दुर्गास्तोत्रम् ०२ Durga Stotram (3)

श्रीगणेशाय नमः । श्रीदुर्गायै नमः ।नारायण उवाच ।पुरा स्तुता सा गोलोके कृष्णेन परमात्मना ।सम्पूज्य मधुमासे च संप्रीते रासमण्डले ॥ १॥

śrīgaṇeśāya namaḥ | śrīdurgāyai namaḥ |nārāyaṇa uvāca |purā stutā sā goloke kṛṣṇena paramātmanā |sampūjya madhumāse ca saṃprīte rāsamaṇḍale || 1||

मधुकैटभयोर्युद्धे द्वितीये विष्णुना पुरा ।तत्रैव काले सा दुर्गा ब्रह्मणा प्राणसङ्कटे ॥ २॥

madhukaiṭabhayoryuddhe dvitīye viṣṇunā purā |tatraiva kāle sā durgā brahmaṇā prāṇasaṅkaṭe || 2||

चतुर्थे संस्तुता देवी भक्त्या च त्रिपुरारिणा ।पुरा त्रिपुरयुद्धे च महाघोरतरे मुने ॥ ३॥

caturthe saṃstutā devī bhaktyā ca tripurāriṇā |purā tripurayuddhe ca mahāghoratare mune || 3||

पञ्चमे संस्तुता देवी वृत्रासुरवधे तथा ।शक्रेण सर्वदेवैश्च घोरे च प्राणसङ्कटे ॥ ४॥

pañcame saṃstutā devī vṛtrāsuravadhe tathā |śakreṇa sarvadevaiśca ghore ca prāṇasaṅkaṭe || 4||

तदा मुनीन्द्रैर्मनुभिर्मानवैः सुरथादिभिः ।संस्तुता पूजिता सा च कल्पे कल्पे परात्परा ॥ ५॥

tadā munīndrairmanubhirmānavaiḥ surathādibhiḥ |saṃstutā pūjitā sā ca kalpe kalpe parātparā || 5||

स्तोत्रञ्च श्रूयतां ब्रह्मन्सर्वविघ्नविनाशकम् ।सुखदं मोक्षदं सारं भवसन्तारकारणम् ॥ ६॥

stotrañca śrūyatāṃ brahmansarvavighnavināśakam |sukhadaṃ mokṣadaṃ sāraṃ bhavasantārakāraṇam || 6||

श्रीकृष्ण उवाच ।त्वमेव सर्वजननी मूलप्रकृतिरीश्वरी ।त्वमेवाद्या सृष्टिविधौ स्वेच्छया त्रिगुणात्मिका ॥ ७॥

śrīkṛṣṇa uvāca |tvameva sarvajananī mūlaprakṛtirīśvarī |tvamevādyā sṛṣṭividhau svecchayā triguṇātmikā || 7||

कार्य्यार्थे सगुणा त्वञ्च वस्तुतो निर्गुणा स्वयम् ।परब्रह्मस्वरूपा त्वं सत्या नित्या सनातनी ॥ ८॥

kāryyārthe saguṇā tvañca vastuto nirguṇā svayam |parabrahmasvarūpā tvaṃ satyā nityā sanātanī || 8||

तेजस्स्वरूपा परमा भक्तानुग्रविग्रहा ।सर्वस्वरूपा सर्वेशा सर्वाधारा परात्परा ॥ ९॥

tejassvarūpā paramā bhaktānugravigrahā |sarvasvarūpā sarveśā sarvādhārā parātparā || 9||

सर्वबीजस्वरूपा च सर्वपूज्या निराश्रया ।सर्वज्ञा सर्वतोभद्रा सर्वमङ्गलमङ्गला ॥ १०॥

sarvabījasvarūpā ca sarvapūjyā nirāśrayā |sarvajñā sarvatobhadrā sarvamaṅgalamaṅgalā || 10||

सर्वबुद्धिस्वरूपा च सर्वशक्तिस्वरूपिणी ।सर्वज्ञानप्रदा देवी सर्वज्ञा सर्वभाविनी ॥ ११॥

sarvabuddhisvarūpā ca sarvaśaktisvarūpiṇī |sarvajñānapradā devī sarvajñā sarvabhāvinī || 11||

