उत्कलिकावल्लरीः Utkalikavallarih

श्रीवृन्दारण्यविहारिणे नमः ।प्रपद्य वृन्दावनमध्यमेकःक्रोशन्नसावुत्कलिकाकुलात्मा ।उद्घाटयामि ज्वलतः कठोरांबाष्पस्य मुद्रां हृदि मुद्रितस्य ॥ १॥

śrīvṛndāraṇyavihāriṇe namaḥ |prapadya vṛndāvanamadhyamekaḥkrośannasāvutkalikākulātmā |udghāṭayāmi jvalataḥ kaṭhorāṃbāṣpasya mudrāṃ hṛdi mudritasya || 1||

अये वृन्दारण्य त्वरितमिह ते सेवनपराःपरामापुः के वा न किल परमानन्दपदवीम् ।अतो नीचैर्याचे स्वयमधिपयोरीक्षणविधेर्वरेण्यां मे चेतस्युपदिश दिशं हा कुरु कृपाम् ॥ २॥

aye vṛndāraṇya tvaritamiha te sevanaparāḥparāmāpuḥ ke vā na kila paramānandapadavīm |ato nīcairyāce svayamadhipayorīkṣaṇavidhervareṇyāṃ me cetasyupadiśa diśaṃ hā kuru kṛpām || 2||

तवारण्ये देवि ध्रुवमिह मुरारिपोर्विहरतेसदा प्रेयस्येति श्रुतिरपि विरौति स्मृतिरपि ।इति ज्ञात्वा वृन्दे चरणमभिवन्दे तव कृपांकुरुष्व क्षिप्रं मे फलतु नितरां तर्षविटपी ॥ ३॥

tavāraṇye devi dhruvamiha murāriporviharatesadā preyasyeti śrutirapi virauti smṛtirapi |iti jñātvā vṛnde caraṇamabhivande tava kṛpāṃkuruṣva kṣipraṃ me phalatu nitarāṃ tarṣaviṭapī || 3||

हृदि चिरवसदाशामण्डलालम्बपादौगुणवति तव नाथौ नाथितुं जन्तुरेषः ।सपदि भवदनुज्ञां याचते देवि वृन्देमयि किर करुणार्द्रां दृष्टिमत्र प्रसीद ॥ ४॥

hṛdi ciravasadāśāmaṇḍalālambapādauguṇavati tava nāthau nāthituṃ jantureṣaḥ |sapadi bhavadanujñāṃ yācate devi vṛndemayi kira karuṇārdrāṃ dṛṣṭimatra prasīda || 4||

दधतं वपुरंशुकन्दलींदलदिन्दीवरवृन्दबन्धुराम् ।कृतकाञ्चनकान्तिवञ्चनैःस्फुरितां चारुमरीचिसञ्चयैः ॥ ५॥

dadhataṃ vapuraṃśukandalīṃdaladindīvaravṛndabandhurām |kṛtakāñcanakāntivañcanaiḥsphuritāṃ cārumarīcisañcayaiḥ || 5||

निचितं घनचञ्चलाततेरनुकूलेन दुकूलरोचिषा ।मृगनाभिरुचः सनाभिनामहितां मोहनपट्टवाससा ॥ ६॥

nicitaṃ ghanacañcalātateranukūlena dukūlarociṣā |mṛganābhirucaḥ sanābhināmahitāṃ mohanapaṭṭavāsasā || 6||

माधुरीं प्रकटयन्तमुज्ज्वलांश्रीपतेरपि वरिष्ठसौष्ठवाम् ।इन्दिरामधुरगोष्ठसुन्दरीवृन्दविस्मयकरप्रभोन्नताम् ॥ ७॥

mādhurīṃ prakaṭayantamujjvalāṃśrīpaterapi variṣṭhasauṣṭhavām |indirāmadhuragoṣṭhasundarīvṛndavismayakaraprabhonnatām || 7||

इतरजनदुर्घटोदयस्यस्थिरगुणरत्नचयस्य रोहणाद्रिम् ।अखिलगुणवतीकदम्बचेतःप्रचुरचमत्कृतिकारिसद्गुणाढ्यम् ॥ ८॥

itarajanadurghaṭodayasyasthiraguṇaratnacayasya rohaṇādrim |akhilaguṇavatīkadambacetaḥpracuracamatkṛtikārisadguṇāḍhyam || 8||

निस्तुलव्रजकिशोरमण्डलीमौलिमण्डनहरिन्मणीश्वरम् ।विश्वविस्फूरितगोकुलोल्लसन्नव्ययौवतवतंसमालिकाम् ॥ ९॥

nistulavrajakiśoramaṇḍalīmaulimaṇḍanaharinmaṇīśvaram |viśvavisphūritagokulollasannavyayauvatavataṃsamālikām || 9||

स्वान्तसिन्धुमकरीकृतराधंहृन्निशाकरकुरङ्गितकृष्णाम् ।प्रेयसीपरिमलोन्मदचित्तंप्रेष्ठसौरभहृतेन्द्रियवर्गाम् ॥ १०॥

svāntasindhumakarīkṛtarādhaṃhṛnniśākarakuraṅgitakṛṣṇām |preyasīparimalonmadacittaṃpreṣṭhasaurabhahṛtendriyavargām || 10||

