अम्लानपङ्कजमालाबन्धपन्चकम् Amlanapankajamalabandha Panchakam

(स्रग्धरावृत्तम् \*)धाता दाताविता त्वं गृह इह गहने लोकशोकघ्नकर्मादीनानां नाथ! नान्यो (१)हृतनतपतनस्त्वां विना विश्ववित्तः(२) ।(३)मायेगा ये न ये स्वामनु ननु मनुजास्तैः कृतं कृत्मकृत्यंवाविद्यावित्तविघ्नैर्वत! हृतमतयो राम! वा मद्यमत्ताः ॥ १॥

(sragdharāvṛttam \*)dhātā dātāvitā tvaṃ gṛha iha gahane lokaśokaghnakarmādīnānāṃ nātha! nānyo (1)hṛtanatapatanastvāṃ vinā viśvavittaḥ(2) |(3)māyegā ye na ye svāmanu nanu manujāstaiḥ kṛtaṃ kṛtmakṛtyaṃvāvidyāvittavighnairvata! hṛtamatayo rāma! vā madyamattāḥ || 1||

ज्ञानात्मानादिनाथः (४)स्वजनजयजनुः पावनो वर्ण्यवर्यःसेवा ते वासवार्हा किमुत मुनिमुदे राम! भूमन् ! नमस्ते ।(५)कालं कालं बलं त्वद्भुजमज! । न जहातीश! भो शर्वशक्ते!त्वं हंहो हन्त(६) ! हन्ता हरिररिहरिणो रावणोऽवद्यवर्त्मा ॥ २॥

jñānātmānādināthaḥ (4)svajanajayajanuḥ pāvano varṇyavaryaḥsevā te vāsavārhā kimuta munimude rāma! bhūman ! namaste |(5)kālaṃ kālaṃ balaṃ tvadbhujamaja! | na jahātīśa! bho śarvaśakte!tvaṃ haṃho hanta(6) ! hantā harirarihariṇo rāvaṇo'vadyavartmā || 2||

वीरो धीरो गुरो ! त्वं शुचि(७)रुचिरुचितं सेवितुं विज्ञवित्तंमोदाढ्यो दासदायः(८) खलबलविलयो भावनावत्सु(९) वश्यः ।शान्तोऽनन्तोऽतितोषात्समममरमणे! । भासि पासि स्वसिद्धःसाधुर्बन्धुर्विधुर्भोः कुरु गुरुकरुणां सेवकेऽव स्ववत्सम् ॥ ३॥

vīro dhīro guro ! tvaṃ śuci(7)rucirucitaṃ sevituṃ vijñavittaṃmodāḍhyo dāsadāyaḥ(8) khalabalavilayo bhāvanāvatsu(9) vaśyaḥ |śānto'nanto'titoṣātsamamamaramaṇe! | bhāsi pāsi svasiddhaḥsādhurbandhurvidhurbhoḥ kuru gurukaruṇāṃ sevake'va svavatsam || 3||

माने दानेऽवनेऽलं त्वमसि महिमनोमोहनो हर्षहर्म्यंकीशादीशातिशातं सुरनरवर! ते ह्यादरादत्र दत्तम् ।स्वाचारं चापचारुव्रतमत इतरे त्वां न केऽनर्घ्यनम्राःसेवां ह्येवाङ्ग वाञ्छन्कपिरपि स पिनाकी सदा सख्यसक्तः ॥ ४॥

māne dāne'vane'laṃ tvamasi mahimanomohano harṣaharmyaṃkīśādīśātiśātaṃ suranaravara! te hyādarādatra dattam |svācāraṃ cāpacāruvratamata itare tvāṃ na ke'narghyanamrāḥsevāṃ hyevāṅga vāñchankapirapi sa pinākī sadā sakhyasaktaḥ || 4||

स्वौजा(१०) राजा प्रजानां त्वमतिमहिमहःपालको लब्धलक्षोभोगी त्यागी भगी(११) सोत्सवनवसवको मन्दकन्दर्पदर्पः ।आशानाशान्न शाठ्यं कृतमुत नतरां घात एतच्च तज्ज्ञैर्ज्ञातं तातं हितं त्वां जगुरगुरुगुरुं(१२) ज्ञानिनो नित्यनिष्ठाः ॥ ५॥

svaujā(10) rājā prajānāṃ tvamatimahimahaḥpālako labdhalakṣobhogī tyāgī bhagī(11) sotsavanavasavako mandakandarpadarpaḥ |āśānāśānna śāṭhyaṃ kṛtamuta natarāṃ ghāta etacca tajjñairjñātaṃ tātaṃ hitaṃ tvāṃ jaguraguruguruṃ(12) jñānino nityaniṣṭhāḥ || 5||

