लक्ष्मीहयग्रीवप्राबोधिकस्तुती Lakshmihayagriva Prabodhikastutih

ज्ञानानन्दमयं देवं निर्मलस्फटिकाकृतिम् ।आधारं सर्वविद्यानां हयग्रीवमुपास्महे ॥विशुद्धविज्ञानघनस्वरूपं विज्ञानविश्राणनबद्धदीक्षम् ।दयानिधिं देहभृतां शरण्यं देवं हयग्रीवमहं प्रपद्ये ॥ १॥

jñānānandamayaṃ devaṃ nirmalasphaṭikākṛtim |ādhāraṃ sarvavidyānāṃ hayagrīvamupāsmahe ||viśuddhavijñānaghanasvarūpaṃ vijñānaviśrāṇanabaddhadīkṣam |dayānidhiṃ dehabhṛtāṃ śaraṇyaṃ devaṃ hayagrīvamahaṃ prapadye || 1||

प्राची सन्ध्या काचिदन्तर्निशायाः प्रज्ञादृष्टेरञ्जनश्रीरपूर्वा ।वक्त्री वेदान्भातु मे वाजिवक्त्रा वागीशाख्या वासुदेवस्य मूर्तिः ॥ २॥

prācī sandhyā kācidantarniśāyāḥ prajñādṛṣṭerañjanaśrīrapūrvā |vaktrī vedānbhātu me vājivaktrā vāgīśākhyā vāsudevasya mūrtiḥ || 2||

कौसल्या सुप्रजा राम पूर्वा सन्ध्या प्रवर्तते ।उत्तिष्ठ नरशार्दूल कर्तव्यं दैवमान्हिकम् ॥ ३॥

kausalyā suprajā rāma pūrvā sandhyā pravartate |uttiṣṭha naraśārdūla kartavyaṃ daivamānhikam || 3||

वीर सौम्य विबुध्यस्व कौसल्यानन्दवर्धन ।जगद्धिसर्वं स्वपिति त्वयि सुप्ते नरोत्तम ॥ ४॥

vīra saumya vibudhyasva kausalyānandavardhana |jagaddhisarvaṃ svapiti tvayi supte narottama || 4||

यामिन्यपैति यदुनायक मुञ्च निद्रामुन्मेषपृच्छति नवोन्मिषितेन विश्वम् ।जातस्स्वयं खलु जगद्धितमेव कर्तुंधर्मप्रवर्तनधिया धरणीतलेऽस्मिन् ॥ ५॥

yāminyapaiti yadunāyaka muñca nidrāmunmeṣapṛcchati navonmiṣitena viśvam |jātassvayaṃ khalu jagaddhitameva kartuṃdharmapravartanadhiyā dharaṇītale'smin || 5||

सुखाय सुप्रातमिदं तवास्तु जगत्पते जागृहि नन्दसूनो ।अम्भोजमन्तश्शयमञ्जुतारारोलम्बमुन्मीलतु लोचनं ते ॥ ६॥

sukhāya suprātamidaṃ tavāstu jagatpate jāgṛhi nandasūno |ambhojamantaśśayamañjutārārolambamunmīlatu locanaṃ te || 6||

करुणावरुणालयाम्बुजश्रीस्फुरणाहङ्कृतिहारिलोचनश्रीः ।चरणाब्जनतार्तिभारहारिंस्तव भूयातुरगास्य सुप्रभातम् ॥ १॥

karuṇāvaruṇālayāmbujaśrīsphuraṇāhaṅkṛtihārilocanaśrīḥ |caraṇābjanatārtibhārahāriṃstava bhūyāturagāsya suprabhātam || 1||

पुरःप्रबुद्धाम्बुधिराजकन्यामुखाब्जनिश्वासमिवानुकुर्वन् ।मरुत्सुगन्धिः प्रतिवाति मन्दं हयाननस्तात्तव सुप्रभातम् ॥ २॥

puraḥprabuddhāmbudhirājakanyāmukhābjaniśvāsamivānukurvan |marutsugandhiḥ prativāti mandaṃ hayānanastāttava suprabhātam || 2||