त्वं स्वाहा देवदाने च पितृदाने स्वधा स्वयम् ।दक्षिणा सर्वदाने च सर्वशक्तिस्वरूपिणी ॥ १२॥

tvaṃ svāhā devadāne ca pitṛdāne svadhā svayam |dakṣiṇā sarvadāne ca sarvaśaktisvarūpiṇī || 12||

निद्रा त्वं च दया त्वं च तृष्णा त्वं चात्मनः प्रिया ।क्षुत्क्षान्तिः शान्तिरीशा च कान्तिः सृष्टिश्च शाश्वती ॥ १३॥

nidrā tvaṃ ca dayā tvaṃ ca tṛṣṇā tvaṃ cātmanaḥ priyā |kṣutkṣāntiḥ śāntirīśā ca kāntiḥ sṛṣṭiśca śāśvatī || 13||

श्रद्धा पुष्टिश्च तन्द्रा च लज्जा शोभा दया तथा ।सतां सम्पत्स्वरूपा श्रीर्विपत्तिरसतामिह ॥ १४॥

śraddhā puṣṭiśca tandrā ca lajjā śobhā dayā tathā |satāṃ sampatsvarūpā śrīrvipattirasatāmiha || 14||

प्रीतिरूपा पुण्यवतां पापिनां कलहाङ्कुरा ।शश्वत्कर्ममयी शक्तिः सर्वदा सर्वजीविनाम् ॥ १५॥

prītirūpā puṇyavatāṃ pāpināṃ kalahāṅkurā |śaśvatkarmamayī śaktiḥ sarvadā sarvajīvinām || 15||

देवेभ्यः स्वपदोदात्री धातुर्धात्री कृपामयी ।हिताय सर्वदेवानां सर्वासुरविनाशिनी ॥ १६॥

devebhyaḥ svapadodātrī dhāturdhātrī kṛpāmayī |hitāya sarvadevānāṃ sarvāsuravināśinī || 16||

योगिनिद्रा योगरूपा योगदात्री च योगिनाम् ।सिद्धिस्वरूपा सिद्धानां सिद्धिदा सिद्धयोगिनी ॥ १७॥

yoginidrā yogarūpā yogadātrī ca yoginām |siddhisvarūpā siddhānāṃ siddhidā siddhayoginī || 17||

ब्रह्माणी माहेश्वरी च विष्णुमाया च वैष्णवी ।भद्रदा भद्रकाली च सर्वलोकभयङ्करी ॥ १८॥

brahmāṇī māheśvarī ca viṣṇumāyā ca vaiṣṇavī |bhadradā bhadrakālī ca sarvalokabhayaṅkarī || 18||

ग्रामे ग्रामे ग्रामदेवी गृहदेवी गृहे गृहे ।सतां कीर्त्तिः प्रतिष्ठा च निन्दा त्वमसतां सदा ॥ १९॥

grāme grāme grāmadevī gṛhadevī gṛhe gṛhe |satāṃ kīrttiḥ pratiṣṭhā ca nindā tvamasatāṃ sadā || 19||

महायुद्धे महामारी दुष्टसंहाररूपिणी ।रक्षास्वरूपा शिष्टानां मातेव हितकारिणी ॥ २०॥

mahāyuddhe mahāmārī duṣṭasaṃhārarūpiṇī |rakṣāsvarūpā śiṣṭānāṃ māteva hitakāriṇī || 20||

वन्द्या पूज्या स्तुता त्वं च ब्रह्मादीनां च सर्वदा ।ब्राह्मण्यरूपा (ब्रह्मण्यरूपा) विप्राणां तपस्या च तपस्विनाम् ॥ २१॥

vandyā pūjyā stutā tvaṃ ca brahmādīnāṃ ca sarvadā |brāhmaṇyarūpā (brahmaṇyarūpā) viprāṇāṃ tapasyā ca tapasvinām || 21||

विद्या विद्यावतां त्वं च बुद्धिर्बुद्धिमतां सताम् ।मेधा स्मृतिस्वरूपा च प्रतिभा प्रतिभावताम् ॥ २२॥

vidyā vidyāvatāṃ tvaṃ ca buddhirbuddhimatāṃ satām |medhā smṛtisvarūpā ca pratibhā pratibhāvatām || 22||

राज्ञां प्रतापरूपा च विशां वाणिज्यरूपिणी ।सृष्टौ सृष्टिस्वरूपा त्वं रक्षारूपा च पालने ॥ २३॥

rājñāṃ pratāparūpā ca viśāṃ vāṇijyarūpiṇī |sṛṣṭau sṛṣṭisvarūpā tvaṃ rakṣārūpā ca pālane || 23||

