लक्ष्मीसहस्रनामस्तोत्रम् १ Shri Lakshmi Sahasranamastotram 1

अस्य श्रीमहालक्ष्मीसहस्रनामस्तोत्रमहामन्त्रस्यश्रीमहाविष्णुर्भगवान् ऋषिः\, अनुष्टुप्छन्दः\,श्रीमहालक्ष्मीः देवता । श्रीं बीजम् ह्रीं शक्तिः\, ह्रैं कीलकम् ।श्रीमहालक्ष्मीप्रसादसिद्ध्यर्थे जपे विनियोगः ॥पद्मानने पद्मकरे सर्वलोकैकपूजिते ।सान्निध्यं कुरु मे चित्ते विष्णुवक्षःस्थलस्थिते ॥ १॥

asya śrīmahālakṣmīsahasranāmastotramahāmantrasyaśrīmahāviṣṇurbhagavān ṛṣiḥ\, anuṣṭupchandaḥ\,śrīmahālakṣmīḥ devatā | śrīṃ bījam hrīṃ śaktiḥ\, hraiṃ kīlakam |śrīmahālakṣmīprasādasiddhyarthe jape viniyogaḥ ||padmānane padmakare sarvalokaikapūjite |sānnidhyaṃ kuru me citte viṣṇuvakṣaḥsthalasthite || 1||

भगवद्दक्षिणे पार्श्वे श्रियं देवीमवस्थिताम् ।ईश्वरीं सर्वभूतानां जननीं सर्वदेहिनाम् ॥ २॥

bhagavaddakṣiṇe pārśve śriyaṃ devīmavasthitām |īśvarīṃ sarvabhūtānāṃ jananīṃ sarvadehinām || 2||

चारुस्मितां चारुदतीं चारुनेत्राननभ्रुवम् ।सुकपोलां सुकर्णाग्रन्यस्तमौक्तिककुण्डलाम् ॥ ३॥

cārusmitāṃ cārudatīṃ cārunetrānanabhruvam |sukapolāṃ sukarṇāgranyastamauktikakuṇḍalām || 3||

सुकेशां चारुबिम्बोष्ठीं रत्नतुङ्गघनस्तनीम् ।अलकाग्रैरलिनिभैरलङ्कृतमुखाम्बुजम् ॥ ४॥

sukeśāṃ cārubimboṣṭhīṃ ratnatuṅgaghanastanīm |alakāgrairalinibhairalaṅkṛtamukhāmbujam || 4||

लसत्कनकसङ्काशां पीनसुन्दरकन्धराम् ।निष्ककण्ठीं स्तनालम्बिमुक्ताहारविराजिताम् ॥ ५॥

lasatkanakasaṅkāśāṃ pīnasundarakandharām |niṣkakaṇṭhīṃ stanālambimuktāhāravirājitām || 5||

नीलकुन्तलमध्यस्थमाणिक्यमकुटोज्ज्वलाम् ।शुक्लमाल्याम्बरधरां तप्तहाटकवर्णिनीम् ॥ ६॥

nīlakuntalamadhyasthamāṇikyamakuṭojjvalām |śuklamālyāmbaradharāṃ taptahāṭakavarṇinīm || 6||

अनन्यसुलभैस्तैस्तैर्गुणैः सौम्यमुखैर्निजैः ।अनुरूपानवद्याङ्गीं हरेर्नित्यानपायिनीम् ॥ ७॥

ananyasulabhaistaistairguṇaiḥ saumyamukhairnijaiḥ |anurūpānavadyāṅgīṃ harernityānapāyinīm || 7||

श्रीर्वासुदेवमहिषी पुम्प्रधानेश्वरेश्वरी ।अचिन्त्यानन्तविभवा भावाभावविभाविनी ॥ १॥

śrīrvāsudevamahiṣī pumpradhāneśvareśvarī |acintyānantavibhavā bhāvābhāvavibhāvinī || 1||

अहम्भावात्मिका पद्मा शान्तानन्तचिदात्मिका ।ब्रह्मभावं गता त्यक्तभेदा सर्वजगन्मयी ॥ २॥

ahambhāvātmikā padmā śāntānantacidātmikā |brahmabhāvaṃ gatā tyaktabhedā sarvajaganmayī || 2||

षाड्गुण्यपूर्णा त्रय्यन्तरूपात्मानपगामिनी ।एकयोग्याऽशून्यभावाकृतिस्तेजः प्रभाविनी ॥ ३॥

ṣāḍguṇyapūrṇā trayyantarūpātmānapagāminī |ekayogyā'śūnyabhāvākṛtistejaḥ prabhāvinī || 3||

भाव्यभावकभावात्मभाव्या कामधुगाऽऽत्मभूः ।भावाभावमयी दिव्या भेद्यभेदकभावनी ॥ ४॥

bhāvyabhāvakabhāvātmabhāvyā kāmadhugā''tmabhūḥ |bhāvābhāvamayī divyā bhedyabhedakabhāvanī || 4||

जगत्कुटुम्बिन्यखिलाधारा कामविजृम्भिणी ।पञ्चकृत्यकरी पञ्चशक्तिमय्यात्मवल्लभा ॥ ५॥

jagatkuṭumbinyakhilādhārā kāmavijṛmbhiṇī |pañcakṛtyakarī pañcaśaktimayyātmavallabhā || 5||

भावाभावानुगा सर्वसम्मताऽऽत्मोपगूहिनी ।अपृथक्चारिणी सौम्या सौम्यरूपव्यवस्थिता ॥ ६॥

bhāvābhāvānugā sarvasammatā''tmopagūhinī |apṛthakcāriṇī saumyā saumyarūpavyavasthitā || 6||

आद्यन्तरहिता देवी भवभाव्यस्वरूपिणी ।महाविभूतिः समतां गता ज्योतिर्गणेश्वरी ॥ ७॥

ādyantarahitā devī bhavabhāvyasvarūpiṇī |mahāvibhūtiḥ samatāṃ gatā jyotirgaṇeśvarī || 7||

