प्रचण्डचण्डीत्रिशती Prachandachanditrishati

प्रथमं शतकम्प्रथमो मुकुलस्तबकःवज्रं जम्भभिदः सर्वस्वं नभसः ।वन्दे वैरिसहं विद्युज्ज्योतिरहम् ॥ १॥

prathamaṃ śatakamprathamo mukulastabakaḥvajraṃ jambhabhidaḥ sarvasvaṃ nabhasaḥ |vande vairisahaṃ vidyujjyotiraham || 1||

सा शक्तिर्मरुतामीशानस्य तता ।व्योमागाररमा सा देवी परमा ॥ २॥

sā śaktirmarutāmīśānasya tatā |vyomāgāraramā sā devī paramā || 2||

सूक्ष्मं व्यापिमहो दृश्यं वारिधरे ।तत्त्वं ते मरुतां राज्ञः पत्निपरे ॥ ३॥

sūkṣmaṃ vyāpimaho dṛśyaṃ vāridhare |tattvaṃ te marutāṃ rājñaḥ patnipare || 3||

द्वाभ्यां त्वं वनितारूपाभ्यां लससि ।एका तत्र शची चण्डाचण्ड्यपरा ॥ ४॥

dvābhyāṃ tvaṃ vanitārūpābhyāṃ lasasi |ekā tatra śacī caṇḍācaṇḍyaparā || 4||

एका कान्तिमती भर्तृस्तल्पसखी ।अन्या वीर्यवती प्रायो युद्धसखी ॥ ५॥

ekā kāntimatī bhartṛstalpasakhī |anyā vīryavatī prāyo yuddhasakhī || 5||

एका मोहयते शक्रं चन्द्रमुखी ।अन्या भीषयते शत्रूनर्कमुखी ॥ ६॥

ekā mohayate śakraṃ candramukhī |anyā bhīṣayate śatrūnarkamukhī || 6||

एकस्यां तटितो रम्या दीप्तिकला ।अन्यस्यां सुतरामुग्रा शक्तिकला ॥ ७॥

ekasyāṃ taṭito ramyā dīptikalā |anyasyāṃ sutarāmugrā śaktikalā || 7||

एकस्याः सदृशी सौन्दर्ये न परा ।अन्यस्यास्तु समा वीर्ये नास्त्यपरा ॥ ८॥

ekasyāḥ sadṛśī saundarye na parā |anyasyāstu samā vīrye nāstyaparā || 8||

एका सञ्चरति स्वर्गे भोगवती ।अन्या भाति नभोरङ्गे योगवती ॥ ९॥

ekā sañcarati svarge bhogavatī |anyā bhāti nabhoraṅge yogavatī || 9||

एका वा दशयोः भेदेन द्विविधा ।इन्द्राणी विबुधैः गीता पुण्यकथा ॥ १०॥

ekā vā daśayoḥ bhedena dvividhā |indrāṇī vibudhaiḥ gītā puṇyakathā || 10||

चण्डि त्वं वरदे पिण्डे कुण्डलिनी ।गीता च्छिन्नशिराः प्राज्ञैर्वैभविनी ॥ ११॥

caṇḍi tvaṃ varade piṇḍe kuṇḍalinī |gītā cchinnaśirāḥ prājñairvaibhavinī || 11||

आहुः कुण्डलिनीं यन्मूध्र्ना वियुताम् ।चित्रा सा वचसो भङ्गी बुद्धिमताम् ॥ १२॥

āhuḥ kuṇḍalinīṃ yanmūdhrnā viyutām |citrā sā vacaso bhaṅgī buddhimatām || 12||

पुत्राच्छिन्नशिराः पुण्यायाऽब्जमुखी ।आविक्षत् किल तां शक्तिः शक्रसखी ॥ १३॥

putrācchinnaśirāḥ puṇyāyā'bjamukhī |āvikṣat kila tāṃ śaktiḥ śakrasakhī || 13||

