ढुण्ढिस्वरूपवर्णनस्तोत्रम् Dhundhisvarupavarnanastotram

श्रीगणेशाय नमः ।जैमिनिरुवाच ।न वक्तुं शक्त्ये राजन् केनापि तत्स्वरूपकम् ।नोपाधिना युतं ढुण्ढिं वदामि शृणु तत्त्वतः ॥ १॥

śrīgaṇeśāya namaḥ |jaiminiruvāca |na vaktuṃ śaktye rājan kenāpi tatsvarūpakam |nopādhinā yutaṃ ḍhuṇḍhiṃ vadāmi śṛṇu tattvataḥ || 1||

अहं पुरा सुशान्त्यर्थं व्यासस्य शरणं गतः ।मह्यं सङ्कथितं तेन साक्षान्नारायणेन च ॥ २॥

ahaṃ purā suśāntyarthaṃ vyāsasya śaraṇaṃ gataḥ |mahyaṃ saṅkathitaṃ tena sākṣānnārāyaṇena ca || 2||

तदेव त्वां वदिष्यामि स्वशिष्यं च निबोध मे ।यदि तं भजसि ह्यद्य सर्वसिद्धिप्रदायकम् ॥ ३॥

tadeva tvāṃ vadiṣyāmi svaśiṣyaṃ ca nibodha me |yadi taṃ bhajasi hyadya sarvasiddhipradāyakam || 3||

देहदेहिमयं सर्वं गकाराक्षरवाचकम् ।संयोगायोगरूपं यद् ब्रह्म णकारवाचकम् ॥ ४॥

dehadehimayaṃ sarvaṃ gakārākṣaravācakam |saṃyogāyogarūpaṃ yad brahma ṇakāravācakam || 4||

तयोः स्वामी गणेशश्च पश्य वेदे महामते ।चित्ते निवासकत्वाद्वे चिन्तामणिः स कथ्यते ॥ ५॥

tayoḥ svāmī gaṇeśaśca paśya vede mahāmate |citte nivāsakatvādve cintāmaṇiḥ sa kathyate || 5||

चित्तरूपा स्वयं बुद्धिर्भ्रान्तिरूपा महीपते ।सिद्धिस्तत्र तयोर्योगे प्रलभ्येत् तयोः पतिः ॥ ६॥

cittarūpā svayaṃ buddhirbhrāntirūpā mahīpate |siddhistatra tayoryoge pralabhyet tayoḥ patiḥ || 6||

द्विज उवाच ।शृणु राजन् गणेशस्य स्वरूपं योगदं परम् ।भुक्तिमुक्तिप्रदं पूर्णं धारितं चेन्नरेण वै ॥ ७॥

dvija uvāca |śṛṇu rājan gaṇeśasya svarūpaṃ yogadaṃ param |bhuktimuktipradaṃ pūrṇaṃ dhāritaṃ cennareṇa vai || 7||

चित्ते चिन्तामणिः साक्षात्पञ्चचित्तप्रचालकः ।पञ्चवृत्तिनिरोधेन प्राप्यते योगसेवया ॥ ८॥

citte cintāmaṇiḥ sākṣātpañcacittapracālakaḥ |pañcavṛttinirodhena prāpyate yogasevayā || 8||

असम्प्रज्ञातसंस्थश्च गजशब्दो महामते ।तदेव मस्तकं यस्य देहः सर्वात्मकोऽभवत् ॥ ९॥

asamprajñātasaṃsthaśca gajaśabdo mahāmate |tadeva mastakaṃ yasya dehaḥ sarvātmako'bhavat || 9||

भ्रान्तिरूपा महामाया सिद्धिर्वामाङ्गसंश्रिता ।भ्रान्तिधारकरूपा सा बुद्धिश्च दक्षिणाङ्गके ॥ १०॥

bhrāntirūpā mahāmāyā siddhirvāmāṅgasaṃśritā |bhrāntidhārakarūpā sā buddhiśca dakṣiṇāṅgake || 10||

तयोः स्वामि गणेशश्च मायाभ्यां खेलते सदा ।सम्भजस्व विधानेन तदा संलभसे नृप ॥ ११॥

tayoḥ svāmi gaṇeśaśca māyābhyāṃ khelate sadā |sambhajasva vidhānena tadā saṃlabhase nṛpa || 11||

इति ढुण्ढिस्वरूपवर्णनस्तोत्रं समाप्तम् ।

iti ḍhuṇḍhisvarūpavarṇanastotraṃ samāptam |