शिवापराधक्षमापणस्तोत्रम् अथवा शिवापराधभञ्जनस्तोत्रम् Shri Shivaparadha Kshamapana Stotra

आदौ कर्मप्रसङ्गात्कलयति कलुषं मातृकुक्षौ स्थितं मांविण्मूत्रामेध्यमध्ये क्वथयति नितरां जाठरो जातवेदाः ।यद्यद्वै तत्र दुःखं व्यथयति नितरां शक्यते केन वक्तुंक्षन्तव्यो मेऽपराधः शिव शिव शिव भो श्रीमहादेव शम्भो ॥ १॥बाल्ये दुःखातिरेको मललुलितवपुः स्तन्यपाने पिपासानो शक्तश्चेन्द्रियेभ्यो भवगुणजनिताः जन्तवो मां तुदन्ति ।नानारोगादिदुःखाद्रुदनपरवशः शङ्करं न स्मरामिक्षन्तव्यो मेऽपराधः शिव शिव शिव भो श्रीमहादेव शम्भो ॥ २॥प्रौढोऽहं यौवनस्थो विषयविषधरैः पञ्चभिर्मर्मसन्धौदष्टो नष्टो विवेकः सुतधनयुवतिस्वादुसौख्ये निषण्णः ।शैवीचिन्ताविहीनं मम हृदयमहो मानगर्वाधिरूढंक्षन्तव्यो मेऽपराधः शिव शिव शिव भो श्रीमहादेव शम्भो ॥ ३॥वार्धक्ये चेन्द्रियाणां विगतगतिमतिश्चाधिदैवादितापैःपापै रोगैर्वियोगैस्त्वनवसितवपुः प्रौढहीनं च दीनम् ।मिथ्यामोहाभिलाषैर्भ्रमति मम मनो धूर्जटेर्ध्यानशून्यंक्षन्तव्यो मेऽपराधः शिव शिव शिव भो श्रीमहादेव शम्भो ॥ ४॥स्नात्वा प्रत्यूषकाले स्नपनविधिविधौ नाहृतं गाङ्गतोयंपूजार्थं वा कदाचिद्बहुतरगहनात्खण्डबिल्वीदलानि ।नानीता पद्ममाला सरसि विकसिता गन्धधूपैः त्वदर्थंक्षन्तव्यो मेऽपराधः शिव शिव शिव भो श्रीमहादेव शम्भो ॥ ५॥दुग्धैर्मध्वाज्ययुक्तैर्दधिसितसहितैः स्नापितं नैव लिङ्गंनो लिप्तं चन्दनाद्यैः कनकविरचितैः पूजितं न प्रसूनैः ।धूपैः कर्पूरदीपैर्विविधरसयुतैर्नैव भक्ष्योपहारैःक्षन्तव्यो मेऽपराधः शिव शिव शिव भो श्रीमहादेव शम्भो ॥ ६॥नो शक्यं स्मार्तकर्म प्रतिपदगहनप्रत्यवायाकुलाख्यंश्रौते वार्ता कथं मे द्विजकुलविहिते ब्रह्ममार्गानुसारे । वर् ब्रह्ममार्गे सुसारेज्ञातो धर्मो विचारैः श्रवणमननयोः किं निदिध्यासितव्यंक्षन्तव्यो मेऽपराधः शिव शिव शिव भो श्रीमहादेव शम्भो ॥ ७॥