प्रेममूर्तिवरकार्त्तिकदेवीकीर्तिगानमुखरीकृतवंशम् ।विश्वनन्दनमुकुन्दसमज्ञावृन्दकीर्तनरसज्ञरसज्ञाम् ॥ ११॥

premamūrtivarakārttikadevīkīrtigānamukharīkṛtavaṃśam |viśvanandanamukundasamajñāvṛndakīrtanarasajñarasajñām || 11||

नयनकमलमाधुरीनिरुद्धव्रजनवयौवतमौलिहृन्मरालम् ।व्रजपतिसुतचित्तमीनराजग्रहणपटिष्ठविलोचनान्तजालाम् ॥ १२॥

nayanakamalamādhurīniruddhavrajanavayauvatamaulihṛnmarālam |vrajapatisutacittamīnarājagrahaṇapaṭiṣṭhavilocanāntajālām || 12||

गोपेन्द्रमित्रतनयाध्रुवधैर्यसिन्धुपानक्रियाकलससम्भववेणुनादम् ।विद्यामहिष्ठमहतीमहनीयगानसम्मोहिताखिलविमोहनहृत्कुरङ्गाम् ॥ १३॥

gopendramitratanayādhruvadhairyasindhupānakriyākalasasambhavaveṇunādam |vidyāmahiṣṭhamahatīmahanīyagānasammohitākhilavimohanahṛtkuraṅgām || 13||

क्वाप्यानुसङ्गिकतयोदितराधिकाख्याविस्मारिताखिलविलासकलाकलापम् ।कृष्णेतिवर्णयुगलश्रवणानुबन्धप्रादुर्भवज्जडिमडम्बरसंविताङ्गीम् ॥ १४॥

kvāpyānusaṅgikatayoditarādhikākhyāvismāritākhilavilāsakalākalāpam |kṛṣṇetivarṇayugalaśravaṇānubandhaprādurbhavajjaḍimaḍambarasaṃvitāṅgīm || 14||

त्वां च वल्लवपुरन्दरात्मजत्वां च गोकुलवरेण्यनन्दिनि ।एष मूर्ध्नि रचिताञ्जलिर्नयन्भिक्षते किमपि दुर्भगो जनः ॥ १५॥

tvāṃ ca vallavapurandarātmajatvāṃ ca gokulavareṇyanandini |eṣa mūrdhni racitāñjalirnayanbhikṣate kimapi durbhago janaḥ || 15||

हन्त सान्द्रकरुणासुधाझरीपूर्णमानसह्रदौ प्रसीदतम् ।दुर्जनेऽत्र दिशतं रते निजप्रेक्षणप्रतिभुवश्छटामपि ॥ १६॥

hanta sāndrakaruṇāsudhājharīpūrṇamānasahradau prasīdatam |durjane'tra diśataṃ rate nijaprekṣaṇapratibhuvaśchaṭāmapi || 16||

श्यामयोर्नववयःसुषमाभ्यांगौरयोरमलकान्तियशोभ्याम् ।क्वापि वामखिलवल्गुवतंसौमाधुरी हृदि सदा स्फुरतान् मे ॥ १७॥

śyāmayornavavayaḥsuṣamābhyāṃgaurayoramalakāntiyaśobhyām |kvāpi vāmakhilavalguvataṃsaumādhurī hṛdi sadā sphuratān me || 17||

सर्ववल्लववरेण्यकुमारौप्रार्थये बत युवां प्रणिपत्य ।लीलया वितरतं निजदास्यंलीलया वितरतं निजदास्यम् ॥ १८॥

sarvavallavavareṇyakumārauprārthaye bata yuvāṃ praṇipatya |līlayā vitarataṃ nijadāsyaṃlīlayā vitarataṃ nijadāsyam || 18||

प्रणिपत्य भवन्तमर्थयेपशुपालेन्द्रकुमार काकुभिः ।व्रजयौवतमौलिमालिकाकरुणापात्रमिमं जनं कुरु ॥ १९॥

praṇipatya bhavantamarthayepaśupālendrakumāra kākubhiḥ |vrajayauvatamaulimālikākaruṇāpātramimaṃ janaṃ kuru || 19||

भवतीमभिवाद्य चाटुभिर्वरमूर्जेश्वरि वर्यमर्थये ।भवदीयतया कृपां यथामयि कुर्यादधिकां बकान्तकः ॥ २०॥

bhavatīmabhivādya cāṭubhirvaramūrjeśvari varyamarthaye |bhavadīyatayā kṛpāṃ yathāmayi kuryādadhikāṃ bakāntakaḥ || 20||

दिशि विदिशि विहारमाचरन्तःसह पशुपालवरेण्यनन्दनाभ्याम् ।प्रणयिजनगणास्तयोः कुरुध्वंमयि करुणां बत काकुमाकलय्य ॥ २१॥

diśi vidiśi vihāramācarantaḥsaha paśupālavareṇyanandanābhyām |praṇayijanagaṇāstayoḥ kurudhvaṃmayi karuṇāṃ bata kākumākalayya || 21||

