātiviśeṣeṇa bhavetpuṇyaṃ tato'dhikam |tapaḥśīlaguṇopete pātre vedasya pārage || 3||

दत्वा सुवर्णमयुतं यत्फलं कुसुमे शुभे ।दशदत्वा सुवर्णानि यत्फलं तदवाप्नुयात् ॥ ४॥

datvā suvarṇamayutaṃ yatphalaṃ kusume śubhe |daśadatvā suvarṇāni yatphalaṃ tadavāpnuyāt || 4||

अर्कपुष्पेऽपि वैकस्मिञ्छिवाय विनिवेदिते ।एवं पुष्पविशेषेण फलं तस्य ततोऽधिकम् ॥ ५॥

arkapuṣpe'pi vaikasmiñchivāya vinivedite |evaṃ puṣpaviśeṣeṇa phalaṃ tasya tato'dhikam || 5||

पुष्पजातिविशेषेण यथा स्यात्तन्निबोधत ।अर्कपुष्पसहस्त्रेभ्यो बकपुष्पं विशिष्यते ॥ ६॥

puṣpajātiviśeṣeṇa yathā syāttannibodhata |arkapuṣpasahastrebhyo bakapuṣpaṃ viśiṣyate || 6||

बकपुष्पसहस्रेभ्योवरधत्तूरकं परम् ।धत्तूरकसहस्रेभ्यो बृहत्पुष्पं विशिष्यते ॥ ७॥

bakapuṣpasahasrebhyovaradhattūrakaṃ param |dhattūrakasahasrebhyo bṛhatpuṣpaṃ viśiṣyate || 7||

बृहत्पुष्पसहस्रेभ्यः करवीरं विशिष्यते ।करवीरसहस्रेभ्यः कुशपुष्पं विशिष्यते ॥ ८॥

bṛhatpuṣpasahasrebhyaḥ karavīraṃ viśiṣyate |karavīrasahasrebhyaḥ kuśapuṣpaṃ viśiṣyate || 8||

कुशपुष्पसहस्रेभ्यः शमीपुष्पं विशिष्यते ।शमीपुष्पसहस्रेभ्यः श्रीमन्नीलोत्पलं वरम् ॥ ९॥

kuśapuṣpasahasrebhyaḥ śamīpuṣpaṃ viśiṣyate |śamīpuṣpasahasrebhyaḥ śrīmannīlotpalaṃ varam || 9||

सर्वेषामेवपुष्पाणां प्रबलं नीलमुच्यते ।नीलोत्पलसहस्रेण यो मालां सम्प्रयच्छति ॥ १०॥

sarveṣāmevapuṣpāṇāṃ prabalaṃ nīlamucyate |nīlotpalasahasreṇa yo mālāṃ samprayacchati || 10||

अलाभे तु सहस्राणां तदर्धार्धेन मालिकाम् ।शिवाय विधिवद्भक्त्या तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ ११॥

alābhe tu sahasrāṇāṃ tadardhārdhena mālikām |śivāya vidhivadbhaktyā tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu || 11||

कल्पकोटिसहस्राणि कल्पकोट्ययुतानि च ।वसेच्छिवपुरे श्रीमान् शिवतुल्यपराक्रमः ॥ १२॥

kalpakoṭisahasrāṇi kalpakoṭyayutāni ca |vasecchivapure śrīmān śivatulyaparākramaḥ || 12||

शेषाणां पुष्पजातीनां यत्फलं परिकीर्तितम् ।तत्फलस्यानुसारेण शिवलोके महीयते ॥ १३॥

śeṣāṇāṃ puṣpajātīnāṃ yatphalaṃ parikīrtitam |tatphalasyānusāreṇa śivaloke mahīyate || 13||

शम्याश्चैव बृहत्याश्च तुल्यं कुसुममुच्यते ।करवीरसमा ज्ञेया जाती विजयपाटला ॥ १४॥

śamyāścaiva bṛhatyāśca tulyaṃ kusumamucyate |karavīrasamā jñeyā jātī vijayapāṭalā || 14||