ध्यात्वा चित्ते शिवाख्यं प्रचुरतरधनं नैव दत्तं द्विजेभ्योहव्यं ते लक्षसङ्ख्यैर्हुतवहवदने नार्पितं बीजमन्त्रैः ।नो तप्तं गाङ्गातीरे व्रतजपनियमैः रुद्रजाप्यैर्न वेदैःक्षन्तव्यो मेऽपराधः शिव शिव शिव भो श्रीमहादेव शम्भो ॥ ८॥नग्नो निःसङ्गशुद्धस्त्रिगुणविरहितो ध्वस्तमोहान्धकारोनासाग्रे न्यस्तदृष्टिर्विदितभवगुणो नैव दृष्टः कदाचित् ।उन्मन्याऽवस्थया त्वां विगतकलिमलं शङ्करं न स्मरामिक्षन्तव्यो मेऽपराधः शिव शिव शिव भो श्रीमहादेव शम्भो ॥ ९॥स्थित्वा स्थाने सरोजे प्रणवमयमरुत्कुम्भके (कुण्डले) सूक्ष्ममार्गेशान्ते स्वान्ते प्रलीने प्रकटितविभवे ज्योतिरूपेऽपराख्ये ।लिङ्गज्ञे ब्रह्मवाक्ये सकलतनुगतं शङ्करं न स्मरामिक्षन्तव्यो मेऽपराधः शिव शिव शिव भो श्रीमहादेव शम्भो ॥ १०॥हृद्यं वेदान्तवेद्यं हृदयसरसिजे दीप्तमुद्यत्प्रकाशंसत्यं शान्तस्वरूपं सकलमुनिमनःपद्मषण्डैकवेद्यम् ।जाग्रत्स्वप्ने सुषुप्तौ त्रिगुणविरहितं शङ्करं न स्मरामिक्षन्तव्यो मेऽपराधः शिव शिव शिव भो श्रीमहादेव शम्भो ॥ ११॥चन्द्रोद्भासितशेखरे स्मरहरे गङ्गाधरे शङ्करेसर्पैर्भूषितकण्ठकर्णविवरे नेत्रोत्थवैश्वानरे । युगलेदन्तित्वक्कृतसुन्दराम्बरधरे त्रैलोक्यसारे हरेमोक्षार्थं कुरु चित्तवृत्तिमचलामन्यैस्तु किं कर्मभिः ॥ १२॥किं वाऽनेन धनेन वाजिकरिभिः प्राप्तेन राज्येन किंकिं वा पुत्रकलत्रमित्रपशुभिर्देहेन गेहेन किम् ।ज्ञात्वैतत्क्षणभङ्गुरं सपदि रे त्याज्यं मनो दूरतःस्वात्मार्थं गुरुवाक्यतो भज मन श्रीपार्वतीवल्लभम् ॥ १३॥पौरोहित्यं रजनिचरितं ग्रामणीत्वं नियोगोमाठापत्यं ह्यनृतवचनं साक्षिवादः परान्नम् ।ब्रह्मद्वेषः खलजनरतिः प्राणिनां निर्दयत्वंमा भूदेवं मम पशुपते जन्मजन्मान्तरेषु ॥ १४॥आयुर्नश्यति पश्यतां प्रतिदिनं याति क्षयं यौवनंप्रत्यायान्ति गताः पुनर्न दिवसाः कालो जगद्भक्षकः ।लक्ष्मीस्तोयतरङ्गभङ्गचपला विद्युच्चलं जीवितंतस्मात्त्वां शरणागतं शरणद त्वं रक्ष रक्षाधुना ॥ १५॥ तस्मान्मां

