गीतशङ्करम् Gita Shankaram
gītaśaṅkaram
Gita Shankaram (गीतशङ्करम्): a gītā to Śiva. 28 verses in Sanskrit with Devanagari and IAST.
- Stotra
- Gita
- Śiva
- Gita
गीतशङ्करम्
1 / 28
(अनन्तनारायणनामधेयपञ्चरत्नकविकृतम्)श्रीः ।श्रीगणेशाय नमः ।प्रारीप्सितस्य ग्रन्थस्य निर्विघ्नेन समाप्तये ।मङ्गलायतनं शम्भुं वन्दे वागीश्वरं हरिम् ॥ १॥
(anantanārāyaṇanāmadheyapañcaratnakavikṛtam)śrīḥ |śrīgaṇeśāya namaḥ |prārīpsitasya granthasya nirvighnena samāptaye |maṅgalāyatanaṃ śambhuṃ vande vāgīśvaraṃ harim || 1||
॥ १\। माळविरागेण गीयते ॥
शमित जगत्रितये त्वयि मायालीनागर्भगता खिल जगदतिदीना ।निर्मलनिगमवेद्य जय देव विभो ॥ १त्वयि सति सृष्टिपरे भगवतिसा माया विक्षिपतीश जगत्त्रय काया । (निर्मल) २प्रविशति वेदनिधे भवति जगत्यधुना ।चेतनता यदि भवता विभुना ॥ (निर्मल) ३मायिक वपुषि शुभे विशसि यदीश्वरता ।कलुषित वपुषि तु ते मानुषता ॥ (निर्मल) ४तिर्यक् जन्तु कुले जीवतामुपयासितटिदिव जलदे लीनतां यासि ॥ (निर्मल) ५विधिमुख विबुधगणे तव महिमा ।बहुधा त्वयि सति निवसति लसति च वसुधा ॥ (निर्मल) ६जगति तु भेदमितेतरतमता ।विशदातनुते तां सा विभिदापशदा ॥ (निर्मल) ७पावय परमकवे पञ्चरत्नवचनम् ।मणिमिव विमलं कनकं काचम् ॥ ८निर्मल निगमागमवेद्य जयजय देव विभो ।जगज्जन्मादिकार्यस्य कारणं वस्तु शाश्वतम् ।सङ्कीर्त्य सगुणं रूपं तस्यैव प्रतिपाधते ॥
śamita jagatritaye tvayi māyālīnāgarbhagatā khila jagadatidīnā |nirmalanigamavedya jaya deva vibho || 1tvayi sati sṛṣṭipare bhagavatisā māyā vikṣipatīśa jagattraya kāyā | (nirmala) 2praviśati vedanidhe bhavati jagatyadhunā |cetanatā yadi bhavatā vibhunā || (nirmala) 3māyika vapuṣi śubhe viśasi yadīśvaratā |kaluṣita vapuṣi tu te mānuṣatā || (nirmala) 4tiryak jantu kule jīvatāmupayāsitaṭidiva jalade līnatāṃ yāsi || (nirmala) 5vidhimukha vibudhagaṇe tava mahimā |bahudhā tvayi sati nivasati lasati ca vasudhā || (nirmala) 6jagati tu bhedamitetaratamatā |viśadātanute tāṃ sā vibhidāpaśadā || (nirmala) 7pāvaya paramakave pañcaratnavacanam |maṇimiva vimalaṃ kanakaṃ kācam || 8nirmala nigamāgamavedya jayajaya deva vibho |jagajjanmādikāryasya kāraṇaṃ vastu śāśvatam |saṅkīrtya saguṇaṃ rūpaṃ tasyaiva pratipādhate ||
॥ २\। भैरवीरागेण गीयते ॥
दनुकुलमानविभञ्जन बुधरञ्जन ।जगदानन्दन भानजयजगदेकविभो ॥ १चिन्तामणिकृत मण्डन पुरखण्डन ।प्रणतजनोन्नतिदान ॥ (जय) २चन्द्रकलाधर शङ्करऽभयङ्कर ।नयनानलहतमार ॥ (जय) ३शशधर दिनकर लोचन भवमोचन ।भक्तजनोदितगान ॥ (जय) ४कमलभवनुतपदकमलकलित ।सकलशारदनीरदधवल ॥ (जय) ५गिरिजाकुच गिरिचन्दन !गुहनन्दजनताराधितचरण ॥ (जय) ६भूरिभुजङ्गमभूषण गतदूषण ।अगणितमुक्ताभरण ॥ (जय) ७पञ्चरत्नवचवचन गेय उचित देय ।मुनिजनमानसधेय ॥ (जयजगदेकविभो) ८पाणिग्रहण माङ्गल्यं प्रस्तुत्य शिवयोर्द्वयोः ।भाविकार्याय मन्दन प्रादुर्भावः प्रसज्यते ॥अकालकृत सन्नाहमाकलय्य मनोभवम् ।चिन्तयन्परमात्मानं प्राहेदं नन्दिकेश्वरः ॥
danukulamānavibhañjana budharañjana |jagadānandana bhānajayajagadekavibho || 1cintāmaṇikṛta maṇḍana purakhaṇḍana |praṇatajanonnatidāna || (jaya) 2candrakalādhara śaṅkara'bhayaṅkara |nayanānalahatamāra || (jaya) 3śaśadhara dinakara locana bhavamocana |bhaktajanoditagāna || (jaya) 4kamalabhavanutapadakamalakalita |sakalaśāradanīradadhavala || (jaya) 5girijākuca giricandana !guhanandajanatārādhitacaraṇa || (jaya) 6bhūribhujaṅgamabhūṣaṇa gatadūṣaṇa |agaṇitamuktābharaṇa || (jaya) 7pañcaratnavacavacana geya ucita deya |munijanamānasadheya || (jayajagadekavibho) 8pāṇigrahaṇa māṅgalyaṃ prastutya śivayordvayoḥ |bhāvikāryāya mandana prādurbhāvaḥ prasajyate ||akālakṛta sannāhamākalayya manobhavam |cintayanparamātmānaṃ prāhedaṃ nandikeśvaraḥ ||
॥ ३\। वसन्तरागेण गीयते ॥
अविहित दोहल मृदुल मनोहर सुरभिळबहुल तमाले ।द्विजकुल कलकलमिलितशुकारवपूरितबहुविध साले ॥स्मरमवलोकय समयोयन्ते ।सहचरधर्मा बहवो विपि मने तेन विना न वलन्ते ॥ १मधुकरकलरवमिलन झरीकृत कूजितकोकिल जाले ।कुरवककुसुमपरागकरंवितमलयसमीरणबाले ॥ (स्मरमव) २विकसित कैतकदलमिषसुमशरतर्जन पथिक समाजे ।द्रुत कनकाकृति कुड्मलसन्ततिगुछनिरन्तर राजे ॥ (स्मरभव) ३ललित रसाल विशाल सुमङ्कुर जालमनोभवबाणे ।सङ्कुचदम्बुजनिकरनिशानकवर्तुलदलमिषशाणे ॥ (स्मरभव) ४अविरतविसृमर सौरभ मेदुरमल्लिमतल्लि विकाशे !मुक्ताफलनिभ मुकुल विराजित वासन्तीकृत वाले ॥ (स्मरभव) ५शुकतुण्डाकृति सुमनो भासित किंशुकपाटलिताशे ।कुङ्कुम सुमर सयोजितसितपटशोणाशोकहुताशे ॥ (स्मरभव) ६विविधविहङ्गमपक्षविधूनन जनितपरागपयोदे ।अनवसरागत मनसिज सहचर सौरभसमय विनोदे ॥ (स्मरभव) ७प्रसवाकर वनवर्णन परपद पञ्चरत्न कविर्गीयते ।तव करुणाकर हिमगिरिदुहितुश्चन्द्र कलाकरशीते ॥ ८स्मरमवलोकय समयोयन्तेसहचर धर्मा बहवो विपिने तेन विना न वलन्ते ॥
avihita dohala mṛdula manohara surabhiḷabahula tamāle |dvijakula kalakalamilitaśukāravapūritabahuvidha sāle ||smaramavalokaya samayoyante |sahacaradharmā bahavo vipi mane tena vinā na valante || 1madhukarakalaravamilana jharīkṛta kūjitakokila jāle |kuravakakusumaparāgakaraṃvitamalayasamīraṇabāle || (smaramava) 2vikasita kaitakadalamiṣasumaśaratarjana pathika samāje |druta kanakākṛti kuḍmalasantatiguchanirantara rāje || (smarabhava) 3lalita rasāla viśāla sumaṅkura jālamanobhavabāṇe |saṅkucadambujanikaraniśānakavartuladalamiṣaśāṇe || (smarabhava) 4aviratavisṛmara saurabha meduramallimatalli vikāśe !muktāphalanibha mukula virājita vāsantīkṛta vāle || (smarabhava) 5śukatuṇḍākṛti sumano bhāsita kiṃśukapāṭalitāśe |kuṅkuma sumara sayojitasitapaṭaśoṇāśokahutāśe || (smarabhava) 6vividhavihaṅgamapakṣavidhūnana janitaparāgapayode |anavasarāgata manasija sahacara saurabhasamaya vinode || (smarabhava) 7prasavākara vanavarṇana parapada pañcaratna kavirgīyate |tava karuṇākara himagiriduhituścandra kalākaraśīte || 8smaramavalokaya samayoyantesahacara dharmā bahavo vipine tena vinā na valante ||
॥ ४\। रामक्रियारागेण गीयते ॥
