शङ्करीसङ्गीतम् अथवा जगदम्बाचरितम् Shankari Shangitam Or Zagadambacharitram By Khavi Shri Zayanarayana

॥ श्रीगणेशाय नमः ॥ ॐ दुर्गायै नमो नमः ॥

|| śrīgaṇeśāya namaḥ || oṃ durgāyai namo namaḥ ||

१\। गोत्रोत्थानं नाम प्रथमः पटलः ।२\। बाल्यलीलावर्णनं नाम द्वितीयः पटलः ।३\। नारदसमागमो नाम तृतीयः पटलः ।४\। मेनाविलापो नाम चतुर्थः पटलः ।५\। काशीप्रस्थानं नाम पञ्चमः पटलः ।६\। वसन्तवर्णनं नाम षष्ठः पटलः ।७\। शिवसम्भाषणं नाम सप्तमः पटलः ।८\। एकाम्रवनगमनं नाम अष्टमः पटलः ।९\। गोष्ठवर्णनं नाम नवमः पटलः ।१०\। विरहवर्णनं नाम दशमः पटलः ।११\। दूतीसंवादो नाम एकादशः पटलः ।१२\। रासवर्णनं नाम द्वादशः पटलः ।आनन्दतुन्दिलपुरन्दरमन्दभुक्तमन्दारदामविगलन्मकरन्दसिक्तम् ।वन्दे गिरीन्द्रतनयाचरणारविन्दंयोगीन्द्रवृन्दहृदयभ्रमरावलीढम् ॥ १॥

1\| gotrotthānaṃ nāma prathamaḥ paṭalaḥ | 2\| bālyalīlāvarṇanaṃ nāma dvitīyaḥ paṭalaḥ | 3\| nāradasamāgamo nāma tṛtīyaḥ paṭalaḥ | 4\| menāvilāpo nāma caturthaḥ paṭalaḥ | 5\| kāśīprasthānaṃ nāma pañcamaḥ paṭalaḥ | 6\| vasantavarṇanaṃ nāma ṣaṣṭhaḥ paṭalaḥ | 7\| śivasambhāṣaṇaṃ nāma saptamaḥ paṭalaḥ | 8\| ekāmravanagamanaṃ nāma aṣṭamaḥ paṭalaḥ | 9\| goṣṭhavarṇanaṃ nāma navamaḥ paṭalaḥ | 10\| virahavarṇanaṃ nāma daśamaḥ paṭalaḥ | 11\| dūtīsaṃvādo nāma ekādaśaḥ paṭalaḥ | 12\| rāsavarṇanaṃ nāma dvādaśaḥ paṭalaḥ |ānandatundilapurandaramandabhuktamandāradāmavigalanmakarandasiktam |vande girīndratanayācaraṇāravindaṃyogīndravṛndahṛdayabhramarāvalīḍham || 1||

क्व त्रिलोकजननीचरित्रकं क्वाऽपि मन्दविषया मतिर्मम ।भूहिता ह्यवचिषुरस्म्यहं नाकशाखिकुसुमानि पाणिना ॥ २॥

kva trilokajananīcaritrakaṃ kvā'pi mandaviṣayā matirmama |bhūhitā hyavaciṣurasmyahaṃ nākaśākhikusumāni pāṇinā || 2||

अथवाऽस्मिन् प्रयत्नो मे निष्प्रत्यूहं कलिष्यति ।जगदम्बाचरित्रं हि प्रत्यूहव्यूहनाशनम् ॥ ३॥

athavā'smin prayatno me niṣpratyūhaṃ kaliṣyati |jagadambācaritraṃ hi pratyūhavyūhanāśanam || 3||

कलिभयमपहर करुणां सुवितर सकलभुवनकृतसेव ।त्वयि मम नतिततिरविरतिरतिगतिहीनगतिद गुरुदेव ॥ १॥ ४॥

kalibhayamapahara karuṇāṃ suvitara sakalabhuvanakṛtaseva |tvayi mama natitatiraviratiratigatihīnagatida gurudeva || 1|| 4||