तथाऽन्ते त्वं महामारी विश्वे विश्वैश्च पूजिते । (विश्वस्य विश्वपूजिते)कालरात्रिर्महारात्रिर्मोहरात्रिश्च मोहिनी ॥ २४॥

tathā'nte tvaṃ mahāmārī viśve viśvaiśca pūjite | (viśvasya viśvapūjite)kālarātrirmahārātrirmoharātriśca mohinī || 24||

दुरत्यया मे माया त्वं यया सम्मोहितं जगत् ।यया मुग्धो हि विद्वांश्च मोक्षमार्गं न पश्यति ॥ २५॥

duratyayā me māyā tvaṃ yayā sammohitaṃ jagat |yayā mugdho hi vidvāṃśca mokṣamārgaṃ na paśyati || 25||

इत्यात्मना कृतं स्तोत्रं दुर्गाया दुर्गनाशनम् ।पूजाकाले पठेद्यो हि सिद्धिर्भवति वाञ्छिता ॥ २६॥

ityātmanā kṛtaṃ stotraṃ durgāyā durganāśanam |pūjākāle paṭhedyo hi siddhirbhavati vāñchitā || 26||

वन्ध्या च काकवन्ध्या च मृतवत्सा च दुर्भगा ।श्रुत्वा स्तोत्रं वर्षमेकं सुपुत्रं लभते धुवम् ॥ २७॥

vandhyā ca kākavandhyā ca mṛtavatsā ca durbhagā |śrutvā stotraṃ varṣamekaṃ suputraṃ labhate dhuvam || 27||

कारागारे महाघोरे यो बद्धो दृढबन्धने ।श्रुत्वा स्तोत्रं मासमेकं बन्धनान्मुच्यते धुवम् ॥ २८॥

kārāgāre mahāghore yo baddho dṛḍhabandhane |śrutvā stotraṃ māsamekaṃ bandhanānmucyate dhuvam || 28||

यक्ष्मग्रस्तो गलत्कुष्ठी महाशूली महाज्वरी ।श्रुत्वा स्तोत्रं वर्षमेकं सद्यो रोगात्प्रमुच्यते ॥ २९॥

yakṣmagrasto galatkuṣṭhī mahāśūlī mahājvarī |śrutvā stotraṃ varṣamekaṃ sadyo rogātpramucyate || 29||

पुत्रभेदे प्रजाभेदे पत्नीभेदे च दुर्गतः ।श्रुत्वा स्तोत्रं मासमेकं लभते नात्र संशयः ॥ ३०॥

putrabhede prajābhede patnībhede ca durgataḥ |śrutvā stotraṃ māsamekaṃ labhate nātra saṃśayaḥ || 30||

राजद्वारे श्मशाने च महारण्ये रणस्थले ।हिंस्रजन्तुसमीपे च श्रुत्वा स्तोत्रं प्रमुच्यते ॥ ३१॥

rājadvāre śmaśāne ca mahāraṇye raṇasthale |hiṃsrajantusamīpe ca śrutvā stotraṃ pramucyate || 31||

गृहदाहे च दावाग्नौ दस्युसैन्यसमन्विते ।स्तोत्रश्रवणमात्रेण लभते नात्र संशयः ॥ ३२॥

gṛhadāhe ca dāvāgnau dasyusainyasamanvite |stotraśravaṇamātreṇa labhate nātra saṃśayaḥ || 32||

महादरिद्रो मूर्खश्च वर्षं स्तोत्रं पठेत्तु यः ।विद्यावान्धनवांश्चैव स भवेन्नात्र संशयः ॥ ३३॥

mahādaridro mūrkhaśca varṣaṃ stotraṃ paṭhettu yaḥ |vidyāvāndhanavāṃścaiva sa bhavennātra saṃśayaḥ || 33||

॥ इति श्रीब्रह्मवैवर्ते महापुराणे द्वितीये प्रकृतिखण्डेनारदनारायणसंवादे दुर्गोपाख्याने दुर्गास्तोत्रं नामषट्षष्टितमोऽध्यायः ॥

|| iti śrībrahmavaivarte mahāpurāṇe dvitīye prakṛtikhaṇḍenāradanārāyaṇasaṃvāde durgopākhyāne durgāstotraṃ nāmaṣaṭṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ ||