शिवसहस्रनामस्तोत्रम् (भगीरथप्रोक्तम् महाभागवतान्तर्गतम् अध्यायः ६७ नमस्ते पार्वतीनाथ देवदेव परात्पर) Shri Shiva Shahasranamastotram From Mahabhagavata

भगीरथकृतं श्रीमहाभागवत उपपुराणेभगीरथ उवाचॐ नमस्ते पार्वतीनाथ देवदेव परात्पर ।अच्युतानघ पञ्चास्य भीमास्य रुचिरानन ॥ १॥

bhagīrathakṛtaṃ śrīmahābhāgavata upapurāṇebhagīratha uvācaoṃ namaste pārvatīnātha devadeva parātpara |acyutānagha pañcāsya bhīmāsya rucirānana || 1||

व्याघ्राजिनधरानन्त पारावारविवर्जित ।पञ्चानन महासत्त्व महाज्ञानमय प्रभो ॥ २॥

vyāghrājinadharānanta pārāvāravivarjita |pañcānana mahāsattva mahājñānamaya prabho || 2||

अजितामितदुर्धर्ष विश्वेश परमेश्वर ।विश्वात्मन्विश्वभूतेश विश्वाश्रय जगत्पते ॥ ३॥

ajitāmitadurdharṣa viśveśa parameśvara |viśvātmanviśvabhūteśa viśvāśraya jagatpate || 3||

विश्वोपकारिन्विश्वैकधाम विश्वाश्रयाश्रय ।विश्वाधार सदानन्द विश्वानन्द नमोऽस्तु ते ॥ ४॥

viśvopakārinviśvaikadhāma viśvāśrayāśraya |viśvādhāra sadānanda viśvānanda namo'stu te || 4||

शर्व सर्वविदज्ञानविवर्जित सुरोत्तम ।सुरवन्द्य सुरस्तुत्य सुरराज सुरोत्तम ॥ ५॥

śarva sarvavidajñānavivarjita surottama |suravandya surastutya surarāja surottama || 5||

सुरपूज्य सुरध्येय सुरेश्वर सुरान्तक ।सुरारिमर्दक सुरश्रेष्ठ तेऽस्तु नमो नमः ॥ ६॥

surapūjya suradhyeya sureśvara surāntaka |surārimardaka suraśreṣṭha te'stu namo namaḥ || 6||

त्वं शुद्धः शुद्धबोधश्च शुद्धात्मा जगतां पतिः ।शम्भुः स्वयम्भूरत्युग्र उग्रकर्मोग्रलोचनः ॥ ७॥

tvaṃ śuddhaḥ śuddhabodhaśca śuddhātmā jagatāṃ patiḥ |śambhuḥ svayambhūratyugra ugrakarmogralocanaḥ || 7||

उग्रप्रभावश्चात्युग्रमर्दकोऽत्युग्ररूपवान् ।उग्रकण्ठः शिवः शान्तः सर्वशान्तिविधायकः ॥ ८॥

ugraprabhāvaścātyugramardako'tyugrarūpavān |ugrakaṇṭhaḥ śivaḥ śāntaḥ sarvaśāntividhāyakaḥ || 8||

सर्वार्थदः शिवाधारः शिवायनिरमित्रजित् ।शिवदः शिवकर्ता च शिवहन्ता शिवेश्वरः ॥ ९॥

sarvārthadaḥ śivādhāraḥ śivāyaniramitrajit |śivadaḥ śivakartā ca śivahantā śiveśvaraḥ || 9||

शिशुः शैशवयुक्तस्च पिङ्गकेशो जटाधरः ।गङ्गाधरकपर्दी च जटाजूटविराजितः ॥ १०॥

śiśuḥ śaiśavayuktasca piṅgakeśo jaṭādharaḥ |gaṅgādharakapardī ca jaṭājūṭavirājitaḥ || 10||

