शिवस्तोत्रम् (व्यासप्रोक्तं महाभारतान्तर्गतम् प्रजापतीनां प्रथमं तेजसां पुरुषं प्रभुम्) Vyasaproktam Shivastotram

(महाभारते द्रोणपर्वणि)प्रजापतीनां प्रथमं तेजसां (तैजसं)पुरुषं (प्रवरं)प्रभुम् ।भुवनं भूर्भुवं देवं सर्वलोकेश्वरं प्रभुम् ॥ १॥

(mahābhārate droṇaparvaṇi)prajāpatīnāṃ prathamaṃ tejasāṃ (taijasaṃ)puruṣaṃ (pravaraṃ)prabhum |bhuvanaṃ bhūrbhuvaṃ devaṃ sarvalokeśvaraṃ prabhum || 1||

महादेवं महात्मानमीशानं जटिलं विभुम् ।त्र्यक्षं महाभुजं रुद्रं (रौद्रं)शिखिनं चीरवाससम् ॥ २॥

mahādevaṃ mahātmānamīśānaṃ jaṭilaṃ vibhum |tryakṣaṃ mahābhujaṃ rudraṃ (raudraṃ)śikhinaṃ cīravāsasam || 2||

महादेवं हरं स्थाणुं वरदं भुवनेश्वरम् ।जगत्प्रधानमधिकं जगत्प्रीतमधीश्वरम् ॥ ३॥

mahādevaṃ haraṃ sthāṇuṃ varadaṃ bhuvaneśvaram |jagatpradhānamadhikaṃ jagatprītamadhīśvaram || 3||

जगद्योनिं जगद्बीजं जयिनं जगतो गतिम् ।विश्वात्मानं विश्वसृजं विश्वमूर्तिं यशस्विनम् ॥ ४॥

jagadyoniṃ jagadbījaṃ jayinaṃ jagato gatim |viśvātmānaṃ viśvasṛjaṃ viśvamūrtiṃ yaśasvinam || 4||

विश्वेश्वरं विश्वनरं कर्माणामीश्वरं प्रभुम् ।शम्भुं स्वयम्भुं भूतेशं भूतभव्यभवोद्भवम् ॥ ५॥

viśveśvaraṃ viśvanaraṃ karmāṇāmīśvaraṃ prabhum |śambhuṃ svayambhuṃ bhūteśaṃ bhūtabhavyabhavodbhavam || 5||

योगं योगेश्वरं सर्वं सर्वलोकेश्वरेश्वरम् ।सर्वश्रेष्ठं जगच्छ्रेष्ठं वरिष्ठं परमेष्ठिनम् ॥ ६॥

yogaṃ yogeśvaraṃ sarvaṃ sarvalokeśvareśvaram |sarvaśreṣṭhaṃ jagacchreṣṭhaṃ variṣṭhaṃ parameṣṭhinam || 6||

लोकत्रय विधातारमेकं लोकत्रयाश्रयम् ।शुद्धात्मानं भवं भीमं शशाङ्ककृतशेखरम् ॥ ७॥

lokatraya vidhātāramekaṃ lokatrayāśrayam |śuddhātmānaṃ bhavaṃ bhīmaṃ śaśāṅkakṛtaśekharam || 7||

शाश्वतं भूधरं देवं सर्ववागीश्वरेश्वरम् ।सुदुर्जयं जगन्नाथं जन्ममृत्युजरातिगम् ॥ ८॥

śāśvataṃ bhūdharaṃ devaṃ sarvavāgīśvareśvaram |sudurjayaṃ jagannāthaṃ janmamṛtyujarātigam || 8||

ज्ञानात्मानां ज्ञानगम्यं ज्ञानश्रेष्ठं सुदर्विदम् ।दातारं चैव भक्तानां प्रसादविहितान् वरान् ॥ ९॥

jñānātmānāṃ jñānagamyaṃ jñānaśreṣṭhaṃ sudarvidam |dātāraṃ caiva bhaktānāṃ prasādavihitān varān || 9||