तस्माद्वायमवच्चित्ताम्भोजरमा ।उक्ता कृत्तशिराः सा शक्तिः परमा ॥ १४॥

tasmādvāyamavaccittāmbhojaramā |uktā kṛttaśirāḥ sā śaktiḥ paramā || 14||

ओजीयस्यबला तुल्या कापि नते ।राजारेर्जननि स्वर्नारीविनुते ॥ १५॥

ojīyasyabalā tulyā kāpi nate |rājārerjanani svarnārīvinute || 15||

यावन्तोऽवतराः शक्तेर्भूमितला ।वीर्येणास्यधिका तेषु त्वं विमले ॥ १६॥

yāvanto'vatarāḥ śakterbhūmitalā |vīryeṇāsyadhikā teṣu tvaṃ vimale || 16||

प्रागेव त्वयि सत्यैन्द्रीशक्तिकला ।व्यक्ताऽभूच्छिरसि च्छिन्ने भूरिबला ॥ १७॥

prāgeva tvayi satyaindrīśaktikalā |vyaktā'bhūcchirasi cchinne bhūribalā || 17||

त्वं छिन्ने महसां राशिः शक्तिरसि ।हुङ्कारेण रिपुव्रातं निर्दहसि ॥ १८॥

tvaṃ chinne mahasāṃ rāśiḥ śaktirasi |huṅkāreṇa ripuvrātaṃ nirdahasi || 18||

भोगासक्तरतिग्राहाङ्कासनगा ।बालार्कद्युतिभृत्पादाम्भोजयुवा ॥ १९॥

bhogāsaktaratigrāhāṅkāsanagā |bālārkadyutibhṛtpādāmbhojayuvā || 19||

छिन्नं पाणितले मूर्धानं दधती ।प्राणानात्मवशे संस्थाप्यानहती ॥ २०॥

chinnaṃ pāṇitale mūrdhānaṃ dadhatī |prāṇānātmavaśe saṃsthāpyānahatī || 20||

स्फारास्येन पिबन्त्युल्लोलानसृजः ।ध्वस्तानादधती दृप्तान् भूमिभुजः ॥ २१॥

sphārāsyena pibantyullolānasṛjaḥ |dhvastānādadhatī dṛptān bhūmibhujaḥ || 21||

डाकिन्याऽनघया वर्णिन्या च युता ।रामाम्बाऽवतु मां दिव्यं भावमिता ॥ २२॥

ḍākinyā'naghayā varṇinyā ca yutā |rāmāmbā'vatu māṃ divyaṃ bhāvamitā || 22||

कार्यं साधयितुं वीर्यं वर्धय मे ।चित्तं स्वात्मनि च च्छिन्ने स्थापय मे ॥ २३॥

kāryaṃ sādhayituṃ vīryaṃ vardhaya me |cittaṃ svātmani ca cchinne sthāpaya me || 23||

योगं मे विषयारात्यब्धिं तरितुम् ।चित्तं देवि कुरु त्वं साक्षाद्दितुम् ॥ २४॥

yogaṃ me viṣayārātyabdhiṃ taritum |cittaṃ devi kuru tvaṃ sākṣādditum || 24||

मान्दारैरिव मे गायत्रैर्विमलैः ।छिन्ने सिध्यतु ते पादार्चा मुकुलैः ॥ २५॥

māndārairiva me gāyatrairvimalaiḥ |chinne sidhyatu te pādārcā mukulaiḥ || 25||

द्वितीयो बृहतीस्तबकःनिखिलामयतापहरी निजसेवकभव्यकरी ।गगनामृतदीप्तिझरी जयतीश्वरचिल्लहरी ॥ २६॥

dvitīyo bṛhatīstabakaḥnikhilāmayatāpaharī nijasevakabhavyakarī |gaganāmṛtadīptijharī jayatīśvaracillaharī || 26||

