कारुण्यस्तववर्णनम् Indradyumnakritam Karunyastavavarnanam

इन्द्रद्युम्न उवाच ।वासुदेव नमस्तेऽस्तु नमस्ते मोक्षकारण ।त्राहि मां सर्वलोकेश जन्मसंसारसागरात् ॥ १॥

indradyumna uvāca |vāsudeva namaste'stu namaste mokṣakāraṇa |trāhi māṃ sarvalokeśa janmasaṃsārasāgarāt || 1||

निर्मलाम्बरसङ्काश नमस्ते पुरुषोत्तम ।सङ्कर्षण नमस्तेऽस्तु त्राहि मां धरणीधर ॥ २॥

nirmalāmbarasaṅkāśa namaste puruṣottama |saṅkarṣaṇa namaste'stu trāhi māṃ dharaṇīdhara || 2||

नमस्ते हेमगर्भाभ नमस्ते मकरध्वज ।रतिकान्त नमस्तेऽस्तु त्राहि मां संवरान्तक ॥ ३॥

namaste hemagarbhābha namaste makaradhvaja |ratikānta namaste'stu trāhi māṃ saṃvarāntaka || 3||

नमस्तेऽञ्जनसङ्काश नमस्ते विबुधप्रिय ।नारायण नमस्तेऽस्तु त्राहि मां वरदो भव ॥ ४॥

namaste'ñjanasaṅkāśa namaste vibudhapriya |nārāyaṇa namaste'stu trāhi māṃ varado bhava || 4||

नमस्ते विबुधावास नमस्ते विबुधप्रिय ।नारायण नमस्तेऽस्तु त्राहि मां शरणागतम् ॥ ५॥

namaste vibudhāvāsa namaste vibudhapriya |nārāyaṇa namaste'stu trāhi māṃ śaraṇāgatam || 5||

नमस्ते बलिनां श्रेष्ठ नमस्ते लाङ्गलायुध ।चतुर्मुख जगद्धाम त्राहि मां प्रपितामह ॥ ६॥

namaste balināṃ śreṣṭha namaste lāṅgalāyudha |caturmukha jagaddhāma trāhi māṃ prapitāmaha || 6||

नमस्ते नीलमेघाभ नमस्ते त्रिदशार्जित ।त्राहि विष्णो जगन्नाथ मग्नं मां भवसागरे ॥ ७॥

namaste nīlameghābha namaste tridaśārjita |trāhi viṣṇo jagannātha magnaṃ māṃ bhavasāgare || 7||

प्रलयानलसङ्काश नमस्ते दितिजान्तक ।नरसिंह महावीर्य त्राहि मां दीप्तलोचन ॥ ८॥

pralayānalasaṅkāśa namaste ditijāntaka |narasiṃha mahāvīrya trāhi māṃ dīptalocana || 8||

यथा रसातलादुर्वीं त्वया दंष्ट्रोद्धृता पुरा ।तथा महावराहस्त्वं त्राहि मां दुःखसागरात् ॥ ९॥

yathā rasātalādurvīṃ tvayā daṃṣṭroddhṛtā purā |tathā mahāvarāhastvaṃ trāhi māṃ duḥkhasāgarāt || 9||

तवैता मूर्तयः कृष्ण वरदाः संस्तुता मया ।तवेमे बलदेवाद्याः पृथग्रूपेण संस्थिताः ॥ १०॥

tavaitā mūrtayaḥ kṛṣṇa varadāḥ saṃstutā mayā |taveme baladevādyāḥ pṛthagrūpeṇa saṃsthitāḥ || 10||

अङ्गानि तव देवेश गरुत्माद्यास्तथा प्रभो ।दिक्पालाः सायुधाश्चैव केशवाद्यास्तथाऽच्युत ॥ ११॥

aṅgāni tava deveśa garutmādyāstathā prabho |dikpālāḥ sāyudhāścaiva keśavādyāstathā'cyuta || 11||

