धूम्रवर्णस्तुतिः देवर्षिभिः प्रोक्ता Dhumravarna Stuti by Devarshi

॥ श्रीगणेशाय नमः ॥शिव उवाचशान्तिरूपधरं पूर्णं गाणेशाहङ्कृतिस्थितम् ।अहं दृष्ट्वा सुरा विप्रा विस्मिता अभवन् द्विजाः । १ततस्ते धूम्रवर्णं वै पुपूजुर्भक्तिसंयुताः ।पुनः प्रणम्य तं सर्वे तूष्टुवुः करसम्पुटाः ॥ २॥

|| śrīgaṇeśāya namaḥ ||śiva uvācaśāntirūpadharaṃ pūrṇaṃ gāṇeśāhaṅkṛtisthitam |ahaṃ dṛṣṭvā surā viprā vismitā abhavan dvijāḥ | 1tataste dhūmravarṇaṃ vai pupūjurbhaktisaṃyutāḥ |punaḥ praṇamya taṃ sarve tūṣṭuvuḥ karasampuṭāḥ || 2||

देवर्षय ऊचुःअजायाथ सर्वादिपूज्याय नित्यं निरालम्बनेति स्वरूपाय ढुण्ढे ! ।सदाऽव्यक्तरूपाय सर्वान्तगाय नमो धूम्रवर्णाय सर्वेश्वराय ॥ ३॥

devarṣaya ūcuḥajāyātha sarvādipūjyāya nityaṃ nirālambaneti svarūpāya ḍhuṇḍhe ! |sadā'vyaktarūpāya sarvāntagāya namo dhūmravarṇāya sarveśvarāya || 3||

सदा मोहहीनाय मोहप्रदाय जनेभ्यः प्रभो! मोहहन्त्रे निजानाम् ।महानन्दत्रैविध्यभावैः परेश! नमो धूम्रवर्णाय सर्वेश्वराय ॥ ४॥

sadā mohahīnāya mohapradāya janebhyaḥ prabho! mohahantre nijānām |mahānandatraividhyabhāvaiḥ pareśa! namo dhūmravarṇāya sarveśvarāya || 4||

नमः सिद्विबुद्धिप्रदात्रे गणेश! पुरे वासकारिन्! स्वसंवेद्यनाम्नि ।अनाथाय नाथाय सर्वेश्वराणां नमो धूम्रवर्णाय सर्वेश्वराय ॥ ५॥

namaḥ sidvibuddhipradātre gaṇeśa! pure vāsakārin! svasaṃvedyanāmni |anāthāya nāthāya sarveśvarāṇāṃ namo dhūmravarṇāya sarveśvarāya || 5||

सदा स्वेच्छया खेलकाराय तुभ्यं सगौणाय नैर्गुण्यभावाय ब्रह्मन्! ।महाऽऽखुध्वजायाऽथ हेरम्बकाय नमो धूम्रवर्णाय सर्वेश्वराय ॥ ६॥

sadā svecchayā khelakārāya tubhyaṃ sagauṇāya nairguṇyabhāvāya brahman! |mahā''khudhvajāyā'tha herambakāya namo dhūmravarṇāya sarveśvarāya || 6||

गजाकारतुण्डाय लम्बोदराय त्रिनेत्राय शूर्पश्रुतिक्षोभकारिन्! ।मदासक्तयोगीन्द्र! भृङ्गात्मकानां नमो धूम्रवर्णाय सर्वेश्वराय ॥ ७॥

gajākāratuṇḍāya lambodarāya trinetrāya śūrpaśrutikṣobhakārin! |madāsaktayogīndra! bhṛṅgātmakānāṃ namo dhūmravarṇāya sarveśvarāya || 7||

चतुर्बाहवे चैकदन्ताय तुभ्यं विचित्रैरनर्घैस्तु सम्भूषिताय ।अलङ्कारकैर्देवदेवेश! पात्रे नमो धूम्रवर्णाय सर्वेश्वराय ॥ ८॥

caturbāhave caikadantāya tubhyaṃ vicitrairanarghaistu sambhūṣitāya |alaṅkārakairdevadeveśa! pātre namo dhūmravarṇāya sarveśvarāya || 8||