गिरिकुञ्जकुटीरनागरौललिते देवि सदा तवाश्रवौ ।इति ते किल नास्ति दुष्करंकृपयाङ्गीकुरु मामतः स्वयम् ॥ २२॥

girikuñjakuṭīranāgaraulalite devi sadā tavāśravau |iti te kila nāsti duṣkaraṃkṛpayāṅgīkuru māmataḥ svayam || 22||

भाजनं वरमिहासि विशाखेगौरनीलवपुषोः प्रणयानाम् ।त्वं निजप्रणयिनोर्मयि तेनप्रापयस्व करुणार्द्रकटाक्षम् ॥ २३॥

bhājanaṃ varamihāsi viśākhegauranīlavapuṣoḥ praṇayānām |tvaṃ nijapraṇayinormayi tenaprāpayasva karuṇārdrakaṭākṣam || 23||

सुबल वल्लववर्यकुमारयोर्दयितसखस्त्वमसि व्रजे ।इति तयोः पुरतो विधुरं जनंक्षणममुं कृपयाद्य निवेदय ॥ २४॥

subala vallavavaryakumārayordayitasakhastvamasi vraje |iti tayoḥ purato vidhuraṃ janaṃkṣaṇamamuṃ kṛpayādya nivedaya || 24||

शृणुत कृपया हन्त प्राणेशयोः प्रणयोद्धुराःकिमपि यदयं दीनः प्राणी निवेदयति क्षणम् ।प्रवणितमनाः किं युष्माभिः समं तिलमप्यसौयुगपदनयोः सेवां प्रेम्णा कदापि विधास्यति ॥ २५॥

śṛṇuta kṛpayā hanta prāṇeśayoḥ praṇayoddhurāḥkimapi yadayaṃ dīnaḥ prāṇī nivedayati kṣaṇam |pravaṇitamanāḥ kiṃ yuṣmābhiḥ samaṃ tilamapyasauyugapadanayoḥ sevāṃ premṇā kadāpi vidhāsyati || 25||

क्व जनोऽयमतीव पामरःक्व दुरापं रतिभाग्भिरप्यदः ।इयमुल्लयत्यजर्जरा गुरुरुत्तर्षधुरा तथापि माम् ॥ २६॥

kva jano'yamatīva pāmaraḥkva durāpaṃ ratibhāgbhirapyadaḥ |iyamullayatyajarjarā gururuttarṣadhurā tathāpi mām || 26||

ध्वन्तब्रह्ममरालकूजितभरैरूर्जेश्वरीनूपुरक्वानैरूर्जितवैभवस्तव विभो वंशीप्रसूतः कलः ।लब्धः शस्तसमस्तनादनगरीसाम्राज्यलक्ष्मीं परांआराध्यः प्रणयात् कदा श्रवणयोर्द्वन्द्वेन मन्देन मे ॥ २७॥

dhvantabrahmamarālakūjitabharairūrjeśvarīnūpurakvānairūrjitavaibhavastava vibho vaṃśīprasūtaḥ kalaḥ |labdhaḥ śastasamastanādanagarīsāmrājyalakṣmīṃ parāṃārādhyaḥ praṇayāt kadā śravaṇayordvandvena mandena me || 27||

स्तम्भं प्रपञ्चयति यः शिखिपिञ्छमौलिवेणोरपि प्रवलयन् स्वरभङ्गमुच्चैः ।नादः कदा क्षणमवाप्स्यति ते महत्यावृन्दावनेश्वरि स मे श्रवणातिथित्वम् ॥ २८॥

stambhaṃ prapañcayati yaḥ śikhipiñchamauliveṇorapi pravalayan svarabhaṅgamuccaiḥ |nādaḥ kadā kṣaṇamavāpsyati te mahatyāvṛndāvaneśvari sa me śravaṇātithitvam || 28||

कस्य सम्भवति हा तदहर्वायत्र वां प्रभुवरौ कलगीतिः ।उन्नमन् मधुरिमोर्मिसमृद्धादुष्कृतं श्रवणयोर्विधुनोति ॥ २९॥

kasya sambhavati hā tadaharvāyatra vāṃ prabhuvarau kalagītiḥ |unnaman madhurimormisamṛddhāduṣkṛtaṃ śravaṇayorvidhunoti || 29||

परिमलसरणिर्वां गौरनीलाङ्गराजन्मृगमदघुसृणानुग्राहिणी नागरेशौ ।स्वमहिमपरमाणुप्रावृताशेषगन्धाकिमिह मम भवित्री घ्राणभृङ्गोत्सवाय ॥ ३०॥

parimalasaraṇirvāṃ gauranīlāṅgarājanmṛgamadaghusṛṇānugrāhiṇī nāgareśau |svamahimaparamāṇuprāvṛtāśeṣagandhākimiha mama bhavitrī ghrāṇabhṛṅgotsavāya || 30||

प्रदेशिनीं मुखकुहरे विनिक्षिपन्जनो मुहुर्वनभुवि फुत्करोत्यसौ ।प्रसीदतं क्षणमधिपौ प्रसीदतंदृशोः पुरः स्फुरतु तडिद्घनच्छविः ॥ ३१॥

pradeśinīṃ mukhakuhare vinikṣipanjano muhurvanabhuvi phutkarotyasau |prasīdataṃ kṣaṇamadhipau prasīdataṃdṛśoḥ puraḥ sphuratu taḍidghanacchaviḥ || 31||