मलयानिल रथकीरतुरङ्गमकूजितकोकिलशाली ।मधुकरसज्जितपुष्यशरासनयोजितसुमनोमाली ॥मदनो रतिमवलोकयते ।रतिरपि मदनमवलोकयते ॥ १भुवन विमोहन परागपिञ्चरशरपूर्णेषुधि धारी ।नानामणिगणविचित्र कोमलमुक्ताफलमय हारी ॥ (मदनो) २रतिमुखसराञ्जचुम्बन लोलुपचित्ततया यतमानम् ।मोहवशेन मुहुर्मुहुरुन्मदमङ्गजमद्भुतगानम् ॥ (मदनी) ३पथिशुकमधुकरमुखरमनोहरललितरसालविशाले ।पथिकवधूजनभावविदारणकुसुमशरावृतशाले ॥ (मदनो) ४अभिमुखरतिकुचकलशयुगोपरिविलिखन्पत्रगमाङ्ते ।नीलोत्पल नवमल्लीपङ्कजचूताशोकवनान्ते ॥ (मदनो) ५कठिनस्तनभरजघनोदञ्चित पुलकालङ्कृतकाया ।पथि परिरभ्य विहृष्य पुनः परिहासरुचिश्रितमाया ॥ (मदनो) ६हरिहर विधिमुख निखिल सुरासुरमानस भेदनकारी ।धृततूणीरशरासनमाधवमग्रेकृत्य विहारी ॥ (मदनो) ७पञ्चरत्नकविकल्पितमन्मथयानकथामृतपानम् ।भवतु भवानीपशुपतिघटनासाधानमधिगतगानम् ॥ ८मदनो रतिमवलोकयते रतिरपि मदनमवलोकयते ।शुश्रूषया तोषयन्ती शङ्करं तपसि स्थितम् ।गृहं गतापि सा गौरी मनस्सम्बोध्य भाषते ॥
malayānila rathakīraturaṅgamakūjitakokilaśālī |madhukarasajjitapuṣyaśarāsanayojitasumanomālī ||madano ratimavalokayate |ratirapi madanamavalokayate || 1bhuvana vimohana parāgapiñcaraśarapūrṇeṣudhi dhārī |nānāmaṇigaṇavicitra komalamuktāphalamaya hārī || (madano) 2ratimukhasarāñjacumbana lolupacittatayā yatamānam |mohavaśena muhurmuhurunmadamaṅgajamadbhutagānam || (madanī) 3pathiśukamadhukaramukharamanoharalalitarasālaviśāle |pathikavadhūjanabhāvavidāraṇakusumaśarāvṛtaśāle || (madano) 4abhimukharatikucakalaśayugoparivilikhanpatragamāṅte |nīlotpala navamallīpaṅkajacūtāśokavanānte || (madano) 5kaṭhinastanabharajaghanodañcita pulakālaṅkṛtakāyā |pathi parirabhya vihṛṣya punaḥ parihāsaruciśritamāyā || (madano) 6harihara vidhimukha nikhila surāsuramānasa bhedanakārī |dhṛtatūṇīraśarāsanamādhavamagrekṛtya vihārī || (madano) 7pañcaratnakavikalpitamanmathayānakathāmṛtapānam |bhavatu bhavānīpaśupatighaṭanāsādhānamadhigatagānam || 8madano ratimavalokayate ratirapi madanamavalokayate |śuśrūṣayā toṣayantī śaṅkaraṃ tapasi sthitam |gṛhaṃ gatāpi sā gaurī manassambodhya bhāṣate ||
॥ ५\। देवगान्धारिरागः ॥
शम्बरवैरिविनाभवनोदितनयनहुताशनफालम् ।भौतिकसम्प्लवसमयसमुज्वलदायसभावित फालम् ॥ १ध्याने रतमिव हरमविकारम् ।स्मर मम मानसशमितविकारम् ॥ १सरसिजकेसरसोदरभासुरसान्द्रजटाभरकान्तम् ।अम्बुजकैरवबन्धुविलोचनमद्वयमनिशं भान्तम् ॥ (ध्याने) २शङ्खस्फटिक शशाङ्क सुधारस दुग्ध समाकृति भागम् ।निटिलनिशाकरसमभागोपरिकल्पिततत्पर भागम् ॥ (ध्याने) ३समयविजृम्भितकुवलयदलचयशोभाजित्वरवामम् ।अनवसरागतपिकशुकमलयसमीरणसंहृतकामम् ॥ (ध्याने) ४मुनितनयावन समयोदञ्चितपादतलाहतकालम् ।अभिचरणाध्वरहुतवह सम्भवघोरारवमृगपालम् ॥ (ध्याने) ५चिन्मुद्राजपमालालङ्कृतकरयुगल घृतपाशम् ।मकुटतटस्फुरदिन्दुशकलगलदमृतासेचनकासम् ॥ (ध्याने) ६मदनमनोहरवदनसरोरुहञ्चितशशधरबिम्बम् ।कुन्दप्रतिभटदन्तद्वितियुगदन्तच्छदजित बिम्बम् ॥ (ध्याने) ७पञ्चरत्नकविकल्पितगुणगण चिन्तामणिमयमाला ।शमयतु दुरितं कलयतु कामं कलुषितकल्पकसाला ॥ ८ध्याने रतमिव हरमविकारम् ।स्मरसममानस शमितविकारम् ॥
śambaravairivinābhavanoditanayanahutāśanaphālam |bhautikasamplavasamayasamujvaladāyasabhāvita phālam || 1dhyāne ratamiva haramavikāram |smara mama mānasaśamitavikāram || 1sarasijakesarasodarabhāsurasāndrajaṭābharakāntam |ambujakairavabandhuvilocanamadvayamaniśaṃ bhāntam || (dhyāne) 2śaṅkhasphaṭika śaśāṅka sudhārasa dugdha samākṛti bhāgam |niṭilaniśākarasamabhāgoparikalpitatatpara bhāgam || (dhyāne) 3samayavijṛmbhitakuvalayadalacayaśobhājitvaravāmam |anavasarāgatapikaśukamalayasamīraṇasaṃhṛtakāmam || (dhyāne) 4munitanayāvana samayodañcitapādatalāhatakālam |abhicaraṇādhvarahutavaha sambhavaghorāravamṛgapālam || (dhyāne) 5cinmudrājapamālālaṅkṛtakarayugala ghṛtapāśam |makuṭataṭasphuradinduśakalagaladamṛtāsecanakāsam || (dhyāne) 6madanamanoharavadanasaroruhañcitaśaśadharabimbam |kundapratibhaṭadantadvitiyugadantacchadajita bimbam || (dhyāne) 7pañcaratnakavikalpitaguṇagaṇa cintāmaṇimayamālā |śamayatu duritaṃ kalayatu kāmaṃ kaluṣitakalpakasālā || 8dhyāne ratamiva haramavikāram |smarasamamānasa śamitavikāram ||
॥ ६\। काम्ब्दिरागेण गीयते ॥
सञ्जातपाणिग्रहणं शङ्करं शशिभूषणम् ।उदासितारं मन्वाना भवानी प्राह तां सखीम् ॥अथ सविधागमतत्परयाहितचिन्तासन्ततिजालम् ।मदनोज्जीवन कोमलयालघुपादतलाहतकालम् ॥मन्दाक्षोदयविनम्रया परिपश्यन्तं पराभावम् ।परिकर परिजनजनितभियाबुधसंसारद्रुमदावम् ॥ (रतये) २कथयामपि केलिगृहं गतमुनि भावित चिन्मयकायम् ।पर्यङ्कस्थलसङ्कतया न तु शमितविकारममायम् ॥ (रतये) ३शय्यनीयोपरि विलग्नयाखिल जगतां कारणमेकम् ।अर्धाङ्गीकृत शरीरयात्मनि विश्वोत्पादनिसेकम् ॥ (रतये) ४विविधविमोहनरञ्जनया परिकल्पितभेद विकारम् ।कामकलारचनोत्सुकयानिटिलेक्षणनिर्जितमारम् ॥ (रतये) ५कुसुमपरिष्कृतकुन्तलया ननु भुवनभयङ्करवेषम् ।विविधमनोरथकातरया निजवपुषा निर्जितशेषम् ॥ (रतये) ६नील वलाहकमेचकया चिरनिस्तोयाम्बुदभासम् ।रतिरणितोज्वलमेखलया सुरपुरदहनोचितहासम् ॥ (रतये) ७परिणतमनुतनुभावित यादिम पञ्चरत्नमुखभातम् ।हिममयकुलगिरिकन्यकया भुवि कृतिनामस्त्वदातम् ॥ ८रतये जनितमदन शरीरंकथय कथां सखि रहसि मया सह रमयसि तादृशशीलम् ॥
sañjātapāṇigrahaṇaṃ śaṅkaraṃ śaśibhūṣaṇam |udāsitāraṃ manvānā bhavānī prāha tāṃ sakhīm ||atha savidhāgamatatparayāhitacintāsantatijālam |madanojjīvana komalayālaghupādatalāhatakālam ||mandākṣodayavinamrayā paripaśyantaṃ parābhāvam |parikara parijanajanitabhiyābudhasaṃsāradrumadāvam || (rataye) 2kathayāmapi keligṛhaṃ gatamuni bhāvita cinmayakāyam |paryaṅkasthalasaṅkatayā na tu śamitavikāramamāyam || (rataye) 3śayyanīyopari vilagnayākhila jagatāṃ kāraṇamekam |ardhāṅgīkṛta śarīrayātmani viśvotpādanisekam || (rataye) 4vividhavimohanarañjanayā parikalpitabheda vikāram |kāmakalāracanotsukayāniṭilekṣaṇanirjitamāram || (rataye) 5kusumapariṣkṛtakuntalayā nanu bhuvanabhayaṅkaraveṣam |vividhamanorathakātarayā nijavapuṣā nirjitaśeṣam || (rataye) 6nīla valāhakamecakayā ciranistoyāmbudabhāsam |ratiraṇitojvalamekhalayā surapuradahanocitahāsam || (rataye) 7pariṇatamanutanubhāvita yādima pañcaratnamukhabhātam |himamayakulagirikanyakayā bhuvi kṛtināmastvadātam || 8rataye janitamadana śarīraṃkathaya kathāṃ sakhi rahasi mayā saha ramayasi tādṛśaśīlam ||
॥ ७\। भूपालरागेण गीयते ॥
