सिद्धान्तमुक्तावली Siddhantamuktavali

नत्वा हरिं प्रवक्ष्यामि स्वसिद्धान्तनिश्चयम् ।कृष्णसेवा सदा कार्या मानसी सा परा मता ॥ १॥

natvā hariṃ pravakṣyāmi svasiddhāntaniścayam |kṛṣṇasevā sadā kāryā mānasī sā parā matā || 1||

चेतस्तत्प्रवणं सेवा तत्सिद्धौ तनुवित्तजा ।ततः संसारदुःखस्य निवृत्तिर्ब्रह्मबोधनम् ॥ २॥

cetastatpravaṇaṃ sevā tatsiddhau tanuvittajā |tataḥ saṃsāraduḥkhasya nivṛttirbrahmabodhanam || 2||

परं खस्य तु कृष्णो हि सच्चिदानन्दकं बृहत् ।द्विरूपं तद्धि सर्वं स्यादेकं तस्माद्विलक्षणम् ॥ ३॥

paraṃ khasya tu kṛṣṇo hi saccidānandakaṃ bṛhat |dvirūpaṃ taddhi sarvaṃ syādekaṃ tasmādvilakṣaṇam || 3||

अपरं तत्र पूर्वस्मिन् वादिनो बहुधा जगुः ।मायिकं सगुणं कार्यं स्वतन्त्रं चेति नैकधा ॥ ४॥

aparaṃ tatra pūrvasmin vādino bahudhā jaguḥ |māyikaṃ saguṇaṃ kāryaṃ svatantraṃ ceti naikadhā || 4||

तदेवैतत्प्रकारेण भवतीति श्रुतेर्मतम् ।द्विरूपं चापि गङ्गावज्ज्ञेयं सा जलरूपिणी ॥ ५॥

tadevaitatprakāreṇa bhavatīti śrutermatam |dvirūpaṃ cāpi gaṅgāvajjñeyaṃ sā jalarūpiṇī || 5||

माहात्म्यसंयुता नृणां सेवतां भुक्तिमुक्तिदा ।मर्यादामार्गविधिना तथा ब्रह्मापि बुद्।ह्ध्यताम् ॥ ६॥

māhātmyasaṃyutā nṛṇāṃ sevatāṃ bhuktimuktidā |maryādāmārgavidhinā tathā brahmāpi bud|hdhyatām || 6||

तत्रैव देवतामूर्तिर्भक्त्या या दृश्यते क्वचित् ।गङ्गायां च विशेषेण प्रवाहाभेदबुद्धये ॥ ७॥

tatraiva devatāmūrtirbhaktyā yā dṛśyate kvacit |gaṅgāyāṃ ca viśeṣeṇa pravāhābhedabuddhaye || 7||

प्रत्यक्षा सा न सर्वेषां प्राकाम्यं स्यात्तया जले ।विहिताच्च फलात्तद्धि प्रतीत्यापि विशिष्यते ॥ ८॥

pratyakṣā sā na sarveṣāṃ prākāmyaṃ syāttayā jale |vihitācca phalāttaddhi pratītyāpi viśiṣyate || 8||

यथा जलं तथा सर्वं यथा शक्ता तथा बृहत् ।यथा देवी तथा कृष्णस्तत्राप्येतदिहोच्यते ॥ ९॥

yathā jalaṃ tathā sarvaṃ yathā śaktā tathā bṛhat |yathā devī tathā kṛṣṇastatrāpyetadihocyate || 9||

जगत्तु त्रिविधं प्रोक्तं ब्रह्मविष्णुशिवास्ततः ।देवतारूपवत्प्रोक्ता ब्रह्मणीत्थं हरिर्मतः ॥ १०॥

jagattu trividhaṃ proktaṃ brahmaviṣṇuśivāstataḥ |devatārūpavatproktā brahmaṇītthaṃ harirmataḥ || 10||

कामचारस्तु लोकेऽस्मिन् ब्रह्मादिभ्यो न चान्यथा ।परमानन्दरूपे तु कृष्णे स्वात्मनि निश्चयः ॥ ११॥

kāmacārastu loke'smin brahmādibhyo na cānyathā |paramānandarūpe tu kṛṣṇe svātmani niścayaḥ || 11||