इति श्रीरामनन्दनमयूरेश्वरकृतं अम्लानपङ्कजमालाबन्धपञ्चकं सम्पूर्णम् ।टिप्पणि\* स्रग्धरावृत्तपादे सर्वेऽपि यतिविभागाः समानाः सप्ताक्षराश्च । अतश्चित्रकाव्येष्वन्यतमस्याम्लानपङ्कजमालाबन्धस्य तदेवातावोपकरोति । अस्मिन् हि द्वादश यतिविभागाः प्रतिश्लोकं तावन्ति पङ्कजानीति कल्प्यते । उद्धाररातिस्त्वियम् । प्रथमस्यां पङ्क्तावक्षरमेकं द्वितीयस्यां त्रीण्यक्षराणि तृतीयस्यां च पुनरक्षरमेकमिति क्रमेण लिखिते एतान्येव पञ्चाक्षराणि सप्त सम्पद्यन्ते । प्रथमपङ्क्तिस्थितं प्रथममक्षरं, द्वितीयपङ्क्तिस्थितं मध्यमं द्वितीयमक्षरं, द्वितीयपङ्क्तिस्थितं प्रथम तृतीयं, मध्यमं चतुर्थ, तृतीयं पञ्चमं पुनर्मध्यमं षष्ठं, तृतीयपङ्क्तिस्थं च सप्तममिति वाचनक्रमस्तु इह योजितादुद्धारादर्शपत्रादवगम्येत ।१। हृतं नतानां भक्तानां पतनं नाशो निरयगमनं वा येन सः ।२। विश्वमेव वित्तं धनं यस्य तादृशः ।३। ये मायेशाः मायाधीनाः, ये च त्वदनुसरणेऽनुत्कण्ठाः तेषां नान्यत्किञ्चित्कर्तव्यं विद्यते । ते हि अविद्यैव वित्तं तदेव विनास्तैर्दूषितमतयो भवन्ति वा मद्यमत्ता वा भवन्तीति कथञ्चिद्योजनीयम् ।४। स्वजनानां भक्तानां जयस्याभ्युदयस्य जनुः प्रभवः ।५। कालं कालं सर्वदा बलं त्वद्भुजं न जहातीत्यन्वयः ।६। हंहो इत्याश्चर्यार्थकमव्ययम् । हन्ता हरिः मारकः सिंहः, निन्धकर्मा रावणस्तु अरिहरिणः ।७। शुद्धतेजाः ।८। दासस्य दायः पित्राद्यागतं धनम् ।९। भक्तिमत्सु ।१०। स्वयम्प्रकाशः ।११। सिद्धिसम्पन्नः ।१२। अविद्यमानः गुरुः श्रेष्ठः यस्य सः अगुरुः सर्वश्रेष्ठो गुरुरित्यर्थः ।

iti śrīrāmanandanamayūreśvarakṛtaṃ amlānapaṅkajamālābandhapañcakaṃ sampūrṇam |ṭippaṇi\* sragdharāvṛttapāde sarve'pi yativibhāgāḥ samānāḥ saptākṣarāśca | ataścitrakāvyeṣvanyatamasyāmlānapaṅkajamālābandhasya tadevātāvopakaroti | asmin hi dvādaśa yativibhāgāḥ pratiślokaṃ tāvanti paṅkajānīti kalpyate | uddhārarātistviyam | prathamasyāṃ paṅktāvakṣaramekaṃ dvitīyasyāṃ trīṇyakṣarāṇi tṛtīyasyāṃ ca punarakṣaramekamiti krameṇa likhite etānyeva pañcākṣarāṇi sapta sampadyante | prathamapaṅktisthitaṃ prathamamakṣaraṃ, dvitīyapaṅktisthitaṃ madhyamaṃ dvitīyamakṣaraṃ, dvitīyapaṅktisthitaṃ prathama tṛtīyaṃ, madhyamaṃ caturtha, tṛtīyaṃ pañcamaṃ punarmadhyamaṃ ṣaṣṭhaṃ, tṛtīyapaṅktisthaṃ ca saptamamiti vācanakramastu iha yojitāduddhārādarśapatrādavagamyeta | 1| hṛtaṃ natānāṃ bhaktānāṃ patanaṃ nāśo nirayagamanaṃ vā yena saḥ | 2| viśvameva vittaṃ dhanaṃ yasya tādṛśaḥ | 3| ye māyeśāḥ māyādhīnāḥ, ye ca tvadanusaraṇe'nutkaṇṭhāḥ teṣāṃ nānyatkiñcitkartavyaṃ vidyate | te hi avidyaiva vittaṃ tadeva vināstairdūṣitamatayo bhavanti vā madyamattā vā bhavantīti kathañcidyojanīyam | 4| svajanānāṃ bhaktānāṃ jayasyābhyudayasya januḥ prabhavaḥ | 5| kālaṃ kālaṃ sarvadā balaṃ tvadbhujaṃ na jahātītyanvayaḥ | 6| haṃho ityāścaryārthakamavyayam | hantā hariḥ mārakaḥ siṃhaḥ, nindhakarmā rāvaṇastu arihariṇaḥ | 7| śuddhatejāḥ | 8| dāsasya dāyaḥ pitrādyāgataṃ dhanam | 9| bhaktimatsu | 10| svayamprakāśaḥ | 11| siddhisampannaḥ | 12| avidyamānaḥ guruḥ śreṣṭhaḥ yasya saḥ aguruḥ sarvaśreṣṭho gururityarthaḥ |