शिवार्चनोपदेशम् स्कन्दप्रोक्तं पर्वग्रहणादिकाले Skandaproktam Parvagrahanadikale Shivarchanopadesham

(शिवरहस्यान्तर्गते महादेवाख्ये)स्कन्द उवाच ।पुण्यं पर्वसु सर्वेषु ग्रहणे सोमसूर्ययोः ।अयने विषुवे चैव षडशीतिमुखेषु च ॥ १॥

(śivarahasyāntargate mahādevākhye)skanda uvāca |puṇyaṃ parvasu sarveṣu grahaṇe somasūryayoḥ |ayane viṣuve caiva ṣaḍaśītimukheṣu ca || 1||

पुरा मन्वादिषु मुने पूर्णिमामासु सर्वदा ।सङ्क्रान्तिषु व्यतीपाते वैधृतौ च विशेषतः ॥ २॥

purā manvādiṣu mune pūrṇimāmāsu sarvadā |saṅkrāntiṣu vyatīpāte vaidhṛtau ca viśeṣataḥ || 2||

आषाढे ज्येष्ठश्रावण्यां मार्गशीर्षे च चैत्रके ।माघ्यां च पूर्णिमायां तु शिवपूजा विशिष्यते ॥ ३॥

āṣāḍhe jyeṣṭhaśrāvaṇyāṃ mārgaśīrṣe ca caitrake |māghyāṃ ca pūrṇimāyāṃ tu śivapūjā viśiṣyate || 3||

अमा सोमान्विता या स्यात्सर्वमासेषु सत्तम ।कार्तिकेऽथ विशेषेण पुष्याषाढे महाफला ॥ ४॥

amā somānvitā yā syātsarvamāseṣu sattama |kārtike'tha viśeṣeṇa puṣyāṣāḍhe mahāphalā || 4||

स्नानमभ्यर्चनं शम्भोः विशिष्टः स्यात्सदा नृणाम् ।कृष्णपक्षाष्टमी देवि (?) भूताप्यसितपक्षके ॥ ५॥

snānamabhyarcanaṃ śambhoḥ viśiṣṭaḥ syātsadā nṛṇām |kṛṣṇapakṣāṣṭamī devi (?) bhūtāpyasitapakṣake || 5||

मासिकी शिवरात्री च प्रशस्ता शिवपूजने ।या माघे कृष्णपक्षस्य भूता सोमार्चिता यदि ॥ ६॥

māsikī śivarātrī ca praśastā śivapūjane |yā māghe kṛṣṇapakṣasya bhūtā somārcitā yadi || 6||

सार्द्रा पातान्विता वापि निशि शर्वप्रिया हि सा ।स योगो दुर्लभो नॄणां तत्र लिङ्गोद्भवो मुने ॥ ७॥

sārdrā pātānvitā vāpi niśi śarvapriyā hi sā |sa yogo durlabho nṝṇāṃ tatra liṅgodbhavo mune || 7||

एकेन बिल्वपत्रेण तस्यां पूज्य विमुक्तिभाक् ।या माघी शिवरात्री च महापूर्वा विशिष्यते ॥ ८॥

ekena bilvapatreṇa tasyāṃ pūjya vimuktibhāk |yā māghī śivarātrī ca mahāpūrvā viśiṣyate || 8||

गोकर्णे सा विशिष्येत तथा वै गन्धमादने ।श्रीकालहस्तिशैले च शिवरात्रिर्विशिष्यते ॥ ९॥

gokarṇe sā viśiṣyeta tathā vai gandhamādane |śrīkālahastiśaile ca śivarātrirviśiṣyate || 9||

विष्णुब्रह्मादयो देवाः प्रार्थयन्ति मुनीश्वराः ।कदा गोकर्णमेष्यामः शिवरात्रौ शिवार्चकाः ॥ १०॥

viṣṇubrahmādayo devāḥ prārthayanti munīśvarāḥ |kadā gokarṇameṣyāmaḥ śivarātrau śivārcakāḥ || 10||

भविष्यामो बिल्वपत्रैर्द्वित्रैर्वा मुक्तिमाप्नुमः ।तत्रैव सागरे स्नानं गोकर्णेशस्य पूजनम् ॥ ११॥

bhaviṣyāmo bilvapatrairdvitrairvā muktimāpnumaḥ |tatraiva sāgare snānaṃ gokarṇeśasya pūjanam || 11||