ये चान्ये तव देवेश भेदाः प्रोक्ता मनीषिभिः ।तेऽपि सर्वे जगन्नाथ प्रसन्नायतलोचन ॥ १२॥

ye cānye tava deveśa bhedāḥ proktā manīṣibhiḥ |te'pi sarve jagannātha prasannāyatalocana || 12||

मयाऽर्चिताः स्तुताः सर्वे तथा यूयं नमस्कृताः ।प्रयच्छत वरं मह्यं धर्मकामार्थमोक्षदम् ॥ १३॥

mayā'rcitāḥ stutāḥ sarve tathā yūyaṃ namaskṛtāḥ |prayacchata varaṃ mahyaṃ dharmakāmārthamokṣadam || 13||

भेदास्ते कीर्तिता ये तु हरे सङ्कर्षणादयः ।तव पूर्जार्थसम्भूतास्ततस्त्वयि समाश्रिताः ॥ १४॥

bhedāste kīrtitā ye tu hare saṅkarṣaṇādayaḥ |tava pūrjārthasambhūtāstatastvayi samāśritāḥ || 14||

न भेदस्तव देवेश विद्यते परमार्थतः ।विविधं तव यद्रूपमुक्तं तदुपचारतः ॥ १५॥

na bhedastava deveśa vidyate paramārthataḥ |vividhaṃ tava yadrūpamuktaṃ tadupacārataḥ || 15||

अद्वैतं त्वां कथं द्वैतं वक्तुं शक्नोति मानवः ।एकस्त्वं हि हरे व्यापी चित्स्वभावो निरञ्जनः ॥ १६॥

advaitaṃ tvāṃ kathaṃ dvaitaṃ vaktuṃ śaknoti mānavaḥ |ekastvaṃ hi hare vyāpī citsvabhāvo nirañjanaḥ || 16||

परमं तव यद्रुपं भावाभावविवर्जितम् ।निर्लेपं निर्गुणं श्रेष्ठं कूटस्थमचलं ध्रुवम् ॥ १७॥

paramaṃ tava yadrupaṃ bhāvābhāvavivarjitam |nirlepaṃ nirguṇaṃ śreṣṭhaṃ kūṭasthamacalaṃ dhruvam || 17||

सर्वोपाधिविनिर्मुक्तं सत्तामात्रव्यवस्थितम् ।तद्देवाश्च न जानन्ति कथं जानाम्यहं प्रभो ॥ १८॥

sarvopādhivinirmuktaṃ sattāmātravyavasthitam |taddevāśca na jānanti kathaṃ jānāmyahaṃ prabho || 18||

अपरं तव यद्रूपं पीतवस्त्रं चतुर्भुजम् ।शङ्खचक्रगदापाणिमुकुटाङ्गदधारिणम् ॥ १९॥

aparaṃ tava yadrūpaṃ pītavastraṃ caturbhujam |śaṅkhacakragadāpāṇimukuṭāṅgadadhāriṇam || 19||

श्रीवत्सोरस्कसंयुक्तं वनमालाविभूषितम् ।तदर्चयन्ति विबुधा ये चान्ये तव संश्रयाः ॥ २०॥

śrīvatsoraskasaṃyuktaṃ vanamālāvibhūṣitam |tadarcayanti vibudhā ye cānye tava saṃśrayāḥ || 20||

देवदेव सुरश्रेष्ठ भक्तानामभयप्रद ।त्राहि मां पद्मपत्राक्ष मग्नं विषयसागरे ॥ २१॥

devadeva suraśreṣṭha bhaktānāmabhayaprada |trāhi māṃ padmapatrākṣa magnaṃ viṣayasāgare || 21||

नान्यं पश्यामि लोकेश यस्याहं शरणं व्रजे ।त्वामृते कमलाकान्त प्रसीद मधुसूदन ॥ २२॥

nānyaṃ paśyāmi lokeśa yasyāhaṃ śaraṇaṃ vraje |tvāmṛte kamalākānta prasīda madhusūdana || 22||