जटिलो जटिलाराध्यः सर्वदोन्मत्तमानसः ।उन्मत्तकेश उन्मत्त उन्मत्तानामधीश्वरः ॥ ११॥

jaṭilo jaṭilārādhyaḥ sarvadonmattamānasaḥ |unmattakeśa unmatta unmattānāmadhīśvaraḥ || 11||

उन्मत्तलोचनो भीमस्त्रिनेत्रो भीमलोचनः ।बहुनेत्रो द्विनेत्री च रक्तनेत्रः सुनेत्रकः ॥ १२॥

unmattalocano bhīmastrinetro bhīmalocanaḥ |bahunetro dvinetrī ca raktanetraḥ sunetrakaḥ || 12||

दीर्घनेत्रस्च पिङ्गाक्षः सुप्रभाख्यः सुलोचनः ।सोमनेत्रोऽग्निनेत्राख्यः सूर्यनेत्रः सुवीर्यवान् ॥ १३॥

dīrghanetrasca piṅgākṣaḥ suprabhākhyaḥ sulocanaḥ |somanetro'gninetrākhyaḥ sūryanetraḥ suvīryavān || 13||

पद्माक्षः कमलाक्षश्च नीलोत्पलदलेक्षणः ।सुलक्षणः शूलपाणिः कपाली कपिलेक्षणः ॥ १४॥

padmākṣaḥ kamalākṣaśca nīlotpaladalekṣaṇaḥ |sulakṣaṇaḥ śūlapāṇiḥ kapālī kapilekṣaṇaḥ || 14||

व्याघूर्णनयनो धूर्तो व्याघ्रचर्माम्बरावृतः ।श्रीकण्ठो नीलकण्ठाख्यः शितिकण्ठः सुकण्ठकः ॥ १५॥

vyāghūrṇanayano dhūrto vyāghracarmāmbarāvṛtaḥ |śrīkaṇṭho nīlakaṇṭhākhyaḥ śitikaṇṭhaḥ sukaṇṭhakaḥ || 15||

चन्द्रचूडश्चन्द्रधरश्चन्द्रमौलिः शशाङ्कभृत् ।शशिकान्तः शशाङ्काभः शशाङ्काङ्कितमूर्धजः ॥ १६॥

candracūḍaścandradharaścandramauliḥ śaśāṅkabhṛt |śaśikāntaḥ śaśāṅkābhaḥ śaśāṅkāṅkitamūrdhajaḥ || 16||

शशाङ्कवदनो वीरो वरदो वरलोचनः ।शरच्चन्द्रसमाभासः शरदिन्दुसमप्रभः ॥ १७॥

śaśāṅkavadano vīro varado varalocanaḥ |śaraccandrasamābhāsaḥ śaradindusamaprabhaḥ || 17||

कोटिसूर्यप्रतीकाशश्चन्द्रास्यश्चन्द्रशेखरः ।अष्टमूर्तिर्महामूतिर्भीममूर्तिर्भयानकः ॥ १८॥

koṭisūryapratīkāśaścandrāsyaścandraśekharaḥ |aṣṭamūrtirmahāmūtirbhīmamūrtirbhayānakaḥ || 18||

भयदाता भयत्राता भयहर्ता भयोज्झितः ।निर्भूतो भूतवन्द्यश्च भूतात्मा भूतभावनः ॥ १९॥

bhayadātā bhayatrātā bhayahartā bhayojjhitaḥ |nirbhūto bhūtavandyaśca bhūtātmā bhūtabhāvanaḥ || 19||

कौपीनवासा दुर्वासा विवासाः कामिनीपतिः ।करालः कीर्तिदो वैद्यः किशोरः कामनाशनः ॥ २०॥

kaupīnavāsā durvāsā vivāsāḥ kāminīpatiḥ |karālaḥ kīrtido vaidyaḥ kiśoraḥ kāmanāśanaḥ || 20||

