गोकर्णक्षेत्रमाहात्म्यम् Gokarna Kshetra Mahatmyam

(शिवगौरीसंवादे)ईश्वरःममास्ति देवि सुभगे क्षेत्रं गोकर्णसञ्ज्ञकम् ।गोकर्णेशं समाराध्य विमुक्ता बहवो जनाः ॥ १॥

(śivagaurīsaṃvāde)īśvaraḥmamāsti devi subhage kṣetraṃ gokarṇasañjñakam |gokarṇeśaṃ samārādhya vimuktā bahavo janāḥ || 1||

पश्चिमे सागरोपान्ते तत्क्षेत्रं मम कामदम् ।भोगमोक्षप्रदं देवि सर्वपापविनाशकम् ॥ २॥

paścime sāgaropānte tatkṣetraṃ mama kāmadam |bhogamokṣapradaṃ devi sarvapāpavināśakam || 2||

तत्रैव ब्रह्मविष्ण्वाद्या मुनयः काश्यपादयः ।पुलस्त्यभार्गवाद्याश्च विश्वामित्रपराशराः ॥ ३॥

tatraiva brahmaviṣṇvādyā munayaḥ kāśyapādayaḥ |pulastyabhārgavādyāśca viśvāmitraparāśarāḥ || 3||

पौलस्त्याद्याश्च तत्रैव रावणाद्या महौजसः ।गन्धर्वाः किन्नारा यक्षा नागा विद्याधरा गणाः ॥ ४॥

paulastyādyāśca tatraiva rāvaṇādyā mahaujasaḥ |gandharvāḥ kinnārā yakṣā nāgā vidyādharā gaṇāḥ || 4||

नन्दिभृङ्गिप्रभृतयो नारदाद्या मुनीश्वराः ।दैत्यनाथाश्च तत्रैव तप्त्वाऽमितबला भवन् ॥ ५॥

nandibhṛṅgiprabhṛtayo nāradādyā munīśvarāḥ |daityanāthāśca tatraiva taptvā'mitabalā bhavan || 5||

अन्ये सुरासुराः सर्वे मुनयस्तापसास्तथा ।गोकर्णेशं समाराध्य लेभिरे तपसः फलम् ॥ ६॥

anye surāsurāḥ sarve munayastāpasāstathā |gokarṇeśaṃ samārādhya lebhire tapasaḥ phalam || 6||

गोकर्णेशमहो दृष्ट्वा महाबलमनुत्तमम् ।तत्रैव भार्गवो रामो रेणुकातनयः शिवे ॥ ७॥

gokarṇeśamaho dṛṣṭvā mahābalamanuttamam |tatraiva bhārgavo rāmo reṇukātanayaḥ śive || 7||

निःक्षत्रियकृतं पापं त्यक्त्वा मां शरणं गतः ।वामदेवोऽपि सार्वात्म्यं यत्र प्राप महाबले ॥ ८॥

niḥkṣatriyakṛtaṃ pāpaṃ tyaktvā māṃ śaraṇaṃ gataḥ |vāmadevo'pi sārvātmyaṃ yatra prāpa mahābale || 8||

गोकर्णेशं समाराध्य मुनयो भक्तितत्पराः ।ज्ञानं वेदान्तवाक्योत्थं लेभिरे मुक्तिदायकम् ॥ ९॥

gokarṇeśaṃ samārādhya munayo bhaktitatparāḥ |jñānaṃ vedāntavākyotthaṃ lebhire muktidāyakam || 9||

गोकर्णसञ्ज्ञकं लिङ्गं दर्शनान्मुक्तिदायकम् ।संसारपाशबद्धानां मोचकं भवभेषजम् ॥ १०॥

gokarṇasañjñakaṃ liṅgaṃ darśanānmuktidāyakam |saṃsārapāśabaddhānāṃ mocakaṃ bhavabheṣajam || 10||

शक्रो दुर्वाससा शप्तो निःश्रीकश्चाभवतु पुरा ।गोकर्णेशं समाराध्य महतीं श्रियमाप्तवान् ॥ ११॥

śakro durvāsasā śapto niḥśrīkaścābhavatu purā |gokarṇeśaṃ samārādhya mahatīṃ śriyamāptavān || 11||