व्रजमधुरजनव्रजावतंसौकिमपि युवामभियाचते जनोऽयम् ।मम नयनचमत्कृतिं करोतुक्षणमपि पादनखेन्दुकौमुदी वाम् ॥ ३२॥

vrajamadhurajanavrajāvataṃsaukimapi yuvāmabhiyācate jano'yam |mama nayanacamatkṛtiṃ karotukṣaṇamapi pādanakhendukaumudī vām || 32||

अतर्कितसमीक्षणोल्लसितया मुदा श्लिष्यतोर्निकुञ्जभवनाङ्गने स्फुरितगौरनीलाङ्गयोः ।रुचः प्रचुरयन्तु वां पुरटयूथिकामञ्जरीविराजदलिरम्ययोर्मम चमत्कृतिं चक्षुषोः ॥ ३३॥

atarkitasamīkṣaṇollasitayā mudā śliṣyatornikuñjabhavanāṅgane sphuritagauranīlāṅgayoḥ |rucaḥ pracurayantu vāṃ puraṭayūthikāmañjarīvirājadaliramyayormama camatkṛtiṃ cakṣuṣoḥ || 33||

साक्षात्कृतिं बत ययोर्न महत्तमोऽपिकर्तुं मनस्यपि मनाक् प्रभुतामुपैति ।इच्छन्नयं नयनयोः पथि तौ भवन्तौजन्तुर्विजित्य निजगार भियं ह्रियं च ॥ ३४॥

sākṣātkṛtiṃ bata yayorna mahattamo'pikartuṃ manasyapi manāk prabhutāmupaiti |icchannayaṃ nayanayoḥ pathi tau bhavantaujanturvijitya nijagāra bhiyaṃ hriyaṃ ca || 34||

अथवा मम किं नु दूषणंबत वृन्दावनचक्रवर्तिनौ ।युवयोर्गुणमाधुरी नवाजनमुन्मादयतीव कं न वा ॥ ३५॥

athavā mama kiṃ nu dūṣaṇaṃbata vṛndāvanacakravartinau |yuvayorguṇamādhurī navājanamunmādayatīva kaṃ na vā || 35||

अहह समयः सोऽपि क्षेमो घटेत नरस्य किंव्रजनटवरौ यत्रोद्दीप्ता कृपासुधयोज्ज्वला ।कृतपरिजनश्रेणिचेतश्चकोरचमत्कृतिर्व्रजति युवयोः सा वक्त्रेन्दुद्वयी नयनाध्वनि ॥ ३६॥

ahaha samayaḥ so'pi kṣemo ghaṭeta narasya kiṃvrajanaṭavarau yatroddīptā kṛpāsudhayojjvalā |kṛtaparijanaśreṇicetaścakoracamatkṛtirvrajati yuvayoḥ sā vaktrendudvayī nayanādhvani || 36||

प्रियजनकृतपार्ष्णिग्राहचर्योन्नताभिःसुगहनघटनाभिर्वक्रिमाडम्बरेण ।प्रणयकलहकेलिक्ष्वेलिभिर्वामधीशौकिमिह रचयितव्यः कर्णयोर्विस्मयो मे ॥ ३७॥

priyajanakṛtapārṣṇigrāhacaryonnatābhiḥsugahanaghaṭanābhirvakrimāḍambareṇa |praṇayakalahakelikṣvelibhirvāmadhīśaukimiha racayitavyaḥ karṇayorvismayo me || 37||

निभृतमपहृतायामेतया वंशिकायांदिशि दिशि दृशमुत्कां प्रेर्य सम्पृच्छमानः ।स्मितशवलमुखीभिर्विप्रलब्धः सखीभिस्त्वमघहर कदा मे तुष्टिमक्ष्णोर्विधत्से ॥ ३८॥

nibhṛtamapahṛtāyāmetayā vaṃśikāyāṃdiśi diśi dṛśamutkāṃ prerya sampṛcchamānaḥ |smitaśavalamukhībhirvipralabdhaḥ sakhībhistvamaghahara kadā me tuṣṭimakṣṇorvidhatse || 38||

क्षतमधरदलस्य स्वस्य कृत्वा त्वदालीकृतमिति ललितयां देवि कृष्णे ब्रुवाणे ।स्मितशवलदृगन्ता किञ्चिदुत्तम्भितभ्रूर्मम मुदमुपधास्यत्यास्यलक्ष्मीः कदा ते ॥ ३९॥

kṣatamadharadalasya svasya kṛtvā tvadālīkṛtamiti lalitayāṃ devi kṛṣṇe bruvāṇe |smitaśavaladṛgantā kiñciduttambhitabhrūrmama mudamupadhāsyatyāsyalakṣmīḥ kadā te || 39||

