महादेवस्तुतिः याज्ञवल्क्यप्रोक्ता Yajnavalkyaprokta Mahadeva Stuti

नमो नमस्ते त्रिदशाधिनाथ नमो नमस्ते प्रमथाधिनाथ ।नमो नमो मामव मामवाव स्फुरञ्जटाजूटतटोडुनाथ ॥ २९॥

namo namaste tridaśādhinātha namo namaste pramathādhinātha |namo namo māmava māmavāva sphurañjaṭājūṭataṭoḍunātha || 29||

संसाररूपविविधामितदन्दशूकदंष्ट्राभिघातपरिपीडितमिन्दुमौले ।पाहि त्वदीयमतिदीनममन्ददुःखमाधिव्यथाविषविनाशक दीनबन्धो ॥ ३०॥

saṃsārarūpavividhāmitadandaśūkadaṃṣṭrābhighātaparipīḍitamindumaule |pāhi tvadīyamatidīnamamandaduḥkhamādhivyathāviṣavināśaka dīnabandho || 30||

श्रीविश्वनाथ शरणागतवत्सलेश त्वत्पादपद्मभजनाय मनः प्रवृत्तम् ।पुण्यैरगण्यविभवैः तदपारपुण्यनिक्षेपलाभमनुवाञ्छति तत्प्रयच्छ ॥ ३१॥

śrīviśvanātha śaraṇāgatavatsaleśa tvatpādapadmabhajanāya manaḥ pravṛttam |puṇyairagaṇyavibhavaiḥ tadapārapuṇyanikṣepalābhamanuvāñchati tatprayaccha || 31||

दुर्वारदुःखपरिहारकरं भवन्तं भालेक्षणं भवभयाब्धिविशेषकं च ।जानाति चित्तमिति मे तदपारपुण्यनिक्षेपलाभमभिवाञ्छति तत्प्रयच्छ ॥ ३२॥

durvāraduḥkhaparihārakaraṃ bhavantaṃ bhālekṣaṇaṃ bhavabhayābdhiviśeṣakaṃ ca |jānāti cittamiti me tadapārapuṇyanikṣepalābhamabhivāñchati tatprayaccha || 32||

ये तावदीश चरणं शरणं प्रपन्नाः ते तावतैव सुखिनो दयया तया ते ।तत्तावदीश मम चित्तमिदं विचार्य त्वत्पादपद्मभजनाय मनः प्रवृत्तम् ॥ ३३॥

ye tāvadīśa caraṇaṃ śaraṇaṃ prapannāḥ te tāvataiva sukhino dayayā tayā te |tattāvadīśa mama cittamidaṃ vicārya tvatpādapadmabhajanāya manaḥ pravṛttam || 33||

अन्यानि यानि कमलानि सरोवरेषु तेषु प्रणाशमुपयाति सुगन्धलेशः ।इत्यादरेण बहुधैव विचार्य चित्तं त्वत्पादपद्मभजनाय मनः प्रवृत्तम् ॥ ३४॥

anyāni yāni kamalāni sarovareṣu teṣu praṇāśamupayāti sugandhaleśaḥ |ityādareṇa bahudhaiva vicārya cittaṃ tvatpādapadmabhajanāya manaḥ pravṛttam || 34||

नान्यन्ममास्ति शरणं तरुणेन्दुखण्डदण्डायमान करमण्डलमण्डिताङ्गम् । (करमण्डितमण्डलांसम्)त्वत्पादुके शरणमित्यनुवारमेव ज्ञात्वा भजामि भगवन्तमुमासहायम् ॥ ३५॥

nānyanmamāsti śaraṇaṃ taruṇendukhaṇḍadaṇḍāyamāna karamaṇḍalamaṇḍitāṅgam | (karamaṇḍitamaṇḍalāṃsam)tvatpāduke śaraṇamityanuvārameva jñātvā bhajāmi bhagavantamumāsahāyam || 35||

चित्तं ममेशचरणस्मरणप्रवृत्तं जिह्वा महेश्वरकथासमुदीरणाय ।कर्णौ सदाशिवकथाश्रवणप्रवृत्तौ हस्तौ शिवार्चनविधौ मम तो प्रवृत्तौ ॥ ३६॥

cittaṃ mameśacaraṇasmaraṇapravṛttaṃ jihvā maheśvarakathāsamudīraṇāya |karṇau sadāśivakathāśravaṇapravṛttau hastau śivārcanavidhau mama to pravṛttau || 36||

