शिवरहस्यविषयकथनम् Shivarahasyavishayakathanam

(शिवरहस्यान्तर्गते ईशाख्ये)जैगीषव्यस्कन्दसंवादेस्कन्द उवाच ।अनुक्रमणिकाध्यायमंशानां कथनं द्विजाः ।तत्र तत्र महेशस्य कथाऽऽख्यानमनुत्तमम् ॥ १॥

(śivarahasyāntargate īśākhye)jaigīṣavyaskandasaṃvādeskanda uvāca |anukramaṇikādhyāyamaṃśānāṃ kathanaṃ dvijāḥ |tatra tatra maheśasya kathā''khyānamanuttamam || 1||

महेशांशः प्रथमतो नामतश्चात्र विश्रुतः ।जैगीषव्यप्रसादार्थं महादेवस्य चागमः ॥ २॥

maheśāṃśaḥ prathamato nāmataścātra viśrutaḥ |jaigīṣavyaprasādārthaṃ mahādevasya cāgamaḥ || 2||

गणानां देवसङ्घानां मम संवादकीर्तनम् ।कैलासवर्णनं चैव द्वारगोपुरवर्णनम् ॥ ३॥

gaṇānāṃ devasaṅghānāṃ mama saṃvādakīrtanam |kailāsavarṇanaṃ caiva dvāragopuravarṇanam || 3||

कैलासेश्वरपूजाया लिङ्गाध्यायस्य कीर्तनम् ।कैलासस्य तपश्चर्या गाणपत्यप्रसादनम् ॥ ४॥

kailāseśvarapūjāyā liṅgādhyāyasya kīrtanam |kailāsasya tapaścaryā gāṇapatyaprasādanam || 4||

तन्मौलौ वसतिः शम्भोर्जिज्ञासाऽमरसत्तमे ।ज्ञानार्थकथनं चैव आत्मलिङ्गस्य पूजनम् ॥ ५॥

tanmaulau vasatiḥ śambhorjijñāsā'marasattame |jñānārthakathanaṃ caiva ātmaliṅgasya pūjanam || 5||

प्रथमेऽंशे कथाख्यानमुक्तं देव्यै शिवेन हि ।अष्टश्लोकसहस्रेण शिवेनोक्तोऽयमद्भुतः ॥ ६॥

prathame'ṃśe kathākhyānamuktaṃ devyai śivena hi |aṣṭaślokasahasreṇa śivenokto'yamadbhutaḥ || 6||

द्वितीयांशो भवेन्नाम्ना कथितः श्रीशिवेन हि ।देव्या तपःप्रसादं च मणिद्वीपोपवर्णनम् ॥ ७॥

dvitīyāṃśo bhavennāmnā kathitaḥ śrīśivena hi |devyā tapaḥprasādaṃ ca maṇidvīpopavarṇanam || 7||

चिन्तामणिगृहस्यात्रवर्णनं श्रीपुरस्य च ।तस्मात्कैलासगमनं कामकामेश्वरत्मकम् ॥ ८॥

cintāmaṇigṛhasyātravarṇanaṃ śrīpurasya ca |tasmātkailāsagamanaṃ kāmakāmeśvaratmakam || 8||

विग्रहं देवदेवस्य हिमाचलसमागमः ।हिमाचलालोकनं च कैलासस्य शिवस्य तु ॥ ९॥

vigrahaṃ devadevasya himācalasamāgamaḥ |himācalālokanaṃ ca kailāsasya śivasya tu || 9||

देव्याश्च प्रेषणं तत्र मनोन्मन्याः समुद्भवः ।दुर्वाससो महिम्नश्च कथनं तत्प्रसादनम् ॥ १०॥

devyāśca preṣaṇaṃ tatra manonmanyāḥ samudbhavaḥ |durvāsaso mahimnaśca kathanaṃ tatprasādanam || 10||

द्वितीयेऽंशे प्रकथितं महादेवेन तत्र हि ।श्लोकानां त्रिसहस्रेण गौर्यै तत्र महामुने ॥ ११॥

dvitīye'ṃśe prakathitaṃ mahādevena tatra hi |ślokānāṃ trisahasreṇa gauryai tatra mahāmune || 11||

तृतीयो हरसंज्ञोऽत्र त्रिणेत्रेणैव चाकथि ।केदारदर्शनं तत्र व्यासस्यापि द्विजैः सह ॥ १२॥

tṛtīyo harasaṃjño'tra triṇetreṇaiva cākathi |kedāradarśanaṃ tatra vyāsasyāpi dvijaiḥ saha || 12||