गोकर्णे सागरैः पूजा कृता भक्तिपुरःसरम् ।अत्र सन्ति महाशैवाः सदा भस्माङ्गपाण्डराः ॥ १२॥

gokarṇe sāgaraiḥ pūjā kṛtā bhaktipuraḥsaram |atra santi mahāśaivāḥ sadā bhasmāṅgapāṇḍarāḥ || 12||

रुद्राक्षमालाभरणा रुद्रावर्तनतत्पराः ।पञ्चाक्षरपरा नित्यं मम लिङ्गार्चनादराः ॥ १३॥

rudrākṣamālābharaṇā rudrāvartanatatparāḥ |pañcākṣaraparā nityaṃ mama liṅgārcanādarāḥ || 13||

भवभक्तार्चनपरा मन्नामजपतत्पराः ।वेदवेदान्ततत्त्वज्ञा यतयश्च तथाम्बिके ॥ १४॥

bhavabhaktārcanaparā mannāmajapatatparāḥ |vedavedāntatattvajñā yatayaśca tathāmbike || 14||

गृहस्था यतयश्चैव वनस्थाश्च तथा परे ।वर्णिनोऽपि तथा गौरि पर्णाम्बुफलभोजनाः ॥ १५॥

gṛhasthā yatayaścaiva vanasthāśca tathā pare |varṇino'pi tathā gauri parṇāmbuphalabhojanāḥ || 15||

गोकर्णनिलयं शम्भुमपर्णापतिमीश्वरम् ।बिल्वपत्रैः समभ्यर्च्य नित्यं नैवेद्यभोजिनः ॥ १६॥

gokarṇanilayaṃ śambhumaparṇāpatimīśvaram |bilvapatraiḥ samabhyarcya nityaṃ naivedyabhojinaḥ || 16||

अगस्त्योऽपि सदा भक्त्या नित्यं मां स्तौति शङ्करि ।रुद्रसूक्तैर्महादेवि बिल्वपत्रैः समर्च्य च ॥ १७॥

agastyo'pi sadā bhaktyā nityaṃ māṃ stauti śaṅkari |rudrasūktairmahādevi bilvapatraiḥ samarcya ca || 17||

वेदाः साङ्गोपनिषदो मूर्तिमन्तः सदाम्बिके ।सेवावसरमालोक्य महाबलमुपासते ॥ १८॥

vedāḥ sāṅgopaniṣado mūrtimantaḥ sadāmbike |sevāvasaramālokya mahābalamupāsate || 18||

ब्रह्मा चतुर्भिर्वदनैश्चातुर्होत्रैः स्तुवत्तदा ।षण्मुखोऽपि सदा भक्त्या मामुपास्तेऽम्बिकासुतः ॥ १९॥

brahmā caturbhirvadanaiścāturhotraiḥ stuvattadā |ṣaṇmukho'pi sadā bhaktyā māmupāste'mbikāsutaḥ || 19||

गणेशाऽपि सदा देवि बिल्वैरभ्यर्चयत्सदा ।शेषः प्रत्यहमागत्य पातालविवरादुमे ॥ २०॥

gaṇeśā'pi sadā devi bilvairabhyarcayatsadā |śeṣaḥ pratyahamāgatya pātālavivarādume || 20||

स्वफणामणिमाणिक्यैर्बिल्वैः सम्पूज्य मां सदा ।सहस्रवदनैरीशं नामभिश्च सहस्रकैः ॥ २१॥

svaphaṇāmaṇimāṇikyairbilvaiḥ sampūjya māṃ sadā |sahasravadanairīśaṃ nāmabhiśca sahasrakaiḥ || 21||

कोमलैर्बिल्वपत्रैश्च कमलैः पूजयत्युमे ।दिग्गजाश्च सदा गौरि स्वशुण्डाबलयोद्धृतैः ॥ २२॥

komalairbilvapatraiśca kamalaiḥ pūjayatyume |diggajāśca sadā gauri svaśuṇḍābalayoddhṛtaiḥ || 22||

पानीयैः बिल्वपत्रैश्च साब्जनालैस्तथाम्बिके ।पूजयन्ति महालिङ्गे गोकर्णेशं महाबलम् ॥ २३॥

pānīyaiḥ bilvapatraiśca sābjanālaistathāmbike |pūjayanti mahāliṅge gokarṇeśaṃ mahābalam || 23||