शिवरात्रौ शिवार्चैषा जन्मनैकेन मुक्तिदा ।गोकर्णे च मुनिश्रेष्ठ शिवक्षेत्रेषु पुण्यदा ॥ १२॥

śivarātrau śivārcaiṣā janmanaikena muktidā |gokarṇe ca muniśreṣṭha śivakṣetreṣu puṇyadā || 12||

तस्यामभ्यर्चनविधिं तवाग्रे कथयाम्यहम् ।कार्तिके श्रावणे चैव सोमवारो विशिष्यते ॥ १३॥

tasyāmabhyarcanavidhiṃ tavāgre kathayāmyaham |kārtike śrāvaṇe caiva somavāro viśiṣyate || 13||

कृष्णपक्षेऽपि च मुने सर्वमासेषु पुण्यदः ।भक्तः शिवार्चको नक्तं तस्मिन् व्यक्तं तु मुक्तिभाक् ॥ १४॥

kṛṣṇapakṣe'pi ca mune sarvamāseṣu puṇyadaḥ |bhaktaḥ śivārcako naktaṃ tasmin vyaktaṃ tu muktibhāk || 14||

सर्वमासप्रदोषोऽपि प्रशस्तः शिवपूजने ।तत्रापि दुर्लभो ज्ञेयो मन्दवारे महाफलः ॥ १५॥

sarvamāsapradoṣo'pi praśastaḥ śivapūjane |tatrāpi durlabho jñeyo mandavāre mahāphalaḥ || 15||

दुर्लभः कृष्णपक्षोत्थः शिवप्रियतमो मतः ।तत्रैवार्चनमीशस्य सर्वसम्पत्प्रदायकम् ॥ १६॥

durlabhaḥ kṛṣṇapakṣotthaḥ śivapriyatamo mataḥ |tatraivārcanamīśasya sarvasampatpradāyakam || 16||

सर्वत्रैव शिवागारे चरे वा स्थावरेऽपि वा ।लिङ्गेषु पूजया शम्भोः मुक्तिः करगता भवेत् ॥ १७॥

sarvatraiva śivāgāre care vā sthāvare'pi vā |liṅgeṣu pūjayā śambhoḥ muktiḥ karagatā bhavet || 17||

किम्पुनस्त्वविमुक्तेऽथ त्रिलोचनसमीपतः ।त्रिलोचनेश्वरं काश्यां मन्दवारे प्रदोषके ॥ १८॥

kimpunastvavimukte'tha trilocanasamīpataḥ |trilocaneśvaraṃ kāśyāṃ mandavāre pradoṣake || 18||

पूज्य जन्मायुतैः पापैर्मुक्तो मुक्तिं च विन्दति ।स द्वादशप्रदोषाणां लभेत्फलमयत्नतः ॥ १९॥

pūjya janmāyutaiḥ pāpairmukto muktiṃ ca vindati |sa dvādaśapradoṣāṇāṃ labhetphalamayatnataḥ || 19||

मन्दप्रदोषपूजातो लभेदेव महामुने ।एकादश्यां महादेवं पूज्य बिल्वैर्मनोहरैः ॥ २०॥

mandapradoṣapūjāto labhedeva mahāmune |ekādaśyāṃ mahādevaṃ pūjya bilvairmanoharaiḥ || 20||

सितायामसितायां च रुद्रतिथ्यां मुनीश्वर ।उपोष्य शिवमभ्यर्च्य कृष्णायां नक्तभोजनम् ॥ २१॥

sitāyāmasitāyāṃ ca rudratithyāṃ munīśvara |upoṣya śivamabhyarcya kṛṣṇāyāṃ naktabhojanam || 21||

कुर्यादेव शिवे भक्तो महाफल जिगीषया ।विष्णुब्रह्मादयो देवा एकादश्यां शिवार्चनम् ॥ २२॥

kuryādeva śive bhakto mahāphala jigīṣayā |viṣṇubrahmādayo devā ekādaśyāṃ śivārcanam || 22||