त्वया सृष्टमाद्यं समं सर्वभावयुतं मोहदं मायिनां नन्दनाद्वै ।तदाकाररूपेण तत्स्थाय भूम्ने नमो धूम्रवर्णाय सर्वेश्वराय ॥ ९॥

tvayā sṛṣṭamādyaṃ samaṃ sarvabhāvayutaṃ mohadaṃ māyināṃ nandanādvai |tadākārarūpeṇa tatsthāya bhūmne namo dhūmravarṇāya sarveśvarāya || 9||

त्वया प्रेरितेनाथ तेनाऽपि सृष्टं सदात्मस्वरूपं परं जीवनं यत् ।अभेदात्मकं तत्र संस्थाय तुभ्यं नमो धूम्रवर्णाय सर्वेश्वराय ॥ १०॥

tvayā preritenātha tenā'pi sṛṣṭaṃ sadātmasvarūpaṃ paraṃ jīvanaṃ yat |abhedātmakaṃ tatra saṃsthāya tubhyaṃ namo dhūmravarṇāya sarveśvarāya || 10||

तत्स्तेन सृष्टं सदा भेदकानां निजं दैवतं ब्रह्मभावेन तत्स्थम् ।तदाकाररूपेण तत्स्थाय ब्रह्मन्! नमो धूम्रवर्णाय सर्वेश्वराय ॥ ११॥

tatstena sṛṣṭaṃ sadā bhedakānāṃ nijaṃ daivataṃ brahmabhāvena tatstham |tadākārarūpeṇa tatsthāya brahman! namo dhūmravarṇāya sarveśvarāya || 11||

असद्भावयुक्तेन सृष्टं विदेहं परं ब्रह्म साङ्ख्यात्मकं मूलबीजम् ।त्वया प्रेरितेनात्र वासप्रदायिन्नमो धूम्रवर्णाय सर्वेश्वराय ॥ १२॥

asadbhāvayuktena sṛṣṭaṃ videhaṃ paraṃ brahma sāṅkhyātmakaṃ mūlabījam |tvayā preritenātra vāsapradāyinnamo dhūmravarṇāya sarveśvarāya || 12||

स्वतोत्थानरूपं विदेहेन सृष्टं त्वदीयप्रबोधेन विघ्नेश्वराय ।तदाकाररूपाय तत्रस्थकाय नमो धूम्रवर्णाय सर्वेश्वराय ॥ १३॥

svatotthānarūpaṃ videhena sṛṣṭaṃ tvadīyaprabodhena vighneśvarāya |tadākārarūpāya tatrasthakāya namo dhūmravarṇāya sarveśvarāya || 13||

ततस्तेन ते सत्तया सृष्टमाद्यं सदैकस्वरूपं परं सोऽहमेवम् ।तथा त्वं च तत्रैव संस्थः परात्मन्! नमो धूम्रवर्णाय सर्वेश्वराय ॥ १४॥

tatastena te sattayā sṛṣṭamādyaṃ sadaikasvarūpaṃ paraṃ so'hamevam |tathā tvaṃ ca tatraiva saṃsthaḥ parātman! namo dhūmravarṇāya sarveśvarāya || 14||

त्वया प्रेरितेनाथ तेनैव सृष्टं चतुर्णां प्रमूलं महद्बिन्दुरूपम् ।सदा साहजेनैव योगेन तत्स्थो नमो धूम्रवर्णाय सर्वेश्वराय ॥ १५॥

tvayā preritenātha tenaiva sṛṣṭaṃ caturṇāṃ pramūlaṃ mahadbindurūpam |sadā sāhajenaiva yogena tatstho namo dhūmravarṇāya sarveśvarāya || 15||