विपिने विपिने विनुता नगरे नगरे नमिता ।जयति स्थिरचित्तहिता जगतां नृपतेर्दयिता ॥ २७॥

vipine vipine vinutā nagare nagare namitā |jayati sthiracittahitā jagatāṃ nṛpaterdayitā || 27||

मतिकैरविणीन्दुकला मुनिहृत्कमले कमला ।जयति स्तुतिदूरबला जगदीशवधूर्विमला ॥ २८॥

matikairaviṇīndukalā munihṛtkamale kamalā |jayati stutidūrabalā jagadīśavadhūrvimalā || 28||

कलिपक्षजुषां दमनी कलुषप्रततेः शमनी ।जयति स्तुवतामवनी सदया जगतो जननी ॥ २९॥

kalipakṣajuṣāṃ damanī kaluṣapratateḥ śamanī |jayati stuvatāmavanī sadayā jagato jananī || 29||

अतिचण्डिसुपर्वनुते बलपौरुषयोरमिते ।जननं सुजनावनिते जगतामुपकारकृते ॥ ३०॥

aticaṇḍisuparvanute balapauruṣayoramite |jananaṃ sujanāvanite jagatāmupakārakṛte || 30||

सकलामयनाशचणे सततं स्मरतः सुगुणे ।मम कार्यगतेः प्रथमं मरणं न भवत्वधमम् ॥ ३१॥

sakalāmayanāśacaṇe satataṃ smarataḥ suguṇe |mama kāryagateḥ prathamaṃ maraṇaṃ na bhavatvadhamam || 31||

मरणस्य भयं तरितुं करुणारसवाहिनि ते ।स्मरणाद्रसयामि गलच्चरणाम्बुरुहादमृतम् ॥ ३२॥

maraṇasya bhayaṃ tarituṃ karuṇārasavāhini te |smaraṇādrasayāmi galaccaraṇāmburuhādamṛtam || 32||

वनितावपुषध्रणं जगदम्ब न वेद्मि तव ।वियदग्नितनोध्रणं शिरसेह वहामि सदा ॥ ३३॥

vanitāvapuṣadhraṇaṃ jagadamba na vedmi tava |viyadagnitanodhraṇaṃ śiraseha vahāmi sadā || 33||

शतशः प्रसृतैध्रणैः मुनिमस्तकवीथिषु सा ।विपुले गगने वितता चरति त्रिदशेशसखी ॥ ३४॥

śataśaḥ prasṛtaidhraṇaiḥ munimastakavīthiṣu sā |vipule gagane vitatā carati tridaśeśasakhī || 34||

विशति प्रविधाय पथश्चरणस्य विभाम्बगुहाम् ।विहितस्य ममेहशिरस्यजरे जगदीश्वरि ते ॥ ३५॥

viśati pravidhāya pathaścaraṇasya vibhāmbaguhām |vihitasya mamehaśirasyajare jagadīśvari te || 35||

चरणस्य विभा किमु ते तव काचन वीचिरुत ।विविधा विदधाति कथाः प्रविशन्त्ययि भक्त्गुहाम् ॥ ३६॥

caraṇasya vibhā kimu te tava kācana vīciruta |vividhā vidadhāti kathāḥ praviśantyayi bhaktguhām || 36||

निजवीचिविलासपदं मम कायमिदं जगति ।करणं सुरकार्यकृते तव निस्तुलभे भवतु ॥ ३७॥

nijavīcivilāsapadaṃ mama kāyamidaṃ jagati |karaṇaṃ surakāryakṛte tava nistulabhe bhavatu || 37||

मम वर्ष्मणि हीनबले यदि कश्चन लोप इव ।तमपोह्यपटिष्ठतमं कुरु विष्टपमातरिदम् ॥ ३८॥

mama varṣmaṇi hīnabale yadi kaścana lopa iva |tamapohyapaṭiṣṭhatamaṃ kuru viṣṭapamātaridam || 38||