गायत्र्यास्तपसः सिद्धिर्देव्यानयनकीर्तनम् ।गणानां प्रेषणं चैव रुद्रस्तवनकीर्तनम् ॥ १३॥

gāyatryāstapasaḥ siddhirdevyānayanakīrtanam |gaṇānāṃ preṣaṇaṃ caiva rudrastavanakīrtanam || 13||

वेदपादस्तवश्चापि चमकप्रार्थना तथा ।तीर्थेशचन्दनस्यापि महात्म्यं मानसार्चनम् ॥ १४॥

vedapādastavaścāpi camakaprārthanā tathā |tīrtheśacandanasyāpi mahātmyaṃ mānasārcanam || 14||

श्रीशैलकीर्तनं चैव जनकस्य मुनेस्तथा ।संवादो वै रत्ननिधेः पद्मावत्या प्रकीर्तितः ॥ १५॥

śrīśailakīrtanaṃ caiva janakasya munestathā |saṃvādo vai ratnanidheḥ padmāvatyā prakīrtitaḥ || 15||

यमलोकस्य वृत्तान्तं नर्मदागङ्गयोर्वरम् ।भस्मरुद्राक्षमाहात्म्यं व्रतस्य परिकीर्तनम् ॥ १६॥

yamalokasya vṛttāntaṃ narmadāgaṅgayorvaram |bhasmarudrākṣamāhātmyaṃ vratasya parikīrtanam || 16||

राज्ञो यमस्य पुत्रैश्च शिवार्चनकथानकम् ।शिवदुण्ढिचरित्रं च भागद्वयमिदं द्विजाः ॥ १७॥

rājño yamasya putraiśca śivārcanakathānakam |śivaduṇḍhicaritraṃ ca bhāgadvayamidaṃ dvijāḥ || 17||

त्रयस्त्रिंशत्सहस्रेण श्लोकैरंशः प्रकीर्तितः ।चतुर्थः शिवसंज्ञोऽत्र कथितोऽस्ति शिवेन हि ॥ १८॥

trayastriṃśatsahasreṇa ślokairaṃśaḥ prakīrtitaḥ |caturthaḥ śivasaṃjño'tra kathito'sti śivena hi || 18||

नन्दिभृङ्ग्युपमन्यूनां गाणपत्यस्तुतिक्रमः ।चतुः सहस्रतः प्रोक्तो ह्यंशो गौर्यै पिनाकिना ॥ १९॥

nandibhṛṅgyupamanyūnāṃ gāṇapatyastutikramaḥ |catuḥ sahasrataḥ prokto hyaṃśo gauryai pinākinā || 19||

पञ्चमो भर्गसंज्ञो हि लिङ्गद्वादशवर्णनम् ।वामदेवस्तुतिश्चैव नामसाहस्रकीर्तनम् ॥ २०॥

pañcamo bhargasaṃjño hi liṅgadvādaśavarṇanam |vāmadevastutiścaiva nāmasāhasrakīrtanam || 20||

गङ्गद्वारप्रभासस्य प्रभावः पुष्करस्य च ।षट्सहस्रेण कथितो देव्यै देवेन शम्भुना ॥ २१॥

gaṅgadvāraprabhāsasya prabhāvaḥ puṣkarasya ca |ṣaṭsahasreṇa kathito devyai devena śambhunā || 21||

शङ्कराख्यांशकः षष्ठः व्याससूत्रादिकीर्तनम् ।श्रुतिसिद्धान्तराद्धान्तो ज्ञानयोगप्रकाशनम् ॥ २२॥

śaṅkarākhyāṃśakaḥ ṣaṣṭhaḥ vyāsasūtrādikīrtanam |śrutisiddhāntarāddhānto jñānayogaprakāśanam || 22||

निदाघऋभुसंवादोऽविमुक्तानुवर्णनम् ।पञ्चसाहस्रतः प्रोक्तः शिवायै श्रीशिवेन हि ॥ २३॥

nidāghaṛbhusaṃvādo'vimuktānuvarṇanam |pañcasāhasrataḥ proktaḥ śivāyai śrīśivena hi || 23||

उग्रो नाम्ना सप्तमांशः कथितः शिवकाशकृत् ।सहस्रनामकथनं वैष्णवं तु महिम्नकम् ॥ २४॥

ugro nāmnā saptamāṃśaḥ kathitaḥ śivakāśakṛt |sahasranāmakathanaṃ vaiṣṇavaṃ tu mahimnakam || 24||