त्वद्दीप्तया प्रविमलया जितःकिलासावाहोस्वित्तव दयितामुखाम्बुजेन ।पाश्चात्ये पतति पयोनिधौसुधांशुर्भूयात्ते सपदि हयास्य सुप्रभातम् ॥ ३॥

tvaddīptayā pravimalayā jitaḥkilāsāvāhosvittava dayitāmukhāmbujena |pāścātye patati payonidhausudhāṃśurbhūyātte sapadi hayāsya suprabhātam || 3||

वरदानकृतिन् स्मरदार्ततरद्विरदाघहृतिस्फुरदादरण ।इति सन्मतयो यतयः प्रवदन्त्यधुना मधुनाशन जागृहि भोः ॥ ४॥

varadānakṛtin smaradārtataradviradāghahṛtisphuradādaraṇa |iti sanmatayo yatayaḥ pravadantyadhunā madhunāśana jāgṛhi bhoḥ || 4||

समर्चने ते कृतकौतुकेन सजीकृतं शोणमणीन्द्रपीठम् ।हंसेन किं सान्ध्यमहो विभाति हयास्य भूयात्तव सुप्रभातम् ॥ ५॥

samarcane te kṛtakautukena sajīkṛtaṃ śoṇamaṇīndrapīṭham |haṃsena kiṃ sāndhyamaho vibhāti hayāsya bhūyāttava suprabhātam || 5||

हरिर्हरिर्हरिरिति मञ्जुभाषितं द्विजावलेस्सपदि निशम्य कौतुकात् ।द्विजव्रजोऽप्यनुवदतीव कूजितैर्हयाननानघगुण जागृहि प्रभो ॥ ६॥

harirharirhaririti mañjubhāṣitaṃ dvijāvalessapadi niśamya kautukāt |dvijavrajo'pyanuvadatīva kūjitairhayānanānaghaguṇa jāgṛhi prabho || 6||

प्राचीं वधू सपदि मित्रकरग्रहार्थंसन्ध्यावधूस्स्वरुचिकुङ्कुमपङ्कसान्दैः ।प्रालेयमङ्गलजलैरभिषिञ्चतीवश्रीमन् हयास्य भवतात्तव सुप्रभातम् ॥ ७॥

prācīṃ vadhū sapadi mitrakaragrahārthaṃsandhyāvadhūssvarucikuṅkumapaṅkasāndaiḥ |prāleyamaṅgalajalairabhiṣiñcatīvaśrīman hayāsya bhavatāttava suprabhātam || 7||

कुमुदवनं विमुच्य नवपङ्कजषण्डमिमाः ।सपदि समाश्रयन्ति मुदिता भ्रमरावलयः ॥भुवि निखिलोऽपि चाश्रयति सश्रियमेव जनो ।हयवदनाद्य जागृहि हरे करुणैकनिधे ॥ ८॥

kumudavanaṃ vimucya navapaṅkajaṣaṇḍamimāḥ |sapadi samāśrayanti muditā bhramarāvalayaḥ ||bhuvi nikhilo'pi cāśrayati saśriyameva jano |hayavadanādya jāgṛhi hare karuṇaikanidhe || 8||

फुल्लत्पङ्कजरत्नपात्रनिवहानासाद्य हृद्यश्रियःसौगन्ध्याढ्यमरन्ददिव्यसलिलैरापूरितानादरात् ।हंसास्त्वामिव पूजयन्ति विरुतव्याजात्पठन्तो मनून्सुस्नातास्सरसीषु वाहमुख ते सुप्रातरस्तु प्रभो ॥ ९॥

phullatpaṅkajaratnapātranivahānāsādya hṛdyaśriyaḥsaugandhyāḍhyamarandadivyasalilairāpūritānādarāt |haṃsāstvāmiva pūjayanti virutavyājātpaṭhanto manūnsusnātāssarasīṣu vāhamukha te suprātarastu prabho || 9||