दृश्यमानस्य जगतो मिथ्यात्वप्रतिपत्तये ।श्रुत्यर्थं गेयरूपेण विशदी कुरुते कविः ॥दृश्यरूपमिदं त्वयीश्वर कल्पितं कलयामि ।सत्य चिद्वनमद्वयं तव रूपमित्यपि यामि ॥शिवशिवेतरतया कथमिदं कलयेहम् ।शिवशिवशिवेतरतया ॥ (शिवशिव) १कल्पितं जगद्तदद्वयशुक्तिरूप्यवदेव ।सत्वहीनतया पृथड्न तथा विभाति स देव ॥ (शिवशिव) २एकमेव सदन्तरं नहि नान्तरत्वयि भाति ।तेन मायिकमेतदीश्वर भानमेव पुनाति ॥ (शिवशिव) ३यस्य चात्मतया विभासि न तस्य साक्ष्यपदेश ।तस्य साक्षितया विभासि जगत्त्रयं परमेश ॥ (शिवशिव) ४आत्मतत्वमर्तृरूपमवैति सम्प्रति योऽपि ।मुक्तरूपतया तदा सुखरूप एव स कोऽपि ॥ (शिवशिव) ५तस्य विश्वमिदं विभाति पृथक्तयात्मनि नैव !सद्विलक्षणता यथास्य तथा सतोऽपि तथैव ॥ (शिवशिव) ६व्यावहारिकसत्यतास्ति न सास्त्यसत्यत एव ।व्योम नीरज तुच्छ ते वनतुच्छताऽत्र तु देव ॥ (शिवशिव) ७पञ्चरत्न कवीश्वरेण सुनिर्मितं सुनयेन ।गेयमभ्यसनीयमेव मुमुक्षुभिः प्रणयेन ॥ ८शिवशिव शिवेतरतया कथमिदं कलयेहम् ।शिवशिव शिवेतरतया ॥गङ्गातटान्तविपिनवटमूलनिवासिनम् ।ध्याने नरहितं शम्भुमाह गौरी दशां सखी ॥
dṛśyamānasya jagato mithyātvapratipattaye |śrutyarthaṃ geyarūpeṇa viśadī kurute kaviḥ ||dṛśyarūpamidaṃ tvayīśvara kalpitaṃ kalayāmi |satya cidvanamadvayaṃ tava rūpamityapi yāmi ||śivaśivetaratayā kathamidaṃ kalayeham |śivaśivaśivetaratayā || (śivaśiva) 1kalpitaṃ jagadtadadvayaśuktirūpyavadeva |satvahīnatayā pṛthaḍna tathā vibhāti sa deva || (śivaśiva) 2ekameva sadantaraṃ nahi nāntaratvayi bhāti |tena māyikametadīśvara bhānameva punāti || (śivaśiva) 3yasya cātmatayā vibhāsi na tasya sākṣyapadeśa |tasya sākṣitayā vibhāsi jagattrayaṃ parameśa || (śivaśiva) 4ātmatatvamartṛrūpamavaiti samprati yo'pi |muktarūpatayā tadā sukharūpa eva sa ko'pi || (śivaśiva) 5tasya viśvamidaṃ vibhāti pṛthaktayātmani naiva !sadvilakṣaṇatā yathāsya tathā sato'pi tathaiva || (śivaśiva) 6vyāvahārikasatyatāsti na sāstyasatyata eva |vyoma nīraja tuccha te vanatucchatā'tra tu deva || (śivaśiva) 7pañcaratna kavīśvareṇa sunirmitaṃ sunayena |geyamabhyasanīyameva mumukṣubhiḥ praṇayena || 8śivaśiva śivetaratayā kathamidaṃ kalayeham |śivaśiva śivetaratayā ||gaṅgātaṭāntavipinavaṭamūlanivāsinam |dhyāne narahitaṃ śambhumāha gaurī daśāṃ sakhī ||
॥ ८\। सौराष्ट्ररागेण गीयते ॥
मण्डनमनुतनुनन्दति न सखी गणयति विधुमपि भानुम् ।निन्दति कमलं चन्दनमपि सा पश्यति खदिरकृशानुम् ॥विरहकृशा भवदीया भव विरहकृशा भव दीया ।मानदमदनजतापभियादिव तावकपदगमनीया !! १विरहदवानल कवलितमानसमध्यगतं मम कान्तम् ।मोचय कथमपि मामिति कथयति सैषालपति नितान्तम् ॥ (विरह) २नवनलिनीदल विरचित शयनं हिमजलसिक्त सकाशम् ।विलुलितमनसा तनुते वपुषा भस्मीभूतपलाशम् ॥ (विरह) ३मलयजपवनं कलयति गिरिजा विसरन्मुर्मुरजालम् ।वपुरतिभरमिव वहति सतापं विदलित मौक्तिकमालम् ॥ (विरह) ४अञ्जनकलुषित नयनजलं बहु मुञ्चति मुहुरुरुतापम् ।कुचकलशोपरि निपतित मास्रम्पदमुपयाति दुरापम् ॥ (विरह) ५अतिमदनाकृति वपुरपरं तव भावनयैव निकामम् ।धुरि परिकल्प्य सदातनपूजां कुरते साकिल कमम् ॥ (विरह) ६मङ्गलदायां मनसिजजनितं क्षिप्रमपाकुरु खेदम् ।कुसुमवितानित शयनतलोपरि जनयन् बहुरतिभेदम् ॥ (विरह) ७दारिद्र्या नलजनितभयं भुवि पुंसां यदि शमनीयम् ।पञ्चरत्न कविफणितमिदं भव भक्तधनं पठनीयम् ॥ ८विरहकृशा भवदीया भवविरह कृशाभवदीया ।मानद मदनज तापभयादिव तावकपदगमनीया ॥
maṇḍanamanutanunandati na sakhī gaṇayati vidhumapi bhānum |nindati kamalaṃ candanamapi sā paśyati khadirakṛśānum ||virahakṛśā bhavadīyā bhava virahakṛśā bhava dīyā |mānadamadanajatāpabhiyādiva tāvakapadagamanīyā !! 1virahadavānala kavalitamānasamadhyagataṃ mama kāntam |mocaya kathamapi māmiti kathayati saiṣālapati nitāntam || (viraha) 2navanalinīdala viracita śayanaṃ himajalasikta sakāśam |vilulitamanasā tanute vapuṣā bhasmībhūtapalāśam || (viraha) 3malayajapavanaṃ kalayati girijā visaranmurmurajālam |vapuratibharamiva vahati satāpaṃ vidalita mauktikamālam || (viraha) 4añjanakaluṣita nayanajalaṃ bahu muñcati muhururutāpam |kucakalaśopari nipatita māsrampadamupayāti durāpam || (viraha) 5atimadanākṛti vapuraparaṃ tava bhāvanayaiva nikāmam |dhuri parikalpya sadātanapūjāṃ kurate sākila kamam || (viraha) 6maṅgaladāyāṃ manasijajanitaṃ kṣipramapākuru khedam |kusumavitānita śayanatalopari janayan bahuratibhedam || (viraha) 7dāridryā nalajanitabhayaṃ bhuvi puṃsāṃ yadi śamanīyam |pañcaratna kaviphaṇitamidaṃ bhava bhaktadhanaṃ paṭhanīyam || 8virahakṛśā bhavadīyā bhavaviraha kṛśābhavadīyā |mānada madanaja tāpabhayādiva tāvakapadagamanīyā ||
॥ ९\। देशाक्षिरागेण गीयते ॥
जननीहृदयं ज्ञात्वा चिन्तयानमिवस्थितम् ।धैर्यमालं सा गौरी शङ्करं समभाषत ॥अपनयविषधरमणिमयहारम् ।जीवय कथमपि मारितमारम् ।किं तया तव शङ्कर चिन्तया ॥ १त्यज कनकाह्वय कुसुम वितानम् ।विविध्न्मादनपित्तनिदानम् । (किं तया) २परिहरभिक्षाटनमतिघोरम् ।गौरवलज्जां बहुमति घोरम् ॥ (किं तया) ३रुधिरचषककृतनारकपालम् ।विसृज दहनमयमायसफालम् ॥ (किं तया) ४करटित्वंङमयगजपरि धानम् ।मुच विलोपय दिक् परिधानम् ॥ (किं तया) ५अस्थि सृक्परिकर्मित फालम् ।सम्मृज्योन्नय शशधरबालम् ॥ (किं तया) ६भजसि यदीश शुभप्रदरूपम् ।फलति मनोरथतरुरनुरूपम् ॥ (किं तया) ७पञ्चरत्नकविवरमुखजातम् ।गिरिजागीतामृतमवदातम् ॥ ८किं तया तव शङ्कर चिन्तया ॥
jananīhṛdayaṃ jñātvā cintayānamivasthitam |dhairyamālaṃ sā gaurī śaṅkaraṃ samabhāṣata ||apanayaviṣadharamaṇimayahāram |jīvaya kathamapi māritamāram |kiṃ tayā tava śaṅkara cintayā || 1tyaja kanakāhvaya kusuma vitānam |vividhnmādanapittanidānam | (kiṃ tayā) 2pariharabhikṣāṭanamatighoram |gauravalajjāṃ bahumati ghoram || (kiṃ tayā) 3rudhiracaṣakakṛtanārakapālam |visṛja dahanamayamāyasaphālam || (kiṃ tayā) 4karaṭitvaṃṅamayagajapari dhānam |muca vilopaya dik paridhānam || (kiṃ tayā) 5asthi sṛkparikarmita phālam |sammṛjyonnaya śaśadharabālam || (kiṃ tayā) 6bhajasi yadīśa śubhapradarūpam |phalati manorathataruranurūpam || (kiṃ tayā) 7pañcaratnakavivaramukhajātam |girijāgītāmṛtamavadātam || 8kiṃ tayā tava śaṅkara cintayā ||
॥ १०\। श्री रागेण गीयते ॥