कुर्वन्त्युपोषणं भक्त्या रुद्रतिथ्यां द्विजोत्तम ।एकादशानां रुद्राणां प्रीत्यर्थं गरुडध्वजः ॥ २३॥

kurvantyupoṣaṇaṃ bhaktyā rudratithyāṃ dvijottama |ekādaśānāṃ rudrāṇāṃ prītyarthaṃ garuḍadhvajaḥ || 23||

पक्षद्वयेऽपि सततं करोत्येकादशीव्रतम् ।रुद्रप्रियकरी ह्येषा कार्तिकाषाढगा सिता ॥ २४॥

pakṣadvaye'pi satataṃ karotyekādaśīvratam |rudrapriyakarī hyeṣā kārtikāṣāḍhagā sitā || 24||

वैशाख्यां च तथाषाढ्यां चैत्र्यां माघ्यां महेश्वरम् ।महास्नानविधानेन पौर्णम्यां स्नापयेन्नरः ॥ २५॥

vaiśākhyāṃ ca tathāṣāḍhyāṃ caitryāṃ māghyāṃ maheśvaram |mahāsnānavidhānena paurṇamyāṃ snāpayennaraḥ || 25||

पञ्चामृतैः फलरसैर्महापुण्यमवाप्नुयात् ।नीलोत्पलदलैर्बिल्वैःपूजयन् कुसुमैरपि ॥ २६॥

pañcāmṛtaiḥ phalarasairmahāpuṇyamavāpnuyāt |nīlotpaladalairbilvaiḥpūjayan kusumairapi || 26||

सर्वपापविनिर्मुक्तः अक्षयां लभते गतिम् ।यो माघ्यां कुरुते भक्त्या शिवाय घृतकम्बलम् ॥ २७॥

sarvapāpavinirmuktaḥ akṣayāṃ labhate gatim |yo māghyāṃ kurute bhaktyā śivāya ghṛtakambalam || 27||

स वंशकोटिसंयुक्तो मोदते शिवसन्निधौ ।वैशाख्यां पूर्णिमायां तु दधिकम्बलकं नरः ॥ २८॥

sa vaṃśakoṭisaṃyukto modate śivasannidhau |vaiśākhyāṃ pūrṇimāyāṃ tu dadhikambalakaṃ naraḥ || 28||

महाकैलाससदने मदनान्तरकरप्रिये ।भवेन्नावर्तते विप्र अस्मिन् लोके ध्रुवं नरः ॥ २९॥

mahākailāsasadane madanāntarakarapriye |bhavennāvartate vipra asmin loke dhruvaṃ naraḥ || 29||

फाल्गुन्यामथ पोर्णम्यां मधुकम्बलदो नरः ।शिवाय विधिवद्भक्त्या गाणपत्यं लभेन्नरः ॥ ८०॥

phālgunyāmatha porṇamyāṃ madhukambalado naraḥ |śivāya vidhivadbhaktyā gāṇapatyaṃ labhennaraḥ || 80||

सङ्क्रान्तिषु शिवं पूज्य कुसुमैर्बिल्वपल्लवैः ।क्षीरेण मधुना दध्ना सितया च घृतैरपि ॥ ३१॥

saṅkrāntiṣu śivaṃ pūjya kusumairbilvapallavaiḥ |kṣīreṇa madhunā dadhnā sitayā ca ghṛtairapi || 31||

अभिषिच्य शिवं भक्त्या तूर्यमङ्गलवादितैः ।धूपं च गुग्गुलुं दग्ध्वा ब्रह्महापि विमुच्यते ॥ ३२॥

abhiṣicya śivaṃ bhaktyā tūryamaṅgalavāditaiḥ |dhūpaṃ ca gugguluṃ dagdhvā brahmahāpi vimucyate || 32||

गच्छेच्छिवपुरं रम्यं विमानैः सार्वगामिकैः ।शिवं मकरसङ्क्रान्तौ स्नाप्य पञ्चामृतैः फलैः ॥ ३३॥

gacchecchivapuraṃ ramyaṃ vimānaiḥ sārvagāmikaiḥ |śivaṃ makarasaṅkrāntau snāpya pañcāmṛtaiḥ phalaiḥ || 33||