उच्चलन्मधुकरौघमञ्जुलं पद्ममुल्लसति पूजनाय ते ।धूपपात्रमिव हंससज्जितं सुप्रभातमिह ते हयानन ॥ १०॥

uccalanmadhukaraughamañjulaṃ padmamullasati pūjanāya te |dhūpapātramiva haṃsasajjitaṃ suprabhātamiha te hayānana || 10||

इन्दीवराणामिव कान्तिरद्य मन्दीभवन्ती व्यपयातु निद्रा ।फुल्लत्विदं पद्ममिवाक्षियुग्मं हयास्य ते सम्प्रति सुप्रभातम् ॥ ११॥

indīvarāṇāmiva kāntiradya mandībhavantī vyapayātu nidrā |phullatvidaṃ padmamivākṣiyugmaṃ hayāsya te samprati suprabhātam || 11||

एते, वेत्रहतित्रुटत्पटुमहाकोटीरकोटीमणिश्रेणीभिस्तव मन्दिरस्य ददतो द्वाराय नीराजनम् ।काक्षन्ति प्रतिबोधकालमिह ते सर्वेऽपि लोकाधिपाःतानेतान्करुणावलोकनलवैर्धन्यान्विधेहि प्रभो ॥ १२॥

ete, vetrahatitruṭatpaṭumahākoṭīrakoṭīmaṇiśreṇībhistava mandirasya dadato dvārāya nīrājanam |kākṣanti pratibodhakālamiha te sarve'pi lokādhipāḥtānetānkaruṇāvalokanalavairdhanyānvidhehi prabho || 12||

अक्षीणे मयि तिष्ठ किं विहरसे सङ्क्षीयमाणे मुहुर्बिम्बेऽस्मिन्निति देवदेव नितरां त्वत्प्रार्थनायागतम् ।चान्द्रम्बिम्बमिदं वदन्ति हि परं मोदार्पणं दर्पणंदृष्टिं न्यस्य कृपानिधेऽत्र भगवन्प्राबोधिकीं श्रीपते ॥ १३॥

akṣīṇe mayi tiṣṭha kiṃ viharase saṅkṣīyamāṇe muhurbimbe'sminniti devadeva nitarāṃ tvatprārthanāyāgatam |cāndrambimbamidaṃ vadanti hi paraṃ modārpaṇaṃ darpaṇaṃdṛṣṭiṃ nyasya kṛpānidhe'tra bhagavanprābodhikīṃ śrīpate || 13||

निद्राशेषकषायितैस्सुललितैरुद्यद्दयाप्यायितैर्दिव्यापाङ्गझरैस्त्वदर्चनकृते द्वार्यत्र बद्धाञ्जलीन् ।आचार्यान्निगमान्तदेशिकमुखानाधत्स्व सुस्नापितान् ।सुप्रातं तुरगास्य तेऽस्तु करुणासिन्धो दिनं श्रीपते ॥ १४॥

nidrāśeṣakaṣāyitaissulalitairudyaddayāpyāyitairdivyāpāṅgajharaistvadarcanakṛte dvāryatra baddhāñjalīn |ācāryānnigamāntadeśikamukhānādhatsva susnāpitān |suprātaṃ turagāsya te'stu karuṇāsindho dinaṃ śrīpate || 14||

इदं कुम्भद्वन्द्वं घुसृणमसृणस्मेरसलिलम्प्रतीहारे लक्ष्मीस्तनयुगमनोहारि लसति ।इयं गौस्सद्वत्सा परिजनसमूहोऽपि निभृतोदिनं सुप्रातं ते भवतु करुणाब्धे हयमुख ॥ १५॥

idaṃ kumbhadvandvaṃ ghusṛṇamasṛṇasmerasalilampratīhāre lakṣmīstanayugamanohāri lasati |iyaṃ gaussadvatsā parijanasamūho'pi nibhṛtodinaṃ suprātaṃ te bhavatu karuṇābdhe hayamukha || 15||