ये भक्ता वरदं देवं शिवं रुद्रमुमापतिम् ।अनन्यभावेन सदा सर्वेशं समुपासते ॥ १०॥

ye bhaktā varadaṃ devaṃ śivaṃ rudramumāpatim |ananyabhāvena sadā sarveśaṃ samupāsate || 10||

रुद्राय शितिकण्ठाय कनिष्ठाय सुवर्चसे ।कपर्दिने करालाय हर्यक्ष्णे वरदाय च ॥ ११॥

rudrāya śitikaṇṭhāya kaniṣṭhāya suvarcase |kapardine karālāya haryakṣṇe varadāya ca || 11||

याम्यायाव्यक्तकेशाय सद्वृत्ते शङ्कराय च ।काम्याय हरिनेत्राय स्थाणवे पुरुषाय च ॥ १२॥

yāmyāyāvyaktakeśāya sadvṛtte śaṅkarāya ca |kāmyāya harinetrāya sthāṇave puruṣāya ca || 12||

हरिकेशाय मुण्डाय कृशायोत्तरणाय च ।भास्कराय सुतीर्थाय देवदेवाय रंहसे ॥ १३॥

harikeśāya muṇḍāya kṛśāyottaraṇāya ca |bhāskarāya sutīrthāya devadevāya raṃhase || 13||

बहुरूपाय शर्वाय प्रियाय प्रियवाससे ।उष्णीषिणे सुवक्त्राय सहस्राक्षाय मीढुषे ॥ १४॥

bahurūpāya śarvāya priyāya priyavāsase |uṣṇīṣiṇe suvaktrāya sahasrākṣāya mīḍhuṣe || 14||

गिरिशाय प्रशान्ताय पतये चीरवाससे ।हिरण्यबाहवे चैव उग्राय पतये दिशाम् ॥ १५॥

giriśāya praśāntāya pataye cīravāsase |hiraṇyabāhave caiva ugrāya pataye diśām || 15||

पर्जन्यपतये चैव भूतानां पतये नमः ।वृक्षाणां पतये चैव अपां च पतये तथा ॥ १६॥

parjanyapataye caiva bhūtānāṃ pataye namaḥ |vṛkṣāṇāṃ pataye caiva apāṃ ca pataye tathā || 16||

वृक्षैरावृतकायाय सेनान्ये मध्यमाय च ।स्रुवहस्ताय देवाय धन्विने भार्गवाय च ॥ १७॥

vṛkṣairāvṛtakāyāya senānye madhyamāya ca |sruvahastāya devāya dhanvine bhārgavāya ca || 17||

बहुरूपाय विश्वस्य पतये चीरवाससे ।सहस्रशिरसे चैव सहस्रनयनाय च ॥ १८॥

bahurūpāya viśvasya pataye cīravāsase |sahasraśirase caiva sahasranayanāya ca || 18||

सहस्रबाहवे चैव सहस्रचरणाय च ।उमापतिं विरूपाक्षं दक्षयज्ञनिबर्हणम् ।प्रजानां पतिमव्यग्रं भूतानां पतिमव्ययम् ॥ १९॥

sahasrabāhave caiva sahasracaraṇāya ca |umāpatiṃ virūpākṣaṃ dakṣayajñanibarhaṇam |prajānāṃ patimavyagraṃ bhūtānāṃ patimavyayam || 19||

कपर्दिनं वृषावर्तं वृषनाभं वृषध्वजम् ।वृषदर्पं वृषपतिं वृषशृङ्गं वृषर्षभम् ॥ २०॥

kapardinaṃ vṛṣāvartaṃ vṛṣanābhaṃ vṛṣadhvajam |vṛṣadarpaṃ vṛṣapatiṃ vṛṣaśṛṅgaṃ vṛṣarṣabham || 20||