श्वेतमन्दारकुसुमं सितपद्मसमं भवेत् ।नागचम्पकपुन्नागौ धुत्तूरक समौ स्मृतौ ॥ १५॥

śvetamandārakusumaṃ sitapadmasamaṃ bhavet |nāgacampakapunnāgau dhuttūraka samau smṛtau || 15||

केतकी मागधा चैव ह्यधिका च मदन्तिका ।शिरीष सर्जबन्धूक कुसुमानि विवर्जयेत् ॥ १६॥

ketakī māgadhā caiva hyadhikā ca madantikā |śirīṣa sarjabandhūka kusumāni vivarjayet || 16||

गन्धवन्त्यपवित्राणि यानि तानि विवर्जयेत् ।गन्धहीनमपि ग्राह्यं पवित्रं यत्कुशादिकम् ॥ १७॥

gandhavantyapavitrāṇi yāni tāni vivarjayet |gandhahīnamapi grāhyaṃ pavitraṃ yatkuśādikam || 17||

सात्विकं तद्धि कुसुममपवित्रं तु तामसम् ।कनकानि कदम्बानि रात्रौ देयानि शङ्करे ॥ १८॥

sātvikaṃ taddhi kusumamapavitraṃ tu tāmasam |kanakāni kadambāni rātrau deyāni śaṅkare || 18||

दिवा शेषाणि पुष्पाणि दिवा रात्रौ च मल्लिका ।रात्रौ स्वर्णकदम्बानि अर्धरात्रौ च मल्लिका ॥ १९॥

divā śeṣāṇi puṣpāṇi divā rātrau ca mallikā |rātrau svarṇakadambāni ardharātrau ca mallikā || 19||

प्रहरं तिष्ठते जाती करवीरमहर्निशम् ।कीटकेशापविद्धानि शीर्णपर्युषितानि च ॥ २०॥

praharaṃ tiṣṭhate jātī karavīramaharniśam |kīṭakeśāpaviddhāni śīrṇaparyuṣitāni ca || 20||

स्वयं पतितपुष्पाणि त्यजेद्भूपहतानि च ।मुकुलैर्नार्चयेद्देवमपक्वं न निवेदयेत् ॥ २१॥

svayaṃ patitapuṣpāṇi tyajedbhūpahatāni ca |mukulairnārcayeddevamapakvaṃ na nivedayet || 21||

अलाभे सति पुष्पाणां तत्पत्राणि निवेदयेत् ।पत्राणामप्यलाभे तु फलान्यपि निवेदयेत् ॥ २२॥

alābhe sati puṣpāṇāṃ tatpatrāṇi nivedayet |patrāṇāmapyalābhe tu phalānyapi nivedayet || 22||

फलानामप्यलाभे तु तृणगुल्मौषधीरपि ।ओषधीनामभावे तु मानसं प्रवरं शुभम् ॥ २३॥

phalānāmapyalābhe tu tṛṇagulmauṣadhīrapi |oṣadhīnāmabhāve tu mānasaṃ pravaraṃ śubham || 23||

प्रत्येकमुक्तपुष्पेषु दशसौवर्णकं फलम् ।स्रङ्निबन्धेषु तेष्वेव द्विगुणं फलमिष्यते ॥ २४॥

pratyekamuktapuṣpeṣu daśasauvarṇakaṃ phalam |sraṅnibandheṣu teṣveva dviguṇaṃ phalamiṣyate || 24||

यः सुगन्धैर्मुक्तपुष्पैर्लिङ्गं सम्यक्प्रपूजयेत् ।मालाभिर्वा सुगन्धाभिः सोऽनन्तफलमश्नुते ॥ २५॥

yaḥ sugandhairmuktapuṣpairliṅgaṃ samyakprapūjayet |mālābhirvā sugandhābhiḥ so'nantaphalamaśnute || 25||