ādau karmaprasaṅgātkalayati kaluṣaṃ mātṛkukṣau sthitaṃ māṃviṇmūtrāmedhyamadhye kvathayati nitarāṃ jāṭharo jātavedāḥ |yadyadvai tatra duḥkhaṃ vyathayati nitarāṃ śakyate kena vaktuṃkṣantavyo me'parādhaḥ śiva śiva śiva bho śrīmahādeva śambho || 1||bālye duḥkhātireko malalulitavapuḥ stanyapāne pipāsāno śaktaścendriyebhyo bhavaguṇajanitāḥ jantavo māṃ tudanti |nānārogādiduḥkhādrudanaparavaśaḥ śaṅkaraṃ na smarāmikṣantavyo me'parādhaḥ śiva śiva śiva bho śrīmahādeva śambho || 2||prauḍho'haṃ yauvanastho viṣayaviṣadharaiḥ pañcabhirmarmasandhaudaṣṭo naṣṭo vivekaḥ sutadhanayuvatisvādusaukhye niṣaṇṇaḥ |śaivīcintāvihīnaṃ mama hṛdayamaho mānagarvādhirūḍhaṃkṣantavyo me'parādhaḥ śiva śiva śiva bho śrīmahādeva śambho || 3||vārdhakye cendriyāṇāṃ vigatagatimatiścādhidaivāditāpaiḥpāpai rogairviyogaistvanavasitavapuḥ prauḍhahīnaṃ ca dīnam |mithyāmohābhilāṣairbhramati mama mano dhūrjaṭerdhyānaśūnyaṃkṣantavyo me'parādhaḥ śiva śiva śiva bho śrīmahādeva śambho || 4||snātvā pratyūṣakāle snapanavidhividhau nāhṛtaṃ gāṅgatoyaṃpūjārthaṃ vā kadācidbahutaragahanātkhaṇḍabilvīdalāni |nānītā padmamālā sarasi vikasitā gandhadhūpaiḥ tvadarthaṃkṣantavyo me'parādhaḥ śiva śiva śiva bho śrīmahādeva śambho || 5||dugdhairmadhvājyayuktairdadhisitasahitaiḥ snāpitaṃ naiva liṅgaṃno liptaṃ candanādyaiḥ kanakaviracitaiḥ pūjitaṃ na prasūnaiḥ |dhūpaiḥ karpūradīpairvividharasayutairnaiva bhakṣyopahāraiḥkṣantavyo me'parādhaḥ śiva śiva śiva bho śrīmahādeva śambho || 6||no śakyaṃ smārtakarma pratipadagahanapratyavāyākulākhyaṃśraute vārtā kathaṃ me dvijakulavihite brahmamārgānusāre | var brahmamārge susārejñāto dharmo vicāraiḥ śravaṇamananayoḥ kiṃ nididhyāsitavyaṃkṣantavyo me'parādhaḥ śiva śiva śiva bho śrīmahādeva śambho || 7||dhyātvā citte śivākhyaṃ pracurataradhanaṃ naiva dattaṃ dvijebhyohavyaṃ te lakṣasaṅkhyairhutavahavadane nārpitaṃ bījamantraiḥ |no taptaṃ gāṅgātīre vratajapaniyamaiḥ rudrajāpyairna vedaiḥkṣantavyo me'parādhaḥ śiva śiva śiva bho śrīmahādeva śambho || 8||nagno niḥsaṅgaśuddhastriguṇavirahito dhvastamohāndhakāronāsāgre nyastadṛṣṭirviditabhavaguṇo naiva dṛṣṭaḥ kadācit |unmanyā'vasthayā tvāṃ vigatakalimalaṃ śaṅkaraṃ na smarāmikṣantavyo me'parādhaḥ śiva śiva śiva bho śrīmahādeva śambho || 9||sthitvā sthāne saroje praṇavamayamarutkumbhake (kuṇḍale) sūkṣmamārgeśānte svānte pralīne prakaṭitavibhave jyotirūpe'parākhye |liṅgajñe brahmavākye sakalatanugataṃ śaṅkaraṃ na smarāmikṣantavyo me'parādhaḥ śiva śiva śiva bho śrīmahādeva śambho || 10||hṛdyaṃ vedāntavedyaṃ hṛdayasarasije dīptamudyatprakāśaṃsatyaṃ śāntasvarūpaṃ sakalamunimanaḥpadmaṣaṇḍaikavedyam |jāgratsvapne suṣuptau triguṇavirahitaṃ śaṅkaraṃ na smarāmikṣantavyo me'parādhaḥ śiva śiva śiva bho śrīmahādeva śambho || 11||candrodbhāsitaśekhare smarahare gaṅgādhare śaṅkaresarpairbhūṣitakaṇṭhakarṇavivare netrotthavaiśvānare | yugaledantitvakkṛtasundarāmbaradhare trailokyasāre haremokṣārthaṃ kuru cittavṛttimacalāmanyaistu kiṃ karmabhiḥ || 12||kiṃ vā'nena dhanena vājikaribhiḥ prāptena rājyena kiṃkiṃ vā putrakalatramitrapaśubhirdehena gehena kim |jñātvaitatkṣaṇabhaṅguraṃ sapadi re tyājyaṃ mano dūrataḥsvātmārthaṃ guruvākyato bhaja mana śrīpārvatīvallabham || 13||paurohityaṃ rajanicaritaṃ grāmaṇītvaṃ niyogomāṭhāpatyaṃ hyanṛtavacanaṃ sākṣivādaḥ parānnam |brahmadveṣaḥ khalajanaratiḥ prāṇināṃ nirdayatvaṃmā bhūdevaṃ mama paśupate janmajanmāntareṣu || 14||āyurnaśyati paśyatāṃ pratidinaṃ yāti kṣayaṃ yauvanaṃpratyāyānti gatāḥ punarna divasāḥ kālo jagadbhakṣakaḥ |lakṣmīstoyataraṅgabhaṅgacapalā vidyuccalaṃ jīvitaṃtasmāttvāṃ śaraṇāgataṃ śaraṇada tvaṃ rakṣa rakṣādhunā || 15|| tasmānmāṃ