जराव्याधिशतैर्युक्तो नानादुःखैर्निपीडितः ।हर्षशोकान्वितो मूढः कर्मपाशैः सुयन्त्रितः ॥ २३॥

jarāvyādhiśatairyukto nānāduḥkhairnipīḍitaḥ |harṣaśokānvito mūḍhaḥ karmapāśaiḥ suyantritaḥ || 23||

पतितोऽहं महारौद्रे घोरे संसारसागरे ।विषमोदकदुष्पारे रागद्वेषझषाकुले ॥ २४॥

patito'haṃ mahāraudre ghore saṃsārasāgare |viṣamodakaduṣpāre rāgadveṣajhaṣākule || 24||

इन्द्रियावर्तगम्भीरे तृष्णाशोकोर्मिसङ्कुले ।निराश्रये निरालम्बे निःसारेऽत्यन्तचञ्चले ॥ २५॥

indriyāvartagambhīre tṛṣṇāśokormisaṅkule |nirāśraye nirālambe niḥsāre'tyantacañcale || 25||

मायया मोहितस्तत्र भ्रमामि सुचिरं प्रभो ।नानाजातिसहस्रेषु जायमानः पुनः पुनः ॥ २६॥

māyayā mohitastatra bhramāmi suciraṃ prabho |nānājātisahasreṣu jāyamānaḥ punaḥ punaḥ || 26||

मया जन्मान्यनेकानि सहस्राण्ययुतानि च ।विविधान्यनुभूतानि संसारेऽस्मिञ्जनार्दन ॥ २७॥

mayā janmānyanekāni sahasrāṇyayutāni ca |vividhānyanubhūtāni saṃsāre'smiñjanārdana || 27||

वेदाः साङ्गा मयाऽधीताः शास्राण्ययुतानि च ।विविधान्यनुभूतानि संसारेऽस्मिञ्जनार्दन ॥ २८॥

vedāḥ sāṅgā mayā'dhītāḥ śāsrāṇyayutāni ca |vividhānyanubhūtāni saṃsāre'smiñjanārdana || 28||

असन्तोषाश्च सन्तोषाः सञ्चयापचया व्ययाः ।मया प्राप्ता जगन्नाथ क्षयवृद्।ह्ध्यक्षयेतराः ॥ २९॥

asantoṣāśca santoṣāḥ sañcayāpacayā vyayāḥ |mayā prāptā jagannātha kṣayavṛd|hdhyakṣayetarāḥ || 29||

भार्यारिमित्रबन्धूनां वियोगाः सङ्गमास्तता ।पितरो विविधा दृष्टा मातरश्च तथा मया ॥ ३०॥

bhāryārimitrabandhūnāṃ viyogāḥ saṅgamāstatā |pitaro vividhā dṛṣṭā mātaraśca tathā mayā || 30||

दुःखानि चानुबूतानि यानि सौख्यान्यनेकशः ।प्राप्ताश्च बान्धवाः पुत्रा भ्रातरो ज्ञतयस्तथा ॥ ३१॥

duḥkhāni cānubūtāni yāni saukhyānyanekaśaḥ |prāptāśca bāndhavāḥ putrā bhrātaro jñatayastathā || 31||

मयोषितं तथा स्त्रीणां कोष्ठे विण्मुत्रपिच्छले ।गर्भवासे महादुःखमनुभूतं तथा प्रभो ॥ ३२॥

mayoṣitaṃ tathā strīṇāṃ koṣṭhe viṇmutrapicchale |garbhavāse mahāduḥkhamanubhūtaṃ tathā prabho || 32||

दुःखानि यान्यनेकानि बाल्ययौवनगोचरे ।वार्धके च हृषीकेश तानि प्राप्तानि वै मया ॥ ३३॥

duḥkhāni yānyanekāni bālyayauvanagocare |vārdhake ca hṛṣīkeśa tāni prāptāni vai mayā || 33||