तिलाञ्जलिशतैः पूज्य सुधौतैः पाण्डरैर्नरः ।बिल्वपत्रैः समभ्यर्च्य कृसरं तिलसंयुतम् ॥ ३४॥

tilāñjaliśataiḥ pūjya sudhautaiḥ pāṇḍarairnaraḥ |bilvapatraiḥ samabhyarcya kṛsaraṃ tilasaṃyutam || 34||

साज्यं निवेद्य सगुडं कृतकृत्यो भवेन्नरः ।हंसकुन्देन्दुसङ्काशैर्यानैर्गच्छेच्छिवाग्रतः ॥ ३५॥

sājyaṃ nivedya saguḍaṃ kṛtakṛtyo bhavennaraḥ |haṃsakundendusaṅkāśairyānairgacchecchivāgrataḥ || 35||

षडशीतिमुखेष्वीशं पूज्य भक्त्या सकृन्नरः ।बिल्वपत्रैः समभ्यर्च्य क्षुद्रपापैः प्रमुच्यते ॥ ३६॥

ṣaḍaśītimukheṣvīśaṃ pūjya bhaktyā sakṛnnaraḥ |bilvapatraiḥ samabhyarcya kṣudrapāpaiḥ pramucyate || 36||

युगादिषु महादेवं सिच्य पञ्चामृतैः फलैः ।हविर्निवेद्य देवाय सम्पूज्य कुसुमाक्षतैः ॥ ३७॥

yugādiṣu mahādevaṃ sicya pañcāmṛtaiḥ phalaiḥ |havirnivedya devāya sampūjya kusumākṣataiḥ || 37||

सर्वपापैः प्रमुच्येत भक्तो मुक्तिं च विन्दवि ।मन्वादिषु विरूपाक्षं पूज्य भक्त्या सकृन्नरः ॥ ३८॥

sarvapāpaiḥ pramucyeta bhakto muktiṃ ca vindavi |manvādiṣu virūpākṣaṃ pūjya bhaktyā sakṛnnaraḥ || 38||

वसेच्छिवपुरे दिव्ये सर्वभोगसमृद्धिमान् ।व्यतीपाते च सम्पूज्य दुग्धाज्यैः बिल्वसंयुतम् ॥ ३९॥

vasecchivapure divye sarvabhogasamṛddhimān |vyatīpāte ca sampūjya dugdhājyaiḥ bilvasaṃyutam || 39||

मार्गशीर्षे विशेषेण सफलं तस्य जीवितम् ।अणिमादि गुणैर्युक्तः शिववद्विचरेच्छिवे ॥ ४०॥

mārgaśīrṣe viśeṣeṇa saphalaṃ tasya jīvitam |aṇimādi guṇairyuktaḥ śivavadvicarecchive || 40||

वैधृतौ च विशेषेण सम्पूज्य शिवमेव हि ।क्षीराज्यैर्बिल्वपत्रैश्च निवेद्य च हविर्मुने ॥ ४१॥

vaidhṛtau ca viśeṣeṇa sampūjya śivameva hi |kṣīrājyairbilvapatraiśca nivedya ca havirmune || 41||

निशाकरकरप्रख्यैर्विमानैः सार्वगामिकैः ।यान्त्येव सन्निधौ शम्भोः गणश्रेष्ठोऽमरेडितः ॥ ४२॥

niśākarakaraprakhyairvimānaiḥ sārvagāmikaiḥ |yāntyeva sannidhau śambhoḥ gaṇaśreṣṭho'mareḍitaḥ || 42||

सम्पूज्य देवं विप्रेन्द्रो यो लिङ्गमुदागायने ।पुष्पैर्धूपैश्च बिल्वैश्च निवेद्य हविरुत्तमम् ॥ ४३॥

sampūjya devaṃ viprendro yo liṅgamudāgāyane |puṣpairdhūpaiśca bilvaiśca nivedya haviruttamam || 43||

भोजयित्वा महाशैवानेकं वा शिवयोगिनम् ।प्रयाति शिवसारूप्यं गाणपत्यं लभेन्नरः ॥ ४४॥

bhojayitvā mahāśaivānekaṃ vā śivayoginam |prayāti śivasārūpyaṃ gāṇapatyaṃ labhennaraḥ || 44||