सहतामिदमम्बवपुस्तव नाट्यमपारजवम् ।बहिरन्तरशत्रुसहं भजतां बहुलं च बलम् ॥ ३९॥

sahatāmidamambavapustava nāṭyamapārajavam |bahirantaraśatrusahaṃ bhajatāṃ bahulaṃ ca balam || 39||

पृथिवी च सहेत न ते तटिदीश्वरि नाट्यजवम् ।करुणा यदि देवि न ते वपुषामिह का नु कथा ॥ ४०॥

pṛthivī ca saheta na te taṭidīśvari nāṭyajavam |karuṇā yadi devi na te vapuṣāmiha kā nu kathā || 40||

तव शक्तिझरीपतनं बहिरद्भुतवृष्टिरिव ।इदमन्तरनन्तबले मदिरारसपानमिव ॥ ४१॥

tava śaktijharīpatanaṃ bahiradbhutavṛṣṭiriva |idamantaranantabale madirārasapānamiva || 41||

परमिक्षुरसो मधुरो मदिरामदकृत्परमा ।मधुरा मदकृच्च भृशं तव शक्तिकलालहरी ॥ ४२॥

paramikṣuraso madhuro madirāmadakṛtparamā |madhurā madakṛcca bhṛśaṃ tava śaktikalālaharī || 42||

रसनेन्द्रियमात्रामुदं वर इक्षुरसः कुरुते ।बहिरन्तरपि प्रमदं तव शक्तिकलालहरी ॥ ४३॥

rasanendriyamātrāmudaṃ vara ikṣurasaḥ kurute |bahirantarapi pramadaṃ tava śaktikalālaharī || 43||

वपुषो मनसश्चधियो बलमद्भुतमादधती ।प्रमदं च जयत्यजरे तव शक्तिकलालहरी ॥ ४४॥

vapuṣo manasaścadhiyo balamadbhutamādadhatī |pramadaṃ ca jayatyajare tava śaktikalālaharī || 44||

तव शक्तिकलालहरी परिशोधयते भुवि यम् ।विदुरागमसारविदः सनिमेषममर्त्यमिमम् ॥ ४५॥

tava śaktikalālaharī pariśodhayate bhuvi yam |vidurāgamasāravidaḥ sanimeṣamamartyamimam || 45||

लहरीमखिलाम्ब विना तव योऽनुभवं वदति ।अयि वञ्चित एष मृषा विषयेण महाविभवे ॥ ४६॥

laharīmakhilāmba vinā tava yo'nubhavaṃ vadati |ayi vañcita eṣa mṛṣā viṣayeṇa mahāvibhave || 46||

सततालहरी यदि ते बहिरन्तरपि प्रगुणा ।भवबन्धचयः शिथिलो भुवि जीवत एव भवेत् ॥ ४७॥

satatālaharī yadi te bahirantarapi praguṇā |bhavabandhacayaḥ śithilo bhuvi jīvata eva bhavet || 47||

इह तावदपारबले सकला अपि योगकथाः ।तव यावदनन्तजुषो न पवित्रझरीपतनम् ॥ ४८॥

iha tāvadapārabale sakalā api yogakathāḥ |tava yāvadanantajuṣo na pavitrajharīpatanam || 48||

विषयारिविनाशविधौ रमणीयमुपायमजे ।कथयेश्वरि मे विशदं तव नाम्ब न साध्यमिदम् ॥ ४९॥

viṣayārivināśavidhau ramaṇīyamupāyamaje |kathayeśvari me viśadaṃ tava nāmba na sādhyamidam || 49||

गणनाथकवेः कृतिभिः बृहतीभिरिमाभिरजा ।परितृप्यतु चण्डवधूः कपटागगनाग्निकला ॥ ५०॥

gaṇanāthakaveḥ kṛtibhiḥ bṛhatībhirimābhirajā |paritṛpyatu caṇḍavadhūḥ kapaṭāgaganāgnikalā || 50||