अतस्तु ब्रह्मवादेन कृष्णे बुद्धिर्विधीयताम् ।आत्मनि ब्रह्मरूपे तु छिद्रा व्योम्नीव चेतनाः ॥ १२॥

atastu brahmavādena kṛṣṇe buddhirvidhīyatām |ātmani brahmarūpe tu chidrā vyomnīva cetanāḥ || 12||

उपाधिनाशे विज्ञाने बह्मात्मत्वावबोधने ।गङ्गातीरस्थितो यद्वद्देवतां तत्र पश्यति ॥ १३॥

upādhināśe vijñāne bahmātmatvāvabodhane |gaṅgātīrasthito yadvaddevatāṃ tatra paśyati || 13||

तथा कृष्णं परं ब्रह्म स्वस्मिन् ज्ञानी प्रपश्यति ।संसारी यस्तु भजते स दूरस्थो यथा तथा ॥ १४॥

tathā kṛṣṇaṃ paraṃ brahma svasmin jñānī prapaśyati |saṃsārī yastu bhajate sa dūrastho yathā tathā || 14||

अपेक्षितजलादीनामभावात्तत्र दुःखभाक् ।तस्माच्छ्रीकृष्णमार्गस्थो विमुक्तः सर्वलोकतः ॥ १५॥

apekṣitajalādīnāmabhāvāttatra duḥkhabhāk |tasmācchrīkṛṣṇamārgastho vimuktaḥ sarvalokataḥ || 15||

आत्मानन्दसमुद्रस्थं कृष्णमेव विचिन्तयेत् ।लोकार्थी चेद्भजेत्कृष्णं क्लिष्टो भवति सर्वथा ॥ १६॥

ātmānandasamudrasthaṃ kṛṣṇameva vicintayet |lokārthī cedbhajetkṛṣṇaṃ kliṣṭo bhavati sarvathā || 16||

क्लिष्टोऽपि चेद्भजेत्कृष्णं लोको नश्यति सर्वथा ।ज्ञानाभावे पुष्टिमार्गी तिष्ठेत्पूजोत्सवादिषु ॥ १७॥

kliṣṭo'pi cedbhajetkṛṣṇaṃ loko naśyati sarvathā |jñānābhāve puṣṭimārgī tiṣṭhetpūjotsavādiṣu || 17||

मर्यादास्थस्तु गङ्गायां श्रीभागवततत्परः ।अनुग्रहः पुष्टिमार्गे नियामक इति स्थितिः ॥ १८॥

maryādāsthastu gaṅgāyāṃ śrībhāgavatatatparaḥ |anugrahaḥ puṣṭimārge niyāmaka iti sthitiḥ || 18||

उभयोस्तु क्रमेणैव पूर्वोक्तैव फलिष्यति ।ज्ञानाधिको भक्तिमार्ग एवं तस्मान्निरूपितः ॥ १९॥

ubhayostu krameṇaiva pūrvoktaiva phaliṣyati |jñānādhiko bhaktimārga evaṃ tasmānnirūpitaḥ || 19||

भक्त्यभावे तु तीरस्थो यथादृष्टैः स्वकर्मभिः ।अन्यथा भावमापन्नस्तस्मात्स्थानाच्च नश्यति ॥ २०॥

bhaktyabhāve tu tīrastho yathādṛṣṭaiḥ svakarmabhiḥ |anyathā bhāvamāpannastasmātsthānācca naśyati || 20||

एवं स्वशास्त्रसर्वस्वं मया गुप्तं निरूपितम् ।एतद्बुद्ध्वा विमुच्येत पुरुषः सर्वसंशयात् ॥ २१॥

evaṃ svaśāstrasarvasvaṃ mayā guptaṃ nirūpitam |etadbuddhvā vimucyeta puruṣaḥ sarvasaṃśayāt || 21||

इति श्रीवल्लभाचार्यविरचिता सिद्धान्तमुक्तावली समाप्ता ।

iti śrīvallabhācāryaviracitā siddhāntamuktāvalī samāptā |