ततो नादरूपं समं यत्सुषुप्तं परं सूक्ष्मरूपं ततः स्थूलभावम् ।सदा साहजेनैव योगेन तत्स्थो नमो धूम्रवर्णाय सर्वेश्वराय ॥ १६॥

tato nādarūpaṃ samaṃ yatsuṣuptaṃ paraṃ sūkṣmarūpaṃ tataḥ sthūlabhāvam |sadā sāhajenaiva yogena tatstho namo dhūmravarṇāya sarveśvarāya || 16||

नमो विश्वरूपाय सर्वाकराय ह्यनन्ताननाद्यैः सुचिह्नाय तुभ्यम् ।चरैः स्थावरैर्भोगभोगिन्! नमस्ते नमो धूम्रवर्णाय सर्वेश्वराय ॥ १७॥

namo viśvarūpāya sarvākarāya hyanantānanādyaiḥ sucihnāya tubhyam |caraiḥ sthāvarairbhogabhogin! namaste namo dhūmravarṇāya sarveśvarāya || 17||

चरायाऽथ ते स्थावरायैव तुभ्यं नमो सृष्टिकर्त्रे सुपात्रे हराय ।प्रकाशाय सूर्याय देवीमयाय नमो धूम्रवर्णाय सर्वेश्वराय ॥ १८॥

carāyā'tha te sthāvarāyaiva tubhyaṃ namo sṛṣṭikartre supātre harāya |prakāśāya sūryāya devīmayāya namo dhūmravarṇāya sarveśvarāya || 18||

नमो देवपक्षाय साध्याय तुभ्यं नरायाऽथ देवेद्र! देवात्मकाय ।दिगीशाय वृक्षादिबीजात्मकाय नमो धूम्रवर्णाय सर्वेश्वराय ॥ १९॥

namo devapakṣāya sādhyāya tubhyaṃ narāyā'tha devedra! devātmakāya |digīśāya vṛkṣādibījātmakāya namo dhūmravarṇāya sarveśvarāya || 19||

नमः सर्परूपाय दैत्यात्मकाय समुद्रादिनानाप्रभेदस्थमूर्ते! ।अनन्तैः स्वरूपैः सदा क्रीडसि त्वं नमो धूम्रवर्णाय सर्वेश्वराय ॥ २०॥

namaḥ sarparūpāya daityātmakāya samudrādinānāprabhedasthamūrte! |anantaiḥ svarūpaiḥ sadā krīḍasi tvaṃ namo dhūmravarṇāya sarveśvarāya || 20||

तथाऽपि त्वमेवं तदाकारहीनः सदा साहजेनैव योगेन योगिन्! ।स्वसत्तात्मकायैव तुभ्यं नमस्ते नमो धूम्रवर्णाय सर्वेश्वराय ॥ २१॥

tathā'pi tvamevaṃ tadākārahīnaḥ sadā sāhajenaiva yogena yogin! |svasattātmakāyaiva tubhyaṃ namaste namo dhūmravarṇāya sarveśvarāya || 21||

अतो वेदवादा विशेषेण धूम्रा भवन्ति ह्यहो वर्णितुं ते स्वरूपम् ।बुधैः कथ्यसे धूम्रवर्णस्ततस्त्वं नमो धूम्रवर्णाय सर्वेश्वराय ॥ २२॥

ato vedavādā viśeṣeṇa dhūmrā bhavanti hyaho varṇituṃ te svarūpam |budhaiḥ kathyase dhūmravarṇastatastvaṃ namo dhūmravarṇāya sarveśvarāya || 22||

सुशान्तिं गता वेदयोगीन्द्रमुख्यास्त्वयि ब्रह्मनाथे सदा धूम्रवर्णम् ।वयं किं स्तुवीमोऽल्पबोधा नमस्ते नमो धूम्रवर्णाय सर्वेश्वराय ॥ २३॥

suśāntiṃ gatā vedayogīndramukhyāstvayi brahmanāthe sadā dhūmravarṇam |vayaṃ kiṃ stuvīmo'lpabodhā namaste namo dhūmravarṇāya sarveśvarāya || 23||