स्वातन्त्र्यरूपा देवोरःस्थिता तद्धर्मधर्मिणी ।सर्वभूतेश्वरी सर्वभूतमाताऽऽत्ममोहिनी ॥ ९॥

svātantryarūpā devoraḥsthitā taddharmadharmiṇī |sarvabhūteśvarī sarvabhūtamātā''tmamohinī || 9||

सर्वाङ्गसुन्दरी सर्वव्यापिनी प्राप्तयोगिनी ।विमुक्तिदायिनी भक्तिगम्या संसारतारिणी ॥ १०॥

sarvāṅgasundarī sarvavyāpinī prāptayoginī |vimuktidāyinī bhaktigamyā saṃsāratāriṇī || 10||

धर्मार्थसाधिनी व्योमनिलया व्योमविग्रहा ।पञ्चव्योमपदी रक्षव्यावृतिः प्राप्यपूरिणी ॥ ११॥

dharmārthasādhinī vyomanilayā vyomavigrahā |pañcavyomapadī rakṣavyāvṛtiḥ prāpyapūriṇī || 11||

आनन्दरूपा सर्वाप्तिशालिनी शक्तिनायिका ।हिरण्यवर्णा हैरण्यप्राकारा हेममालिनी ॥ १२॥

ānandarūpā sarvāptiśālinī śaktināyikā |hiraṇyavarṇā hairaṇyaprākārā hemamālinī || 12||

प्रत्नरत्ना भद्रपीठा वेशिनी रजतस्रजा ।स्वाज्ञाकार्यमरा नित्या सुरभिर्व्योमचारिणी ॥ १३॥

pratnaratnā bhadrapīṭhā veśinī rajatasrajā |svājñākāryamarā nityā surabhirvyomacāriṇī || 13||

योगक्षेमवहा सर्वसुलभेच्छाक्रियात्मिका ।करुणाग्रानतमुखी कमलाक्षी शशिप्रभा ॥ १४॥

yogakṣemavahā sarvasulabhecchākriyātmikā |karuṇāgrānatamukhī kamalākṣī śaśiprabhā || 14||

कल्याणदायिनी कल्या कलिकल्मषनाशिनी ।प्रज्ञापरिमिताऽऽत्मानुरूपा सत्योपयाचिता ॥ १५॥

kalyāṇadāyinī kalyā kalikalmaṣanāśinī |prajñāparimitā''tmānurūpā satyopayācitā || 15||

मनोज्ञेया ज्ञानगम्या नित्यमुक्तात्मसेविनी ।कर्तृशक्तिः सुगहना भोक्तृशक्तिर्गुणप्रिया ॥ १६॥

manojñeyā jñānagamyā nityamuktātmasevinī |kartṛśaktiḥ sugahanā bhoktṛśaktirguṇapriyā || 16||

ज्ञानशक्तिरनौपम्या निर्विकल्पा निरामया ।अकलङ्काऽमृताधारा महाशक्तिर्विकासिनी ॥ १७॥

jñānaśaktiranaupamyā nirvikalpā nirāmayā |akalaṅkā'mṛtādhārā mahāśaktirvikāsinī || 17||

महामाया महानन्दा निःसङ्कल्पा निरामया ।एकस्वरूपा त्रिविधा सङ्ख्यातीता निरञ्जना ॥ १८॥

mahāmāyā mahānandā niḥsaṅkalpā nirāmayā |ekasvarūpā trividhā saṅkhyātītā nirañjanā || 18||

आत्मसत्ता नित्यशुचिः परशक्तिः सुखोचिता ।नित्यशान्ता निस्तरङ्गा निर्भिन्ना सर्वभेदिनी ॥ १९॥

ātmasattā nityaśuciḥ paraśaktiḥ sukhocitā |nityaśāntā nistaraṅgā nirbhinnā sarvabhedinī || 19||

असङ्कीर्णाऽविधेयात्मा निषेव्या सर्वपालिनी ।निष्कामना सर्वरसाऽभेद्या सर्वार्थ साधिनी ॥ २०॥

asaṅkīrṇā'vidheyātmā niṣevyā sarvapālinī |niṣkāmanā sarvarasā'bhedyā sarvārtha sādhinī || 20||

अनिर्देश्याऽपरिमिता निर्विकारा त्रिलक्षणा ।भयङ्करी सिद्धिरूपाऽव्यक्ता सदसदाकृतिः ॥ २१॥

anirdeśyā'parimitā nirvikārā trilakṣaṇā |bhayaṅkarī siddhirūpā'vyaktā sadasadākṛtiḥ || 21||

अप्रतर्क्याऽप्रतिहता नियन्त्री यन्त्रवाहिनी ।हार्दमूर्तिर्महामूर्तिः अव्यक्ता विश्वगोपिनी ॥ २२॥

apratarkyā'pratihatā niyantrī yantravāhinī |hārdamūrtirmahāmūrtiḥ avyaktā viśvagopinī || 22||

वर्धमानाऽनवद्याङ्गी निरवद्या त्रिवर्गदा ।अप्रमेयाऽक्रिया सूक्ष्मा परनिर्वाणदायिनी ॥ २३॥

vardhamānā'navadyāṅgī niravadyā trivargadā |aprameyā'kriyā sūkṣmā paranirvāṇadāyinī || 23||

अविगीता तन्त्रसिद्धा योगसिद्धाऽमरेश्वरी ।विश्वसूतिस्तर्पयन्ती नित्यतृत्पा महौषधिः ॥ २४॥

avigītā tantrasiddhā yogasiddhā'mareśvarī |viśvasūtistarpayantī nityatṛtpā mahauṣadhiḥ || 24||

शब्दाह्वया शब्दसहा कृतज्ञा कृतलक्षणा ।त्रिवर्तिनी त्रिलोकस्था भूर्भुवःस्वरयोनिजा ॥ २५॥