वन्दे देवमुमापतिं सुरगुरुं वन्दे जगत्कारणंवन्दे पन्नगभूषणं मृगधरं वन्दे पशूनां पतिम् ।वन्दे सूर्यशशाङ्कवह्निनयनं वन्दे मुकुन्दप्रियंवन्दे भक्तजनाश्रयं च वरदं वन्दे शिवं शङ्करम् ॥१६॥गात्रं भस्मसितं सितं च हसितं हस्ते कपालं सितं वर् स्मितं चखट्वाङ्गं च सितं सितश्च वृषभः कर्णे सिते कुण्डले ।गङ्गा फेनसिता जटा पशुपतेश्चन्द्रः सितो मूर्धनिसोऽयं सर्वसितो ददातु विभवं पापक्षयं सर्वदा ॥ १७॥करचरणकृतं वाक्कायजं कर्मजं वाश्रवणनयनजं वा मानसं वाऽपराधम् ।विहितमविहितं वा सर्वमेतत्क्ष्मस्वशिव शिव करुणाब्धे श्रीमहादेव शम्भो ॥ १८॥

vande devamumāpatiṃ suraguruṃ vande jagatkāraṇaṃvande pannagabhūṣaṇaṃ mṛgadharaṃ vande paśūnāṃ patim |vande sūryaśaśāṅkavahninayanaṃ vande mukundapriyaṃvande bhaktajanāśrayaṃ ca varadaṃ vande śivaṃ śaṅkaram ||16||gātraṃ bhasmasitaṃ sitaṃ ca hasitaṃ haste kapālaṃ sitaṃ var smitaṃ cakhaṭvāṅgaṃ ca sitaṃ sitaśca vṛṣabhaḥ karṇe site kuṇḍale |gaṅgā phenasitā jaṭā paśupateścandraḥ sito mūrdhaniso'yaṃ sarvasito dadātu vibhavaṃ pāpakṣayaṃ sarvadā || 17||karacaraṇakṛtaṃ vākkāyajaṃ karmajaṃ vāśravaṇanayanajaṃ vā mānasaṃ vā'parādham |vihitamavihitaṃ vā sarvametatkṣmasvaśiva śiva karuṇābdhe śrīmahādeva śambho || 18||

॥ इति श्रीमद् शङ्कराचार्यकृत शिवापराधक्षमापणस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥

|| iti śrīmad śaṅkarācāryakṛta śivāparādhakṣamāpaṇastotraṃ sampūrṇam ||

वेर्से नुम्बेरिन्ग्।

verse numbering|