कथमिदमपि वाञ्छितुं निकृष्टःस्फुटमयमर्हति जन्तुरुत्तमार्हम् ।गुरुलघुगणनोज्झितार्तनाथौजयतितरामथवा कृपाद्युतिर्वाम् ॥ ४०॥

kathamidamapi vāñchituṃ nikṛṣṭaḥsphuṭamayamarhati janturuttamārham |gurulaghugaṇanojjhitārtanāthaujayatitarāmathavā kṛpādyutirvām || 40||

वृत्ते दैवाद् व्रजपतिसुहृन्नन्दिनीविप्रलम्भेसंरम्भेणोल्ललित ललिताशङ्कयोद्भ्रान्तनेत्रः ।त्वं शारीभिः समयपटुभिर्द्राग् उपालभ्यमानःकामं दामोदर मम कदा मोदमक्ष्णोर्विधाता ॥ ४१॥

vṛtte daivād vrajapatisuhṛnnandinīvipralambhesaṃrambheṇollalita lalitāśaṅkayodbhrāntanetraḥ |tvaṃ śārībhiḥ samayapaṭubhirdrāg upālabhyamānaḥkāmaṃ dāmodara mama kadā modamakṣṇorvidhātā || 41||

रासारम्भे विलसति परित्यज्य गोष्ठाम्बुजाक्षीवृन्दं वृन्दावनभुवि रहः केशवेनोपनीय ।त्वां स्वाधीनप्रियतमपदप्रापणेनार्चिताङ्गींदूरे दृष्ट्वा हृदि किमचिरादर्पयिष्यामि दर्पम् ॥ ४२॥

rāsārambhe vilasati parityajya goṣṭhāmbujākṣīvṛndaṃ vṛndāvanabhuvi rahaḥ keśavenopanīya |tvāṃ svādhīnapriyatamapadaprāpaṇenārcitāṅgīṃdūre dṛṣṭvā hṛdi kimacirādarpayiṣyāmi darpam || 42||

रम्या शोणद्युतिभिरलकैर्यावकेनोर्जदेव्याःसद्यस्तन्द्रीमुकुलदलसक्लान्तनेत्रा व्रजेश ।प्रातश्चन्द्रावलीपरिजनैः साचि दृष्टा विवर्णैरास्यश्रीस्ते प्रणयति कदा सम्मदं मे मुदं च ॥ ४३॥

ramyā śoṇadyutibhiralakairyāvakenorjadevyāḥsadyastandrīmukuladalasaklāntanetrā vrajeśa |prātaścandrāvalīparijanaiḥ sāci dṛṣṭā vivarṇairāsyaśrīste praṇayati kadā sammadaṃ me mudaṃ ca || 43||

व्यात्युक्षीरभसोत्सवेऽधरसुधापानग्लहे प्रस्तुतेजित्वा पातुमथोत्सुकेन हरिणा कण्ठे धृतायाः पुरः ।ईषच्छोणिममीलिताक्षमनृजुभ्रूवल्लिहेलोन्नतंप्रेक्षिष्ये तव सस्मितं सरुदितं तद् देवि वक्त्रं कदा ॥ ४४॥

vyātyukṣīrabhasotsave'dharasudhāpānaglahe prastutejitvā pātumathotsukena hariṇā kaṇṭhe dhṛtāyāḥ puraḥ |īṣacchoṇimamīlitākṣamanṛjubhrūvallihelonnataṃprekṣiṣye tava sasmitaṃ saruditaṃ tad devi vaktraṃ kadā || 44||

आलीभिः सममभुपेत्य शनकैर्गान्धर्विकायां मुदागोष्ठाधीशकुमार हन्त कुसुमश्रेणीं हरन्त्यां तव ।प्रेक्षिष्ये पुरतः प्रविश्य सहसा गूढस्मितास्यं बलाद्आच्छिन्दानमिहोत्तरीयमुरसस्त्वां भानुमत्याः कदा ॥ ४५॥

ālībhiḥ samamabhupetya śanakairgāndharvikāyāṃ mudāgoṣṭhādhīśakumāra hanta kusumaśreṇīṃ harantyāṃ tava |prekṣiṣye purataḥ praviśya sahasā gūḍhasmitāsyaṃ balādācchindānamihottarīyamurasastvāṃ bhānumatyāḥ kadā || 45||

उदञ्चति मधूत्सवे सहचरीकुलेनाकुले कदात्वमवलोक्यसे व्रजपुरन्दरस्यात्मज ।स्मितोज्ज्वलमदीश्वरीचलदृगञ्चलप्रेरणान्निलीनगुणमञ्जरीवदनमत्र चुम्बन् मया ॥ ४६॥

udañcati madhūtsave sahacarīkulenākule kadātvamavalokyase vrajapurandarasyātmaja |smitojjvalamadīśvarīcaladṛgañcalapreraṇānnilīnaguṇamañjarīvadanamatra cumban mayā || 46||

कलिन्दतनयातटिवनविहारतः श्रान्तयोःस्फुरन्मधुरमाधवीसदनसीम्नि विश्राम्यतोः ।विमुच्य रचयिष्यते स्वकचवृन्दमत्रामुनाजनेन युवयोः कदा पदसरोजसन्मार्जनम् ॥ ४७॥

kalindatanayātaṭivanavihārataḥ śrāntayoḥsphuranmadhuramādhavīsadanasīmni viśrāmyatoḥ |vimucya racayiṣyate svakacavṛndamatrāmunājanena yuvayoḥ kadā padasarojasanmārjanam || 47||