śabdāhvayā śabdasahā kṛtajñā kṛtalakṣaṇā |trivartinī trilokasthā bhūrbhuvaḥsvarayonijā || 25||

अग्राह्याऽग्राहिकाऽनन्ताह्वया सर्वातिशायिनी ।व्योमपद्मा कृतधुरा पूर्णकामा महेश्वरी ॥ २६॥

agrāhyā'grāhikā'nantāhvayā sarvātiśāyinī |vyomapadmā kṛtadhurā pūrṇakāmā maheśvarī || 26||

सुवाच्या वाचिका सत्यकथना सर्वपालिनी ।लक्ष्यमाणा लक्षयन्ती जगज्ज्येष्ठा शुभावहा ॥ २७॥

suvācyā vācikā satyakathanā sarvapālinī |lakṣyamāṇā lakṣayantī jagajjyeṣṭhā śubhāvahā || 27||

जगत्प्रतिष्ठा भुवनभर्त्री गूढप्रभावती ।क्रियायोगात्मिका मूर्तिः हृदब्जस्था महाक्रमा ॥ २८॥

jagatpratiṣṭhā bhuvanabhartrī gūḍhaprabhāvatī |kriyāyogātmikā mūrtiḥ hṛdabjasthā mahākramā || 28||

परमद्यौः प्रथमजा परमाप्ता जगन्निधिः ।आत्मानपायिनी तुल्यस्वरूपा समलक्षणा ॥ २९॥

paramadyauḥ prathamajā paramāptā jagannidhiḥ |ātmānapāyinī tulyasvarūpā samalakṣaṇā || 29||

तुल्यवृत्ता समवया मोदमाना खगध्वजा ।प्रियचेष्टा तुल्यशीला वरदा कामरूपिणी ॥ ३०॥

tulyavṛttā samavayā modamānā khagadhvajā |priyaceṣṭā tulyaśīlā varadā kāmarūpiṇī || 30||

समग्रलक्षणाऽनन्ता तुल्यभूतिः सनातनी ।महर्द्धिः सत्यसङ्कल्पा बह्वृचा परमेश्वरी ॥ ३१॥

samagralakṣaṇā'nantā tulyabhūtiḥ sanātanī |maharddhiḥ satyasaṅkalpā bahvṛcā parameśvarī || 31||

जगन्माता सूत्रवती भूतधात्री यशस्विनी ।महाभिलाषा सावित्री प्रधाना सर्वभासिनी ॥ ३२॥

jaganmātā sūtravatī bhūtadhātrī yaśasvinī |mahābhilāṣā sāvitrī pradhānā sarvabhāsinī || 32||

नानावपुर्बहुभिदा सर्वज्ञा पुण्यकीर्तना ।भूताश्रया हृषीकेश्वर्यशोका वाजिवाहिका ॥ ३३॥

nānāvapurbahubhidā sarvajñā puṇyakīrtanā |bhūtāśrayā hṛṣīkeśvaryaśokā vājivāhikā || 33||

ब्रह्मात्मिका पुण्यजनिः सत्यकामा समाधिभूः ।हिरण्यगर्भा गम्भीरा गोधूलिः कमलासना ॥ ३४॥

brahmātmikā puṇyajaniḥ satyakāmā samādhibhūḥ |hiraṇyagarbhā gambhīrā godhūliḥ kamalāsanā || 34||

जितक्रोधा कुमुदिनी वैजयन्ती मनोजवा ।धनलक्ष्मीः स्वस्तिकरी राज्यलक्ष्मीर्महासती ॥ ३५॥

jitakrodhā kumudinī vaijayantī manojavā |dhanalakṣmīḥ svastikarī rājyalakṣmīrmahāsatī || 35||

जयलक्ष्मीर्महागोष्ठी मघोनी माधवप्रिया ।पद्मगर्भा वेदवती विविक्ता परमेष्ठिनी ॥ ३६॥

jayalakṣmīrmahāgoṣṭhī maghonī mādhavapriyā |padmagarbhā vedavatī viviktā parameṣṭhinī || 36||

सुवर्णबिन्दुर्महती महायोगिप्रियाऽनघा ।पद्मे स्थिता वेदमयी कुमुदा जयवाहिनी ॥ ३७॥

suvarṇabindurmahatī mahāyogipriyā'naghā |padme sthitā vedamayī kumudā jayavāhinī || 37||

संहतिर्निर्मिता ज्योतिः नियतिर्विविधोत्सवा ।रुद्रवन्द्या सिन्धुमती वेदमाता मधुव्रता ॥ ३८॥

saṃhatirnirmitā jyotiḥ niyatirvividhotsavā |rudravandyā sindhumatī vedamātā madhuvratā || 38||

विश्वम्भरा हैमवती समुद्रेच्छाविहारिणी ।अनुकूला यज्ञवती शतकोटिः सुपेशला ॥ ३९॥

viśvambharā haimavatī samudrecchāvihāriṇī |anukūlā yajñavatī śatakoṭiḥ supeśalā || 39||

धर्मोदया धर्मसेव्या सुकुमारी सभावती ।भीमा ब्रह्मस्तुता मध्यप्रभा देवर्षिवन्दिता ॥ ४०॥

dharmodayā dharmasevyā sukumārī sabhāvatī |bhīmā brahmastutā madhyaprabhā devarṣivanditā || 40||

देवभोग्या महाभागा प्रतिज्ञापूर्णशेवधिः ।सुवर्णरुचिरप्रख्या भोगिनी भोगदायिनी ॥ ४१॥

devabhogyā mahābhāgā pratijñāpūrṇaśevadhiḥ |suvarṇaruciraprakhyā bhoginī bhogadāyinī || 41||

वसुप्रदोत्तमवधूः गायत्री कमलोद्भवा ।विद्वत्प्रिया पद्मचिह्ना वरिष्ठा कमलेक्षणा ॥ ४२॥

vasupradottamavadhūḥ gāyatrī kamalodbhavā |vidvatpriyā padmacihnā variṣṭhā kamalekṣaṇā || 42||

पद्मप्रिया सुप्रसन्ना प्रमोदा प्रियपार्श्वगा ।विश्वभूषा कान्तिमती कृष्णा वीणारवोत्सुका ॥ ४३॥

padmapriyā suprasannā pramodā priyapārśvagā |viśvabhūṣā kāntimatī kṛṣṇā vīṇāravotsukā || 43||

रोचिष्करी स्वप्रकाशा शोभमानविहङ्गमा ।देवाङ्कस्था परिणतिः कामवत्सा महामतिः ॥ ४४॥

rociṣkarī svaprakāśā śobhamānavihaṅgamā |devāṅkasthā pariṇatiḥ kāmavatsā mahāmatiḥ || 44||

इल्वलोत्पलनाभाऽधिशमनी वरवर्णिनी ।स्वनिष्ठा पद्मनिलया सद्गतिः पद्मगन्धिनी ॥ ४५॥

ilvalotpalanābhā'dhiśamanī varavarṇinī |svaniṣṭhā padmanilayā sadgatiḥ padmagandhinī || 45||

पद्मवर्णा कामयोनिः चण्डिका चारुकोपना ।रतिस्नुषा पद्मधरा पूज्या त्रैलोक्यमोहिनी ॥ ४६॥

padmavarṇā kāmayoniḥ caṇḍikā cārukopanā |ratisnuṣā padmadharā pūjyā trailokyamohinī || 46||

नित्यकन्या बिन्दुमालिन्यक्षया सर्वमातृका ।गन्धात्मिका सुरसिका दीप्तमूर्तिः सुमध्यमा ॥ ४७॥

nityakanyā bindumālinyakṣayā sarvamātṛkā |gandhātmikā surasikā dīptamūrtiḥ sumadhyamā || 47||

पृथुश्रोणी सौम्यमुखी सुभगा विष्टरश्रुतिः ।स्मितानना चारुदती निम्ननाभिर्महास्तनी ॥ ४८॥

pṛthuśroṇī saumyamukhī subhagā viṣṭaraśrutiḥ |smitānanā cārudatī nimnanābhirmahāstanī || 48||

स्निग्धवेणी भगवती सुकान्ता वामलोचना ।पल्लवाङ्घ्रिः पद्ममनाः पद्मबोधा महाप्सराः ॥ ४९॥

snigdhaveṇī bhagavatī sukāntā vāmalocanā |pallavāṅghriḥ padmamanāḥ padmabodhā mahāpsarāḥ || 49||

विद्वत्प्रिया चारुहासा शुभदृष्टिः ककुद्मिनी ।कम्बुग्रीवा सुजघना रक्तपाणिर्मनोरमा ॥ ५०॥

vidvatpriyā cāruhāsā śubhadṛṣṭiḥ kakudminī |kambugrīvā sujaghanā raktapāṇirmanoramā || 50||

पद्मिनी मन्दगमना चतुर्दंष्ट्रा चतुर्भुजा ।शुभरेखा विलासभ्रूः शुकवाणी कलावती ॥ ५१॥

padminī mandagamanā caturdaṃṣṭrā caturbhujā |śubharekhā vilāsabhrūḥ śukavāṇī kalāvatī || 51||

ऋजुनासा कलरवा वरारोहा तलोदरी ।सन्ध्या बिम्बाधरा पूर्वभाषिणी स्त्रीसमाह्वया ॥ ५२॥

ṛjunāsā kalaravā varārohā talodarī |sandhyā bimbādharā pūrvabhāṣiṇī strīsamāhvayā || 52||

इक्षुचापा सुमशरा दिव्यभूषा मनोहरा ।वासवी पाण्डरच्छत्रा करभोरुस्तिलोत्तमा ॥ ५३॥

ikṣucāpā sumaśarā divyabhūṣā manoharā |vāsavī pāṇḍaracchatrā karabhorustilottamā || 53||

सीमन्तिनी प्राणशक्तिः विभीषण्यसुधारिणी ।भद्रा जयावहा चन्द्रवदना कुटिलालका ॥ ५४॥

sīmantinī prāṇaśaktiḥ vibhīṣaṇyasudhāriṇī |bhadrā jayāvahā candravadanā kuṭilālakā || 54||

चित्राम्बरा चित्रगन्धा रत्नमौलिसमुज्ज्वला ।दिव्यायुधा दिव्यमाल्या विशाखा चित्रवाहना ॥ ५५॥

citrāmbarā citragandhā ratnamaulisamujjvalā |divyāyudhā divyamālyā viśākhā citravāhanā || 55||

अम्बिका सिन्धुतनया सुश्रेणिः सुमहासना ।सामप्रिया नम्रिताङ्गी सर्वसेव्या वराङ्गना ॥ ५६॥

ambikā sindhutanayā suśreṇiḥ sumahāsanā |sāmapriyā namritāṅgī sarvasevyā varāṅganā || 56||

गन्धद्वारा दुराधर्षा नित्यपुष्टा करीषिणी ।देवजुष्टाऽऽदित्यवर्णा दिव्यगन्धा सुहृत्तमा ॥ ५७॥

gandhadvārā durādharṣā nityapuṣṭā karīṣiṇī |devajuṣṭā''dityavarṇā divyagandhā suhṛttamā || 57||

अनन्तरूपाऽनन्तस्था सर्वदानन्तसङ्गमा ।यज्ञाशिनी महावृष्टिः सर्वपूज्या वषट्क्रिया ॥ ५८॥

anantarūpā'nantasthā sarvadānantasaṅgamā |yajñāśinī mahāvṛṣṭiḥ sarvapūjyā vaṣaṭkriyā || 58||

योगप्रिया वियन्नाभिः अनन्तश्रीरतीन्द्रिया ।योगिसेव्या सत्यरता योगमाया पुरातनी ॥ ५९॥

yogapriyā viyannābhiḥ anantaśrīratīndriyā |yogisevyā satyaratā yogamāyā purātanī || 59||

सर्वेश्वरी सुतरणिः शरण्या धर्मदेवता ।सुतरा संवृतज्योतिः योगिनी योगसिद्धिदा ॥ ६०॥

sarveśvarī sutaraṇiḥ śaraṇyā dharmadevatā |sutarā saṃvṛtajyotiḥ yoginī yogasiddhidā || 60||

सृष्टिशक्तिर्द्योतमाना भूता मङ्गलदेवता ।संहारशक्तिः प्रबला निरुपाधिः परावरा ॥ ६१॥

sṛṣṭiśaktirdyotamānā bhūtā maṅgaladevatā |saṃhāraśaktiḥ prabalā nirupādhiḥ parāvarā || 61||

उत्तारिणी तारयन्ती शाश्वती समितिञ्जया ।महाश्रीरजहत्कीर्तिः योगश्रीः सिद्धिसाधनी ॥ ६२॥

uttāriṇī tārayantī śāśvatī samitiñjayā |mahāśrīrajahatkīrtiḥ yogaśrīḥ siddhisādhanī || 62||

पुण्यश्रीः पुण्यनिलया ब्रह्मश्रीर्ब्राह्मणप्रिया ।राजश्री राजकलिता फलश्रीः स्वर्गदायिनी ॥ ६३॥

puṇyaśrīḥ puṇyanilayā brahmaśrīrbrāhmaṇapriyā |rājaśrī rājakalitā phalaśrīḥ svargadāyinī || 63||

देवश्रीरद्भुतकथा वेदश्रीः श्रुतिमार्गिणी ।तमोऽपहाऽव्ययनिधिः लक्षणा हृदयङ्गमा ॥ ९४॥

devaśrīradbhutakathā vedaśrīḥ śrutimārgiṇī |tamo'pahā'vyayanidhiḥ lakṣaṇā hṛdayaṅgamā || 94||

मृतसञ्जीविनी शुभ्रा चन्द्रिका सर्वतोमुखी ।सर्वोत्तमा मित्रविन्दा मैथिली प्रियदर्शना ॥ ६५॥

mṛtasañjīvinī śubhrā candrikā sarvatomukhī |sarvottamā mitravindā maithilī priyadarśanā || 65||

सत्यभामा वेदवेद्या सीता प्रणतपोषिणी ।मूलप्रकृतिरीशाना शिवदा दीप्रदीपिनी ॥ ६६॥

satyabhāmā vedavedyā sītā praṇatapoṣiṇī |mūlaprakṛtirīśānā śivadā dīpradīpinī || 66||

अभिप्रिया स्वैरवृत्तिः रुक्मिणी सर्वसाक्षिणी ।गान्धारिणी परगतिः तत्त्वगर्भा भवाभवा ॥ ६७॥

abhipriyā svairavṛttiḥ rukmiṇī sarvasākṣiṇī |gāndhāriṇī paragatiḥ tattvagarbhā bhavābhavā || 67||

अन्तर्वृत्तिर्महारुद्रा विष्णुदुर्गा महाबला ।मदयन्ती लोकधारिण्यदृश्या सर्वनिष्कृतिः ॥ ६८॥

antarvṛttirmahārudrā viṣṇudurgā mahābalā |madayantī lokadhāriṇyadṛśyā sarvaniṣkṛtiḥ || 68||

देवसेनाऽऽत्मबलदा वसुधा मुख्यमातृका ।क्षीरधारा घृतमयी जुह्वती यज्ञदक्षिणा ॥ ६९॥

devasenā''tmabaladā vasudhā mukhyamātṛkā |kṣīradhārā ghṛtamayī juhvatī yajñadakṣiṇā || 69||

योगनिद्रा योगरता ब्रह्मचर्या दुरत्यया ।सिंहपिञ्छा महादुर्गा जयन्ती खड्गधारिणी ॥ ७०॥

yoganidrā yogaratā brahmacaryā duratyayā |siṃhapiñchā mahādurgā jayantī khaḍgadhāriṇī || 70||

सर्वार्तिनाशिनी हृष्ट सर्वेच्छापरिपूरिका ।आर्या यशोदा वसुदा धर्मकामार्थमोक्षदा ॥ ७१॥

sarvārtināśinī hṛṣṭa sarvecchāparipūrikā |āryā yaśodā vasudā dharmakāmārthamokṣadā || 71||

त्रिशूलिनी पद्मचिह्ना महाकालीन्दुमालिनी ।एकवीरा भद्रकाली स्वानन्दिन्युल्लसद्गदा ॥ ७२॥

triśūlinī padmacihnā mahākālīndumālinī |ekavīrā bhadrakālī svānandinyullasadgadā || 72||

नारायणी जगत्पूरिण्युर्वरा द्रुहिणप्रसूः ।यज्ञकामा लेलिहाना तीर्थकर्युग्रविक्रमा ॥ ७३॥

nārāyaṇī jagatpūriṇyurvarā druhiṇaprasūḥ |yajñakāmā lelihānā tīrthakaryugravikramā || 73||

गरुत्मदुदयाऽत्युग्रा वाराही मातृभाशिणी ।अश्वक्रान्ता रथक्रान्ता विष्णुक्रान्तोरुचारिणी ॥ ७४॥

garutmadudayā'tyugrā vārāhī mātṛbhāśiṇī |aśvakrāntā rathakrāntā viṣṇukrāntorucāriṇī || 74||

वैरोचनी नारसिंही जीमूता शुभदेक्षणा ।दीक्षाविदा विश्वशक्तिः बीजशक्तिः सुदर्शनी ॥ ७५॥

vairocanī nārasiṃhī jīmūtā śubhadekṣaṇā |dīkṣāvidā viśvaśaktiḥ bījaśaktiḥ sudarśanī || 75||