सम्पूजयन्नरो भक्त्या यो लिङ्गं दक्षिणायने ।घृतेनैवाभिषिच्येशं बिल्वैः सम्पूज्य यत्नतः ॥ ४५॥

sampūjayannaro bhaktyā yo liṅgaṃ dakṣiṇāyane |ghṛtenaivābhiṣicyeśaṃ bilvaiḥ sampūjya yatnataḥ || 45||

कृसरं यवसं सक्तुं निवेद्य शिवयोगिने ।भोजयित्वा घृतान्नेन सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ४६॥

kṛsaraṃ yavasaṃ saktuṃ nivedya śivayogine |bhojayitvā ghṛtānnena sarvapāpaiḥ pramucyate || 46||

सर्वान्कामानवाप्नोति याति चैव शिवालयम् ।अमास्वपि च कार्तिक्यां बिल्वैः सोमान्वितास्वपि ॥ ४७॥

sarvānkāmānavāpnoti yāti caiva śivālayam |amāsvapi ca kārtikyāṃ bilvaiḥ somānvitāsvapi || 47||

सम्पूज्य च घृतैः स्नाप्य लभते गतिमुत्तमाम् ।नक्तं भक्तानो भक्तो मुक्तिं याति न संशयः ॥ ४८॥

sampūjya ca ghṛtaiḥ snāpya labhate gatimuttamām |naktaṃ bhaktāno bhakto muktiṃ yāti na saṃśayaḥ || 48||

दिवसे तु समभ्यर्च्य वारर्क्षतिथिषु क्रमात् ।एकाहमपि यो भक्त्या स मुक्तः सर्वपाप्मभिः ॥ ४९॥

divase tu samabhyarcya vārarkṣatithiṣu kramāt |ekāhamapi yo bhaktyā sa muktaḥ sarvapāpmabhiḥ || 49||

प्रातः सम्पूजयँल्लिङ्गे नैशं पापं व्यपोहति ।सङ्गवेऽनङ्गतापोत्थं पूज्य लिङ्गं सकृन्नरः ॥ ५०॥

prātaḥ sampūjayam̐lliṅge naiśaṃ pāpaṃ vyapohati |saṅgave'naṅgatāpotthaṃ pūjya liṅgaṃ sakṛnnaraḥ || 50||

पापकञ्चुकमुत्सृज्य शिवलोके महीयते ।अपराह्णे शिवं पूज्य गर्भभाङ्नैव जायते ॥ ५१॥

pāpakañcukamutsṛjya śivaloke mahīyate |aparāhṇe śivaṃ pūjya garbhabhāṅnaiva jāyate || 51||

मध्याह्ने हयमेधस्य फलं सम्पूजको लभेत् ।सायङ्काले शिवं पूज्य सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ५२॥

madhyāhne hayamedhasya phalaṃ sampūjako labhet |sāyaṅkāle śivaṃ pūjya sarvapāpaiḥ pramucyate || 52||

निशीथे मन्मथारातिं पूज्य बिल्वैर्नपापभाक् ।अरुणोदयवेलायां पूज्य देवं ऋणी न तु ॥ ५३॥

niśīthe manmathārātiṃ pūjya bilvairnapāpabhāk |aruṇodayavelāyāṃ pūjya devaṃ ṛṇī na tu || 53||

षट्कालं पूजयेल्लिङ्गं त्रिकालं वा द्विकालतः ।एककालं मुने भक्त्या स रुद्रो नात्र संशयः ॥ ५४॥

ṣaṭkālaṃ pūjayelliṅgaṃ trikālaṃ vā dvikālataḥ |ekakālaṃ mune bhaktyā sa rudro nātra saṃśayaḥ || 54||

प्रहरे प्रहरे नित्यं हरमेव समर्चयेत् ।यतो नित्यं जीवितं हि नाश्वसेत्क्षणमत्र हि ॥ ५५॥

prahare prahare nityaṃ harameva samarcayet |yato nityaṃ jīvitaṃ hi nāśvasetkṣaṇamatra hi || 55||

यः सप्तमी प्रदोषेषु शिवलिङ्गं समर्चयेत् ।बिल्वपत्रैश्च कुसुमैः न तिर्यग्योनिमाप्नुयात् ॥ ५६॥

yaḥ saptamī pradoṣeṣu śivaliṅgaṃ samarcayet |bilvapatraiśca kusumaiḥ na tiryagyonimāpnuyāt || 56||