रविमण्डलीमिदानीमुदयमहीभृत्तवाभिषेकार्थम् ।कनककलशीमिव वहत्यस्तु हयग्रीव सुप्रभातं ते ॥ १६॥

ravimaṇḍalīmidānīmudayamahībhṛttavābhiṣekārtham |kanakakalaśīmiva vahatyastu hayagrīva suprabhātaṃ te || 16||

अनुचित इव सेवने त्वदीये प्रमदभरादिह पञ्चमं विहाय ।विदधति किल वैणिकाश्च गान हयवदनाद्य तवास्तु सुप्रभातम् ॥ १७॥

anucita iva sevane tvadīye pramadabharādiha pañcamaṃ vihāya |vidadhati kila vaiṇikāśca gāna hayavadanādya tavāstu suprabhātam || 17||

पिकनिकरमदविधूननगानमनोहरमुदारसुकुमारम् ।धन्यं कन्याद्वन्द्वं त्वां नीराजयति जागृहि हयास्य ॥ १८॥

pikanikaramadavidhūnanagānamanoharamudārasukumāram |dhanyaṃ kanyādvandvaṃ tvāṃ nīrājayati jāgṛhi hayāsya || 18||

काहलडिण्डिममण्डलमर्दलपणवाद्यहृद्यवाद्यानाम् ।संस्पर्ध एव निनदा जृम्भन्ते तुरगवदन बुध्यस्व ॥ १९॥

kāhalaḍiṇḍimamaṇḍalamardalapaṇavādyahṛdyavādyānām |saṃspardha eva ninadā jṛmbhante turagavadana budhyasva || 19||

तव तनुरुचिसाधर्म्यात्संहृष्टे नर्तनं किलातनुतः ।द्वारभुवि चामरे द्वे हयवदन तवास्तु सुप्रभातमिह ॥ २०॥

tava tanurucisādharmyātsaṃhṛṣṭe nartanaṃ kilātanutaḥ |dvārabhuvi cāmare dve hayavadana tavāstu suprabhātamiha || 20||

त्वत्पादाम्भोजयुग्मं परिचरितुमना मूर्ध्नि बद्धाञ्जलिस्सन्श्रीकृष्णब्रह्मतन्त्राग्रिमपदकलिजित्संयमी त्वां स्तवीति ।त्वत्सेवायै समुद्यन्निरवधिकमहानन्दथुस्तिष्ठतीहश्रीमान्कृष्णावनीन्द्रो हयवदन तव श्रीश सुप्रातरस्तु ॥ २१॥

tvatpādāmbhojayugmaṃ paricaritumanā mūrdhni baddhāñjalissanśrīkṛṣṇabrahmatantrāgrimapadakalijitsaṃyamī tvāṃ stavīti |tvatsevāyai samudyanniravadhikamahānandathustiṣṭhatīhaśrīmānkṛṣṇāvanīndro hayavadana tava śrīśa suprātarastu || 21||

जयजय नित्यसूक्तिललनामणिमौलिमणेजयजय भक्तसंहतिभवाब्धिमहातरणे ।जयजय वेदमौलिगुरुभाग्यदयाजलधेजयजय वाजिवक्त्र परकालयतीन्द्रनिधे ॥ २२॥

jayajaya nityasūktilalanāmaṇimaulimaṇejayajaya bhaktasaṃhatibhavābdhimahātaraṇe |jayajaya vedamauligurubhāgyadayājaladhejayajaya vājivaktra parakālayatīndranidhe || 22||

इति श्रीकृष्णब्रह्मतन्त्रपरकालयतीन्द्रकृतिषुश्रीहयग्रीवप्राबोधिकस्तुतिस्समाप्ता ॥

iti śrīkṛṣṇabrahmatantraparakālayatīndrakṛtiṣuśrīhayagrīvaprābodhikastutissamāptā ||