प्रतीता जगती वन्यधारिणी कलिनाशिनी ।अयोध्याऽच्छिन्नसन्ताना महारत्ना सुखावहा ॥ ७६॥

pratītā jagatī vanyadhāriṇī kalināśinī |ayodhyā'cchinnasantānā mahāratnā sukhāvahā || 76||

राजवत्यप्रतिभया विनयित्री महाशना ।अमृतस्यन्दिनी सीमा यज्ञगर्भा समेक्षणा ॥ ७७॥

rājavatyapratibhayā vinayitrī mahāśanā |amṛtasyandinī sīmā yajñagarbhā samekṣaṇā || 77||

आकूतिऋग्यजुस्सामघोषाऽऽरामवनोत्सुका ।सोमपा माधवी नित्यकल्याणी कमलार्चिता ॥ ७८॥

ākūtiṛgyajussāmaghoṣā''rāmavanotsukā |somapā mādhavī nityakalyāṇī kamalārcitā || 78||

योगारूढा स्वार्थजुष्टा वह्निवर्णा जितासुरा ।यज्ञविद्या गुह्यविद्याऽध्यात्मविद्या कृतागमा ॥ ७९॥

yogārūḍhā svārthajuṣṭā vahnivarṇā jitāsurā |yajñavidyā guhyavidyā'dhyātmavidyā kṛtāgamā || 79||

आप्यायनी कलातीता सुमित्रा परभक्तिदा ।काङ्क्षमाणा महामाया कोलकामाऽमरावती ॥ ८०॥

āpyāyanī kalātītā sumitrā parabhaktidā |kāṅkṣamāṇā mahāmāyā kolakāmā'marāvatī || 80||

सुवीर्या दुःस्वप्नहरा देवकी वसुदेवता ।सौदामिनी मेघरथा दैत्यदानवमर्दिनी ॥ ८१॥

suvīryā duḥsvapnaharā devakī vasudevatā |saudāminī megharathā daityadānavamardinī || 81||

श्रेयस्करी चित्रलीलैकाकिनी रत्नपादुका ।मनस्यमाना तुलसी रोगनाशिन्युरुप्रदा ॥ ८२॥

śreyaskarī citralīlaikākinī ratnapādukā |manasyamānā tulasī roganāśinyurupradā || 82||

तेजस्विनी सुखज्वाला मन्दरेखाऽमृताशिनी ।ब्रह्मिष्ठा वह्निशमनी जुषमाणा गुणात्यया ॥ ८३॥

tejasvinī sukhajvālā mandarekhā'mṛtāśinī |brahmiṣṭhā vahniśamanī juṣamāṇā guṇātyayā || 83||

कादम्बरी ब्रह्मरता विधात्र्युज्ज्वलहस्तिका ।अक्षेभ्या सर्वतोभद्रा वयस्या स्वस्तिदक्षिणा ॥ ८४॥

kādambarī brahmaratā vidhātryujjvalahastikā |akṣebhyā sarvatobhadrā vayasyā svastidakṣiṇā || 84||

सहस्रास्या ज्ञानमाता वैश्वानर्यक्षवर्तिनी ।प्रत्यग्वरा वारणवत्यनसूया दुरासदा ॥ ८५॥

sahasrāsyā jñānamātā vaiśvānaryakṣavartinī |pratyagvarā vāraṇavatyanasūyā durāsadā || 85||

अरुन्धती कुण्डलिनी भव्या दुर्गतिनाशिनी ।मृत्युञ्जया त्रासहरी निर्भया शत्रुसूदिनी ॥ ८६॥

arundhatī kuṇḍalinī bhavyā durgatināśinī |mṛtyuñjayā trāsaharī nirbhayā śatrusūdinī || 86||

एकाक्षरा सत्पुरन्ध्री सुरपक्षा सुरातुला ।सकृद्विभाता सर्वार्तिसमुद्रपरिशोषिणी ॥ ८७॥

ekākṣarā satpurandhrī surapakṣā surātulā |sakṛdvibhātā sarvārtisamudrapariśoṣiṇī || 87||

बिल्वप्रियाऽवनी चक्रहृदया कम्बुतीर्थगा ।सर्वमन्त्रात्मिका विद्युत्सुवर्णा सर्वरञ्जिनी ॥ ८८॥

bilvapriyā'vanī cakrahṛdayā kambutīrthagā |sarvamantrātmikā vidyutsuvarṇā sarvarañjinī || 88||

ध्वजछत्राश्रया भूतिर्वैष्णवी सद्गुणोज्ज्वला ।सुषेणा लोकविदिता कामसूर्जगदादिभूः ॥ ८९॥

dhvajachatrāśrayā bhūtirvaiṣṇavī sadguṇojjvalā |suṣeṇā lokaviditā kāmasūrjagadādibhūḥ || 89||

वेदान्तयोनिर्जिज्ञासा मनीषा समदर्शिनी ।सहस्रशक्तिरावृत्तिः सुस्थिरा श्रेयसां निधिः ॥ ९०॥

vedāntayonirjijñāsā manīṣā samadarśinī |sahasraśaktirāvṛttiḥ susthirā śreyasāṃ nidhiḥ || 90||

रोहिणी रेवती चन्द्रसोदरी भद्रमोहिनी ।सूर्या कन्याप्रिया विश्वभावनी सुविभाविनी ॥ ९१॥

rohiṇī revatī candrasodarī bhadramohinī |sūryā kanyāpriyā viśvabhāvanī suvibhāvinī || 91||

सुप्रदृश्या कामचारिण्यप्रमत्ता ललन्तिका ।मोक्षलक्ष्मीर्जगद्योनिः व्योमलक्ष्मीः सुदुर्लभा ॥ ९२॥

supradṛśyā kāmacāriṇyapramattā lalantikā |mokṣalakṣmīrjagadyoniḥ vyomalakṣmīḥ sudurlabhā || 92||