मरणे यानि दुःखानि यममार्गे यमालये ।मया तान्यनुभूतानि नरके यातनास्तथा ॥ ३४॥

maraṇe yāni duḥkhāni yamamārge yamālaye |mayā tānyanubhūtāni narake yātanāstathā || 34||

कृमिकीटद्रुमाणां च हस्त्यश्वमृगपक्षिणाम् ।महिषोष्ट्रगवां चैव तथाऽन्येषां वनौकसाम् ॥ ३५॥

kṛmikīṭadrumāṇāṃ ca hastyaśvamṛgapakṣiṇām |mahiṣoṣṭragavāṃ caiva tathā'nyeṣāṃ vanaukasām || 35||

द्विजातीनां च सर्वेषां शूद्राणां चैव योनिषु ।धनिनां क्षत्रियाणां च दरिद्राणां तपस्विनाम् ॥ ३६॥

dvijātīnāṃ ca sarveṣāṃ śūdrāṇāṃ caiva yoniṣu |dhanināṃ kṣatriyāṇāṃ ca daridrāṇāṃ tapasvinām || 36||

नृपाणां नृपभृत्यानां तथाऽन्येषां च देहिनाम् ।गृहेषु तेषामुत्पन्नो देव चाहं पुनः पुनः ॥ ३७॥

nṛpāṇāṃ nṛpabhṛtyānāṃ tathā'nyeṣāṃ ca dehinām |gṛheṣu teṣāmutpanno deva cāhaṃ punaḥ punaḥ || 37||

गतोऽस्मि दासतां नाथ भृत्यानां बहुशो नृणाम् ।दरिद्रत्वं चेश्वरत्वं स्वामित्वं च तथा गतः ॥ ३८॥

gato'smi dāsatāṃ nātha bhṛtyānāṃ bahuśo nṛṇām |daridratvaṃ ceśvaratvaṃ svāmitvaṃ ca tathā gataḥ || 38||

हतो मया हताश्चान्ये घातितो घातितास्तथा ।दत्तं ममान्यैरन्येभ्यो मया दत्तमनेकशः ॥ ३९॥

hato mayā hatāścānye ghātito ghātitāstathā |dattaṃ mamānyairanyebhyo mayā dattamanekaśaḥ || 39||

पितृमातृसुहृद्भ्रातृकलत्राणां कृतेन च ।धनिनां श्रोत्रियाणां च दरिद्राणां तपस्विनाम् ॥ ४०॥

pitṛmātṛsuhṛdbhrātṛkalatrāṇāṃ kṛtena ca |dhanināṃ śrotriyāṇāṃ ca daridrāṇāṃ tapasvinām || 40||

उक्तं दैन्यं च विविधं त्यक्त्वा लज्जां जनार्दन ।देवतिर्ङ्मनुष्येषु स्थावरेषु चरेषु च ॥ ४१॥

uktaṃ dainyaṃ ca vividhaṃ tyaktvā lajjāṃ janārdana |devatirṅmanuṣyeṣu sthāvareṣu careṣu ca || 41||

न विद्यते तथा स्थानं यत्राहं न गतः प्रभो ।कदा मे नरके वासः कदा स्वर्गे जगत्पते ॥ ४२॥

na vidyate tathā sthānaṃ yatrāhaṃ na gataḥ prabho |kadā me narake vāsaḥ kadā svarge jagatpate || 42||

कदा मनुष्यलोकेषु कदा तिर्यग्गतेषु च ।जलयन्त्रे यथा चक्रे घटी रज्जुनिबन्धना ॥ ४३॥

kadā manuṣyalokeṣu kadā tiryaggateṣu ca |jalayantre yathā cakre ghaṭī rajjunibandhanā || 43||

याति चोर्ध्वमधश्चैव कदा मध्ये च तिष्ठति ।तथा चाहं सुरश्रेष्ठ कर्मरज्जुसमावृतः ॥ ४४॥

yāti cordhvamadhaścaiva kadā madhye ca tiṣṭhati |tathā cāhaṃ suraśreṣṭha karmarajjusamāvṛtaḥ || 44||