कीर्तिरूपः कुन्तधारी कालकूटकृताशनः ।कालकूटः सुरूपी च कुलमन्त्रप्रदीपकः ॥ २१॥

kīrtirūpaḥ kuntadhārī kālakūṭakṛtāśanaḥ |kālakūṭaḥ surūpī ca kulamantrapradīpakaḥ || 21||

कलाकाष्ठात्मकः काशीविहारी कुटिलाननः ।महाकाननसंवासी कालीप्रतिविवर्धनः ॥ २२॥

kalākāṣṭhātmakaḥ kāśīvihārī kuṭilānanaḥ |mahākānanasaṃvāsī kālīprativivardhanaḥ || 22||

कालीधरः कामचारि कुलकीर्तिविवर्धनः ।कामाद्रिः कामुकवरः कार्मुकी काममोहितः ॥ २३कटाक्षः कनकाभासः कनकोज्ज्वलगात्रकः ।कामातुरः क्वणत्पादः कुटिलभ्रुकुटीधरः ॥ २४॥

kālīdharaḥ kāmacāri kulakīrtivivardhanaḥ |kāmādriḥ kāmukavaraḥ kārmukī kāmamohitaḥ || 23kaṭākṣaḥ kanakābhāsaḥ kanakojjvalagātrakaḥ |kāmāturaḥ kvaṇatpādaḥ kuṭilabhrukuṭīdharaḥ || 24||

कार्तिकेयपिता कोकनदभूषणभूषितः ।खट्वाङ्गयोद्धा खड्गी च गिरीशो गगनेश्वरः ॥ २५गणाध्यक्षः खेटकधृक् खर्वः खर्वतरः खगः ।खगारूढः खगाराध्यः खेचरः खेचरेश्वरः ॥ २६॥

kārtikeyapitā kokanadabhūṣaṇabhūṣitaḥ |khaṭvāṅgayoddhā khaḍgī ca girīśo gaganeśvaraḥ || 25gaṇādhyakṣaḥ kheṭakadhṛk kharvaḥ kharvataraḥ khagaḥ |khagārūḍhaḥ khagārādhyaḥ khecaraḥ khecareśvaraḥ || 26||

खेचरत्वप्रदः क्षोणीपतिः खेचरमर्दकः ।गणेश्वरो गणपिता गरिष्ठो गणभूपतिः ॥ २७॥

khecaratvapradaḥ kṣoṇīpatiḥ khecaramardakaḥ |gaṇeśvaro gaṇapitā gariṣṭho gaṇabhūpatiḥ || 27||

गुरुर्गुरुतरो ज्ञेयो गङ्गापतिरमर्षणः ।गीतप्रियो गीतरतः सुगोप्यो गोपवृन्दपः ॥ २८॥

gururgurutaro jñeyo gaṅgāpatiramarṣaṇaḥ |gītapriyo gītarataḥ sugopyo gopavṛndapaḥ || 28||

गवारूढो जगद्भर्ता गोस्वामी गोस्वरूपकः ।गोप्रदो गोधरो गृध्रो गरुत्मान् गोकृतासनः ॥ २९॥

gavārūḍho jagadbhartā gosvāmī gosvarūpakaḥ |goprado godharo gṛdhro garutmān gokṛtāsanaḥ || 29||

गोपीशो गुरुतातश्च गुहावासी सुगोपितः ।गजारूढो गजास्यश्च गजाजिनधरोऽग्रजः ॥ ३०॥

gopīśo gurutātaśca guhāvāsī sugopitaḥ |gajārūḍho gajāsyaśca gajājinadharo'grajaḥ || 30||

ग्रहाध्यक्षो ग्रहगणो दुष्टग्रहविमर्दकः ।मानरूपी गानरतः प्रचण्डो गानविह्वलः ॥ ३१॥

grahādhyakṣo grahagaṇo duṣṭagrahavimardakaḥ |mānarūpī gānarataḥ pracaṇḍo gānavihvalaḥ || 31||