भास्करी पुण्यगेहस्था मनोज्ञा विभवप्रदा ।लोकस्वामिन्यच्युतार्था पुष्कला जगदाकृतिः ॥ ९३॥

bhāskarī puṇyagehasthā manojñā vibhavapradā |lokasvāminyacyutārthā puṣkalā jagadākṛtiḥ || 93||

विचित्रहारिणी कान्ता वाहिनी भूतवासिनी ।प्राणिनी प्राणदा विश्वा विश्वब्रह्माण्डवासिनी ॥ ९४॥

vicitrahāriṇī kāntā vāhinī bhūtavāsinī |prāṇinī prāṇadā viśvā viśvabrahmāṇḍavāsinī || 94||

सम्पूर्णा परमोत्साहा श्रीमती श्रीपतिः श्रुतिः ।श्रयन्ती श्रीयमाणा क्ष्मा विश्वरूपा प्रसादिनी ॥ ९५॥

sampūrṇā paramotsāhā śrīmatī śrīpatiḥ śrutiḥ |śrayantī śrīyamāṇā kṣmā viśvarūpā prasādinī || 95||

हर्षिणी प्रथमा शर्वा विशाला कामवर्षिणी ।सुप्रतीका पृश्निमती निवृत्तिर्विविधा परा ॥ ९६॥

harṣiṇī prathamā śarvā viśālā kāmavarṣiṇī |supratīkā pṛśnimatī nivṛttirvividhā parā || 96||

सुयज्ञा मधुरा श्रीदा देवरातिर्महामनाः ।स्थूला सर्वाकृतिः स्थेमा निम्नगर्भा तमोनुदा ॥ ९७॥

suyajñā madhurā śrīdā devarātirmahāmanāḥ |sthūlā sarvākṛtiḥ sthemā nimnagarbhā tamonudā || 97||

तुष्टिर्वागीश्वरी पुष्टिः सर्वादिः सर्वशोषिणी ।शक्त्यात्मिका शब्दशक्तिः विशिष्टा वायुमत्युमा ॥ ९८॥

tuṣṭirvāgīśvarī puṣṭiḥ sarvādiḥ sarvaśoṣiṇī |śaktyātmikā śabdaśaktiḥ viśiṣṭā vāyumatyumā || 98||

आन्वीक्षिकी त्रयी वार्ता दण्डनीतिर्नयात्मिका ।व्याली सङ्कर्षिणी द्योता महादेव्यपराजिता ॥ ९९॥

ānvīkṣikī trayī vārtā daṇḍanītirnayātmikā |vyālī saṅkarṣiṇī dyotā mahādevyaparājitā || 99||

कपिला पिङ्गला स्वस्था बलाकी घोषनन्दिनी ।अजिता कर्षिणी नीतिर्गरुडा गरुडासना ॥ १००॥

kapilā piṅgalā svasthā balākī ghoṣanandinī |ajitā karṣiṇī nītirgaruḍā garuḍāsanā || 100||

ह्लादिन्यनुग्रहा नित्या ब्रह्मविद्या हिरण्मयी ।मही शुद्धविधा पृथ्वी सन्तानिन्यंशुमालिनी ॥ १०१॥

hlādinyanugrahā nityā brahmavidyā hiraṇmayī |mahī śuddhavidhā pṛthvī santāninyaṃśumālinī || 101||

यज्ञाश्रया ख्यातिपरा स्तव्या वृष्टिस्त्रिकालगा ।सम्बोधिणि शब्दपुर्णा विजयांऽशुमती कला ॥ १०२॥

yajñāśrayā khyātiparā stavyā vṛṣṭistrikālagā |sambodhiṇi śabdapurṇā vijayāṃ'śumatī kalā || 102||

शिवा स्तुतुप्रिया ख्यातिः जीवयन्ती पुनर्वसुः ।दीक्षा भक्तार्तिहा रक्षा परीक्षा यज्ञसम्भवा ॥ १०३॥

śivā stutupriyā khyātiḥ jīvayantī punarvasuḥ |dīkṣā bhaktārtihā rakṣā parīkṣā yajñasambhavā || 103||

आर्द्रा पुष्करिणी पुण्या गण्या दारिद्र्यभञ्जिनी ।धन्या मान्या पद्मनेमिः भार्गवी वंशवर्धनी ॥ १०४॥

ārdrā puṣkariṇī puṇyā gaṇyā dāridryabhañjinī |dhanyā mānyā padmanemiḥ bhārgavī vaṃśavardhanī || 104||

तीक्ष्णप्रवृत्तिः सत्कीर्तिः निषेव्याऽघविनाशिनी ।संज्ञा निःसंशया पूर्वा वनमाला वसुन्धरा ॥ १०५॥

tīkṣṇapravṛttiḥ satkīrtiḥ niṣevyā'ghavināśinī |saṃjñā niḥsaṃśayā pūrvā vanamālā vasundharā || 105||

पृथुर्महोत्कटाऽहल्या मण्डलाऽऽश्रितमानदा ।सर्वा नित्योदितोदारा जृम्भमाणा महोदया ॥ १०६॥

pṛthurmahotkaṭā'halyā maṇḍalā''śritamānadā |sarvā nityoditodārā jṛmbhamāṇā mahodayā || 106||

चन्द्रकान्तोदिता चन्द्रा चतुरश्रा मनोजवा ।बाला कुमारी युवतिः करुणा भक्तवत्सला ॥ १०७॥

candrakāntoditā candrā caturaśrā manojavā |bālā kumārī yuvatiḥ karuṇā bhaktavatsalā || 107||

मेदिन्य्युपनिषन्मिश्रा सुमवीरुद्धनेश्वरी ।दुर्मर्षणी सुचरिता बोधा शोभा सुवर्चला ॥ १०८॥

medinyyupaniṣanmiśrā sumavīruddhaneśvarī |durmarṣaṇī sucaritā bodhā śobhā suvarcalā || 108||