परिमिलदुपबर्हं पल्लवश्रेणिभिर्वांमदनसमरचर्याभारपर्याप्तमत्र ।मृदुभिरमलपुष्पैः कल्पयिष्यामि तल्पंभ्रमरयुजि निकुञ्जे हा कदा कुञ्जराजौ ॥ ४८॥

parimiladupabarhaṃ pallavaśreṇibhirvāṃmadanasamaracaryābhāraparyāptamatra |mṛdubhiramalapuṣpaiḥ kalpayiṣyāmi talpaṃbhramarayuji nikuñje hā kadā kuñjarājau || 48||

अलिद्युतिभिराहृतैर्मिहिरनन्दिनीनिर्झरात्पुरः पुरटझर्झरीपरिभृतैः पयोभिर्मया ।निजप्रणयिभिर्जनैः सह विधास्यते वां कदाविलासशयनस्थयोरिह पदाम्बुजक्षालन ॥ ४९॥

alidyutibhirāhṛtairmihiranandinīnirjharātpuraḥ puraṭajharjharīparibhṛtaiḥ payobhirmayā |nijapraṇayibhirjanaiḥ saha vidhāsyate vāṃ kadāvilāsaśayanasthayoriha padāmbujakṣālana || 49||

लीलातल्पे कलितवपुषोर्व्यावहासीमनल्पांस्मित्वा स्मित्वा जयकलनया कुर्वतोः कौतुकाय ।मध्ये कुञ्जं किमिह युवयोः कल्पयिष्याम्यधीशौसन्धारम्भे लघु लघु पदाम्भोजसंवाहनानि ॥ ५०॥

līlātalpe kalitavapuṣorvyāvahāsīmanalpāṃsmitvā smitvā jayakalanayā kurvatoḥ kautukāya |madhye kuñjaṃ kimiha yuvayoḥ kalpayiṣyāmyadhīśausandhārambhe laghu laghu padāmbhojasaṃvāhanāni || 50||

प्रमदमदनयुद्धारम्भसम्भावुकाभ्यांप्रमुदितहृदयाभ्यां हन्त वृन्दावनेशौ ।किमहमिह युवाभ्यां पानलीलोन्मुखाभ्यांचषकमुपहरिष्ये साधु माध्वीकपूर्णम् ॥ ५१॥

pramadamadanayuddhārambhasambhāvukābhyāṃpramuditahṛdayābhyāṃ hanta vṛndāvaneśau |kimahamiha yuvābhyāṃ pānalīlonmukhābhyāṃcaṣakamupahariṣye sādhu mādhvīkapūrṇam || 51||

कदाहं सेविष्ये व्रततिचमरीचामरमरुद्विनोदेन क्रीडाकुसुमशयने न्यस्तवपुषौ ।दरोन्मीलन्नेत्रौ श्रमजलकणक्लिद्यदलकौब्रुवाणावन्योन्यं व्रजनवयुवानाविह युवाम् ॥ ५२॥

kadāhaṃ seviṣye vrataticamarīcāmaramarudvinodena krīḍākusumaśayane nyastavapuṣau |daronmīlannetrau śramajalakaṇaklidyadalakaubruvāṇāvanyonyaṃ vrajanavayuvānāviha yuvām || 52||

च्युतशिखरशिखण्डं किञ्चिदुत्स्रंसमानांविलुठदमलपुष्पश्रेणिमुन्मुच्य चूडाम् ।दनुजदमन देव्याः शिक्षया ते कदाहंकमलकलितकोटिं कल्पयिष्यामि वेणीम् ॥ ५३॥

cyutaśikharaśikhaṇḍaṃ kiñcidutsraṃsamānāṃviluṭhadamalapuṣpaśreṇimunmucya cūḍām |danujadamana devyāḥ śikṣayā te kadāhaṃkamalakalitakoṭiṃ kalpayiṣyāmi veṇīm || 53||

कमलमुखि विलासैरंसयोः स्रंसितानांतुलितशिखिकलापं कुन्तलानां कलापम् ।तव कवरतयाविर्भाव्य मोदात् कदाहंविकचविचकिलानां मालयालङ्करिष्ये ॥ ५४॥

kamalamukhi vilāsairaṃsayoḥ sraṃsitānāṃtulitaśikhikalāpaṃ kuntalānāṃ kalāpam |tava kavaratayāvirbhāvya modāt kadāhaṃvikacavicakilānāṃ mālayālaṅkariṣye || 54||

मिथःस्पर्धाबद्धे बलवति वलत्यक्षकलहेव्रजेश त्वां जित्वा व्रजयुवतिधम्मिल्लमणिना ।दृगन्तेन क्षिप्ताः पणमिह कुरङ्गं तव कदाग्रहीष्यामो बद्धा कलयति वयं तत्प्रियगणे ॥ ५५॥

mithaḥspardhābaddhe balavati valatyakṣakalahevrajeśa tvāṃ jitvā vrajayuvatidhammillamaṇinā |dṛgantena kṣiptāḥ paṇamiha kuraṅgaṃ tava kadāgrahīṣyāmo baddhā kalayati vayaṃ tatpriyagaṇe || 55||