धन्यं मनो मम शिवस्मरणप्रवृत्तं पुण्यैरपारविभवैस्तदुपार्जिन्तं मे ।पुण्यानि तेन पुनरप्यमितानि तानि सम्भावितान्यपि शुभान्यपि भावुकानि ॥ ३७॥

dhanyaṃ mano mama śivasmaraṇapravṛttaṃ puṇyairapāravibhavaistadupārjintaṃ me |puṇyāni tena punarapyamitāni tāni sambhāvitānyapi śubhānyapi bhāvukāni || 37||

यत्कल्पकोटिसमुपार्जितपुण्यजातं तत्तावदीशचरणाम्बुजपूजनाय ।जातं तदेव मम भाग्यमिति स्मरामि भूयः स्मरामि चिरमाशु हर स्मरारे ॥ ३८॥

yatkalpakoṭisamupārjitapuṇyajātaṃ tattāvadīśacaraṇāmbujapūjanāya |jātaṃ tadeva mama bhāgyamiti smarāmi bhūyaḥ smarāmi ciramāśu hara smarāre || 38||

भो शङ्कर स्मरहरामरवीर धीर गौरीमनोरमण पापहरप्रवीण ।मामुद्धरोद्धर महाघसमुद्रमग्नं संसारधोरविषसर्पमुखाभिलग्नम् ॥ ३९॥

bho śaṅkara smaraharāmaravīra dhīra gaurīmanoramaṇa pāpaharapravīṇa |māmuddharoddhara mahāghasamudramagnaṃ saṃsāradhoraviṣasarpamukhābhilagnam || 39||

कारुण्यसागरविशेषगुणाम्बुराशे काशीपते कुशलमेव मम प्रयच्छ ।मामुद्धरोद्धर महाघसमुद्रमग्नं संसारघोरविषसर्पमुखाग्रलग्नम् ॥ ४०॥

kāruṇyasāgaraviśeṣaguṇāmburāśe kāśīpate kuśalameva mama prayaccha |māmuddharoddhara mahāghasamudramagnaṃ saṃsāraghoraviṣasarpamukhāgralagnam || 40||

त्वं दीनवत्सल इति श्रुतिषु प्रसिद्धः सिद्धादिसेवित महेश्वर शूलपाणे ।मामुद्धरोद्धर महाघसमुद्रमग्नं संसारघोरविषसर्पमुखाग्रलग्नम् ॥ ४१॥

tvaṃ dīnavatsala iti śrutiṣu prasiddhaḥ siddhādisevita maheśvara śūlapāṇe |māmuddharoddhara mahāghasamudramagnaṃ saṃsāraghoraviṣasarpamukhāgralagnam || 41||

श्रीनीलकण्ठ गिरिराजसुतोपकण्ठ सोत्कण्ठमिन्दुकलिकाभरणार्चनादौ ।मामुद्धरोद्धर महाघसमुद्रमग्नं संसारघोरविषसर्पमुखाग्रलग्नम् ॥ ४२॥

śrīnīlakaṇṭha girirājasutopakaṇṭha sotkaṇṭhamindukalikābharaṇārcanādau |māmuddharoddhara mahāghasamudramagnaṃ saṃsāraghoraviṣasarpamukhāgralagnam || 42||

का वा महेश्वर गतिर्मम चिन्तिताऽस्ति श्रीकालकाल शिवपूजकपूजकस्य ।मामुद्धरोद्धर महाघसमुद्रमग्नं संसारघोरविषसर्पमुखाग्रलग्नम् ॥ ४३॥

kā vā maheśvara gatirmama cintitā'sti śrīkālakāla śivapūjakapūjakasya |māmuddharoddhara mahāghasamudramagnaṃ saṃsāraghoraviṣasarpamukhāgralagnam || 43||

पापप्रवृत्तिरपि मास्तु भवत्पदाब्जपूजाविधाननिरतस्य शिवासहाय ।मामुद्धरोद्धर महाघसमुद्रमग्नं संसारघोरविषसर्पमुखाग्रलग्नम् ॥ ४४॥

pāpapravṛttirapi māstu bhavatpadābjapūjāvidhānaniratasya śivāsahāya |māmuddharoddhara mahāghasamudramagnaṃ saṃsāraghoraviṣasarpamukhāgralagnam || 44||

यत्सञ्चितं विविधपापकुलं तदाशु नाशं प्रयातु शशिखण्डविमण्डिताङ्गम् ।मामुद्धरोद्धर महाघसमुद्रमग्नं संसारघोरविषसर्पमुखाग्रलग्नम् ॥ ४५॥

yatsañcitaṃ vividhapāpakulaṃ tadāśu nāśaṃ prayātu śaśikhaṇḍavimaṇḍitāṅgam |māmuddharoddhara mahāghasamudramagnaṃ saṃsāraghoraviṣasarpamukhāgralagnam || 45||