गानमत्तो गुणी गुह्यो गुणग्रमाशयो गुणः ।गूढबुद्धिर्गूढमूर्तिर्गूढपादविभूषितः ॥ ३२॥

gānamatto guṇī guhyo guṇagramāśayo guṇaḥ |gūḍhabuddhirgūḍhamūrtirgūḍhapādavibhūṣitaḥ || 32||

गोप्ता गोलोकवासी च गुणवान्गुणिनां वरः ।हरो हरितवर्णाक्षो मृत्युर्मृत्युञ्जयो हरिः ॥ ३३॥

goptā golokavāsī ca guṇavānguṇināṃ varaḥ |haro haritavarṇākṣo mṛtyurmṛtyuñjayo hariḥ || 33||

हव्यभुग्।ह्हरिसम्पूज्यो हविर्हविर्भुजां वरः ।अनादिरादिः सर्वाद्य आदितेयवरप्रदः ॥ ३४॥

havyabhug|hharisampūjyo havirhavirbhujāṃ varaḥ |anādirādiḥ sarvādya āditeyavarapradaḥ || 34||

अनन्तविक्रमो लोको लोकानां पापहारकः ।गीष्पतिः सद्गुणोपेतः सगुणो निर्गुणो गुणी ॥ ३५॥

anantavikramo loko lokānāṃ pāpahārakaḥ |gīṣpatiḥ sadguṇopetaḥ saguṇo nirguṇo guṇī || 35||

गुणप्रीतो गुणवरो गिरिजानायको गिरिः ।गौरीभर्ता गुणाढयश्च गोश्रेष्ठासनसंस्थितः ॥ ३६॥

guṇaprīto guṇavaro girijānāyako giriḥ |gaurībhartā guṇāḍhayaśca gośreṣṭhāsanasaṃsthitaḥ || 36||

पद्मासनः पद्मनेत्रः पद्मतुष्टः सुपद्मकः ।पद्मवक्त्रः पद्मकरः पद्मारूढपदाम्बुजः ॥ ३७॥

padmāsanaḥ padmanetraḥ padmatuṣṭaḥ supadmakaḥ |padmavaktraḥ padmakaraḥ padmārūḍhapadāmbujaḥ || 37||

पद्मप्रियतमः पद्मालयः पद्मप्रकाशकः ।पद्मकाननसंवासः पद्मकाननभञ्जकः ॥ ३८॥

padmapriyatamaḥ padmālayaḥ padmaprakāśakaḥ |padmakānanasaṃvāsaḥ padmakānanabhañjakaḥ || 38||

पद्मकाननसंवासी पद्मारण्यकृतालयः ।प्रफुल्लवदनः फुल्लकमलाक्षः प्रफुल्लकृत् ॥ ३९॥

padmakānanasaṃvāsī padmāraṇyakṛtālayaḥ |praphullavadanaḥ phullakamalākṣaḥ praphullakṛt || 39||

फुल्लेन्दीवरसन्तुष्टः प्रफुल्लकमलासनः ।फुल्लाम्भोजकरः फुल्लमानसः पापहारकः ॥ ४०॥

phullendīvarasantuṣṭaḥ praphullakamalāsanaḥ |phullāmbhojakaraḥ phullamānasaḥ pāpahārakaḥ || 40||

पापापहारी पुण्यात्मा पुण्यकीर्तिः सुपुण्यवान् ।पुण्यः पुण्यतमो धन्यः सुपूतात्मा परात्मकः ॥ ४१॥

pāpāpahārī puṇyātmā puṇyakīrtiḥ supuṇyavān |puṇyaḥ puṇyatamo dhanyaḥ supūtātmā parātmakaḥ || 41||

पुण्येशः पुण्यदः पुण्यनिरतः पुण्यभाजनः ।परोपकारी पापिष्ठनाशकः पापहारकः ॥ ४२॥

puṇyeśaḥ puṇyadaḥ puṇyanirataḥ puṇyabhājanaḥ |paropakārī pāpiṣṭhanāśakaḥ pāpahārakaḥ || 42||