किं भविष्यति शुभः स वासरोयत्र देवि नयनाञ्चलेन माम् ।गर्वितं विहसितुं नियोक्ष्यसेद्यूतसंसदि विजित्य माधवम् ॥ ५६॥

kiṃ bhaviṣyati śubhaḥ sa vāsaroyatra devi nayanāñcalena mām |garvitaṃ vihasituṃ niyokṣyasedyūtasaṃsadi vijitya mādhavam || 56||

किं जनस्य भवितास्य तद् दिनंयत्र नाथ मुहुरेनमादृतः ।त्वं व्रजेश्वरवयस्यनन्दिनीमानभङ्गविधिमर्थयिष्यसे ॥ ५७॥

kiṃ janasya bhavitāsya tad dinaṃyatra nātha muhurenamādṛtaḥ |tvaṃ vrajeśvaravayasyanandinīmānabhaṅgavidhimarthayiṣyase || 57||

त्वदादेशं शारीकथितमहमाकर्ण्य मुदितोवसामि त्वत्कुण्डोपरि सखि विलम्बस्तव कथम् ।इतीदं श्रीदामस्वसरि मम सन्देशकुसुमंहरेति त्वं दामोदर जनममुं नोत्स्यसि कदा ॥ ५८॥

tvadādeśaṃ śārīkathitamahamākarṇya muditovasāmi tvatkuṇḍopari sakhi vilambastava katham |itīdaṃ śrīdāmasvasari mama sandeśakusumaṃhareti tvaṃ dāmodara janamamuṃ notsyasi kadā || 58||

शठोऽयं नावेक्ष्य पुनरिह मया मानधनयाविशन्तं स्त्रीवेशं सुबलसुहृदं वारय गिरा ।इदं ते साकूतं वचनमवधार्योच्छलितधीश्छलाटोपैर्गोपप्रवरमवरोत्स्यामि किमहम् ॥ ५९॥

śaṭho'yaṃ nāvekṣya punariha mayā mānadhanayāviśantaṃ strīveśaṃ subalasuhṛdaṃ vāraya girā |idaṃ te sākūtaṃ vacanamavadhāryocchalitadhīśchalāṭopairgopapravaramavarotsyāmi kimaham || 59||

अघहर बलीवर्दः प्रेयान्नवस्तव यो व्रजेवृषभवपुषा दैत्येनासौ बलादभियुज्यते ।इति किल मृषागीर्भिश्चन्द्रावलीनिलयस्थितंवनभुवि कदा नेष्यामि त्वां मुकुन्द मदीश्वरीम् ॥ ६०॥

aghahara balīvardaḥ preyānnavastava yo vrajevṛṣabhavapuṣā daityenāsau balādabhiyujyate |iti kila mṛṣāgīrbhiścandrāvalīnilayasthitaṃvanabhuvi kadā neṣyāmi tvāṃ mukunda madīśvarīm || 60||

निगिरति जगदुच्चैः सूचिभेद्ये तमिस्रेभ्रमररुचिनिचोलेनाङ्गमावृत्य दीप्तम् ।परिहृतमणिकाञ्चीनूपुरायाः कदाहंतव नवमभिसाऋं काऋयिष्यामि देवि ॥ ६१॥

nigirati jagaduccaiḥ sūcibhedye tamisrebhramararucinicolenāṅgamāvṛtya dīptam |parihṛtamaṇikāñcīnūpurāyāḥ kadāhaṃtava navamabhisāṛṃ kāṛyiṣyāmi devi || 61||

आस्ये देव्याः कथमपि मुदा न्यस्तमास्यात् त्वयेशक्षिप्तं पर्णे प्रणयजनिताद् देवि वाम्यात् त्वयाग्रे ।आकूतज्ञस्तदतिनिभृतं चर्वितं खर्विताङ्गस्ताम्बूलीयं रसयति जनः फुल्लरोमा कदायम् ॥ ६२॥

āsye devyāḥ kathamapi mudā nyastamāsyāt tvayeśakṣiptaṃ parṇe praṇayajanitād devi vāmyāt tvayāgre |ākūtajñastadatinibhṛtaṃ carvitaṃ kharvitāṅgastāmbūlīyaṃ rasayati janaḥ phullaromā kadāyam || 62||

परस्परमपश्यतोः प्रणयमानिनोर्वां कदाधृतोत्केलिकयोरपि स्वमभिरक्षतोराग्रहम् ।द्वयोः स्मितमुदञ्चये नुदसि किं मुकुन्दामुनादृगन्तनटनेन मामुपरमेत्यलीकोक्तिभिः ॥ ६३॥

parasparamapaśyatoḥ praṇayamāninorvāṃ kadādhṛtotkelikayorapi svamabhirakṣatorāgraham |dvayoḥ smitamudañcaye nudasi kiṃ mukundāmunādṛgantanaṭanena māmuparametyalīkoktibhiḥ || 63||