बिल्वपत्रैरखण्डैर्यः सकृल्लिङ्गं प्रपूजयेत् ।सर्वपापविनिर्मुक्तः शिवलोके महीयते ॥ २६॥

bilvapatrairakhaṇḍairyaḥ sakṛlliṅgaṃ prapūjayet |sarvapāpavinirmuktaḥ śivaloke mahīyate || 26||

धुन्धूरकैश्च (धत्तूरकैश्च) यो लिङ्गं सकृत्पूजयते (? ) नरः ।स गोलक्षफलं प्राप्य शिवलोके महीयते ॥ २७॥

dhundhūrakaiśca (dhattūrakaiśca) yo liṅgaṃ sakṛtpūjayate (? ) naraḥ |sa golakṣaphalaṃ prāpya śivaloke mahīyate || 27||

बृहतीकुसुमैर्भक्त्या यो लिङ्गं सकृदर्चयेत् ।गवामयुतदानस्य फलं प्राप्य शिवं व्रजेत् ॥ २८॥

bṛhatīkusumairbhaktyā yo liṅgaṃ sakṛdarcayet |gavāmayutadānasya phalaṃ prāpya śivaṃ vrajet || 28||

मल्लिकोत्पलपद्मानि जातीपुन्नागचम्पकैः ।अशोकश्वेतमन्दारकर्णिकारसुमानि च ॥ २९॥

mallikotpalapadmāni jātīpunnāgacampakaiḥ |aśokaśvetamandārakarṇikārasumāni ca || 29||

करवीरार्कमन्दारान् शमीपाटलकेसरम् ।कुशापामार्गकुमुद कदम्बद्रोणकानि च ॥ ३०॥

karavīrārkamandārān śamīpāṭalakesaram |kuśāpāmārgakumuda kadambadroṇakāni ca || 30||

सौगन्धिकासमानागसिन्धुशाफालिकार्जुनैः ।तुलसीकर(त)काङ्कोलनागवञ्जुलसम्भवैः ॥ ३१॥

saugandhikāsamānāgasindhuśāphālikārjunaiḥ |tulasīkara(ta)kāṅkolanāgavañjulasambhavaiḥ || 31||

नन्द्यावर्तेश्च शम्याकतिलकं नवमल्लिका ।मरुपुन्नागदन्ती च मालतीकुटजादयः ॥ ३२॥

nandyāvarteśca śamyākatilakaṃ navamallikā |marupunnāgadantī ca mālatīkuṭajādayaḥ || 32||

पुष्पैरेतैर्यथालाभं यो नरः पूजयेच्छिवम् ।स च यत्फलमाप्नोति तदेकाग्रमनाः शृणु ॥ ३३॥

puṣpairetairyathālābhaṃ yo naraḥ pūjayecchivam |sa ca yatphalamāpnoti tadekāgramanāḥ śṛṇu || 33||

सूर्यकोटिप्रतीकाशैर्विमानैः सार्वगामिकैः ।पुष्पमाल्यपरिक्षिप्तैर्गीतवादित्रनिःस्वनैः ॥ ३४॥

sūryakoṭipratīkāśairvimānaiḥ sārvagāmikaiḥ |puṣpamālyaparikṣiptairgītavāditraniḥsvanaiḥ || 34||

तन्त्रीमधुरवाद्यैश्च स्वच्छन्दगमनालसैः ।रुद्रकन्यासमाकीर्णैर्देवदानवकिन्नरैः ॥ ३५॥

tantrīmadhuravādyaiśca svacchandagamanālasaiḥ |rudrakanyāsamākīrṇairdevadānavakinnaraiḥ || 35||

चामरैर्वीज्यमानश्च स्तूयमानः सुरासुरैः ।गच्छेच्छिवपदं दिव्यं यत्र वा रुचिरं भवेत् ॥ ३६॥

cāmarairvījyamānaśca stūyamānaḥ surāsuraiḥ |gacchecchivapadaṃ divyaṃ yatra vā ruciraṃ bhavet || 36||

यस्तैर्वापीह कुसुमैर्जलस्थलरुहैः शिवम् ।अन्वहं पूजयेद्भक्त्या शिवलोके महीयते ॥ ३७॥

yastairvāpīha kusumairjalasthalaruhaiḥ śivam |anvahaṃ pūjayedbhaktyā śivaloke mahīyate || 37||