पुरातनः पूर्वहीनः परद्रोहविवर्जितः ।पीवरः पीवरमुखः पीनकायः पुरान्तकः ॥ ४३॥

purātanaḥ pūrvahīnaḥ paradrohavivarjitaḥ |pīvaraḥ pīvaramukhaḥ pīnakāyaḥ purāntakaḥ || 43||

पाशी पशुपतिः पाशहस्तः पाषाणवित्पतिः ।पलात्मकः परो वेत्ता पाशबद्धविमोचकः ॥ ४४॥

pāśī paśupatiḥ pāśahastaḥ pāṣāṇavitpatiḥ |palātmakaḥ paro vettā pāśabaddhavimocakaḥ || 44||

पशूनामधिपः पाशच्छेत्ता पाशविभेदकः ।पाषाणधारी पाषाणशयानः पाशिपूजितः ॥ ४५॥

paśūnāmadhipaḥ pāśacchettā pāśavibhedakaḥ |pāṣāṇadhārī pāṣāṇaśayānaḥ pāśipūjitaḥ || 45||

पश्वारूढः पुष्पधनुः पुष्पवृन्दसुपूजितः ।पुण्डरीकः पीतवासा पुण्डरीकाक्षवल्लभः ॥ ४६॥

paśvārūḍhaḥ puṣpadhanuḥ puṣpavṛndasupūjitaḥ |puṇḍarīkaḥ pītavāsā puṇḍarīkākṣavallabhaḥ || 46||

पानपात्रकरः पानमत्तः पानातिभूतकः ।पोष्टा पोष्ट्ट्वरः पूतः परित्राताऽखिलेश्वरः ॥ ४७॥

pānapātrakaraḥ pānamattaḥ pānātibhūtakaḥ |poṣṭā poṣṭṭvaraḥ pūtaḥ paritrātā'khileśvaraḥ || 47||

पुण्डरीकाक्षकर्ता च पुण्डरीकाक्षसेवितः ।पल्लवस्थः प्रपीठस्थः पीठभूमिनिवासकः ॥ ४८॥

puṇḍarīkākṣakartā ca puṇḍarīkākṣasevitaḥ |pallavasthaḥ prapīṭhasthaḥ pīṭhabhūminivāsakaḥ || 48||

पिता पितामहः पार्थप्रसन्नोऽभीष्टदायकः ।पितॄणां प्रीतिकर्ता च प्रीतिदः प्रीतिभाजनः ॥ ४९॥

pitā pitāmahaḥ pārthaprasanno'bhīṣṭadāyakaḥ |pitṝṇāṃ prītikartā ca prītidaḥ prītibhājanaḥ || 49||

प्रीत्यात्मकः प्रीतिवशी सुप्रीतः प्रीतिकारकः ।प्रीतिहृत्प्रीतिरूपात्मन् प्रीतियुक्तस्त्वमेव हि ॥ ५०॥

prītyātmakaḥ prītivaśī suprītaḥ prītikārakaḥ |prītihṛtprītirūpātman prītiyuktastvameva hi || 50||

प्रणतार्तिहरः प्राणवल्लभः प्राणदायकः ।प्राणी प्राणस्वरूपश्च प्राणग्राही मुनिर्दयः ॥ ५१॥

praṇatārtiharaḥ prāṇavallabhaḥ prāṇadāyakaḥ |prāṇī prāṇasvarūpaśca prāṇagrāhī munirdayaḥ || 51||

प्राणनाथः प्रीतमनाः सर्वेषां प्रपितामहः ।वृद्धः प्रवृद्धरूपश्च प्रेतः प्रणयिनां वरः ॥ ५२॥

prāṇanāthaḥ prītamanāḥ sarveṣāṃ prapitāmahaḥ |vṛddhaḥ pravṛddharūpaśca pretaḥ praṇayināṃ varaḥ || 52||