गर्भाधिवासजनकं दुरदृष्टमस्य यत्तावदाशु मम तद्विलयं प्रयातु ।मामुद्धरोद्धर महाघसमुद्रमग्नं संसारघोरविषसर्पमुखाग्रलग्नम् ॥ ४६॥

garbhādhivāsajanakaṃ duradṛṣṭamasya yattāvadāśu mama tadvilayaṃ prayātu |māmuddharoddhara mahāghasamudramagnaṃ saṃsāraghoraviṣasarpamukhāgralagnam || 46||

यो योनिमार्गविषदुर्गविनिर्गमादिहेतुः स तावदधुना विलयं प्रयातु ।मामुद्धरोद्धर महाघसमुद्रमग्नं संसारघोरविषसर्पमुखाग्रलग्नम् ॥ ४७॥

yo yonimārgaviṣadurgavinirgamādihetuḥ sa tāvadadhunā vilayaṃ prayātu |māmuddharoddhara mahāghasamudramagnaṃ saṃsāraghoraviṣasarpamukhāgralagnam || 47||

दुर्गन्धपूरपरिपूरितयोनिभागसम्भोगबुद्धिरधुना विलयं प्रयातु ।मामुद्धरोद्धर महाघसमुद्रमग्नं संसारघोरविषसर्पमुखाग्रलग्नम् ॥ ४८॥

durgandhapūraparipūritayonibhāgasambhogabuddhiradhunā vilayaṃ prayātu |māmuddharoddhara mahāghasamudramagnaṃ saṃsāraghoraviṣasarpamukhāgralagnam || 48||

ये ये पुरीषजलसङ्कुलगर्भवास दुर्वासनापरिवृताः प्रलयोऽस्तु तेषाम् ।मामुद्धरोद्धर महाघसमुद्रमग्नं संसारघोरविषसर्पमुखाग्रलग्नम् ॥ ४९॥

ye ye purīṣajalasaṅkulagarbhavāsa durvāsanāparivṛtāḥ pralayo'stu teṣām |māmuddharoddhara mahāghasamudramagnaṃ saṃsāraghoraviṣasarpamukhāgralagnam || 49||

विश्वेशनामसु सुधारसपानपीना नित्यं ममास्तु रसना गिरिजासहाय ।मामुद्धरोद्धर महाघसमुद्रमग्नं संसारघोरविषसर्पमुखाग्रलग्नम् ॥ ५०॥

viśveśanāmasu sudhārasapānapīnā nityaṃ mamāstu rasanā girijāsahāya |māmuddharoddhara mahāghasamudramagnaṃ saṃsāraghoraviṣasarpamukhāgralagnam || 50||

श्रीबिल्वपल्लवलवैरपि पूजितस्त्वं मुक्ति प्रदातुमपि शङ्कर किं प्रवृत्तः ।मामुद्धरोद्धर महाघसमुद्रमग्नं संसारघोरविषसर्पमुखाग्रलग्नम् ॥ ५१॥

śrībilvapallavalavairapi pūjitastvaṃ mukti pradātumapi śaṅkara kiṃ pravṛttaḥ |māmuddharoddhara mahāghasamudramagnaṃ saṃsāraghoraviṣasarpamukhāgralagnam || 51||

मत्वार्थनीयमिदमेतदनन्तजन्मसञ्चीर्णपुण्यफलभूतमभूतपूर्वम् ।सानन्दमिन्दुशकलाकलितावतंसपादारविन्दमकरन्दमधुव्रतत्त्वम् ॥ ५२॥

matvārthanīyamidametadanantajanmasañcīrṇapuṇyaphalabhūtamabhūtapūrvam |sānandaminduśakalākalitāvataṃsapādāravindamakarandamadhuvratattvam || 52||

सापायमन्यदिति मे मतिराविरासीत्तेन त्वदीयचरणाम्बुजभक्तिरेका ।कामान्तकास्तु मम कामद कामयेऽहं कामारिचारुचरणार्चनसाधनानि ॥ ५३॥

sāpāyamanyaditi me matirāvirāsīttena tvadīyacaraṇāmbujabhaktirekā |kāmāntakāstu mama kāmada kāmaye'haṃ kāmāricārucaraṇārcanasādhanāni || 53||

न ब्रह्मलोकमपि वाञ्छति मानसं मे वाणीमनोरमणतामपि किन्तु शम्भो ।लिङ्गार्चने शिवनिवेदितभोजनेऽपि वाञ्छां करोति तदिदं वरमद्य देहि ॥ ५४॥

na brahmalokamapi vāñchati mānasaṃ me vāṇīmanoramaṇatāmapi kintu śambho |liṅgārcane śivaniveditabhojane'pi vāñchāṃ karoti tadidaṃ varamadya dehi || 54||

