अवलोकितेश्वरस्तोत्रम् १ Avalokiteshvara Stotram

ॐ नमोऽवलोकितेश्वराय ।देवमनुष्यासुरनुतचरणः प्रतिहतजन्मजरारुजमरणः ।लोकेश त्वं मामशरण्यं रक्ष कृपालो कुरु कारुण्यम् ॥ १॥

oṃ namo'valokiteśvarāya |devamanuṣyāsuranutacaraṇaḥ pratihatajanmajarārujamaraṇaḥ |lokeśa tvaṃ māmaśaraṇyaṃ rakṣa kṛpālo kuru kāruṇyam || 1||

संसारोदधिमध्यनिमग्नं क्लेशमहोर्मिसमाहितभग्नम् ।मामवधारय मा विरुवन्तं त्राहि महाकृप नौमि भवन्तम् ॥ २॥

saṃsārodadhimadhyanimagnaṃ kleśamahormisamāhitabhagnam |māmavadhāraya mā viruvantaṃ trāhi mahākṛpa naumi bhavantam || 2||

तृष्णातिमिरोपद्रुतनेत्रं मरणमहाभयविह्वलगात्रम् ।पालय भगवन्नवलोकय मां यावदवीचिं यामि न विषमाम् ॥ ३॥

tṛṣṇātimiropadrutanetraṃ maraṇamahābhayavihvalagātram |pālaya bhagavannavalokaya māṃ yāvadavīciṃ yāmi na viṣamām || 3||

कृतमन्यस्त्रीग्रहणमजस्रं हतमज्ञेयं प्राणिसहस्रम् ।नाथ मया कृतपापमशेषं नाशय संप्रति कायिकदोषम् ॥ ४॥

kṛtamanyastrīgrahaṇamajasraṃ hatamajñeyaṃ prāṇisahasram |nātha mayā kṛtapāpamaśeṣaṃ nāśaya saṃprati kāyikadoṣam || 4||

यज्जोवितसत्कारनिमित्तं लोकान् नित्यं भणितमसत्यम् ।तल्लोकेश्वर शमय समस्तं वाचिकनरकं चिरमभ्यस्तम् ॥ ५॥

yajjovitasatkāranimittaṃ lokān nityaṃ bhaṇitamasatyam |tallokeśvara śamaya samastaṃ vācikanarakaṃ ciramabhyastam || 5||

सत्त्वानामिह चिन्तितमहितं स्वयमनुमोदितमपि नरविहितम् ।अधुना तन्मम मानसपापं स्फोटय नाथ करोमि विलापम् ॥ ६॥

sattvānāmiha cintitamahitaṃ svayamanumoditamapi naravihitam |adhunā tanmama mānasapāpaṃ sphoṭaya nātha karomi vilāpam || 6||

देवमनुष्यासुरजातीनां तिर्यःनारकप्रेतगतीनाम् ।सत्त्वा ये निवसन्ति सदार्ता रक्षसि तानिति तव मयि वार्ता ॥ ७॥

devamanuṣyāsurajātīnāṃ tiryaḥnārakapretagatīnām |sattvā ye nivasanti sadārtā rakṣasi tāniti tava mayi vārtā || 7||

तेन ममोपरि सृज कारुण्यं वीक्ष्य शरीरगतं तारुण्यम् ।इति शृणु भगवन् भवति भणामि यावन्नरकं नैव विशामि ॥ ८॥

tena mamopari sṛja kāruṇyaṃ vīkṣya śarīragataṃ tāruṇyam |iti śṛṇu bhagavan bhavati bhaṇāmi yāvannarakaṃ naiva viśāmi || 8||

किं चोपेत्य करोषि परार्थं मुञ्चसि भगवन् मामकृतार्थम् ।अथवा प्रेक्ष्य कृपा तव पुण्यं जनयसि दृष्टं कथमविपन्नम् ॥ ९॥

kiṃ copetya karoṣi parārthaṃ muñcasi bhagavan māmakṛtārtham |athavā prekṣya kṛpā tava puṇyaṃ janayasi dṛṣṭaṃ kathamavipannam || 9||

स्मरणेनापि भवसि परितुष्टः क्षिपसि च कलुषं किमिति न दृष्टः ।यस्माद् भगवन् परहितदक्ष क्षेपं मा कुरु मामिह रक्ष ॥ १०॥

smaraṇenāpi bhavasi parituṣṭaḥ kṣipasi ca kaluṣaṃ kimiti na dṛṣṭaḥ |yasmād bhagavan parahitadakṣa kṣepaṃ mā kuru māmiha rakṣa || 10||

दन्तितुरङ्गमपुत्रकलत्रं राज्यमकण्टकवेश्मविचित्रम् ।अस्थिशिरोऽसृङ्मांसपर्यन्तं भवतार्थिभ्यो दत्तमनन्तम् ॥ ११॥

dantituraṅgamaputrakalatraṃ rājyamakaṇṭakaveśmavicitram |asthiśiro'sṛṅmāṃsaparyantaṃ bhavatārthibhyo dattamanantam || 11||

अञ्जनगुटिकापादुकसिद्धिः सिद्धौषधिमणिमन्त्रविशुद्धिः ।सिद्धयति यक्षस्त्रीपुरवेशः तुष्यसि यस्य त्वं लोकेश ॥ १२॥

añjanaguṭikāpādukasiddhiḥ siddhauṣadhimaṇimantraviśuddhiḥ |siddhayati yakṣastrīpuraveśaḥ tuṣyasi yasya tvaṃ lokeśa || 12||

ये करचरणविलोचनहीना विविधव्याधिमहाभयदीनाः ।ते त्वयि तुष्टे पुष्टशरीरा विलसन्त्यरुजो गुणगम्भीराः ॥ १३॥

ye karacaraṇavilocanahīnā vividhavyādhimahābhayadīnāḥ |te tvayi tuṣṭe puṣṭaśarīrā vilasantyarujo guṇagambhīrāḥ || 13||