(फलश्रुतिः ।)श्रीशिव उवाच ।एवं स्तुत्वा गणेशानं प्रणेमुरमरर्षयः ।तानुवाच महाभागान् धूम्रवर्णः प्रतापवान् ॥ २४॥

(phalaśrutiḥ |)śrīśiva uvāca |evaṃ stutvā gaṇeśānaṃ praṇemuramararṣayaḥ |tānuvāca mahābhāgān dhūmravarṇaḥ pratāpavān || 24||

धूम्रवर्ण उवाच ।वरान् ब्रूत महाभागा दास्यामि स्तोत्रतोषितः ।देवर्षयो हृदि स्थान् वः सुदुर्लभतरानपि ॥ २५॥

dhūmravarṇa uvāca |varān brūta mahābhāgā dāsyāmi stotratoṣitaḥ |devarṣayo hṛdi sthān vaḥ sudurlabhatarānapi || 25||

स्तोत्रं भवत्कृतं मे तु भविष्यति सुसिद्धिदम् ।ब्रह्मभूयकरं विप्रा भविष्यति न संशयः ॥ २६॥

stotraṃ bhavatkṛtaṃ me tu bhaviṣyati susiddhidam |brahmabhūyakaraṃ viprā bhaviṣyati na saṃśayaḥ || 26||

पुत्रपौत्रकलत्रादि सौखदं धनधान्यदम् ।आयुरारोग्यकैश्वर्यदायकं प्रभविष्यति ॥ २७॥

putrapautrakalatrādi saukhadaṃ dhanadhānyadam |āyurārogyakaiśvaryadāyakaṃ prabhaviṣyati || 27||

पठते शृण्वते देवा नानाभावप्रपूरकम् ।धर्मार्थकाममोक्षाणां दायकं भजतामिदम् ॥ २८॥

paṭhate śṛṇvate devā nānābhāvaprapūrakam |dharmārthakāmamokṣāṇāṃ dāyakaṃ bhajatāmidam || 28||

मारणोच्चाटनादीनि ह्येकविंशतिपाठतः ।एकविंशतिभिर्नित्यं दिवसैः प्रभवन्ति हि ॥ २९॥

māraṇoccāṭanādīni hyekaviṃśatipāṭhataḥ |ekaviṃśatibhirnityaṃ divasaiḥ prabhavanti hi || 29||

परकृत्यादिकं सर्वं नाशमेति न संशयः ।अनेन स्तोत्रमुख्येन स्तुवतः सर्वदा द्विजाः ॥ ३०॥

parakṛtyādikaṃ sarvaṃ nāśameti na saṃśayaḥ |anena stotramukhyena stuvataḥ sarvadā dvijāḥ || 30||

यं यं चिन्तयेत् कामं तं तं दास्यामि सर्वदा ।स्तुतोऽनेन महादेवाः स्तोत्रेण तुष्टिमागतः ॥ ३१॥

yaṃ yaṃ cintayet kāmaṃ taṃ taṃ dāsyāmi sarvadā |stuto'nena mahādevāḥ stotreṇa tuṣṭimāgataḥ || 31||

इति देवर्षिभिःप्रोक्ता धूम्रवर्णस्तुतिः समाप्ता ।॥ मुद्गलपुराणं अष्टमः खण्डः । अध्यायः ८ । ८\।८ ३३१॥– ॥ मुद्गलपुराणं अष्टमः खण्डः । अध्यायः ८ । ८।८ ३-३१॥

iti devarṣibhiḥproktā dhūmravarṇastutiḥ samāptā ||| mudgalapurāṇaṃ aṣṭamaḥ khaṇḍaḥ | adhyāyaḥ 8 | 8\|8 331||– || mudgalapurāṇaṃ aṣṭamaḥ khaṇḍaḥ | adhyāyaḥ 8 | 8|8 3-31||