शिवस्योपरि यः कुर्यात्सुखसत्पुष्पमण्टपम् ।शोभितं पुष्पमालाभिरापीडनप्रलम्बिनम् ॥ ३८॥

śivasyopari yaḥ kuryātsukhasatpuṣpamaṇṭapam |śobhitaṃ puṣpamālābhirāpīḍanapralambinam || 38||

अत्याश्चर्यमहायानैदिव्यपुष्पोपशोभितैः ।सर्वोपरि चरन् श्रीमान् गच्छेच्छिवपुरं सुखी ॥ ३९॥

atyāścaryamahāyānaidivyapuṣpopaśobhitaiḥ |sarvopari caran śrīmān gacchecchivapuraṃ sukhī || 39||

अनेकाकार विन्यस्तैः सुगन्धि कुसुमैर्गृहे ।यः कुर्यात्पर्वकालेषु विचित्रकुसुमोज्ज्वलम् ॥ ४०॥

anekākāra vinyastaiḥ sugandhi kusumairgṛhe |yaḥ kuryātparvakāleṣu vicitrakusumojjvalam || 40||

स पुष्पकविमानानां सहस्त्रैः परिवारितः ।दिव्यस्त्रीसुखसम्भोगक्रीडारतिसमन्वितः ॥ ४१॥

sa puṣpakavimānānāṃ sahastraiḥ parivāritaḥ |divyastrīsukhasambhogakrīḍāratisamanvitaḥ || 41||

अक्षयं मोदते कालमचिरात् (अवाप्य) शिवमन्दिरम् ।शिवादिसर्वलोकेषु यत्रेष्टं तत्र याति सः ॥ ४२॥

akṣayaṃ modate kālamacirāt (avāpya) śivamandiram |śivādisarvalokeṣu yatreṣṭaṃ tatra yāti saḥ || 42||

पूजासु भक्तिविन्यासवद(च)नादिषु सर्वदा ।फलमेव समासेन दातुर्वित्तानुसारतः ॥ ४३॥

pūjāsu bhaktivinyāsavada(ca)nādiṣu sarvadā |phalameva samāsena dāturvittānusārataḥ || 43||

फलमिष्टं समाप्नोति लिङ्गं सम्पूजयन्नरः ।शिववत् ससुपुत्राद्यानन्दवान् मोदते चिरम् ॥ ४४॥

phalamiṣṭaṃ samāpnoti liṅgaṃ sampūjayannaraḥ |śivavat sasuputrādyānandavān modate ciram || 44||

लिङ्गवेदी भवेद्देदी लिङ्गं साक्षान्महेश्वरः । (लिङ्गवेदी महादेवी)तयोः सम्पूजनं भक्त्या देवि देवश्च पूजितौ ॥ ४५॥

liṅgavedī bhaveddedī liṅgaṃ sākṣānmaheśvaraḥ | (liṅgavedī mahādevī)tayoḥ sampūjanaṃ bhaktyā devi devaśca pūjitau || 45||

स्वयमुत्पाद्य पुष्पाणि यः शिवं पूजयेत्सदा ।तानि साक्षात् प्रगृह्णति तद्भक्त्या सततं शिवः ॥ ४६॥

svayamutpādya puṣpāṇi yaḥ śivaṃ pūjayetsadā |tāni sākṣāt pragṛhṇati tadbhaktyā satataṃ śivaḥ || 46||

यः कुर्यात्तु शिवाराममाम्रबिल्वादिशोभितम् ।जातीविजयराजाब्जकरवीरार्ककुब्जकैः ॥ ४७॥

yaḥ kuryāttu śivārāmamāmrabilvādiśobhitam |jātīvijayarājābjakaravīrārkakubjakaiḥ || 47||