अधश्चोर्ध्वं तथा मध्ये भ्रमन् गच्छामि योगतः ।एवं संसारचक्रेऽस्मिन् भैरवे रोमहर्षणे ॥ ४५॥

adhaścordhvaṃ tathā madhye bhraman gacchāmi yogataḥ |evaṃ saṃsāracakre'smin bhairave romaharṣaṇe || 45||

भ्रमामि सुचिरं कालं नान्तं पश्यामि कर्हिचित् ।न जाने किं करोम्यद्य हरे व्याकुलितेन्द्रियः ॥ ४६॥

bhramāmi suciraṃ kālaṃ nāntaṃ paśyāmi karhicit |na jāne kiṃ karomyadya hare vyākulitendriyaḥ || 46||

शोकतृष्णाभिभूतोऽहं कान्दिशीको विचेतनः ।इदानीं त्वामहं देव विह्वलः शरणं गतः ॥ ४७॥

śokatṛṣṇābhibhūto'haṃ kāndiśīko vicetanaḥ |idānīṃ tvāmahaṃ deva vihvalaḥ śaraṇaṃ gataḥ || 47||

त्राहि मां दुःखितं कृष्ण मग्नं संसारसागरे ।कृपां कुरु जगन्नाथ भक्तं मां यदि मन्यसे ॥ ४८॥

trāhi māṃ duḥkhitaṃ kṛṣṇa magnaṃ saṃsārasāgare |kṛpāṃ kuru jagannātha bhaktaṃ māṃ yadi manyase || 48||

त्वदृते नास्ति मे बन्धुर्योऽसौ चिन्तां करिष्यति ।देव त्वां नाथमासाद्य न भयं मेऽस्ति कुत्रचित् ॥ ४९॥

tvadṛte nāsti me bandhuryo'sau cintāṃ kariṣyati |deva tvāṃ nāthamāsādya na bhayaṃ me'sti kutracit || 49||

जीविते मरणे चैव योगक्षेमेऽथ वा प्रभो ।ये तु त्वां विधिवद्देव नार्चयन्ति नराधमाः ॥ ५०॥

jīvite maraṇe caiva yogakṣeme'tha vā prabho |ye tu tvāṃ vidhivaddeva nārcayanti narādhamāḥ || 50||

सुगतिस्तु कथं तेषां भवेत्संसारबन्धनात् ।किं तेषां कुलशीलेन विद्यया जीवितेन च ॥ ५१॥

sugatistu kathaṃ teṣāṃ bhavetsaṃsārabandhanāt |kiṃ teṣāṃ kulaśīlena vidyayā jīvitena ca || 51||

येषां न जायते भक्तिर्जगद्धातरि केशवे ।प्रकृतिं त्वासुरीं प्राप्य ये त्वां निन्दन्ति मोहिताः ॥ ५२॥

yeṣāṃ na jāyate bhaktirjagaddhātari keśave |prakṛtiṃ tvāsurīṃ prāpya ye tvāṃ nindanti mohitāḥ || 52||

पतन्ति नरके घोरे जायमानाः पुनः पुनः ।न तेषां निष्कृकिस्तस्माद्विद्यते नरकार्णवात् ॥ ५३॥

patanti narake ghore jāyamānāḥ punaḥ punaḥ |na teṣāṃ niṣkṛkistasmādvidyate narakārṇavāt || 53||

ये दूषयन्ति दुर्वृत्तास्त्वां देव पुरूषाधमाः ।यत्र यत्र भवेज्जन्म मम क्रमनिबन्धनात् ॥ ५४॥

ye dūṣayanti durvṛttāstvāṃ deva purūṣādhamāḥ |yatra yatra bhavejjanma mama kramanibandhanāt || 54||

तत्र तत्र हरे भक्तिस्त्वयि चास्तु दृढा सदा ।आराध्य त्वां सुरा दैत्या नराश्चान्येऽपि संयताः ॥ ५५॥

tatra tatra hare bhaktistvayi cāstu dṛḍhā sadā |ārādhya tvāṃ surā daityā narāścānye'pi saṃyatāḥ || 55||