यमुनाऽक्षौहिणी गङ्गा मन्दाकिन्यमरालया ।गोदा गोदावरी चन्द्रभागा कावेर्युदन्वती ॥ १०९॥

yamunā'kṣauhiṇī gaṅgā mandākinyamarālayā |godā godāvarī candrabhāgā kāveryudanvatī || 109||

सिनीवाली कुहू राका वारणा सिन्धुमत्यमा ।वृद्धिः स्थितिर्ध्रुवा बुद्धिः त्रिगुणा गुणगह्वरा ॥ ११०॥

sinīvālī kuhū rākā vāraṇā sindhumatyamā |vṛddhiḥ sthitirdhruvā buddhiḥ triguṇā guṇagahvarā || 110||

पूर्तिर्मायात्मिका स्फूर्तिर्व्याख्या सूत्रा प्रजावती ।विभूतिर्निष्कला रम्भा रक्षा सुविमला क्षमा ॥ १११॥

pūrtirmāyātmikā sphūrtirvyākhyā sūtrā prajāvatī |vibhūtirniṣkalā rambhā rakṣā suvimalā kṣamā || 111||

प्राप्तिर्वासन्तिकालेखा भूरिबीजा महागदा ।अमोघा शान्तिदा स्तुत्या ज्ञानदोत्कर्षिणी शिखा ॥ ११२॥

prāptirvāsantikālekhā bhūribījā mahāgadā |amoghā śāntidā stutyā jñānadotkarṣiṇī śikhā || 112||

प्रकृतिर्गोमती लीला कमला कामधुग्विधिः ।प्रज्ञा रामा परा सन्ध्या सुभद्रा सर्वमङ्गला ॥ ११३॥

prakṛtirgomatī līlā kamalā kāmadhugvidhiḥ |prajñā rāmā parā sandhyā subhadrā sarvamaṅgalā || 113||

नन्दा भद्रा जया रिक्ता तिथिपूर्णाऽमृतम्भरा ।काष्ठा कामेश्वरी निष्ठा काम्या रम्या वरा स्मृतिः ॥ ११४॥

nandā bhadrā jayā riktā tithipūrṇā'mṛtambharā |kāṣṭhā kāmeśvarī niṣṭhā kāmyā ramyā varā smṛtiḥ || 114||

शङ्खिनी चक्रिणी श्यामा समा गोत्रा रमा दितिः ।शान्तिर्दान्तिः स्तुतिः सिद्धिः विरजाऽत्युज्ज्वलाऽव्यया ॥ ११५॥

śaṅkhinī cakriṇī śyāmā samā gotrā ramā ditiḥ |śāntirdāntiḥ stutiḥ siddhiḥ virajā'tyujjvalā'vyayā || 115||

वाणी गौरीन्दिरा लक्ष्मीः मेधा श्रद्धा सरस्वती ।स्वधा स्वाहा रतिरुषा वसुविद्या धृतिः सहा ॥ ११६॥

vāṇī gaurīndirā lakṣmīḥ medhā śraddhā sarasvatī |svadhā svāhā ratiruṣā vasuvidyā dhṛtiḥ sahā || 116||

शिष्टेष्टा च शुचिर्धात्री सुधा रक्षोघ्न्यजाऽमृता ।रत्नावली भारतीडा धीरधीः केवलाऽऽत्मदा ॥ ११७॥

śiṣṭeṣṭā ca śucirdhātrī sudhā rakṣoghnyajā'mṛtā |ratnāvalī bhāratīḍā dhīradhīḥ kevalā''tmadā || 117||

या सा शुद्धिः सस्मिता का नीला राधाऽमृतोद्भवा ।परधुर्यास्पदा ह्रीर्भूः कामिनी शोकनाशिनी ॥ ११८॥

yā sā śuddhiḥ sasmitā kā nīlā rādhā'mṛtodbhavā |paradhuryāspadā hrīrbhūḥ kāminī śokanāśinī || 118||

मायाकृती रसघना नर्मदा गोकुलाश्रया ।अर्कप्रभा रथेभाश्वनिलयेन्दुप्रभाऽद्भुता ॥ ११९॥

māyākṛtī rasaghanā narmadā gokulāśrayā |arkaprabhā rathebhāśvanilayenduprabhā'dbhutā || 119||

श्रीः कृशानुप्रभा वज्रलम्भना सर्वभूमिदा ।भोगप्रिया भोगवती भोगीन्द्रशयनासना ॥ १२०॥

śrīḥ kṛśānuprabhā vajralambhanā sarvabhūmidā |bhogapriyā bhogavatī bhogīndraśayanāsanā || 120||

अश्वपूर्वा रथमध्या हस्तिनादप्रबोधिनी ।सर्वलक्षणलक्षण्या सर्वलोकप्रियङ्करी ॥ १२१॥

aśvapūrvā rathamadhyā hastinādaprabodhinī |sarvalakṣaṇalakṣaṇyā sarvalokapriyaṅkarī || 121||

सर्वोत्कृष्टा सर्वमयी भवभङ्गापहारिणी ।वेदान्तस्था ब्रह्मनीतिः ज्योतिष्मत्यमृतावहा ॥ १२२॥

sarvotkṛṣṭā sarvamayī bhavabhaṅgāpahāriṇī |vedāntasthā brahmanītiḥ jyotiṣmatyamṛtāvahā || 122||

भूताश्रया निराधारा संहिता सुगुणोत्तरा ।सर्वातिशायिनी प्रीतिः सर्वभूतस्थिता द्विजा ।सर्वमङ्गलमाङ्गल्या दृष्टादृष्टफलप्रदा ॥ १२३॥

bhūtāśrayā nirādhārā saṃhitā suguṇottarā |sarvātiśāyinī prītiḥ sarvabhūtasthitā dvijā |sarvamaṅgalamāṅgalyā dṛṣṭādṛṣṭaphalapradā || 123||

इति श्रीलक्ष्मीसहस्रनामस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।

iti śrīlakṣmīsahasranāmastotraṃ sampūrṇam |