चतुर्थ्यां तु प्रदोषेषु पूजयित्वेन्दुदर्शने ।शिवलिङ्गं बिल्वपत्रैर्न दुर्गतिमवाप्नुयात् ॥ ५७॥

caturthyāṃ tu pradoṣeṣu pūjayitvendudarśane |śivaliṅgaṃ bilvapatrairna durgatimavāpnuyāt || 57||

स प्रदोषस्त्रिधा प्रोक्तः शिवेन परमात्मना ।माहेश्वरस्त्रयोदश्यां सप्तम्यां च महामुने ॥ ५८॥

sa pradoṣastridhā proktaḥ śivena paramātmanā |māheśvarastrayodaśyāṃ saptamyāṃ ca mahāmune || 58||

सारस्वतस्ततो विप्र चतुर्थ्यां च गणाधिपः ।सर्वेष्वपि प्रदोषेषु पूज्य एव महेश्वरः ॥ ५९॥

sārasvatastato vipra caturthyāṃ ca gaṇādhipaḥ |sarveṣvapi pradoṣeṣu pūjya eva maheśvaraḥ || 59||

माहेश्वरस्त्रयोदश्यां प्रदोषः सार्वमासिकः ।तस्मिन्नभ्यर्चनं शम्भोरनन्तफलदं मुने ॥ ६०॥

māheśvarastrayodaśyāṃ pradoṣaḥ sārvamāsikaḥ |tasminnabhyarcanaṃ śambhoranantaphaladaṃ mune || 60||

मन्दारयुतो यः स्यात्प्रदोषो रजनीमुखे ।तत्रापि कृष्णपक्षे च प्राप्तो दैवेन लभ्यते ॥ ६१॥

mandārayuto yaḥ syātpradoṣo rajanīmukhe |tatrāpi kṛṣṇapakṣe ca prāpto daivena labhyate || 61||

तस्मिन्प्रदोषे लिङ्गार्चा दोषाद्रिभिदुरा भवेत् ।ग्रहणे सोमसूर्याणां स्नानदानार्चनं विभोः ॥ ६२॥

tasminpradoṣe liṅgārcā doṣādribhidurā bhavet |grahaṇe somasūryāṇāṃ snānadānārcanaṃ vibhoḥ || 62||

कुर्याज्जपं च मन्त्राणां तस्मिन् काले च सिद्धये ।सूर्यग्रहे कुरुक्षेत्रे स्नानं दानं शिवार्चनम् ॥ ६३॥

kuryājjapaṃ ca mantrāṇāṃ tasmin kāle ca siddhaye |sūryagrahe kurukṣetre snānaṃ dānaṃ śivārcanam || 63||

प्रशस्यते मुनिश्रेष्ठ पुष्करे तु शशिग्रहे ।यमुनागङ्गयोः सन्धौ गङ्गासागरसङ्गमे ॥ ६४॥

praśasyate muniśreṣṭha puṣkare tu śaśigrahe |yamunāgaṅgayoḥ sandhau gaṅgāsāgarasaṅgame || 64||

ओङ्कारे भृगुतुङ्गे च तथैवामरकण्टके ।नर्मदासागरोपान्ते गोकर्णे पश्चिमाम्बुधौ ॥ ६५॥

oṅkāre bhṛgutuṅge ca tathaivāmarakaṇṭake |narmadāsāgaropānte gokarṇe paścimāmbudhau || 65||

कावेर्युदधि सङ्गे च ताम्रासागरसङ्गमे ।धनुष्कोटौ मुनिश्रेष्ठ कन्यातीर्थनिमज्जनात् ॥ ६६॥

kāveryudadhi saṅge ca tāmrāsāgarasaṅgame |dhanuṣkoṭau muniśreṣṭha kanyātīrthanimajjanāt || 66||

सूर्येन्दुग्रहणे पुण्ये स्नाने तेषु प्रशस्यते ।विधिं च ते प्रवक्ष्यामि सूर्येन्द्वोर्ग्रहणे मुने ॥ ६७॥

sūryendugrahaṇe puṇye snāne teṣu praśasyate |vidhiṃ ca te pravakṣyāmi sūryendvorgrahaṇe mune || 67||