विष्णुश्चात्रातपत्देवि दानवैश्च पराजितः ।पुनराप्यायितश्चासीत्मत्कटाक्षेण शोभने ॥ २४॥

viṣṇuścātrātapatdevi dānavaiśca parājitaḥ |punarāpyāyitaścāsītmatkaṭākṣeṇa śobhane || 24||

ब्रह्मणापि तपस्तप्तं सृष्टिविज्ञानहेतवे ।भूम्यन्तरिक्षगा रुद्रा ये दिव्यप्सु प्रतिष्ठिताः ॥ २५॥

brahmaṇāpi tapastaptaṃ sṛṣṭivijñānahetave |bhūmyantarikṣagā rudrā ye divyapsu pratiṣṭhitāḥ || 25||

निषङ्गिणः कवचिनः खङ्गखेटधनुर्धराः ।ईशानप्रमुखाः सर्वे महाबलमुपासते ॥ २६॥

niṣaṅgiṇaḥ kavacinaḥ khaṅgakheṭadhanurdharāḥ |īśānapramukhāḥ sarve mahābalamupāsate || 26||

अश्विनौ मरुतश्चापि वस्वादित्या दिगीश्वराः ।तप्स्यन्ति मत्प्रसादार्थं धनदोऽपि सदा मुदा ॥ २७॥

aśvinau marutaścāpi vasvādityā digīśvarāḥ |tapsyanti matprasādārthaṃ dhanado'pi sadā mudā || 27||

मत्प्रसादात्धनेशत्वं सखित्वं तस्य चाभवत् ।अत्र चन्द्रोऽपि देवेशि तपस्तप्त्वा सुदुष्करम् ॥ २८॥

matprasādātdhaneśatvaṃ sakhitvaṃ tasya cābhavat |atra candro'pi deveśi tapastaptvā suduṣkaram || 28||

गुरुदाररतात्पापान्मुक्तोऽभून्मत्प्रसादतः ।चण्डांशुरपि देवेशि गोकर्णेशं समर्चयन् ॥ २९॥

gurudāraratātpāpānmukto'bhūnmatprasādataḥ |caṇḍāṃśurapi deveśi gokarṇeśaṃ samarcayan || 29||

छायात्यागजपापेन मुक्तोऽभूदत्र सुन्दरि ।गोकर्णेशं समाराध्य महतीं श्रियमाप्तवान् ॥ ३०॥

chāyātyāgajapāpena mukto'bhūdatra sundari |gokarṇeśaṃ samārādhya mahatīṃ śriyamāptavān || 30||

दैत्यराजस्तथा बाणो विरोचनसुतो बली ।प्रचित्तिर्विघसश्चैव मुरो जन्मस्तथान्धकः ॥ ३१॥

daityarājastathā bāṇo virocanasuto balī |pracittirvighasaścaiva muro janmastathāndhakaḥ || 31||

वृत्रश्च नमुचिश्चैव असुरौ मधुकैटभौ ।सुन्दोपसुन्दौ देवेशि शूरस्तारक एव च ॥ ३२॥

vṛtraśca namuciścaiva asurau madhukaiṭabhau |sundopasundau deveśi śūrastāraka eva ca || 32||

हिरण्याक्षश्च कशिपुः प्रह्लादो मन्थरस्तथा ।बलो नामासुरेन्द्रश्च महतीं प्राप्नुवन्श्रियम् ॥ ३३॥

hiraṇyākṣaśca kaśipuḥ prahlādo mantharastathā |balo nāmāsurendraśca mahatīṃ prāpnuvanśriyam || 33||

शक्रोऽपि वृत्रवध्यातोऽप्यहल्यासङ्गपातकात ।विमुक्तः सर्वदा विप्राः गोकर्णेशसमर्चनात् ॥ ३४॥

śakro'pi vṛtravadhyāto'pyahalyāsaṅgapātakāta |vimuktaḥ sarvadā viprāḥ gokarṇeśasamarcanāt || 34||

एते सर्वे तपस्तप्त्वा गोकर्णेशं समर्च्य च ।सर्वे प्रापतबलाः शूराः शत्रुवित्रासकाः सदा ॥ ३५॥

ete sarve tapastaptvā gokarṇeśaṃ samarcya ca |sarve prāpatabalāḥ śūrāḥ śatruvitrāsakāḥ sadā || 35||

गोकर्णेशं समाराध्य पूजया तपसाऽपि च ।गन्धर्वाद्या महाभागे चित्रवर्मा हहाहुहूः ॥ ३६॥

gokarṇeśaṃ samārādhya pūjayā tapasā'pi ca |gandharvādyā mahābhāge citravarmā hahāhuhūḥ || 36||

तुम्बुरुश्चापि कण्डुश्च नारदो देवगायनः ।गान्धर्वमेदमखिलं प्राप्नुवन्मत्प्रसादतः ॥ ३७॥

tumburuścāpi kaṇḍuśca nārado devagāyanaḥ |gāndharvamedamakhilaṃ prāpnuvanmatprasādataḥ || 37||

नागनाथा महाभागे गोकर्णेशार्चने रताः ।धृतराष्ट्रः शङ्खपालः कम्बलाश्वतरौ तथा ॥ ३८॥

nāganāthā mahābhāge gokarṇeśārcane ratāḥ |dhṛtarāṣṭraḥ śaṅkhapālaḥ kambalāśvatarau tathā || 38||

अनन्तो वासुकिश्चैव तक्षकः कुण्डरस्तथा ।स्वफणाभिर्महालिङ्गं छाद्य सम्पूज्य बिल्वजैः ॥ ३९॥

ananto vāsukiścaiva takṣakaḥ kuṇḍarastathā |svaphaṇābhirmahāliṅgaṃ chādya sampūjya bilvajaiḥ || 39||

कोमलैः कमलैरीशं दलैः सम्पूजयन्ति हि ।कामधेनुगणाश्चापि सुरभिर्नन्दिनी तथा ॥ ४०॥

komalaiḥ kamalairīśaṃ dalaiḥ sampūjayanti hi |kāmadhenugaṇāścāpi surabhirnandinī tathā || 40||

स्वोधःसम्भूतपयसा सफेनेनाभ्यषेचयन् ।बिल्वैर्महाबलेशानं सम्पूज्य मुदमाप्नुवन् ॥ ४१॥

svodhaḥsambhūtapayasā saphenenābhyaṣecayan |bilvairmahābaleśānaṃ sampūjya mudamāpnuvan || 41||

धर्मोऽपि वृषरूपेण तपस्तप्त्वात्र मां शिवे ।मत्तो लब्धवरो देवि मां वहत्येव पृष्ठतः ॥ ४२॥

dharmo'pi vṛṣarūpeṇa tapastaptvātra māṃ śive |matto labdhavaro devi māṃ vahatyeva pṛṣṭhataḥ || 42||

गोकर्णेशप्रसादेन चन्द्रसूर्यान्वयोद्भवाः ।राजानश्च सहस्राणि नित्यं मां पर्युपासते ॥ ४३॥

gokarṇeśaprasādena candrasūryānvayodbhavāḥ |rājānaśca sahasrāṇi nityaṃ māṃ paryupāsate || 43||

मनुर्विकुक्षिः कुक्षिश्च शशबिन्दुर्भगीरथः ।रघुश्चैवाथ मान्धाता युवनाश्वो गयस्तथा ॥ ४४॥

manurvikukṣiḥ kukṣiśca śaśabindurbhagīrathaḥ |raghuścaivātha māndhātā yuvanāśvo gayastathā || 44||

रन्तिदेवः पृथुर्वैन्यो मुचुकुन्दो दृढाश्वकः ।दिलीपः सगरो विंशो नाभागश्च करन्धमः ॥ ४५॥

rantidevaḥ pṛthurvainyo mucukundo dṛḍhāśvakaḥ |dilīpaḥ sagaro viṃśo nābhāgaśca karandhamaḥ || 45||

आयुष पुरुश्च भरतो ययातिर्नहुषः कुरुः ।खट्वङ्गोऽथ नृगोऽरिष्टस्तथा संवरणो नृपः ॥ ४६॥

āyuṣa puruśca bharato yayātirnahuṣaḥ kuruḥ |khaṭvaṅgo'tha nṛgo'riṣṭastathā saṃvaraṇo nṛpaḥ || 46||

गोकर्णेशं समाराध्य पृथिव्याः पतयोऽभवन् ।देवि किं बहुनोक्तेन गोकर्णेशप्रसादतः ॥ ४७॥

gokarṇeśaṃ samārādhya pṛthivyāḥ patayo'bhavan |devi kiṃ bahunoktena gokarṇeśaprasādataḥ || 47||

समभ्यर्च्य महालिङ्गं स्वं स्वं स्थानं सुरासुराः ।लेभिरे परमेशानि महाबलसमर्चनात् ॥ ४८॥

samabhyarcya mahāliṅgaṃ svaṃ svaṃ sthānaṃ surāsurāḥ |lebhire parameśāni mahābalasamarcanāt || 48||

भुक्तिमुक्तिप्रदं क्षेत्रं सर्वसम्पत्प्रदायकम् ।अत्र जप्तोऽथ यः कश्चिन्मन्त्रसिद्धिं गमिष्यति ॥ ४९॥

bhuktimuktipradaṃ kṣetraṃ sarvasampatpradāyakam |atra japto'tha yaḥ kaścinmantrasiddhiṃ gamiṣyati || 49||

पञ्चाग्निमध्यनिरता वायुभक्षास्तथाऽपरे ।जटोरुशिरसः केचिद्दन्तोलूखलिनः परे ॥ ५०॥

pañcāgnimadhyaniratā vāyubhakṣāstathā'pare |jaṭoruśirasaḥ keciddantolūkhalinaḥ pare || 50||

भस्माभ्यक्ताः सदा केचिद् रुद्राध्यायजपादराः ।पञ्चाक्षरपराः केचिद्केचिन्मन्नामजापकाः ॥ ५१॥

bhasmābhyaktāḥ sadā kecid rudrādhyāyajapādarāḥ |pañcākṣaraparāḥ kecidkecinmannāmajāpakāḥ || 51||

शिव शङ्कर देवेश गोकर्णेश महेश्वर ।प्रसीद परमेशेति तत्र शैवा वदन्ति माम् ॥ ५२॥

śiva śaṅkara deveśa gokarṇeśa maheśvara |prasīda parameśeti tatra śaivā vadanti mām || 52||

केचिल्लिङ्गार्चनपराः बिल्वपत्रादिभिः शिवे ।साग्नयोऽनग्नयः केचिद् यतयो भक्तिभाविताः ॥ ५३॥

kecilliṅgārcanaparāḥ bilvapatrādibhiḥ śive |sāgnayo'nagnayaḥ kecid yatayo bhaktibhāvitāḥ || 53||

वर्णिनो वनसंस्थाश्च ब्राह्मणा मामुपासते ।ब्रह्मण्यपतिरेवाहं महाब्राह्मण ईश्वरः ॥ ५४॥

varṇino vanasaṃsthāśca brāhmaṇā māmupāsate |brahmaṇyapatirevāhaṃ mahābrāhmaṇa īśvaraḥ || 54||

वसन्ति शैवा गोकर्णे मन्नैवेद्यैकभोजनाः ।अत्र शैवं समभ्यर्च्य मम लोके वसेन्नरः ॥ ५५॥

vasanti śaivā gokarṇe mannaivedyaikabhojanāḥ |atra śaivaṃ samabhyarcya mama loke vasennaraḥ || 55||

अत्र सर्वेषु कालेषु सागरस्नानकृन्नरः ।एकं शैवं भोजयित्वा मत्प्रीत्यर्थमुमे शुभे ॥ ५६॥

atra sarveṣu kāleṣu sāgarasnānakṛnnaraḥ |ekaṃ śaivaṃ bhojayitvā matprītyarthamume śubhe || 56||

भक्ष्यभोज्यैः सदन्नैश्च स मां भोजयिताम्बिके ।गोकर्णेशं पूजयित्वा बिल्वपत्रादिसाधनैः ॥ ५७॥

bhakṣyabhojyaiḥ sadannaiśca sa māṃ bhojayitāmbike |gokarṇeśaṃ pūjayitvā bilvapatrādisādhanaiḥ || 57||

कोटिलिङ्गार्चनफलं प्राप्नोति स वरानने । ५८१॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते शिवगौरीसंवादे गोकर्णक्षेत्रमाहात्म्यम् ॥॥ श्रीशिवरहस्यम् । भर्गाख्यः पञ्चमांशः । अध्यायः २३॥– ॥ श्रीशिवरहस्यम् । भर्गाख्यः पन्चमांशः । अध्यायः २३॥

koṭiliṅgārcanaphalaṃ prāpnoti sa varānane | 581|| iti śivarahasyāntargate śivagaurīsaṃvāde gokarṇakṣetramāhātmyam |||| śrīśivarahasyam | bhargākhyaḥ pañcamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 23||– || śrīśivarahasyam | bhargākhyaḥ pancamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 23||