दशशतदलजलजातनिकेत जय जय परमब्रह्मद नाथ ॥ ध्रुवम्॥त्वममरतरुरिति गदित इह जगति कलयसि याचककामम् ।विपदमतिशमय मम परिपूरय हृदभिलषितमविरामम् ॥ २॥ ५॥

daśaśatadalajalajātaniketa jaya jaya paramabrahmada nātha || dhruvam||tvamamarataruriti gadita iha jagati kalayasi yācakakāmam |vipadamatiśamaya mama paripūraya hṛdabhilaṣitamavirāmam || 2|| 5||

तव करुणालवभवबोधनमव बाधितविषयविकारम् ।भवनिगडदलनकारणमतुलनमागमकृतमिति सारम् ॥ ३॥ ६॥

tava karuṇālavabhavabodhanamava bādhitaviṣayavikāram |bhavanigaḍadalanakāraṇamatulanamāgamakṛtamiti sāram || 3|| 6||

जयनारायण इति भणति शमनदमनमखिलसुखनिलयम् ।गुरुपदकमलं रसमयममलं मधु पीयन्तं मम हृदयम् ॥ ४॥ ७॥

jayanārāyaṇa iti bhaṇati śamanadamanamakhilasukhanilayam |gurupadakamalaṃ rasamayamamalaṃ madhu pīyantaṃ mama hṛdayam || 4|| 7||

लयसमरे जलराशौ रक्षसि मग्नं जगदुपकृतये वेदमभग्नम् ॥ १॥ ८॥

layasamare jalarāśau rakṣasi magnaṃ jagadupakṛtaye vedamabhagnam || 1|| 8||

धूमावति मीनदेहे जय जगदम्ब शिवे ! ॥ ध्रुवम्॥तव पृष्ठे विपुले सचराचरकीर्णा सन्ततमस्ति धरणिरविशीर्णा ॥ २॥ ९॥

dhūmāvati mīnadehe jaya jagadamba śive ! || dhruvam||tava pṛṣṭhe vipule sacarācarakīrṇā santatamasti dharaṇiraviśīrṇā || 2|| 9||

बगलामुखि कमठरूपे जय जगदम्ब शिवे ! ॥ ध्रुवम्॥खरनखरं तव करकमलं परमकृशं हिरण्यकशिपुं दारयति भृशम् ॥ ३॥ १०॥

bagalāmukhi kamaṭharūpe jaya jagadamba śive ! || dhruvam||kharanakharaṃ tava karakamalaṃ paramakṛśaṃ hiraṇyakaśipuṃ dārayati bhṛśam || 3|| 10||

छिन्नमस्ते नृहरितान जय जगदम्ब शिवे ॥ ध्रुवम्॥करुणारसमपहाय बलिं निजदासं अमरकृते गमयसि कणिवासम् ॥ ४॥ ११॥

chinnamaste nṛharitāna jaya jagadamba śive || dhruvam||karuṇārasamapahāya baliṃ nijadāsaṃ amarakṛte gamayasi kaṇivāsam || 4|| 11||

भुवनेश्वरि वामनतान जय जगदम्ब शिवे ॥ ध्रुवम्॥नृपकुलरुधिरजलैर्जगदविदितसीमं शमयसि कोपानलमतिभीमम् ॥ ५॥ १२॥

bhuvaneśvari vāmanatāna jaya jagadamba śive || dhruvam||nṛpakularudhirajalairjagadaviditasīmaṃ śamayasi kopānalamatibhīmam || 5|| 12||

सुन्दरि धृतभार्गवतान जय जगदम्ब शिवे ॥ ध्रुवम्॥हत्वा दशवदनं युधि तदनय दुःस्थं निखिलं भुवनं जनयसि सुस्थम् ॥ ६॥ १३॥

sundari dhṛtabhārgavatāna jaya jagadamba śive || dhruvam||hatvā daśavadanaṃ yudhi tadanaya duḥsthaṃ nikhilaṃ bhuvanaṃ janayasi sustham || 6|| 13||

तारे धृतरामरूपे जय जगदम्ब शिवे ॥ ध्रुवम्॥वक्षसि कराम्बुरुहेण हलं शितधारं रिपुगणदेहक्षत्रविदारम् ॥ ७॥ १४॥

tāre dhṛtarāmarūpe jaya jagadamba śive || dhruvam||vakṣasi karāmburuheṇa halaṃ śitadhāraṃ ripugaṇadehakṣatravidāram || 7|| 14||