नित्ये नैमित्तिके काम्ये जपहोमानुमज्जने ।शिवार्चने च विधिवन्महादानमनन्तकम् ॥ ६८॥

nitye naimittike kāmye japahomānumajjane |śivārcane ca vidhivanmahādānamanantakam || 68||

कूपाच्छतगुणं वाप्यां नद्यां स्नानं ततोऽधिकम् ।सागरेऽपि ततो विप्र नदीसङ्गे ततोऽधिकम् ॥ ६९॥

kūpācchataguṇaṃ vāpyāṃ nadyāṃ snānaṃ tato'dhikam |sāgare'pi tato vipra nadīsaṅge tato'dhikam || 69||

शिवस्य सन्निधौ स्नानं ततोऽपि गुणवत्तरम् ।अतुलः कोष्णतोयेन स्नायाद्ग्रहणयोर्द्वयोः ॥ ७०॥

śivasya sannidhau snānaṃ tato'pi guṇavattaram |atulaḥ koṣṇatoyena snāyādgrahaṇayordvayoḥ || 70||

वैष्णवान् स्कान्दगाणेशान् शैवाञ्छाक्तान् जपेन्मनून् ।मन्त्रसङ्ग्रहणं कुर्याद्ग्रहणे सोमसूर्ययोः ॥ ७१॥

vaiṣṇavān skāndagāṇeśān śaivāñchāktān japenmanūn |mantrasaṅgrahaṇaṃ kuryādgrahaṇe somasūryayoḥ || 71||

एकावृत्त्यापि मन्त्राणां लक्षावृत्तिफलं लभेत् ।पितॄन् सन्तर्पयेच्छ्राद्धैर्नक्तं चापि मुनीश्वर ॥ ७२॥

ekāvṛttyāpi mantrāṇāṃ lakṣāvṛttiphalaṃ labhet |pitṝn santarpayecchrāddhairnaktaṃ cāpi munīśvara || 72||

सर्वं गङ्गासमं तोयं सर्वे शिवसमा द्विजाः ।सर्वं मेरुसमं दानं ग्रहणे सोमसूर्ययोः ॥ ७३॥

sarvaṃ gaṅgāsamaṃ toyaṃ sarve śivasamā dvijāḥ |sarvaṃ merusamaṃ dānaṃ grahaṇe somasūryayoḥ || 73||

मन्त्रसिद्धिकरं स्थानं नद्यां पर्वतमस्तके ।विपिने च शिवागारे देवब्राह्मणसन्निधौ ॥ ७४॥

mantrasiddhikaraṃ sthānaṃ nadyāṃ parvatamastake |vipine ca śivāgāre devabrāhmaṇasannidhau || 74||

बिल्वमूले बिल्वपत्रैर्ग्रहणे लिङ्गमर्चयन् ।तत्र सम्पूजयन् लभ्येत् फलं तल्लक्षहायनम् ॥ ७५॥

bilvamūle bilvapatrairgrahaṇe liṅgamarcayan |tatra sampūjayan labhyet phalaṃ tallakṣahāyanam || 75||

रुद्रेण चैव गायत्र्या तथा पञ्चाक्षरेण च ।रोगार्त आयुषो वृद्ध्यै होमयेच्च गलूचिभिः ॥ ७६॥

rudreṇa caiva gāyatryā tathā pañcākṣareṇa ca |rogārta āyuṣo vṛddhyai homayecca galūcibhiḥ || 76||

सहस्रं परमं श्रेष्ठं शताष्टोत्तरमेव वा ।नदीतोयेन सम्पूर्णघटं संस्पृश्य शोभनम् ॥ ७७॥

sahasraṃ paramaṃ śreṣṭhaṃ śatāṣṭottarameva vā |nadītoyena sampūrṇaghaṭaṃ saṃspṛśya śobhanam || 77||

रुद्रावृत्त्या जलैः स्नाप्य रोगैः पापैः प्रमुच्यते ।मन्त्रान् पञ्चाक्षरं वापि गायत्रीं वेदमातरम् ॥ ७८॥

rudrāvṛttyā jalaiḥ snāpya rogaiḥ pāpaiḥ pramucyate |mantrān pañcākṣaraṃ vāpi gāyatrīṃ vedamātaram || 78||