संसार सागरे मन्नान्प्राकृतान् बिबुधानपि ।समीक्ष्य कारुण्यवान्मुनिः कश्चिदभाषत ॥कुसुमविताने कनकविमाने जगदवनाय वसन्तम् ।विरचितवेषं तनुजितशेषं जनता भजत भवन्तम् ॥ १शिवशैलेशो धृतभुजगेशो धर्नताटवनवासी ।अमरतटिन्या अनुजभवान्या देव्या वसति विलासी ॥शिवशैलेशो धृतभुजगेशो ॥बहुमतमदने विहरति सदने जनयन्परिजनमोदम् ।अपगतखेदं मुखरितवेदं पश्यत विविध विनोदम् ॥ (शिवशैले) २अविरततानं समुदितगानं पश्यति नृत्तमुदारम् ।प्रणमत मुदितं गणयति सहितं प्रशमितचित्तविकारम् ॥ (शिवशैले) ३बहुमणि मायां कनकसभायां नटनं कलयति सायम् ।धरणी विबुधा मुदिता बहुधा ध्यायत चिन्मयकायम् ॥ (शिवशैले) ४निबिडितकीरे घटनातीरे सान्द्रतराखिलसारे ।पालितमोदं बाणविनोदं पश्यन् हृष्यति काले ॥ (शिवशैले) ५मञ्जुलगाने मङ्गलयाने मदयति मनुज समाजम् ।दलयति तोदं जनयति मोदं भजनीयाकृतिभाजम् ॥ (शिवशैले) ६अनुदिततपने मृदुतरपवने धाम निवसति सलीलम् ।अविदितपादं प्रतिहतवादं भावय तादृश शीलम् ॥ (शिवशैले) ७प्रकटितसेवं प्रमुदितदेवं पञ्चरत्न कविगीतम् ।पातक भीतैर्भावविशुध्यै पठनीयं भवगीतम् ॥ ८शिवशैलेशो धृतभुजगेशो धटनातटवनवासी ।अमरतटिन्या अनुजभवान्या देव्या वसति विलासी ॥शिवशैलेशो धृतभुजगेशो ॥ १
saṃsāra sāgare mannānprākṛtān bibudhānapi |samīkṣya kāruṇyavānmuniḥ kaścidabhāṣata ||kusumavitāne kanakavimāne jagadavanāya vasantam |viracitaveṣaṃ tanujitaśeṣaṃ janatā bhajata bhavantam || 1śivaśaileśo dhṛtabhujageśo dharnatāṭavanavāsī |amarataṭinyā anujabhavānyā devyā vasati vilāsī ||śivaśaileśo dhṛtabhujageśo ||bahumatamadane viharati sadane janayanparijanamodam |apagatakhedaṃ mukharitavedaṃ paśyata vividha vinodam || (śivaśaile) 2aviratatānaṃ samuditagānaṃ paśyati nṛttamudāram |praṇamata muditaṃ gaṇayati sahitaṃ praśamitacittavikāram || (śivaśaile) 3bahumaṇi māyāṃ kanakasabhāyāṃ naṭanaṃ kalayati sāyam |dharaṇī vibudhā muditā bahudhā dhyāyata cinmayakāyam || (śivaśaile) 4nibiḍitakīre ghaṭanātīre sāndratarākhilasāre |pālitamodaṃ bāṇavinodaṃ paśyan hṛṣyati kāle || (śivaśaile) 5mañjulagāne maṅgalayāne madayati manuja samājam |dalayati todaṃ janayati modaṃ bhajanīyākṛtibhājam || (śivaśaile) 6anuditatapane mṛdutarapavane dhāma nivasati salīlam |aviditapādaṃ pratihatavādaṃ bhāvaya tādṛśa śīlam || (śivaśaile) 7prakaṭitasevaṃ pramuditadevaṃ pañcaratna kavigītam |pātaka bhītairbhāvaviśudhyai paṭhanīyaṃ bhavagītam || 8śivaśaileśo dhṛtabhujageśo dhaṭanātaṭavanavāsī |amarataṭinyā anujabhavānyā devyā vasati vilāsī ||śivaśaileśo dhṛtabhujageśo || 1
॥ ११\। मलहरिरागेण गीयते ॥
स्वाधीनपतिका साध्वी धीरा रहसि लालिता ।परिष्कृतं द्रष्टुकामा पार्वती पतिमब्रवीत् ॥कलय मृदलदलदाम परिष्कृत निटिलतलोपरिभागंशशधर शकल समुज्वलदुद्घण मणिमकुटोदितरागंपाहि मानद सोमशेखर मा भज भूषण दोषम् ।यानि विभूषण भावगतान्यपि परिहर तानि सतोषम् ॥ १उज्वल नवनव मणिगण विलसित कुण्डल मण्डितगण्डंतवमुखममलं विलसितनयनं नवमिव चन्द्रमखण्डम् ॥ (पाहिमा)२कम्बु सहोदर कण्ठ समुज्वल काञ्चनमय सरजालम् ।विलुठतु नाभेरुपरिमनोभव डोलेवोचितकालम् ॥ (पाहिमा) ३उडुगण परिवृत हिमकर बिम्बमिवोपरि विनिहितनीलम् ।विलसतु जठरे तवमणिपतगं मदनतुरङ्गगमकीलम् ॥ (पाहिमा) ४बहुलतरलतरहारलताहृदि तारावलिरिव केशे ।भुजयुगलोपरि कनकमये तव केयूरे ज्वलिताशे ॥ (पाहिमा)५कटितट सुघटित सारसनावृतकमनीयाम्बरवीतम् ।विरचय पदकमलोपरि हंसकमञ्जुलशिञ्जितगीतम् ॥ (पाहिमा)६मरतकमणिशकलाञ्चित कङ्कण धलधलरोचिरूदारम् ।विरचय करकमलद्वयमपि ते भक्तजनाभयपारम् ॥ (पाहिमा)७पञ्चरत्नकविचित्तविकासजरूद्राणीपतिवेषम् ।करगत बदरीफलमिव सुकृतं चिन्तयतामविशेषम् ॥ ८पाहि मानद सोमशेखर मा भज भूषणदोषम् ।यानि विभूषण भावगतान्यपि परिहर तानि सतोषम् ॥
svādhīnapatikā sādhvī dhīrā rahasi lālitā |pariṣkṛtaṃ draṣṭukāmā pārvatī patimabravīt ||kalaya mṛdaladaladāma pariṣkṛta niṭilataloparibhāgaṃśaśadhara śakala samujvaladudghaṇa maṇimakuṭoditarāgaṃpāhi mānada somaśekhara mā bhaja bhūṣaṇa doṣam |yāni vibhūṣaṇa bhāvagatānyapi parihara tāni satoṣam || 1ujvala navanava maṇigaṇa vilasita kuṇḍala maṇḍitagaṇḍaṃtavamukhamamalaṃ vilasitanayanaṃ navamiva candramakhaṇḍam || (pāhimā)2kambu sahodara kaṇṭha samujvala kāñcanamaya sarajālam |viluṭhatu nābheruparimanobhava ḍolevocitakālam || (pāhimā) 3uḍugaṇa parivṛta himakara bimbamivopari vinihitanīlam |vilasatu jaṭhare tavamaṇipatagaṃ madanaturaṅgagamakīlam || (pāhimā) 4bahulataralatarahāralatāhṛdi tārāvaliriva keśe |bhujayugalopari kanakamaye tava keyūre jvalitāśe || (pāhimā)5kaṭitaṭa sughaṭita sārasanāvṛtakamanīyāmbaravītam |viracaya padakamalopari haṃsakamañjulaśiñjitagītam || (pāhimā)6maratakamaṇiśakalāñcita kaṅkaṇa dhaladhalarocirūdāram |viracaya karakamaladvayamapi te bhaktajanābhayapāram || (pāhimā)7pañcaratnakavicittavikāsajarūdrāṇīpativeṣam |karagata badarīphalamiva sukṛtaṃ cintayatāmaviśeṣam || 8pāhi mānada somaśekhara mā bhaja bhūṣaṇadoṣam |yāni vibhūṣaṇa bhāvagatānyapi parihara tāni satoṣam ||
॥ १२\। शङ्कराभरण रागेण गीयते ॥
योगमास्थाय तिष्टन्तं शङ्करं लोकशङ्करम् ।प्राप्य गौरी सखी प्राह तदवस्थामिमां क्रमात् ॥ध्यायति सीदति विलपति विततम् ।गायति तव गुणगणमपि सततम् ॥देवगृहे मुह्यति गौरी तापमिता ॥ १मुञ्चति नयनजले मुहुः विमलम् ।सिञ्चति मुहुरुरु कञ्चुकपटलम् ॥ (देव) २नालीकं न तु पश्यति बालानालीरपि सा दृष्टरसाला ॥ (देव) ३भूतावेशवशेन निषण्णा ।यदनधविलिखितकुरतिविषण्णा ॥ (देव) ४क्रीडाव्याजविमुक्ताहारान् ।तुलनापरिहत मुक्ताहारा ॥ (देव) ५आतपतापिततनुमतिशेते ।तुहिन शिलामयफलके सेते ॥ (देव) ६रोदिति लीला कलहविलापा ।छादितमदनविलासजतापा ॥ (देव) ७पञ्चरत्नकविकल्पितगीतम् ।सोमशेखरमुदेस्तु सुगीतम् ॥ ८देव गृहे शम्भो देव गृहे ।मुह्यति गौरी तापमिता ॥
yogamāsthāya tiṣṭantaṃ śaṅkaraṃ lokaśaṅkaram |prāpya gaurī sakhī prāha tadavasthāmimāṃ kramāt ||dhyāyati sīdati vilapati vitatam |gāyati tava guṇagaṇamapi satatam ||devagṛhe muhyati gaurī tāpamitā || 1muñcati nayanajale muhuḥ vimalam |siñcati muhururu kañcukapaṭalam || (deva) 2nālīkaṃ na tu paśyati bālānālīrapi sā dṛṣṭarasālā || (deva) 3bhūtāveśavaśena niṣaṇṇā |yadanadhavilikhitakurativiṣaṇṇā || (deva) 4krīḍāvyājavimuktāhārān |tulanāparihata muktāhārā || (deva) 5ātapatāpitatanumatiśete |tuhina śilāmayaphalake sete || (deva) 6roditi līlā kalahavilāpā |chāditamadanavilāsajatāpā || (deva) 7pañcaratnakavikalpitagītam |somaśekharamudestu sugītam || 8deva gṛhe śambho deva gṛhe |muhyati gaurī tāpamitā ||
॥ १३\। आहरिरागेण गीयते ॥
शिवानुरागजनित सन्तापं गोप्तुमक्षमा ।विजने मानसीचिन्तामाह गौरीमनोरथम् ॥आतपमिषेण यदि तापकरगोपनम् ।शीतोपचारकृतिजनितमतिकोपनम् ।केन वा गोपयेयं तमिह मनोरथ चिन्तयेयम् ॥ १हिमसलिलसेकोऽपि मम तपनसाधनम् ।मलयजरसस्नपनमपि मानबाधनम् ॥ (केन वा) २व्यजनपवनोऽपि मम मदनतुरगायते ।कुसुममयशयनमपि दहनशकलायते ॥ (केन वा) ३हारलतिका वपुषि मारपाशायते ।शीतकिरणोमि मम तापकिरणायते ॥ (केन वा) ४नालीकदल कलितकञ्जुलीधारणम् ।आलिकरजः पटवदात्ततनुदारणम् ॥ (केन वा) ५कर्पूरमिश्रजम्बलजलाधिकम् ।पश्यामि पानीयमपि तद्धदाधिकम् ॥ (केन वा) ६शयनमतिशङ्कां हि जनयति हिमाचले ।वलनमपि नीहारशीते शिलातले ॥ (केन वा) ७पञ्चरत्नादिकविजाल्पितरसायनम् ।परमशिव सायुज्यगमन सुगमायनम् ॥ ८केन वागोपयेयं तमिह मनोरथ चिन्तयेदम् ॥