कदाप्यवसरः स मे किमु भविष्यति स्वामिनौजनोऽयमनुरागतः पृथुनि यत्र कुञ्जोदरे ।त्वया सह तवालिके विविधवर्णगन्धद्रव्यैश्चिरं विरचयिष्यति प्रकटपत्रवल्लीश्रियम् ॥ ६४॥

kadāpyavasaraḥ sa me kimu bhaviṣyati svāminaujano'yamanurāgataḥ pṛthuni yatra kuñjodare |tvayā saha tavālike vividhavarṇagandhadravyaiściraṃ viracayiṣyati prakaṭapatravallīśriyam || 64||

इदं सेवाभाग्यं भवति सुलभं येन युवयोश्छटाप्यस्य प्रेम्णः स्फुरति नहि सुप्तावपि मम ।पदार्थेऽस्मिन् युष्मद्व्रजमनु निवासेन जनितस्तथाप्याशाबन्धः परिवृढवरौ मां द्रढयति ॥ ६५॥

idaṃ sevābhāgyaṃ bhavati sulabhaṃ yena yuvayośchaṭāpyasya premṇaḥ sphurati nahi suptāvapi mama |padārthe'smin yuṣmadvrajamanu nivāsena janitastathāpyāśābandhaḥ parivṛḍhavarau māṃ draḍhayati || 65||

प्रपद्य भवदीयतां कलितनिर्मलप्रेमभिर्महद्भिरपि काम्यते किमपि यत्र तार्णं जनुः ।कृतात्र कुजनेरपि व्रजवने स्थितिर्मे ययाकृपां कृपणगामिनीं सदसि नौमि तामेव वाम् ॥ ६६॥

prapadya bhavadīyatāṃ kalitanirmalapremabhirmahadbhirapi kāmyate kimapi yatra tārṇaṃ januḥ |kṛtātra kujanerapi vrajavane sthitirme yayākṛpāṃ kṛpaṇagāminīṃ sadasi naumi tāmeva vām || 66||

माधव्या मधुराङ्ग काननपदप्राप्ताधिराज्यश्रियावृन्दारण्यविकासिसौरभतते तापिञ्छकल्पद्रुम ।नोत्तापं जगदेव यस्य भजते कीर्तिच्छटाच्छाययाचित्रा तस्य तवाङ्घ्रिसन्निधिजुषां किं वा फलाप्तिर्नेणाम् ॥ ६७॥

mādhavyā madhurāṅga kānanapadaprāptādhirājyaśriyāvṛndāraṇyavikāsisaurabhatate tāpiñchakalpadruma |nottāpaṃ jagadeva yasya bhajate kīrticchaṭācchāyayācitrā tasya tavāṅghrisannidhijuṣāṃ kiṃ vā phalāptirneṇām || 67||

त्वल्लीलामधुकुल्ययोल्लसितया कृष्णाम्बुदस्यामृतैःश्रीवृन्दावनकल्पवल्लिपरितः सौरभ्यविस्फारया ।माधुर्येण समस्तमेव पृथुना ब्रह्माण्डमप्यायितंनाश्चर्यं भुवि लब्धपादरजसां पर्वोन्नतिर्वीरुधाम् ॥ ६८॥

tvallīlāmadhukulyayollasitayā kṛṣṇāmbudasyāmṛtaiḥśrīvṛndāvanakalpavalliparitaḥ saurabhyavisphārayā |mādhuryeṇa samastameva pṛthunā brahmāṇḍamapyāyitaṃnāścaryaṃ bhuvi labdhapādarajasāṃ parvonnatirvīrudhām || 68||

पशुपालवरेण्यनन्दनौवरमेतं मुहुरर्थये युवाम् ।भवतु प्रणयो भवे भवेभवतोरेव पदाम्बुजेषु मे ॥ ६९॥

paśupālavareṇyanandanauvarametaṃ muhurarthaye yuvām |bhavatu praṇayo bhave bhavebhavatoreva padāmbujeṣu me || 69||

उद्गीर्णाभूदुत्कलिकावल्लरिरग्रेवृन्दाटाव्यां नित्यविलासव्रतयोर्वाम् ।वाङ्मात्रेण व्याहरतोऽप्युल्ललमेतांआकर्ण्येशौ कामितसिद्धिं कुरुतं मे ॥ ७०॥

udgīrṇābhūdutkalikāvallariragrevṛndāṭāvyāṃ nityavilāsavratayorvām |vāṅmātreṇa vyāharato'pyullalametāṃākarṇyeśau kāmitasiddhiṃ kurutaṃ me || 70||

चन्द्राश्वभुवने शाके पौषे गोकुलवासिना ।इयमुत्कलिकापूर्वा वल्लरी निर्मिता मया ॥ ७१॥

candrāśvabhuvane śāke pauṣe gokulavāsinā |iyamutkalikāpūrvā vallarī nirmitā mayā || 71||

(१४७१ शकाब्दे, १५५० खृष्टाब्दे)इति श्रीरूपगोस्वामिविरचितस्तवमालायां उत्कलिकावल्लरी समाप्ता ।

(1471 śakābde, 1550 khṛṣṭābde)iti śrīrūpagosvāmiviracitastavamālāyāṃ utkalikāvallarī samāptā |