वैकुण्ठवासमपि नेच्छति मानसं मे शम्भो रमारमणतामपि किन्तु भक्तिम् ।वाञ्छत्यपारविभवैः शिवलिङ्गपूजां कर्तुं प्रदोषसमयेषु विशेषतस्तु ॥ ५५॥

vaikuṇṭhavāsamapi necchati mānasaṃ me śambho ramāramaṇatāmapi kintu bhaktim |vāñchatyapāravibhavaiḥ śivaliṅgapūjāṃ kartuṃ pradoṣasamayeṣu viśeṣatastu || 55||

न स्वर्गलोकमभिवाञ्छति मानसं मे स्वर्गाधिपत्यमपि चारुशशाङ्कमौले ।प्राणप्रयाणसमयेऽपि शिवार्चनेच्छारूपं फलं समभिवाञ्छति पुण्यपुञ्जैः ॥ ५६॥

na svargalokamabhivāñchati mānasaṃ me svargādhipatyamapi cāruśaśāṅkamaule |prāṇaprayāṇasamaye'pi śivārcanecchārūpaṃ phalaṃ samabhivāñchati puṇyapuñjaiḥ || 56||

जातं च चित्तमसकृद्गिरिश त्वया मे वीरेशलिङ्गविकटानिकटाटनेन ।नीतं वयः शिवदिनेष्वशनं विहाय त्वल्लिङ्गपूजनरतेन न विस्मृतिस्ते ॥ ५७॥

jātaṃ ca cittamasakṛdgiriśa tvayā me vīreśaliṅgavikaṭānikaṭāṭanena |nītaṃ vayaḥ śivadineṣvaśanaṃ vihāya tvalliṅgapūjanaratena na vismṛtiste || 57||

देशान्तरस्थितगृहीतविलासिनी या तत्सङ्गमेऽपि न रतिर्मम यौवनेऽपि ।तत्किं त्वया न विदितं गिरिशार्धजाने जाने शिवान्यमनिशं शिवपूजनेन ॥ ५८॥

deśāntarasthitagṛhītavilāsinī yā tatsaṅgame'pi na ratirmama yauvane'pi |tatkiṃ tvayā na viditaṃ giriśārdhajāne jāne śivānyamaniśaṃ śivapūjanena || 58||

वाक्पुष्पजालमसकृद्रुचिरं चिरेण कालेन दत्तमपि तुभ्यमपि त्वयापि ।तत्तद्गृहीतमसकृत्तव विस्मृतिः का काकोदराभरण मां स्मर मां स्मराशु ॥ ५९॥

vākpuṣpajālamasakṛdruciraṃ cireṇa kālena dattamapi tubhyamapi tvayāpi |tattadgṛhītamasakṛttava vismṛtiḥ kā kākodarābharaṇa māṃ smara māṃ smarāśu || 59||

धुत्तूरपुष्पनवबिल्वदलार्कपुष्पगङ्गाजलातिसितभूतिकणा दिभिस्त्वम् ।नाराधितोऽसि किमुमारमणातिभकत्या तद्विस्मृतं कथमपि स्मर विश्वनाथ ॥ ६०॥

dhuttūrapuṣpanavabilvadalārkapuṣpagaṅgājalātisitabhūtikaṇā dibhistvam |nārādhito'si kimumāramaṇātibhakatyā tadvismṛtaṃ kathamapi smara viśvanātha || 60||

एकैकबिल्वनवकोमलपल्लवेन लिङ्ग प्रदोषसमये तव वीरनाथ ।दत्तेन तेन न चतुर्दशलोकलोकवन्द्यत्वमप्यफलमल्पफलं तदीश ॥ ६१॥

ekaikabilvanavakomalapallavena liṅga pradoṣasamaye tava vīranātha |dattena tena na caturdaśalokalokavandyatvamapyaphalamalpaphalaṃ tadīśa || 61||

गङ्गातरङ्गविमलानिलशीतलेन तोयेन या शिरसि ते रचिता सुधारा ।सा विस्मृता कथसुमारमणाद्य तस्याः किं वा फलं न सुरगौरिव सा प्रवृत्ता ॥ ६२॥

gaṅgātaraṅgavimalānilaśītalena toyena yā śirasi te racitā sudhārā |sā vismṛtā kathasumāramaṇādya tasyāḥ kiṃ vā phalaṃ na suragauriva sā pravṛttā || 62||