भैरवि धृतहलिशरीरे जय जगदम्ब शिवे ॥ ध्रुवम्॥स्वकथितवेदमहो कथयसि विपरीतं त्रिजगज्जनयसि मोहपरीतम् ॥ ८॥ १५॥

bhairavi dhṛtahaliśarīre jaya jagadamba śive || dhruvam||svakathitavedamaho kathayasi viparītaṃ trijagajjanayasi mohaparītam || 8|| 15||

महालक्ष्मि विश्वरूपे जय जगदम्ब शिवे ॥ ध्रवम् ॥समरशिरसि सबलं विनिहंसि च कंसं परमं न (हि) दयसे यदुवंशम् ॥ ९॥ १६॥

mahālakṣmi viśvarūpe jaya jagadamba śive || dhravam ||samaraśirasi sabalaṃ vinihaṃsi ca kaṃsaṃ paramaṃ na (hi) dayase yaduvaṃśam || 9|| 16||

श्यामे धृतकृष्णरूपे जय जगदम्ब शिवे ॥ ध्रुवम्॥हंसि म्लेच्छचयान् विनिधृत्य कृपाणं भूत्वा द्विजतनयो बहुशाणम् ॥ १०॥ १७॥

śyāme dhṛtakṛṣṇarūpe jaya jagadamba śive || dhruvam||haṃsi mlecchacayān vinidhṛtya kṛpāṇaṃ bhūtvā dvijatanayo bahuśāṇam || 10|| 17||

दुर्गे घृतकल्किकाये जय जगदम्ब शिवे ॥ ध्रुवम्॥श्रीजयनारायणभणितं रमणीयं शृणुत बुधाः सुरनरकमनीयम् ॥ ११॥ १८॥

durge ghṛtakalkikāye jaya jagadamba śive || dhruvam||śrījayanārāyaṇabhaṇitaṃ ramaṇīyaṃ śṛṇuta budhāḥ suranarakamanīyam || 11|| 18||

तारिणि धृतदशविधतान जय जगदम्ब शिवे ॥ ध्रुवम्॥वेदोद्धारं धरित्रीधरणमसुरहृद्वारणं नागलोकेसम्प्रस्थायं बलेश्च क्षितिपतिविजयं निर्जयं रावणस्य ।आदानं व्याच्छलस्य श्रुतिपथसमुपालम्भनं कंसनाशंम्लेच्छोद्ग्रासं क्रमाद् या रहसि कृतवती तां नमाम्याद्यशक्तिम् ॥ १९॥

tāriṇi dhṛtadaśavidhatāna jaya jagadamba śive || dhruvam||vedoddhāraṃ dharitrīdharaṇamasurahṛdvāraṇaṃ nāgalokesamprasthāyaṃ baleśca kṣitipativijayaṃ nirjayaṃ rāvaṇasya |ādānaṃ vyācchalasya śrutipathasamupālambhanaṃ kaṃsanāśaṃmlecchodgrāsaṃ kramād yā rahasi kṛtavatī tāṃ namāmyādyaśaktim || 19||

भवभयभञ्जन जनहृद्रञ्जन मञ्जुलचरणसरोजे !नखरसुधाकरकरपरिवारितमायातिमिरसमाजे ! ॥ १॥ २०॥

bhavabhayabhañjana janahṛdrañjana mañjulacaraṇasaroje !nakharasudhākarakaraparivāritamāyātimirasamāje ! || 1|| 20||

जय जय सुरार्च्चिते ! ॥ ध्रुवम्॥त्रिभुवनभवनविपालनविलयन लीलाकारणभूते !कृतनिजचारण दुःखनिवारणि करुणानिकरपरीते ! ॥ २॥ २१॥

jaya jaya surārccite ! || dhruvam||tribhuvanabhavanavipālanavilayana līlākāraṇabhūte !kṛtanijacāraṇa duḥkhanivāraṇi karuṇānikaraparīte ! || 2|| 21||

मृगपतिवाहिनि मुक्तिविधायिनि निर्गुणसगुणकशीले !असुरविदारण सुरकुलपालन विरचितवहुभवलीले ! ३॥ २२॥

mṛgapativāhini muktividhāyini nirguṇasaguṇakaśīle !asuravidāraṇa surakulapālana viracitavahubhavalīle ! 3|| 22||

कथयति सेवकजयनारायण इह भवसागरभीतः ।कृपया मामभितारय तारिणि ! भजनरहितमिति मातः ! ॥ ४॥ २३॥

kathayati sevakajayanārāyaṇa iha bhavasāgarabhītaḥ |kṛpayā māmabhitāraya tāriṇi ! bhajanarahitamiti mātaḥ ! || 4|| 23||

प्रातः प्रेमभरालसा निजसखीमालासमेता किलमेना भूधरराजधर्मगृहिणी निद्रावती पार्वतीम् ।लीलादेहविधारिणीं भगवतीं ज्योतिर्मयीं चिन्मयींसम्प्राबोधयताऽमिताक्षरयुतैर्वाक्यैर्जगन्मङ्गलैः ॥ २४॥

prātaḥ premabharālasā nijasakhīmālāsametā kilamenā bhūdhararājadharmagṛhiṇī nidrāvatī pārvatīm |līlādehavidhāriṇīṃ bhagavatīṃ jyotirmayīṃ cinmayīṃsamprābodhayatā'mitākṣarayutairvākyairjaganmaṅgalaiḥ || 24||

तव पदपल्लवनखरतुलनमिव नैव समेत्य कलङ्की ।जलधिपयसि परिमज्जति शीतकरः परिभवशक्तिः ॥ १॥ २५॥

tava padapallavanakharatulanamiva naiva sametya kalaṅkī |jaladhipayasi parimajjati śītakaraḥ paribhavaśaktiḥ || 1|| 25||

शशधरवदने खञ्जननयने परिहर शयनमिदानीम् ॥ ध्रुवम्॥किसलयलोहितविमलचरणतलतुलनामाप्तुमिवैषः ।दवसमुखे तपनं तव परमधिगच्छति विद्रुमभासः ॥ २॥ २६॥

śaśadharavadane khañjananayane parihara śayanamidānīm || dhruvam||kisalayalohitavimalacaraṇatalatulanāmāptumivaiṣaḥ |davasamukhe tapanaṃ tava paramadhigacchati vidrumabhāsaḥ || 2|| 26||

मृदुपवनावलिकम्पितचम्पकमालाहिमकणभारम् ।तव चरणाङ्गुलिगमित तिरस्कृतिरिव सृजतीक्षणनीरम् ॥ ३॥ २७॥

mṛdupavanāvalikampitacampakamālāhimakaṇabhāram |tava caraṇāṅguligamita tiraskṛtiriva sṛjatīkṣaṇanīram || 3|| 27||

कूजति कोकिलकुलमतिमञ्जुलमधिविपिनं वनदेवैः ।वच इव तव परिबोधजनकमभियुक्तं मधुरविरावैः ॥ ४॥ २८॥

kūjati kokilakulamatimañjulamadhivipinaṃ vanadevaiḥ |vaca iva tava paribodhajanakamabhiyuktaṃ madhuravirāvaiḥ || 4|| 28||

भवनबहिः परितिष्ठति वत्से ! तुल्यवयः पुरबालम् ।तव रचिताञ्जलिखेलनमिच्छत्युपहृतपुष्करमालम् ॥ २९॥

bhavanabahiḥ paritiṣṭhati vatse ! tulyavayaḥ purabālam |tava racitāñjalikhelanamicchatyupahṛtapuṣkaramālam || 29||

श्रीजयनारायणभणिताखिलमेनावचनमुदारम् ।परिकलयत इह दुर्गा निदिशतु दुर्गभवार्णवपारम् ॥ ६॥ ३०॥

śrījayanārāyaṇabhaṇitākhilamenāvacanamudāram |parikalayata iha durgā nidiśatu durgabhavārṇavapāram || 6|| 30||

इत्याकर्ण्य गिरं प्रबोधजननीं मायाजनन्याः शुभांविश्वेषां जननी मुखाब्जरुचिभिर्विद्योतयन्ती दिशः ।ईषत्काम्यवती सती त्रिजगती चैतन्यरूपा मुहुःस्मृत्वेशं शयनात् समुत्थितवती पायाज्जगत्पार्वती ॥ ३१॥

ityākarṇya giraṃ prabodhajananīṃ māyājananyāḥ śubhāṃviśveṣāṃ jananī mukhābjarucibhirvidyotayantī diśaḥ |īṣatkāmyavatī satī trijagatī caitanyarūpā muhuḥsmṛtveśaṃ śayanāt samutthitavatī pāyājjagatpārvatī || 31||

इति श्रीशङ्करीसङ्गीत् गोत्रोत्थानं नाम प्रथमः पटलः ॥ १॥

iti śrīśaṅkarīsaṅgīt gotrotthānaṃ nāma prathamaḥ paṭalaḥ || 1||

ततः समाहृत्य शुभात्मकानि द्रव्याणि रत्नासनसंस्थितां ताम् ।पुराङ्गनाभिः सह शैलजाया निर्मज्जयामास यथाभिलाषम् ॥ ३२॥

tataḥ samāhṛtya śubhātmakāni dravyāṇi ratnāsanasaṃsthitāṃ tām |purāṅganābhiḥ saha śailajāyā nirmajjayāmāsa yathābhilāṣam || 32||

पद्मालया किञ्च पुलोमजेयं श्रेयःस्तुतिः किञ्च हिमालयस्य ।शरीरिणीं तामवलोक्य सर्वा नगादिनो विस्मयमापुरीषत् ॥ ३३॥

padmālayā kiñca pulomajeyaṃ śreyaḥstutiḥ kiñca himālayasya |śarīriṇīṃ tāmavalokya sarvā nagādino vismayamāpurīṣat || 33||

नेत्राम्बुभिस्तत्पुरसुन्दरीणां चितं तदन्नं (तदङ्गं ?) क्रमशः पतद्भिः ।आक्षेपसूत्रेण विनाऽपि मालामिन्दीवराणां रचितां बिभर्ति ॥ ३४॥

netrāmbubhistatpurasundarīṇāṃ citaṃ tadannaṃ (tadaṅgaṃ ?) kramaśaḥ patadbhiḥ |ākṣepasūtreṇa vinā'pi mālāmindīvarāṇāṃ racitāṃ bibharti || 34||

मुक्त्वा हि विद्वेषि सुधाकरस्य सरोरुहं काव्यविदो वदन्ति ।मुखेन्दुमालोकयतां हि तस्या जहुर्द्दॄगङ्गानि निमीलनानि ॥ ३५॥

muktvā hi vidveṣi sudhākarasya saroruhaṃ kāvyavido vadanti |mukhendumālokayatāṃ hi tasyā jahurddṝgaṅgāni nimīlanāni || 35||

यस्या वैभवलेशमात्रकथने वेदाः परं कुण्ठिताब्रह्माद्या यदनुग्रहप्रणयिन दौवारिकत्वं गताः ।पित्रोः प्राज्यमुपार्जितोग्रतपनात् पूर्णं विघातुं फलंभक्ताधोनतया तया बहुविधा लीलास्ततश्चक्रिरे ॥ ३६॥

yasyā vaibhavaleśamātrakathane vedāḥ paraṃ kuṇṭhitābrahmādyā yadanugrahapraṇayina dauvārikatvaṃ gatāḥ |pitroḥ prājyamupārjitogratapanāt pūrṇaṃ vighātuṃ phalaṃbhaktādhonatayā tayā bahuvidhā līlāstataścakrire || 36||

मत्तकरीन्द्रसुमन्दगता दरदोलितसुन्दरवासाः ।गायति चामितकण्ठगुणं पिककण्ठविकुण्ठनभाषा ॥ १॥ ३७॥

mattakarīndrasumandagatā daradolitasundaravāsāḥ |gāyati cāmitakaṇṭhaguṇaṃ pikakaṇṭhavikuṇṭhanabhāṣā || 1|| 37||

हिमगिरिराजसुता ललिता नृत्यति नववनितालियुता ॥ ध्रुवम्॥चञ्चलनूपुरमञ्जुलशिञ्जितगञ्जितहंससमाजा ।अञ्जनगञ्जनखञ्जनगवविखर्वणनयनसरोजा ॥ २॥ ३८॥

himagirirājasutā lalitā nṛtyati navavanitāliyutā || dhruvam||cañcalanūpuramañjulaśiñjitagañjitahaṃsasamājā |añjanagañjanakhañjanagavavikharvaṇanayanasarojā || 2|| 38||

मन्दगलच्छ्रमवारिलवादरविलुलितललितशरीरा ।प्रातरिवानिलकम्पितकल्पलतापरिगलिततुषारा ॥ ३॥ ३९॥

mandagalacchramavārilavādaravilulitalalitaśarīrā |prātarivānilakampitakalpalatāparigalitatuṣārā || 3|| 39||

चारुसखीगणमध्यगता रुचिरोचितभुवनविताना ।तारापटलविमण्डलिता शशिलेखा हर्षविधाना ॥ ४॥ ४०॥

cārusakhīgaṇamadhyagatā rucirocitabhuvanavitānā |tārāpaṭalavimaṇḍalitā śaśilekhā harṣavidhānā || 4|| 40||

वादयते मृदुवेणुवरञ्जननी विनिहितनवनीतम् ।अत्ति ददाति सखीवदनाब्जे चार्द्धमधुररसपूतम् ॥ ५॥ ४१॥

vādayate mṛduveṇuvarañjananī vinihitanavanītam |atti dadāti sakhīvadanābje cārddhamadhurarasapūtam || 5|| 41||

वर्णीतमेतदुमाचरितं ललितं सततं परिपूतम् ।श्रीजयनारायणकविना कुरुतामति जगतामतिशातम् ॥ ६॥ ४२॥

varṇītametadumācaritaṃ lalitaṃ satataṃ paripūtam |śrījayanārāyaṇakavinā kurutāmati jagatāmatiśātam || 6|| 42||

तां दृष्ट्वा हृष्टचेता हिमगिरिवनिता जन्मजन्मार्जितानांपुण्यानां पूर्णमाप्तं फलमिव सहसा नेत्रवारां वहन्तीम् ।नृत्यन्तीं प्राङ्गणान्ते स्मितरुचिरुचिरां पद्मजाद्यैरवेद्यांप्रोच्चैः प्रोवाच वाचोऽचलकुलतिलकं पूर्णकामा हिमाद्रिम् ॥ ४३॥

tāṃ dṛṣṭvā hṛṣṭacetā himagirivanitā janmajanmārjitānāṃpuṇyānāṃ pūrṇamāptaṃ phalamiva sahasā netravārāṃ vahantīm |nṛtyantīṃ prāṅgaṇānte smitarucirucirāṃ padmajādyairavedyāṃproccaiḥ provāca vāco'calakulatilakaṃ pūrṇakāmā himādrim || 43||

ताण्डवलोलसुलोहितकिरणपदाम्बुजविरचितभूषम् ।उदयशिखरितटमिव नवसमुदितदिनपतिविततविलासम् ॥ १॥ ४४॥

tāṇḍavalolasulohitakiraṇapadāmbujaviracitabhūṣam |udayaśikharitaṭamiva navasamuditadinapativitatavilāsam || 1|| 44||

पश्य ममाङ्गनमुमया शोभितमचल ! विचित्रमिदम् ॥ ध्रुवम्॥चारुचरणविनिवेशनलाञ्छनलाञ्छितमध्यविभागम् ।अविरलविकसितनिर्मलशतदलचितमिव शरदि तडागम् ॥ २॥ ४५॥

paśya mamāṅganamumayā śobhitamacala ! vicitramidam || dhruvam||cārucaraṇaviniveśanalāñchanalāñchitamadhyavibhāgam |aviralavikasitanirmalaśatadalacitamiva śaradi taḍāgam || 2|| 45||

काञ्चनपीतमयूखविकाशिततनुलतया समुपेतम् ।अम्बरमिव रुचिरं परिखेलितसुस्थिरचपलाजातम् ॥ ३॥ ४६॥

kāñcanapītamayūkhavikāśitatanulatayā samupetam |ambaramiva ruciraṃ parikhelitasusthiracapalājātam || 3|| 46||

स्फुरदभिराममरीचिचयाननमण्डलया कृतचारम् ।शशधरलेखावयवदिवापि मनोहरविहितविहारम् ॥ ४॥ ४७॥

sphuradabhirāmamarīcicayānanamaṇḍalayā kṛtacāram |śaśadharalekhāvayavadivāpi manoharavihitavihāram || 4|| 47||

श्रीजयनारायणकविना परिवर्णितमेतदुदारम् ।सततं श्रवणपुटेन निपीतं सुखयतु कोविदवारम् ॥ ५॥ ४८॥

śrījayanārāyaṇakavinā parivarṇitametadudāram |satataṃ śravaṇapuṭena nipītaṃ sukhayatu kovidavāram || 5|| 48||