śivānurāgajanita santāpaṃ goptumakṣamā |vijane mānasīcintāmāha gaurīmanoratham ||ātapamiṣeṇa yadi tāpakaragopanam |śītopacārakṛtijanitamatikopanam |kena vā gopayeyaṃ tamiha manoratha cintayeyam || 1himasalilaseko'pi mama tapanasādhanam |malayajarasasnapanamapi mānabādhanam || (kena vā) 2vyajanapavano'pi mama madanaturagāyate |kusumamayaśayanamapi dahanaśakalāyate || (kena vā) 3hāralatikā vapuṣi mārapāśāyate |śītakiraṇomi mama tāpakiraṇāyate || (kena vā) 4nālīkadala kalitakañjulīdhāraṇam |ālikarajaḥ paṭavadāttatanudāraṇam || (kena vā) 5karpūramiśrajambalajalādhikam |paśyāmi pānīyamapi taddhadādhikam || (kena vā) 6śayanamatiśaṅkāṃ hi janayati himācale |valanamapi nīhāraśīte śilātale || (kena vā) 7pañcaratnādikavijālpitarasāyanam |paramaśiva sāyujyagamana sugamāyanam || 8kena vāgopayeyaṃ tamiha manoratha cintayedam ||
॥ १४\। मुखारिरागेण गीयते ॥
कथमपि रतिगेहं प्रापयन्ती मृगाक्षीसरसवचनबाष्पा सादरं भाषमाणाम् ।अपि सपदि विदित्वा जातकामानिरेकासविधसहचरी स्वां भाषमाणेति याता ॥बहुमतमदने हिमगिरिसदने सम्भृतरतिसाधने ।कदमपि सविधं गतया विविधं कल्पितकनकासने ।रुचिरे गङ्गातटविपिने विहरति पुरारिरूमया ॥ १शिशिरसमीर निबिडपटीरे चम्पकसुमनोहरे ।अविरततानं प्रबलितगानं रसदलिसुमनोभरे ॥ (रूचिरे) २सुरभिलसलिले विकसत कमले वेतसगहनान्तरे ।अविदितभेदं गतरतिखेदं कल्पितकुमुदाकरे ॥ (रूचिरे) ३प्रकटितकाये परिचितमाये सङ्गतभवनोदरे ।पालितगात्रं मीलितनेत्रं विगलति कलहादरे ॥ (रूचिरे) ४निबिडितकीरे जलनिधितीरे कल्पकसुरभीकृते ।परिचितखेलं प्रभुरतिवेलं सारसमुखरीकृते ॥ (रूचिरे) ५विलुकितचिकुरे करधृतमुकुरे मङ्गलवनिताजने ।अपगतकुहनं कचभरनहनं कलयन्कमलानने ॥ (रुचिरे) ६गतिजितहंसे कलितवतंसे सङ्गमसमयोदरे ।रतमपरिमितं तन्वतिमहितं किमिह सपदि गम्यते ॥ (रूचिरे) ७शङ्करपादे शमितविवादे पञ्चरत्नशोभिते ।विलसतु सदयं बुधजनहृदयं पङ्कजभवपूजिते ॥ ८रुचिरे गङ्गातटविपिने विहरति पुरारिरूमया ॥
kathamapi ratigehaṃ prāpayantī mṛgākṣīsarasavacanabāṣpā sādaraṃ bhāṣamāṇām |api sapadi viditvā jātakāmānirekāsavidhasahacarī svāṃ bhāṣamāṇeti yātā ||bahumatamadane himagirisadane sambhṛtaratisādhane |kadamapi savidhaṃ gatayā vividhaṃ kalpitakanakāsane |rucire gaṅgātaṭavipine viharati purārirūmayā || 1śiśirasamīra nibiḍapaṭīre campakasumanohare |aviratatānaṃ prabalitagānaṃ rasadalisumanobhare || (rūcire) 2surabhilasalile vikasata kamale vetasagahanāntare |aviditabhedaṃ gataratikhedaṃ kalpitakumudākare || (rūcire) 3prakaṭitakāye paricitamāye saṅgatabhavanodare |pālitagātraṃ mīlitanetraṃ vigalati kalahādare || (rūcire) 4nibiḍitakīre jalanidhitīre kalpakasurabhīkṛte |paricitakhelaṃ prabhurativelaṃ sārasamukharīkṛte || (rūcire) 5vilukitacikure karadhṛtamukure maṅgalavanitājane |apagatakuhanaṃ kacabharanahanaṃ kalayankamalānane || (rucire) 6gatijitahaṃse kalitavataṃse saṅgamasamayodare |ratamaparimitaṃ tanvatimahitaṃ kimiha sapadi gamyate || (rūcire) 7śaṅkarapāde śamitavivāde pañcaratnaśobhite |vilasatu sadayaṃ budhajanahṛdayaṃ paṅkajabhavapūjite || 8rucire gaṅgātaṭavipine viharati purārirūmayā ||
॥ १५\। वराळिरागेण गीयते ॥
आगलङ्करलाक्रान्तमाकल्पितभुजङ्गमम् ।गोकर्णोशं गता प्राह वृहदम्वादशां सखी ॥गरलमलिनगलजनितभयेन विसरति याविषवचन नयेनतामव गोकर्णेश्वरहरताभवगोकर्णेश्वर ॥ १भुजगवलययुत भुजयुगलेनजनितभया विनितगरलेन ॥ (तामव) २मलयपवनमिषतुषदहनेन ।व्यसनमिता तव मुखपवनेन !! (तामव) ३पिकशुकमुखरवकलरणितेन ।लुलितमनाधुरिहितफाणितेन ॥ (तामव) ४मनसिजशरततिकृतदलनेन ।व्याथिततरहृदिरसमिलनेन ॥ (तामव) ५सुरभिलमलयजरसतपनेन ।व्याथिततरातपरिपुलपनेन ॥ (तामव) ६अनलशकलसमदलशयने ।न वितथतमा निशि शशिनयनेन ॥ (तामव) ७अविरलबहुविधहितकथितेनजनित सुखा भव तव विहतेन ।प्रणमत भवमिह शिवचरितेनबृहदम्बासुतविबुधकृतेन ॥ ८पञ्चरत्नादिमकविरचितेनगोकर्णेश्वरगुणचरितेन ॥तामव गोकर्णेश्वरहर तामव गोकर्णेश्वर ॥
āgalaṅkaralākrāntamākalpitabhujaṅgamam |gokarṇośaṃ gatā prāha vṛhadamvādaśāṃ sakhī ||garalamalinagalajanitabhayena visarati yāviṣavacana nayenatāmava gokarṇeśvaraharatābhavagokarṇeśvara || 1bhujagavalayayuta bhujayugalenajanitabhayā vinitagaralena || (tāmava) 2malayapavanamiṣatuṣadahanena |vyasanamitā tava mukhapavanena !! (tāmava) 3pikaśukamukharavakalaraṇitena |lulitamanādhurihitaphāṇitena || (tāmava) 4manasijaśaratatikṛtadalanena |vyāthitatarahṛdirasamilanena || (tāmava) 5surabhilamalayajarasatapanena |vyāthitatarātaparipulapanena || (tāmava) 6analaśakalasamadalaśayane |na vitathatamā niśi śaśinayanena || (tāmava) 7aviralabahuvidhahitakathitenajanita sukhā bhava tava vihatena |praṇamata bhavamiha śivacaritenabṛhadambāsutavibudhakṛtena || 8pañcaratnādimakaviracitenagokarṇeśvaraguṇacaritena ||tāmava gokarṇeśvarahara tāmava gokarṇeśvara ||
॥ १६\। देशराटिरागेण गीयते ॥
कामारिणा भगवता प्रेषिता चन्द्रमौलिना ।मानेन चिरं सा गौरी जगौ हरदशां सखीम् ॥गलित मणिमयमालो मदनमनुसन्धाय ।कलितजलजशकलो विरह दमनशमनाय ॥तव विगमे पुरवैरी बत सीदति बाले ॥वलति जलदसमीरे मदनदहनभवाय ।दहति शशिकरनिकरे स्वसखीविजयकरणाय ॥ (तव) १पतति सविधयतीरे भजगनिलशिमनाय ।गलति यशिरसमीरे कुसुमविशिखविशिखाय ॥ (तव) २रसति विपिनमयूरे विरहिजनविमोहाय ।नदति जलधर विवरे मदनोज्जीवनाय ॥ (तव) ३मिलति मदन सहाये कथिते सम्प्रति तेन !सपदि मनसिजविजये पञ्चरत्नविबुधेन ॥तव विगमे पुरवैरि बत सीदति बाले ।
kāmāriṇā bhagavatā preṣitā candramaulinā |mānena ciraṃ sā gaurī jagau haradaśāṃ sakhīm ||galita maṇimayamālo madanamanusandhāya |kalitajalajaśakalo viraha damanaśamanāya ||tava vigame puravairī bata sīdati bāle ||valati jaladasamīre madanadahanabhavāya |dahati śaśikaranikare svasakhīvijayakaraṇāya || (tava) 1patati savidhayatīre bhajaganilaśimanāya |galati yaśirasamīre kusumaviśikhaviśikhāya || (tava) 2rasati vipinamayūre virahijanavimohāya |nadati jaladhara vivare madanojjīvanāya || (tava) 3milati madana sahāye kathite samprati tena !sapadi manasijavijaye pañcaratnavibudhena ||tava vigame puravairi bata sīdati bāle |