विश्वासबीजविलयाय कथं प्रवृत्तिः तत्तत्फलार्पणसमर्थकदर्थनेयम् ।सह्या कथं मम तवापि न मामकत्वमद्यापि ते मयि किमत्र वदामि शम्भो ॥ ६३॥

viśvāsabījavilayāya kathaṃ pravṛttiḥ tattatphalārpaṇasamarthakadarthaneyam |sahyā kathaṃ mama tavāpi na māmakatvamadyāpi te mayi kimatra vadāmi śambho || 63||

यद्यस्ति तानि परलोकफलानि तेषां नाद्याधुना फलमिति भ्रम एव सोऽयम् ।सर्वेप्सितार्थफल्दानि शिवार्चनानि श्रौतानि सफलानि सदापि शम्भो ॥ ६४॥

yadyasti tāni paralokaphalāni teṣāṃ nādyādhunā phalamiti bhrama eva so'yam |sarvepsitārthaphaldāni śivārcanāni śrautāni saphalāni sadāpi śambho || 64||

कृत्यं किमस्ति मरणोत्तरमौषधानां सञ्जीवनीफलमपि श्रुतमेव किं न ।सा जीवनं जनयतीति निकृष्टवस्तु वस्तु प्रकृष्टमिदमीश शिवार्चनं हि ॥ ६५॥

kṛtyaṃ kimasti maraṇottaramauṣadhānāṃ sañjīvanīphalamapi śrutameva kiṃ na |sā jīvanaṃ janayatīti nikṛṣṭavastu vastu prakṛṣṭamidamīśa śivārcanaṃ hi || 65||

आमुष्मिकान्यपि फलान्यमितानि शम्भो तावद्भवन्तु भगवन् अधुनापि तानि ।सम्भावितानि न फलानि कथं बहूनि यैः कीर्तिरत्र बहुधा गिरिशप्रसादात् ॥ ६६॥

āmuṣmikānyapi phalānyamitāni śambho tāvadbhavantu bhagavan adhunāpi tāni |sambhāvitāni na phalāni kathaṃ bahūni yaiḥ kīrtiratra bahudhā giriśaprasādāt || 66||

एतावदीश सहमान मया यदुक्तं तन्नापराध इति मामव दीनबन्धो ।यो निष्ठुरं बदति कोऽपि शिशुः कुमारः तत्पालनाय जनकः खलु सम्प्रवृत्तः ॥ ६७॥

etāvadīśa sahamāna mayā yaduktaṃ tannāparādha iti māmava dīnabandho |yo niṣṭhuraṃ badati ko'pi śiśuḥ kumāraḥ tatpālanāya janakaḥ khalu sampravṛttaḥ || 67||

स्नेहस्तवास्ति मयि सन्ततमित्यवैमि तेनेव जीवनमपीश ससन्ततेर्मे ।दूरीकुरु प्रतिभवेऽपि भयानि शम्भो त्वय्यस्तु भक्तिरनिशं मुहुरिन्दुमौले ॥ ६८॥

snehastavāsti mayi santatamityavaimi teneva jīvanamapīśa sasantaterme |dūrīkuru pratibhave'pi bhayāni śambho tvayyastu bhaktiraniśaṃ muhurindumaule || 68||

अद्यप्रभृत्यमितपातकराशिभीतिर्नास्तीति मे हर विभात्यनुवारमस्य ।कल्याणराशिरुपपन्न इति स्मरामि सम्पत्समूहसहितोऽपि पदे पदे मे ॥ ६९॥

adyaprabhṛtyamitapātakarāśibhītirnāstīti me hara vibhātyanuvāramasya |kalyāṇarāśirupapanna iti smarāmi sampatsamūhasahito'pi pade pade me || 69||

॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते याज्ञवल्क्यप्रोक्ता महादेवस्तुतिः सम्पूर्णा ॥॥ श्रीशिवरहस्यम् । हराख्यः तृतीयांशः । पूर्वार्धम् । अध्यायः ४९। २९६९ ॥

|| iti śivarahasyāntargate yājñavalkyaproktā mahādevastutiḥ sampūrṇā |||| śrīśivarahasyam | harākhyaḥ tṛtīyāṃśaḥ | pūrvārdham | adhyāyaḥ 49| 2969 ||

– ॥ श्रीशिवरहस्यम् ।हराख्यः तृतीयांशः ।पूर्वार्धम् ।अध्यायः ४९। २९-६९ ॥

– || śrīśivarahasyam |harākhyaḥ tṛtīyāṃśaḥ |pūrvārdham |adhyāyaḥ 49| 29-69 ||