वृषाङ्कं वृषभोदारं वृषभं वृषभेक्षणम् ।वृषायुधं वृषशरं वृषभूतं महेश्वरम् ॥ २१॥

vṛṣāṅkaṃ vṛṣabhodāraṃ vṛṣabhaṃ vṛṣabhekṣaṇam |vṛṣāyudhaṃ vṛṣaśaraṃ vṛṣabhūtaṃ maheśvaram || 21||

महोदरं महाकायं द्वीपिचर्मनिवासिनम् ।लोकेशं वरदं मुण्डं ब्रह्मण्यं ब्राह्मणप्रियम् ॥ २२॥

mahodaraṃ mahākāyaṃ dvīpicarmanivāsinam |lokeśaṃ varadaṃ muṇḍaṃ brahmaṇyaṃ brāhmaṇapriyam || 22||

त्रिशूलपाणिं वरदं खड्गचर्मधरं प्रभुम् ।पिनाकिनं खण्डपरशुं लोकानां पतिमीश्वरम् ॥ २३॥

triśūlapāṇiṃ varadaṃ khaḍgacarmadharaṃ prabhum |pinākinaṃ khaṇḍaparaśuṃ lokānāṃ patimīśvaram || 23||

प्रपद्ये शरणं देवं शरण्यं चीरवाससम् ।नमस्तस्मै सुरेशाय यस्य वैश्रवणः सखा ॥ २४॥

prapadye śaraṇaṃ devaṃ śaraṇyaṃ cīravāsasam |namastasmai sureśāya yasya vaiśravaṇaḥ sakhā || 24||

सुवाससे नमस्तुभ्यं सुव्रताय सुधन्विने । (सुवाससे नमो नित्यं)धनुर्धराय देवाय प्रियधन्वाय धन्विने ॥ २५॥ (स्रुवहस्ताय देवाय सुखधन्वाय)

suvāsase namastubhyaṃ suvratāya sudhanvine | (suvāsase namo nityaṃ)dhanurdharāya devāya priyadhanvāya dhanvine || 25|| (sruvahastāya devāya sukhadhanvāya)

धन्वन्तराय धनुषे धन्वाचार्याय ते नमः ।उग्रायुधाय देवाय नमः सुरवराय च ॥ २६॥

dhanvantarāya dhanuṣe dhanvācāryāya te namaḥ |ugrāyudhāya devāya namaḥ suravarāya ca || 26||

नमोऽस्तु बहुरूपाय नमश्च बहुधन्विने ।नमोऽस्तु स्थाणवे नित्यं नमस्तस्मै तपस्विने ॥ २७॥

namo'stu bahurūpāya namaśca bahudhanvine |namo'stu sthāṇave nityaṃ namastasmai tapasvine || 27||

नमोऽस्तु त्रिपुरघ्नाय भगघ्नाय च वै नमः ।वनस्पतीनां पतये नराणां पतये नमः ॥ २८॥

namo'stu tripuraghnāya bhagaghnāya ca vai namaḥ |vanaspatīnāṃ pataye narāṇāṃ pataye namaḥ || 28||

मातॄणां पतये चैव गणानां पतये नमः ।गवां च पतये नित्यं यज्ञानां पतये नमः ॥ २९॥

mātṝṇāṃ pataye caiva gaṇānāṃ pataye namaḥ |gavāṃ ca pataye nityaṃ yajñānāṃ pataye namaḥ || 29||

अपां च पतये नित्यं यज्ञानां पतये नमः ।पूष्णो दन्तविनाशाय त्र्यक्षाय वरदाय च ।नीलकण्ठाय पिङ्गाय स्वर्णकेशाय वै नमः ॥ ३०॥

apāṃ ca pataye nityaṃ yajñānāṃ pataye namaḥ |pūṣṇo dantavināśāya tryakṣāya varadāya ca |nīlakaṇṭhāya piṅgāya svarṇakeśāya vai namaḥ || 30||

इति महाभारते द्रोणपर्वणि व्यासप्रोक्तं शिवस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।

iti mahābhārate droṇaparvaṇi vyāsaproktaṃ śivastotraṃ sampūrṇam |