अवापुः परमां सिद्धिं कस्त्वां देव न पूजयेत् ।न शक्नुवन्ति ब्रह्माद्याः स्तेतुं त्वां त्रिदशा हरे ॥ ५६॥

avāpuḥ paramāṃ siddhiṃ kastvāṃ deva na pūjayet |na śaknuvanti brahmādyāḥ stetuṃ tvāṃ tridaśā hare || 56||

कथं मानुषबुद्।ह्ध्याऽहं स्तौमि त्वां प्रकृतेः परम् ।तथा चाज्ञानभावेन संस्तुतोऽसि मया प्रभो ॥ ५७॥

kathaṃ mānuṣabud|hdhyā'haṃ staumi tvāṃ prakṛteḥ param |tathā cājñānabhāvena saṃstuto'si mayā prabho || 57||

तत्क्षमस्वापराधं मे यदि तेऽस्ति दया मयि ।कृपापराधेऽपि हरे क्षमां कुर्वन्ति साधवः ॥ ५८॥

tatkṣamasvāparādhaṃ me yadi te'sti dayā mayi |kṛpāparādhe'pi hare kṣamāṃ kurvanti sādhavaḥ || 58||

तस्मात्प्रसीद देवेश भक्तस्नेहं समाश्रितः ।स्तुतोऽसि यन्मया देव भक्तिभावेन चेतसा ।साङ्गं भवतु ततसर्वं वासुदेव नमोऽस्तु ते ॥ ५९॥

tasmātprasīda deveśa bhaktasnehaṃ samāśritaḥ |stuto'si yanmayā deva bhaktibhāvena cetasā |sāṅgaṃ bhavatu tatasarvaṃ vāsudeva namo'stu te || 59||

(फलश्रुतिः)ब्रह्मोवाच ।इत्थं स्तुतस्तदा तेन प्रसन्नो गरुडध्वजः ।ददौ तस्मै मुनिश्रेष्ठाः सकलं मनसेप्सितम् ॥ ६०॥

(phalaśrutiḥ)brahmovāca |itthaṃ stutastadā tena prasanno garuḍadhvajaḥ |dadau tasmai muniśreṣṭhāḥ sakalaṃ manasepsitam || 60||

यः सम्पूज्य जगन्नाथं प्रत्यहं स्तौति मानवः ।स्तोत्रेणानेन मतिमान्स मोक्षं लभते ध्रुवम् ॥ ६१॥

yaḥ sampūjya jagannāthaṃ pratyahaṃ stauti mānavaḥ |stotreṇānena matimānsa mokṣaṃ labhate dhruvam || 61||

त्रिसन्ध्यं यो जपेद्विद्वानिदं स्तोत्रवरं शुचिः ।धर्मं चार्थं च कामं च मोक्षं च लभते नरः ॥ ६२॥

trisandhyaṃ yo japedvidvānidaṃ stotravaraṃ śuciḥ |dharmaṃ cārthaṃ ca kāmaṃ ca mokṣaṃ ca labhate naraḥ || 62||

यः पठेच्छृणुयाद्वाऽपि श्रावयेद्वा समाहितः ।स लोकं शाश्वतं विष्णोर्याति निर्धूतकल्मषः ॥ ६३॥

yaḥ paṭhecchṛṇuyādvā'pi śrāvayedvā samāhitaḥ |sa lokaṃ śāśvataṃ viṣṇoryāti nirdhūtakalmaṣaḥ || 63||

धन्यं पापहरं चेदं भुक्तिमुक्तिप्रदं शिवम् ।गुह्यं सुदुर्लभं पुण्यं न देयं यस्य कस्यचित् ॥ ६४॥

dhanyaṃ pāpaharaṃ cedaṃ bhuktimuktipradaṃ śivam |guhyaṃ sudurlabhaṃ puṇyaṃ na deyaṃ yasya kasyacit || 64||