॥ १७\। केदारगौळरागेण गीयते ॥
विहरति पुररिपुरिहमदनवने ।किमिति विषीदति सखि वद भवने ।शङ्करे कुरु सखि भावमुमे ॥ १अनुदिनमनुसररहसि वसन्तम् ।तव मुखकमलमधूनि पिबन्तम् ॥ (शङ्करे) २शशधरलेखालङ्कृतमकुटम् ।निजतनुशोभारजितनिकटम् ॥ (शङ्करें) ३विकसितसरसिजसुन्दर वदनम् ।रतिमकरध्वजमङ्गलसदनम् ॥ (शङ्करे) ४येन हितामृतसितं त्यज विफलम् ।इह सखि मा कुरु यौवनमफलम् ॥ (शङ्करे) ५लज्जामानौ कथमपि वारय ।मेना मानसरथमपि पूरय ॥ (शङ्करे) ६भुङ्क्ष्व तपः फलमधुनोपनतम् ।मङ्गलभाजनवपुषावनतम् ॥ (शङ्क)७पञ्चरत्नकविभाषितगानम् ।पार्वतीपति मुदे रसपानम् ॥ ८शङ्करे कुरु सखि भावमुमे ॥
viharati puraripurihamadanavane |kimiti viṣīdati sakhi vada bhavane |śaṅkare kuru sakhi bhāvamume || 1anudinamanusararahasi vasantam |tava mukhakamalamadhūni pibantam || (śaṅkare) 2śaśadharalekhālaṅkṛtamakuṭam |nijatanuśobhārajitanikaṭam || (śaṅkareṃ) 3vikasitasarasijasundara vadanam |ratimakaradhvajamaṅgalasadanam || (śaṅkare) 4yena hitāmṛtasitaṃ tyaja viphalam |iha sakhi mā kuru yauvanamaphalam || (śaṅkare) 5lajjāmānau kathamapi vāraya |menā mānasarathamapi pūraya || (śaṅkare) 6bhuṅkṣva tapaḥ phalamadhunopanatam |maṅgalabhājanavapuṣāvanatam || (śaṅka)7pañcaratnakavibhāṣitagānam |pārvatīpati mude rasapānam || 8śaṅkare kuru sakhi bhāvamume ||
॥ १८\। मुखारिरागेण गीयते ॥
मानेन विरहं प्राप्य कोपेन कलुषीकृताम् ।गिरिजामुचितैर्वाक्यैर्मानयन्प्राह शङ्करः ॥नयननलिनेन यदि पश्यसि जनप्रिये व्यपनयतु दुरितमतिदूरम् ।कनकमयमन्दिरे कमलदलसुन्दरे स तु पिबतु विषयसुखपूरम् ॥वामलीले शिवे वामलीले त्यज सुहृदि रोषमपदोषम् ।विषमशरपातकी विदलयति मानसं काममयि पूरय सतोषम् ॥ १खेदयसि मानकरणेन यदि मामये तावकसुखाय पतनीयम् ।विरहविषमरमरस्त्वमियमबलाजनस्तदिदमनुचिन्त्य करणीयम् ॥ (वाम) २श्रमजलधिसाधनं रतिविरहकारणं परिहर मुधा मनसि मानम् ।यदि वदसि केवलं मम हृदयमोहनं प्रभवामि तव सुखनिदानम् ॥(वाम) ३मुखकमलमण्डनं तनुजडिमखण्डनं शिशिरसमयोदयस्वेदम् ।खदिररससादितं कर्पूरभावितं ताम्बूलमाद्रियस्वेदम् ॥ (वाम) ४अपि जघन मण्डलं मणि रशनयाचितं विरचय निनादरमणीयम् ।कुड्मलान्तरे नवरत्नमालिका रोचयतु कान्तिकमनीयम् ॥ (वाम) ५उरसि मम वासिनी शिति नलिनभासुरे शोभया मम खिलशरीरम् ।पदकमलयोरुपरि मञ्जीरसिञ्जितं श्रुतिपदं कलय मम धीरम् ॥ (वाम) ६अयि जधनमण्डलं मणिरशनयाचितं विरचय निनादरमणीयम् ।कुचघनान्तरे नवरत्नमालिका रोचयतु कान्तिकमनीयम् ॥ (वाम) ७नहि कलहकालोयमबले रति प्रिये मा कृथा वितथमिह कालम् ।कमलदल निर्मितं कामुक मनोहरं शयनमवलोकय विशालम् ।हरमुखसमीरितं हिमगिरि सुताहितं पञ्चरत्नादिकविगीतंरतिकलह भञ्जनं श्रुति शिखर बन्धुरं श्रोतव्यमेतदविगीतम् ॥ ८वामलीले शिवे वामलीले त्यज सुहृदिरोषमपदोषंविषमशरपातकी विदलयचि मानसं कामयायि पूरय सतोषम् ॥
mānena virahaṃ prāpya kopena kaluṣīkṛtām |girijāmucitairvākyairmānayanprāha śaṅkaraḥ ||nayananalinena yadi paśyasi janapriye vyapanayatu duritamatidūram |kanakamayamandire kamaladalasundare sa tu pibatu viṣayasukhapūram ||vāmalīle śive vāmalīle tyaja suhṛdi roṣamapadoṣam |viṣamaśarapātakī vidalayati mānasaṃ kāmamayi pūraya satoṣam || 1khedayasi mānakaraṇena yadi māmaye tāvakasukhāya patanīyam |virahaviṣamaramarastvamiyamabalājanastadidamanucintya karaṇīyam || (vāma) 2śramajaladhisādhanaṃ rativirahakāraṇaṃ parihara mudhā manasi mānam |yadi vadasi kevalaṃ mama hṛdayamohanaṃ prabhavāmi tava sukhanidānam ||(vāma) 3mukhakamalamaṇḍanaṃ tanujaḍimakhaṇḍanaṃ śiśirasamayodayasvedam |khadirarasasāditaṃ karpūrabhāvitaṃ tāmbūlamādriyasvedam || (vāma) 4api jaghana maṇḍalaṃ maṇi raśanayācitaṃ viracaya ninādaramaṇīyam |kuḍmalāntare navaratnamālikā rocayatu kāntikamanīyam || (vāma) 5urasi mama vāsinī śiti nalinabhāsure śobhayā mama khilaśarīram |padakamalayorupari mañjīrasiñjitaṃ śrutipadaṃ kalaya mama dhīram || (vāma) 6ayi jadhanamaṇḍalaṃ maṇiraśanayācitaṃ viracaya ninādaramaṇīyam |kucaghanāntare navaratnamālikā rocayatu kāntikamanīyam || (vāma) 7nahi kalahakāloyamabale rati priye mā kṛthā vitathamiha kālam |kamaladala nirmitaṃ kāmuka manoharaṃ śayanamavalokaya viśālam |haramukhasamīritaṃ himagiri sutāhitaṃ pañcaratnādikavigītaṃratikalaha bhañjanaṃ śruti śikhara bandhuraṃ śrotavyametadavigītam || 8vāmalīle śive vāmalīle tyaja suhṛdiroṣamapadoṣaṃviṣamaśarapātakī vidalayaci mānasaṃ kāmayāyi pūraya satoṣam ||
॥ १९\। सारङ्गभैरवी रागेण गीयते ॥
भर्तुस्समाराधनमन्तरेण भावो नहि स्यादिति निश्चयेपि ।सञ्जातमन्दाक्षतया विहस्तां तां बोधयामास सखी क्रमेण ॥अनुदिनमरूण कराङ्कुरजृम्भित कुसुमशरासन बाणम् ।आहार पूजय हरपदमिचिरादविदिततरपरिमाणम् ॥स्निग्धे पुरमथनं परिवृढमनुनय बाले ॥ १पङ्कजभवनव पङ्कजलोचन भावनयापि दुरापम् ।शङ्करचरणजुषामपि विदुषां परिहतमानसतापम् ॥ (स्निग्धे) २शोभनपूर्वकगोमयगोमुख रङ्गलताभिरुपेतम् ।कुरु कल्याण निदानमिहाश्रमसम्मामोदेन समेतम् ॥ (स्निग्धे) ३चेलाजिनकुशकल्पित मासनमास्तीर्योदक पात्रम् ।आनीयान्तिक मधिवस शम्भोरानम्भ्यानत गात्रम् । (स्निग्धे) ४कुङ्कुमचन्दनधनसारेक्षुरसादिरसायनजातम् ।सम्पाद्योन्नत वेदितलोपरि हरमाराधय भातम् ॥ (स्निग्धे)५मोचाकेररसालकपित्थफलादि निवेदय कामम् ।दीपाधन तोषित मयि कुरु पश्चाद्धापय कामम् ॥ (स्निग्धे) ६शम्भो शङ्कर शशधर शेखर साम्ब शर्व भवमोचन ।भक्तजनप्रिय परमदयालो पाहि पद्मनिभलोचन । (स्निग्धे)७इचि सखि कथितं गिरिजाचरितं पञ्चरत्न कविगीतम् ।योऽसौ गायति सायं प्रातर्दुरितं तरति परीतम् ॥स्निग्धे पुरमथनं परिवृढमनुनय बाले ॥ ८
bhartussamārādhanamantareṇa bhāvo nahi syāditi niścayepi |sañjātamandākṣatayā vihastāṃ tāṃ bodhayāmāsa sakhī krameṇa ||anudinamarūṇa karāṅkurajṛmbhita kusumaśarāsana bāṇam |āhāra pūjaya harapadamicirādaviditataraparimāṇam ||snigdhe puramathanaṃ parivṛḍhamanunaya bāle || 1paṅkajabhavanava paṅkajalocana bhāvanayāpi durāpam |śaṅkaracaraṇajuṣāmapi viduṣāṃ parihatamānasatāpam || (snigdhe) 2śobhanapūrvakagomayagomukha raṅgalatābhirupetam |kuru kalyāṇa nidānamihāśramasammāmodena sametam || (snigdhe) 3celājinakuśakalpita māsanamāstīryodaka pātram |ānīyāntika madhivasa śambhorānambhyānata gātram | (snigdhe) 4kuṅkumacandanadhanasārekṣurasādirasāyanajātam |sampādyonnata veditalopari haramārādhaya bhātam || (snigdhe)5mocākerarasālakapitthaphalādi nivedaya kāmam |dīpādhana toṣita mayi kuru paścāddhāpaya kāmam || (snigdhe) 6śambho śaṅkara śaśadhara śekhara sāmba śarva bhavamocana |bhaktajanapriya paramadayālo pāhi padmanibhalocana | (snigdhe)7ici sakhi kathitaṃ girijācaritaṃ pañcaratna kavigītam |yo'sau gāyati sāyaṃ prātarduritaṃ tarati parītam ||snigdhe puramathanaṃ parivṛḍhamanunaya bāle || 8
॥ २०\। मध्यमावति ग्ण गीयते ॥
त्यक्तातापसवेषमादिमरसं प्राप्ता जगन्मोहिनीशृङ्गारादिरसायनं त्रिजगतामानन्दसन्दापिनम् ।मन्दारप्रभवप्रसूनकलिकासौरम्भसान्द्रीकृतंगौरीशङ्करमेव केलिसदने सानन्दमैक्षिष्टतम् ॥गौरीमुख सरसीरुह दर्शन हर्षितमानसहंसम् ।तुहिनाचलमिव भुवन विमोहन शशदर शकलवतंसम् ।सादरमैक्षत सा करुणाकरमानन्दोज्वलहासम् ॥ १नयनमनोहरवदन निशाकरवञ्चित हिमकरबिम्बम् ।चुम्बनलोलुप चञ्चलपुटयुग दन्तवसनमिषबिम्बम् ॥ (हरमे) २सुरभिसरोरुहमृदुलदलोपमनयनममानमसङ्गम् ।क्षीराम्भोनिधिवेलातटमिव मुक्ताफलकुल सङ्गम् ॥ (हरमे) ३कोमलमणिगणघटित मनोरम कुण्डलमण्डित गण्डम् ।चिन्तामणिमिव चिन्तित फलदम भङ्गुरसच्चिदखण्डम् ॥ (हरमे) ४अम्बुद कोकिलषट्चरण स्वनमङ्गीकृत्य वसन्तम् ।शम्बरवैरि समागम कारणमप्पादृत्य वसन्तम् ॥ (हरमे) ५मृगमद चन्दन सुरभिल कन्धरमतिधवलं भगवन्तम् ।नवमदनोचित विहरण साधन शयनीये प्रभवन्तम् ॥ (हरमे)६वेधो हरिमुख विबुध मनोरथ कल्पककल्पक कन्दम् ।साकूतस्मित लीला वेक्षणमाला युक्तममन्दम् ॥ (हरमे) ७सूत्रे मणिमिव गुम्भितममलं पञ्चरत्न कविबन्धम् ।पश्यत विबुधा भक् दमनिशं गिरिजाकरुणागन्धम् । ८हर मे वर संवरमचिरद्विति भासंसादरमैक्षत सा करुणाकरमानन्दोज्वलहासम् ॥
tyaktātāpasaveṣamādimarasaṃ prāptā jaganmohinīśṛṅgārādirasāyanaṃ trijagatāmānandasandāpinam |mandāraprabhavaprasūnakalikāsaurambhasāndrīkṛtaṃgaurīśaṅkarameva kelisadane sānandamaikṣiṣṭatam ||gaurīmukha sarasīruha darśana harṣitamānasahaṃsam |tuhinācalamiva bhuvana vimohana śaśadara śakalavataṃsam |sādaramaikṣata sā karuṇākaramānandojvalahāsam || 1nayanamanoharavadana niśākaravañcita himakarabimbam |cumbanalolupa cañcalapuṭayuga dantavasanamiṣabimbam || (harame) 2surabhisaroruhamṛduladalopamanayanamamānamasaṅgam |kṣīrāmbhonidhivelātaṭamiva muktāphalakula saṅgam || (harame) 3komalamaṇigaṇaghaṭita manorama kuṇḍalamaṇḍita gaṇḍam |cintāmaṇimiva cintita phaladama bhaṅgurasaccidakhaṇḍam || (harame) 4ambuda kokilaṣaṭcaraṇa svanamaṅgīkṛtya vasantam |śambaravairi samāgama kāraṇamappādṛtya vasantam || (harame) 5mṛgamada candana surabhila kandharamatidhavalaṃ bhagavantam |navamadanocita viharaṇa sādhana śayanīye prabhavantam || (harame)6vedho harimukha vibudha manoratha kalpakakalpaka kandam |sākūtasmita līlā vekṣaṇamālā yuktamamandam || (harame) 7sūtre maṇimiva gumbhitamamalaṃ pañcaratna kavibandham |paśyata vibudhā bhak damaniśaṃ girijākaruṇāgandham | 8hara me vara saṃvaramaciradviti bhāsaṃsādaramaikṣata sā karuṇākaramānandojvalahāsam ||
॥ २१\। देशराटिरागेण गीयते ॥
चूडामणीकृत शशाङ्क कलासमुद्यज्ज्योत्स्नावितानबहलीकृतचन्द्रपादैः ।उद्दीपिते रहसि केलिगृहे निविष्टं दृष्ट्वा हरं हरसखीमियमित्युवाच ॥कञ्जदल पिञ्चरित कामभवने इह विहर रहसि नवकुन्दरदने ।सपदि बाले मङ्गलनिदानं सखि पुरारिं रञ्जय पुरेव ॥ १परिलग्ननवरत्नमञ्चफलके ।इह विहर परमशिवभोगरसिके । (सपदि) २शशिशकलममृदुपवनजात मदने ।इह विहर कुसुमशरणबाणनयने ॥ (सपदि) ३कमलवनगन्धवह सुमनोहरे ।इह विहर विषमशरकातरतरे ॥ (सपदि) ४सुरभिभवकुसुमशरपोषितरमे ।इह विहर विनवमदनसाधकतमे ॥ (सपदि) ५अतिधवलमृदुलतरशयनोदरे ।इह विहर विविधरतिभेद चतुरे (सपदि) ६कन्दलित कोरकितचम्पकवने ।इह विहर कुटिलतरकुन्तलगणे ॥ (सपदि) ७पञ्चरत्नादिकवि वर्णितहरेइह विहर मदनबहुमानसमरे ॥ ८सपदि बाले मङ्गलनिदानम् ।सखि पुरारिं रञ्जय पुरेव ॥
cūḍāmaṇīkṛta śaśāṅka kalāsamudyajjyotsnāvitānabahalīkṛtacandrapādaiḥ |uddīpite rahasi keligṛhe niviṣṭaṃ dṛṣṭvā haraṃ harasakhīmiyamityuvāca ||kañjadala piñcarita kāmabhavane iha vihara rahasi navakundaradane |sapadi bāle maṅgalanidānaṃ sakhi purāriṃ rañjaya pureva || 1parilagnanavaratnamañcaphalake |iha vihara paramaśivabhogarasike | (sapadi) 2śaśiśakalamamṛdupavanajāta madane |iha vihara kusumaśaraṇabāṇanayane || (sapadi) 3kamalavanagandhavaha sumanohare |iha vihara viṣamaśarakātaratare || (sapadi) 4surabhibhavakusumaśarapoṣitarame |iha vihara vinavamadanasādhakatame || (sapadi) 5atidhavalamṛdulataraśayanodare |iha vihara vividharatibheda cature (sapadi) 6kandalita korakitacampakavane |iha vihara kuṭilatarakuntalagaṇe || (sapadi) 7pañcaratnādikavi varṇitahareiha vihara madanabahumānasamare || 8sapadi bāle maṅgalanidānam |sakhi purāriṃ rañjaya pureva ||
॥ २२\। नाथनामक्रियारागेण गीयते ॥
मानेन विरहं प्राप्य सीदमानां मनास्विनी ।शङ्करः प्रणयादाह गिरिजामनुरञ्जयन् ॥कुसुमवितानितशयनमलङ्कुरु सुनिहितपदासविलासम् ।तव पदपद्म सपन सरोरुहमिदमुपयात्वविकासम् ॥इह सविधे निवसन्तं भवमवलोकय बाले ॥ १अनिलगलित सुमलक भरं तव दृढनहनं कलयेहम् ।निटिलतले तव मृगमदतिलकं मलयजगन्धि च देहम् ॥ (इह)२परिहर विरहदमशुभकरं तव विफलममुं हृदि मानम् ।श्रुतिसुखदन्तव मुखकमलोदितमयि दयिते कुरु गानम् ॥ (इह)३कुचकलशोपरि पत्रलतामयि विलिखाभ्यपनयचोलम् ।अनुभवदयिते सहचर सविधे खेलनमजुनवडोलम् ॥ (इह) ४लम्बितपदयुगले तव कामिनि योजितयावकसारम् ।अम्बरमसितद्युतिरिव लम्भय मामवलम्बितहारम् ॥ (इह) ५मामयि मधुरं तावकमधुरं पायय पय इव बालम् ।वपुरिदमबले कबलयवपुषा शाखयवार्जुनशालम् ॥ (इह) ६अयि रशनागुण मुदितरवं कुरु नानासिञ्जित भेदम् ।विहर यथारुचि विगताभयास्मसञ्जातं त्यज खेदम् ॥ (इह)७विलुलित चुकुरं तव मुख कमलं श्रमजल कलुषि कपोलंमुहुरभि वाञ्छति ननु मममानसमवलोकितुमतिलोलम् ।पञ्चरत्नकविभणितमिदं भवभक्तजनाभयदानंकलयतु गिरिजापतिपरितोषं बहु कल्याणनिदानम् ॥ ८इह सविधे निवसन्तं भवमवलोकय बाले ॥
mānena virahaṃ prāpya sīdamānāṃ manāsvinī |śaṅkaraḥ praṇayādāha girijāmanurañjayan ||kusumavitānitaśayanamalaṅkuru sunihitapadāsavilāsam |tava padapadma sapana saroruhamidamupayātvavikāsam ||iha savidhe nivasantaṃ bhavamavalokaya bāle || 1anilagalita sumalaka bharaṃ tava dṛḍhanahanaṃ kalayeham |niṭilatale tava mṛgamadatilakaṃ malayajagandhi ca deham || (iha)2parihara virahadamaśubhakaraṃ tava viphalamamuṃ hṛdi mānam |śrutisukhadantava mukhakamaloditamayi dayite kuru gānam || (iha)3kucakalaśopari patralatāmayi vilikhābhyapanayacolam |anubhavadayite sahacara savidhe khelanamajunavaḍolam || (iha) 4lambitapadayugale tava kāmini yojitayāvakasāram |ambaramasitadyutiriva lambhaya māmavalambitahāram || (iha) 5māmayi madhuraṃ tāvakamadhuraṃ pāyaya paya iva bālam |vapuridamabale kabalayavapuṣā śākhayavārjunaśālam || (iha) 6ayi raśanāguṇa muditaravaṃ kuru nānāsiñjita bhedam |vihara yathāruci vigatābhayāsmasañjātaṃ tyaja khedam || (iha)7vilulita cukuraṃ tava mukha kamalaṃ śramajala kaluṣi kapolaṃmuhurabhi vāñchati nanu mamamānasamavalokitumatilolam |pañcaratnakavibhaṇitamidaṃ bhavabhaktajanābhayadānaṃkalayatu girijāpatiparitoṣaṃ bahu kalyāṇanidānam || 8iha savidhe nivasantaṃ bhavamavalokaya bāle ||
॥ २३\। मङ्गळकैशिकिरागेण गीयते ॥
रम्यसानुवन्द्देशे शिवशैलस्य कन्दरे ।क्रीङन्तं शिवशैलेशं कल्याणी प्राह शङ्करम् ॥ १दनुजभयङ्कर शङ्कर हर करजेन निजेन भुजान्तरे ।नखपदचन्द्रकलां कुरु कुचयुगले गलितान्तरे ॥गिरिजाजगाविति सुन्दरे शिवशैलसानुकन्धरे ॥विरचितमण्डन खण्डन तनुजितमन्मथ घटय यथोचित्तम् ।शशधरशेखर चन्द्रमसं मकुटेन सुयोजितम् ॥ २ (गिरिजा)मृगमदचन्दन निन्दनकलुषित निटिलतलं तिलकाञ्चितम् ।परिहरभीषणभूषणमनुतनु पुरहर तव यदि वाञ्छितम् ॥ ३ (गिरिजा)कुचयुगले च गले च निरन्तर कुङ्कुम चन्दन रोपणम् ।कलय विलोलकपोल विचित्रित पत्र विलेखन गोपनम् ॥ (गिरिजा) ४नित्यनिरञ्जन खञ्जन कोपनलेपनशोभन मञ्जनम् ।ननु नय नयने कुवलय सदृशे भुवन विमोहनरञ्जनम् ॥ (गिरिजा) ५उरसि विरन्तरदन्तुरहार लता परिकर्मित कञ्जुकम् ।योजय मोदयलोचन चन्द्रिकया शुकमुत्सुक चञ्चुकम् ॥ (गिरिजा)६अनुदित दूषण भूषण भूषितमात्मानं तव खेलय ।शिवशैलेश महेश मनोहर नित्यं मामपि वेलय ॥ (गिरिजा)७शिवगिरि विवरे रुचिरे वचनं कल्पाण्या मृदु संहितम् ।श्रुतिपथ मधुरं भिदुरं विपदां पञ्चरत्न कवि बृंहितम् ॥गिरिजाजगाविति सुन्दरे शिवशैलसानुकन्दरे ॥
ramyasānuvanddeśe śivaśailasya kandare |krīṅantaṃ śivaśaileśaṃ kalyāṇī prāha śaṅkaram || 1danujabhayaṅkara śaṅkara hara karajena nijena bhujāntare |nakhapadacandrakalāṃ kuru kucayugale galitāntare ||girijājagāviti sundare śivaśailasānukandhare ||viracitamaṇḍana khaṇḍana tanujitamanmatha ghaṭaya yathocittam |śaśadharaśekhara candramasaṃ makuṭena suyojitam || 2 (girijā)mṛgamadacandana nindanakaluṣita niṭilatalaṃ tilakāñcitam |pariharabhīṣaṇabhūṣaṇamanutanu purahara tava yadi vāñchitam || 3 (girijā)kucayugale ca gale ca nirantara kuṅkuma candana ropaṇam |kalaya vilolakapola vicitrita patra vilekhana gopanam || (girijā) 4nityanirañjana khañjana kopanalepanaśobhana mañjanam |nanu naya nayane kuvalaya sadṛśe bhuvana vimohanarañjanam || (girijā) 5urasi virantaradanturahāra latā parikarmita kañjukam |yojaya modayalocana candrikayā śukamutsuka cañcukam || (girijā)6anudita dūṣaṇa bhūṣaṇa bhūṣitamātmānaṃ tava khelaya |śivaśaileśa maheśa manohara nityaṃ māmapi velaya || (girijā)7śivagiri vivare rucire vacanaṃ kalpāṇyā mṛdu saṃhitam |śrutipatha madhuraṃ bhiduraṃ vipadāṃ pañcaratna kavi bṛṃhitam ||girijājagāviti sundare śivaśailasānukandare ||
॥ २४\। हिमीरकल्याणिरागेण गीयते ॥
ऋतु समयोचित करण कला पागलित मदनकृत मानसतापा ।कामजनितजवा कमनीयरूपा कामजनितजव ॥विहरति रहसि पुररिपुणा ॥ १स्मरणाविषयरति विघटितचोला ।विहितचरणयुगचलनवडोला । (कामज) २कुचतटविलसित कोमल हारा ।कुसुमनिकरयुत कुन्तलभारा ॥ (कामज) ३मृगमद सुरभिल कलुष कपोला ।पुररिपुणा सह विहरण लोला ॥ (कामज) ४जन विलम्बितगमन विशेषा ।मदनविजृम्भित समर दृगेषा ॥ (कामज) ५मन्दस्मित युत वदन सरोजा ।कन्दर्पोत्सव कलशोरोजा ॥ (कामज) ६हंसळहंस पदाम्बुजयुगला ।शम्भुतनूकृत निजतनुशबला ॥ (कामज) ७पञ्चरत्नकवि कल्पित कामा ।परमशिवाहित पङ्कज दामा ॥ ८कामजनित जवा कमनीय रूपाविहरति रहसि पुररिपुणा ॥
ṛtu samayocita karaṇa kalā pāgalita madanakṛta mānasatāpā |kāmajanitajavā kamanīyarūpā kāmajanitajava ||viharati rahasi puraripuṇā || 1smaraṇāviṣayarati vighaṭitacolā |vihitacaraṇayugacalanavaḍolā | (kāmaja) 2kucataṭavilasita komala hārā |kusumanikarayuta kuntalabhārā || (kāmaja) 3mṛgamada surabhila kaluṣa kapolā |puraripuṇā saha viharaṇa lolā || (kāmaja) 4jana vilambitagamana viśeṣā |madanavijṛmbhita samara dṛgeṣā || (kāmaja) 5mandasmita yuta vadana sarojā |kandarpotsava kalaśorojā || (kāmaja) 6haṃsaḷahaṃsa padāmbujayugalā |śambhutanūkṛta nijatanuśabalā || (kāmaja) 7pañcaratnakavi kalpita kāmā |paramaśivāhita paṅkaja dāmā || 8kāmajanita javā kamanīya rūpāviharati rahasi puraripuṇā ||
॥ इति श्री कविकुलतिलकायमानानन्तयज्वकुलकलशसिन्धुकौस्तुभायमानकृष्णदीक्षिततुर्यतनयमृत्युञ्जयार्यतनुसम्भवानन्तनारायण नामधेय पञ्चरत्नकविकृतंगीतशङ्करं समातम् ॥
|| iti śrī kavikulatilakāyamānānantayajvakulakalaśasindhukaustubhāyamānakṛṣṇadīkṣitaturyatanayamṛtyuñjayāryatanusambhavānantanārāyaṇa nāmadheya pañcaratnakavikṛtaṃgītaśaṅkaraṃ samātam ||
रचितं शङ्करचरितं बृहदम्बागर्भसम्भवेनेदम् ।मोदाय भवतु सुदृशामनुरणितं शुकबालकेनैव ॥
racitaṃ śaṅkaracaritaṃ bṛhadambāgarbhasambhavenedam |modāya bhavatu sudṛśāmanuraṇitaṃ śukabālakenaiva ||
श्रीः देव्यै नमः । शुभमस्तु । श्रीः ॥
śrīḥ devyai namaḥ | śubhamastu | śrīḥ ||
॥ इति गीतशङ्करम् सम्पूर्णम् ॥
Recitation complete
- Meaning
- Grammar
Meanings, sources and related recitations appear here once you finish reading.
Questions
How many verses are in Gita Shankaram?
Gita Shankaram has 28 verses on this page, each shown with its number, Devanagari text and transliteration, and meaning where available.
Can I read Gita Shankaram in Telugu, Kannada or Tamil?
Yes. Use the script buttons at the top of the text (देवनागरी, తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ்) to read the same verses in Telugu, Kannada or Tamil script. Turn on IAST for Roman letters with pronunciation marks. Your choice is remembered on this device.
Is there a PDF of Gita Shankaram?
You do not need a PDF: this page has the complete text, kept up to date when corrections are made, in every script and with meanings. Tap Save to keep it in your library and open it any time.