पुन्नागवकुलैश्चैव अशोकोत्पलचम्पकैः ।कदलीयूपहोमाद्यैस्तस्य पुण्य फलं शृणु ॥ ४८॥

punnāgavakulaiścaiva aśokotpalacampakaiḥ |kadalīyūpahomādyaistasya puṇya phalaṃ śṛṇu || 48||

यावत्तत्पत्रकुसुमबीजमूलफलानि च ।तावद्वर्षसहस्रेण रुद्रलोके महीयते ॥ ४९॥

yāvattatpatrakusumabījamūlaphalāni ca |tāvadvarṣasahasreṇa rudraloke mahīyate || 49||

न पर्युषितदोषोऽस्ति बिल्वपत्रस्य शङ्करि ।बिल्वानां चूर्णमपि वा पातयेल्लिङ्गमूर्धनि ॥ ५०॥

na paryuṣitadoṣo'sti bilvapatrasya śaṅkari |bilvānāṃ cūrṇamapi vā pātayelliṅgamūrdhani || 50||

नाबिल्वं पूजयेल्लिङ्गमन्यैस्तन्नामतो यजेत् ।अपामार्गौर्दर्भपत्रैः पूज्य वेतससम्भवैः ॥ ५१॥

nābilvaṃ pūjayelliṅgamanyaistannāmato yajet |apāmārgaurdarbhapatraiḥ pūjya vetasasambhavaiḥ || 51||

अहर्निशं कृतैः पापैर्मुच्यते नात्र संशयः ।पत्रेषु बिल्वपत्रं स्यात् पुष्पे नीलोत्पलं प्रियम् ॥ ५२॥

aharniśaṃ kṛtaiḥ pāpairmucyate nātra saṃśayaḥ |patreṣu bilvapatraṃ syāt puṣpe nīlotpalaṃ priyam || 52||

तत्तत्कालभवं चान्यत्प्रियं मे परमेश्वरि ।प्रहरं तिष्ठते जाती करवीरमहर्निशम् ॥ ॥ ५३॥

tattatkālabhavaṃ cānyatpriyaṃ me parameśvari |praharaṃ tiṣṭhate jātī karavīramaharniśam || || 53||

तुलस्यां बिल्वपत्रेषु सर्वेषु जलजेषु च ।न पर्युषितदोषोऽस्ति बिल्वं स्याद्वर्षमीश्वरि ॥ ५४॥

tulasyāṃ bilvapatreṣu sarveṣu jalajeṣu ca |na paryuṣitadoṣo'sti bilvaṃ syādvarṣamīśvari || 54||

पद्मं पञ्चदिनात्त्याज्यं शेषं पर्युषितं दिनात् ।एभिर्यः पुष्पलक्षैर्मां समभ्यर्च्यैव मुक्तिभाक् ॥ ५५॥

padmaṃ pañcadināttyājyaṃ śeṣaṃ paryuṣitaṃ dināt |ebhiryaḥ puṣpalakṣairmāṃ samabhyarcyaiva muktibhāk || 55||

तस्याहं मुक्तिदं ज्ञानं प्रयच्छाम्येव शङ्करि ।॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते ईश्वरप्रोक्तं शिवलिङ्गे पुष्पपत्रार्पणोपदेशं १ सम्पूर्णम् ॥॥ श्रीशिवरहस्यम् । महादेवाख्यः एकादशमांशः । अध्यायः ९ पुष्पाध्यायः । १५६\।१॥– ॥ श्रीशिवरहस्यम् । महादेवाख्यः एकादशमांशः । अध्यायः ९ पुष्पाध्यायः । १-५६।१॥

tasyāhaṃ muktidaṃ jñānaṃ prayacchāmyeva śaṅkari ||| iti śivarahasyāntargate īśvaraproktaṃ śivaliṅge puṣpapatrārpaṇopadeśaṃ 1 sampūrṇam |||| śrīśivarahasyam | mahādevākhyaḥ ekādaśamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 9 puṣpādhyāyaḥ | 156\|1||– || śrīśivarahasyam | mahādevākhyaḥ ekādaśamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 9 puṣpādhyāyaḥ | 1-56|1||