यावद्ग्रहणमोक्षं तु तावन्नद्यां समाहितः ।जपेत्समुद्रगामिन्यां पुरश्चर्याफलं लभेत् ॥ ७९॥

yāvadgrahaṇamokṣaṃ tu tāvannadyāṃ samāhitaḥ |japetsamudragāminyāṃ puraścaryāphalaṃ labhet || 79||

चरे वा स्थावरे वापि तुङ्गे लिङ्गे शिवार्चकः ।ग्रहणे सोमसूर्याणां यो महास्नानकारकः ॥ ८०॥

care vā sthāvare vāpi tuṅge liṅge śivārcakaḥ |grahaṇe somasūryāṇāṃ yo mahāsnānakārakaḥ || 80||

पञ्चामृतैः पञ्चगव्यैस्तथा फलरसैरपि ।घृताभ्यङ्गो घृतस्नानं ग्रहणेऽतीव पुण्यदम् ॥ ८१॥

pañcāmṛtaiḥ pañcagavyaistathā phalarasairapi |ghṛtābhyaṅgo ghṛtasnānaṃ grahaṇe'tīva puṇyadam || 81||

शिवस्य तोषदं विप्र गाणपत्यप्रदं परम् ।तौर्यत्रिकं धूपदीप पुष्पगन्धानुलेपनम् ॥ ८२॥

śivasya toṣadaṃ vipra gāṇapatyapradaṃ param |tauryatrikaṃ dhūpadīpa puṣpagandhānulepanam || 82||

बिल्वमालार्चनं शम्भोः पुण्यं नीराजनं विभोः ।कुर्याद्यो ग्रहणे विप्र सर्वान्कामानवाप्नुयात् ॥ ८३॥

bilvamālārcanaṃ śambhoḥ puṇyaṃ nīrājanaṃ vibhoḥ |kuryādyo grahaṇe vipra sarvānkāmānavāpnuyāt || 83||

कश्चित्पूजयते भक्त्या कश्चित्पूजां प्रपश्यति ।तयोः समफलं ज्ञेयं ग्रहणे लिङ्गदर्शनात् ॥ ८४॥

kaścitpūjayate bhaktyā kaścitpūjāṃ prapaśyati |tayoḥ samaphalaṃ jñeyaṃ grahaṇe liṅgadarśanāt || 84||

ब्रह्महत्यादिभिः पापैर्मुच्यते नात्र संशयः ॥ ८५॥

brahmahatyādibhiḥ pāpairmucyate nātra saṃśayaḥ || 85||

सङ्क्रान्तिषु श्रीशिवमर्च्य लोकेनैवाप्नुयात्क्रान्तिरुजं जनिं वा ।पतेत्तथा नो निरयेऽधृतिं वैधृतीषु सम्पूज्य शिवं लभेत ॥ ८६॥

saṅkrāntiṣu śrīśivamarcya lokenaivāpnuyātkrāntirujaṃ janiṃ vā |patettathā no niraye'dhṛtiṃ vaidhṛtīṣu sampūjya śivaṃ labheta || 86||

॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते स्कन्दप्रोक्तं पर्वग्रहणादिकाले शिवार्चनोपदेशं सम्पूर्णम् ॥॥ श्रीशिवरहस्यम् । महादेवाख्यः एकादशमांशः । अध्यायः २७ पर्व(सूर्यसोम)ग्रहणपूजामहिमा । १८६॥

|| iti śivarahasyāntargate skandaproktaṃ parvagrahaṇādikāle śivārcanopadeśaṃ sampūrṇam |||| śrīśivarahasyam | mahādevākhyaḥ ekādaśamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 27 parva(sūryasoma)grahaṇapūjāmahimā | 186||

– ॥ श्रीशिवरहस्यम् ।महादेवाख्यः एकादशमांशः ।अध्यायः २७ पर्व(सूर्यसोम)ग्रहणपूजामहिमा ।१-८६॥

– || śrīśivarahasyam |mahādevākhyaḥ ekādaśamāṃśaḥ |adhyāyaḥ 27 parva(sūryasoma)grahaṇapūjāmahimā | 1-86||