न नास्तिकाय मूर्खाय न कृतध्नाय मानिने ।न दुष्टमतये दद्यान्नाभक्ताय कदाचन ॥ ६५॥

na nāstikāya mūrkhāya na kṛtadhnāya mānine |na duṣṭamataye dadyānnābhaktāya kadācana || 65||

दातव्यं भक्तियुक्ताय गुणशीलान्विताय च ।विष्णुभक्ताय शान्ताय श्रद्धानुष्ठानशालिने ॥ ६६॥

dātavyaṃ bhaktiyuktāya guṇaśīlānvitāya ca |viṣṇubhaktāya śāntāya śraddhānuṣṭhānaśāline || 66||

इदं समस्ताघविनाशहेतुः कारुण्यसंज्ञं सुखमोक्षदं च ।अशेषवाञ्छाफलदं वरिष्ठं स्तोत्रं मयोक्तं पुरुषोत्तमस्य ॥ ६७॥

idaṃ samastāghavināśahetuḥ kāruṇyasaṃjñaṃ sukhamokṣadaṃ ca |aśeṣavāñchāphaladaṃ variṣṭhaṃ stotraṃ mayoktaṃ puruṣottamasya || 67||

ये तं सुसूक्ष्मं विमला मुरारिं ध्यायन्ति नित्यं पुरषं पुराणम् ।ते मुक्तिभाजः प्रविशन्ति विष्णुं मन्त्रैर्यथाऽऽज्यं हुतमध्वराग्नौ ॥ ६८॥

ye taṃ susūkṣmaṃ vimalā murāriṃ dhyāyanti nityaṃ puraṣaṃ purāṇam |te muktibhājaḥ praviśanti viṣṇuṃ mantrairyathā''jyaṃ hutamadhvarāgnau || 68||

एकः स देवो भवदुःखहन्ता परः परेषां न ततोऽस्ति चान्यत् ।द्र(स्र)ष्टा स पाता स तु नाशकर्ता विष्णुः समस्ताखिलसारभूतः ॥ ६९॥

ekaḥ sa devo bhavaduḥkhahantā paraḥ pareṣāṃ na tato'sti cānyat |dra(sra)ṣṭā sa pātā sa tu nāśakartā viṣṇuḥ samastākhilasārabhūtaḥ || 69||

किं विद्यया किं स्वगुणैश्च तेषां यज्ञैश्च दानैश्च तपोभिरुग्रैः ।येषां न भक्तिर्भवतीह कृष्णे जगद्गुरौ मोक्षसुखप्रदे च ॥ ७०॥

kiṃ vidyayā kiṃ svaguṇaiśca teṣāṃ yajñaiśca dānaiśca tapobhirugraiḥ |yeṣāṃ na bhaktirbhavatīha kṛṣṇe jagadgurau mokṣasukhaprade ca || 70||

लोके स धन्यः स शुचिः स विद्वान् मखैस्तपोभिः स गुणैर्वरिष्ठः ।ज्ञाता स दाता स तु सत्यवक्ता यस्यास्ति भक्तिः पुरुषोत्तमाख्ये ॥ ७१॥

loke sa dhanyaḥ sa śuciḥ sa vidvān makhaistapobhiḥ sa guṇairvariṣṭhaḥ |jñātā sa dātā sa tu satyavaktā yasyāsti bhaktiḥ puruṣottamākhye || 71||

इति ब्रह्मपुराणे एकोनपञ्चाशत्तमाऽध्यायान्तर्गतंइन्दरद्युम्नकृतं कारुण्यस्तववर्णनं समाप्तम् ।ब्रह्मपुराण । अध्याय ४९/१७१॥ब्रह्मपुराण । अध्याय ४९/१-७१॥

iti brahmapurāṇe ekonapañcāśattamā'dhyāyāntargataṃindaradyumnakṛtaṃ kāruṇyastavavarṇanaṃ samāptam |brahmapurāṇa | adhyāya 49/171||brahmapurāṇa | adhyāya 49/1-71||