गरलं व्याधिर्ग्रहडाकिन्यः शान्तिं यान्ति सदा योगिन्यः ।सरति न तस्य पुरो यमदूतः प्रोतो यस्य च त्वं जिनभूतः ॥ १४॥

garalaṃ vyādhirgrahaḍākinyaḥ śāntiṃ yānti sadā yoginyaḥ |sarati na tasya puro yamadūtaḥ proto yasya ca tvaṃ jinabhūtaḥ || 14||

इति लोकेश्वर किं क्रियमाणं मुञ्चसि भगवन् मामत्राणम् ।रौम्यहमनुदिनमुद्यतपाणिर्नाशय त्राससमाकुलवाणिः ॥ १५॥

iti lokeśvara kiṃ kriyamāṇaṃ muñcasi bhagavan māmatrāṇam |raumyahamanudinamudyatapāṇirnāśaya trāsasamākulavāṇiḥ || 15||

यद्विषयेन्द्रियचञ्चलमनसा कृतबहुपापं व्याकुलमनसा ।नीतं जन्म मयाऽस्मिन् सकलं जठरनिमित्तं भ्रमता विकलम् ॥ १६॥

yadviṣayendriyacañcalamanasā kṛtabahupāpaṃ vyākulamanasā |nītaṃ janma mayā'smin sakalaṃ jaṭharanimittaṃ bhramatā vikalam || 16||

तत्कुरु संप्रति मम लोकेश प्रणतो विविधाञ्जलिरहमेषः ।येनाभुक्त्वापायिकदोषं सुगतिं भवतो यामि न मोक्षम् ॥ १७॥

tatkuru saṃprati mama lokeśa praṇato vividhāñjalirahameṣaḥ |yenābhuktvāpāyikadoṣaṃ sugatiṃ bhavato yāmi na mokṣam || 17||

मोहद्वेषविनाशनहेतुस्त्वं संसारमहोदधिसेतुः ।पतितस्त्रस्तोत्थापितबाहुस्त्वं गुरुदुरितनिशाकरराहुः ॥ १८॥

mohadveṣavināśanahetustvaṃ saṃsāramahodadhisetuḥ |patitastrastotthāpitabāhustvaṃ guruduritaniśākararāhuḥ || 18||

देशितसुगतानुत्तरतत्त्वस्त्वं पालितबहुदुःखितसत्त्वः ।निर्जितदुर्जयमन्मथमारस्त्वं सन्तीर्णभवार्णवपारः ॥ १९॥

deśitasugatānuttaratattvastvaṃ pālitabahuduḥkhitasattvaḥ |nirjitadurjayamanmathamārastvaṃ santīrṇabhavārṇavapāraḥ || 19||

सकलालाननिकृन्तनदेहस्त्वं परिभावितजगतसुदेहः ।भगवन्ननुपमकरुणासिन्धुस्त्वं जनविदितोऽकारणबन्धुः ॥ २०॥

sakalālānanikṛntanadehastvaṃ paribhāvitajagatasudehaḥ |bhagavannanupamakaruṇāsindhustvaṃ janavidito'kāraṇabandhuḥ || 20||

लीलाविदलितकर्मविभङ्गस्त्वं परहितविषयव्यासङ्गः ।दिव्यध्यानसमाहितचित्तस्त्वं याचकसाधारणचित्तः ॥ २१॥

līlāvidalitakarmavibhaṅgastvaṃ parahitaviṣayavyāsaṅgaḥ |divyadhyānasamāhitacittastvaṃ yācakasādhāraṇacittaḥ || 21||

परमपकुर्वन्न्नपि करुणावान् मयि परितोषं न करोषि भवान् ।कथमिह मोहमहोरगदष्टं विषयशरीरमकुशलं भ्रष्टम् ॥ २२॥

paramapakurvannnapi karuṇāvān mayi paritoṣaṃ na karoṣi bhavān |kathamiha mohamahoragadaṣṭaṃ viṣayaśarīramakuśalaṃ bhraṣṭam || 22||

सकलजनार्थं प्रति या करुणा सा किं भवतो नियतस्फरणा ।येन न रक्षसि किल्विषवन्तं भवतः पुरतो मां विरुवन्तम् ॥ २३॥

sakalajanārthaṃ prati yā karuṇā sā kiṃ bhavato niyataspharaṇā |yena na rakṣasi kilviṣavantaṃ bhavataḥ purato māṃ viruvantam || 23||

नाथ कृपा ते व्योमविशाला सत्त्वेषु हि यथाम्बुदधारा ।स्थलजलनिम्नोन्नतबहुदेशे सरति निरन्तरमनिशमशेषे ॥ २४॥

nātha kṛpā te vyomaviśālā sattveṣu hi yathāmbudadhārā |sthalajalanimnonnatabahudeśe sarati nirantaramaniśamaśeṣe || 24||

इति भगवत्स्मरणाद्यत्पुण्यं मम तेनेदं जगदक्षुण्णम् ।लभतां श्रीपोतलकाचलवासं जनयतु सुन्दरविविधविलासम् ॥ २५॥

iti bhagavatsmaraṇādyatpuṇyaṃ mama tenedaṃ jagadakṣuṇṇam |labhatāṃ śrīpotalakācalavāsaṃ janayatu sundaravividhavilāsam || 25||

इति श्रीमदार्यावलोकितेश्वरभट्टारकस्य चरपतिपादविरचितं स्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥

iti śrīmadāryāvalokiteśvarabhaṭṭārakasya carapatipādaviracitaṃ stotraṃ sampūrṇam ||