पुष्पदन्तमहिम्नश्च नाम्नामष्टोत्तरं शतम् ।श्रीमद्दक्षिणकैलासशोणवृद्धाचलप्रभोः ॥ २५॥

puṣpadantamahimnaśca nāmnāmaṣṭottaraṃ śatam |śrīmaddakṣiṇakailāsaśoṇavṛddhācalaprabhoḥ || 25||

श्रीमदभ्रसभायाश्च काञ्चीकुम्भेश्वरस्य च ।मध्यार्जुनप्रभावं च कीर्तितं तत्र विस्तरात् ॥ २६॥

śrīmadabhrasabhāyāśca kāñcīkumbheśvarasya ca |madhyārjunaprabhāvaṃ ca kīrtitaṃ tatra vistarāt || 26||

चतुर्दश सहस्रेण श्लोकानां तत्र शङ्करः ।भीमाख्ययाऽष्टमांशोऽत्र कथितः शङ्करेण हि ॥ २७॥

caturdaśa sahasreṇa ślokānāṃ tatra śaṅkaraḥ |bhīmākhyayā'ṣṭamāṃśo'tra kathitaḥ śaṅkareṇa hi || 27||

कद्रूसुपर्णीसंवादः काश्यपस्य प्रसादनम् ।अमृताहरणं तत्र नागभूषत्वमीशितुः ॥ २८॥

kadrūsuparṇīsaṃvādaḥ kāśyapasya prasādanam |amṛtāharaṇaṃ tatra nāgabhūṣatvamīśituḥ || 28||

पाताललिङ्गमहिमा बिल्वोत्पत्तिः प्रकीर्तिता ।चतुः सहस्रतः श्लोकैः प्रोक्तो देवेन तत्र हि ॥ २९॥

pātālaliṅgamahimā bilvotpattiḥ prakīrtitā |catuḥ sahasrataḥ ślokaiḥ prokto devena tatra hi || 29||

सदाशिवाख्यो नवमः कलिधर्मप्रबोधकः ।भूतभव्यादिभक्तानां सुचरित्रकथाश्रयः ॥ ३०॥

sadāśivākhyo navamaḥ kalidharmaprabodhakaḥ |bhūtabhavyādibhaktānāṃ sucaritrakathāśrayaḥ || 30||

सहस्रसप्तश्लोकेन सोंऽशः प्रोक्तः शिवेन हि ।ईश्वराख्योऽत्र दशमः भस्मरुद्राक्षधारणात् ॥ ३१॥

sahasrasaptaślokena soṃ'śaḥ proktaḥ śivena hi |īśvarākhyo'tra daśamaḥ bhasmarudrākṣadhāraṇāt || 31||

रुद्रपञ्चाक्षरस्यापि शिवलिङ्गमहोदयः ।शिवधर्मप्रशंसार्थाः शिवभक्तार्चने फलम् ॥ ३२॥

rudrapañcākṣarasyāpi śivaliṅgamahodayaḥ |śivadharmapraśaṃsārthāḥ śivabhaktārcane phalam || 32||

अष्टश्लोकसहस्रेण कथितोऽस्ति पिनाकिना ।एकादशो महादेवः प्रोक्तोऽयं नामतो मुने ॥ ३३॥

aṣṭaślokasahasreṇa kathito'sti pinākinā |ekādaśo mahādevaḥ prokto'yaṃ nāmato mune || 33||

आभिषेचनिकानां तु कालं पुष्पेषु वै फलम् ।मासि मास्यर्चनस्यापि सोमवाराष्टमीषु च ॥ ३४॥

ābhiṣecanikānāṃ tu kālaṃ puṣpeṣu vai phalam |māsi māsyarcanasyāpi somavārāṣṭamīṣu ca || 34||

प्रदोषे च चतुर्दश्यां पूजने च फलं द्विज ।षट्पञ्चाशद्देशमध्यस्थशिवक्षेत्रानुकीर्तनम् ॥ ३५॥

pradoṣe ca caturdaśyāṃ pūjane ca phalaṃ dvija |ṣaṭpañcāśaddeśamadhyasthaśivakṣetrānukīrtanam || 35||

षट्सहस्रेण कथितः श्लोकैरत्र शिवेन हि ।ईशाख्यो द्वादशांशोऽयं यत्र दक्षविनाशनम् ॥ ३६॥

ṣaṭsahasreṇa kathitaḥ ślokairatra śivena hi |īśākhyo dvādaśāṃśo'yaṃ yatra dakṣavināśanam || 36||

उद्वाहश्च तथा शम्भोः स्कन्दोत्पत्यसुरार्दनम् ।स्कन्दस्य च शिवस्यैव नामसाहस्रकीर्तनम् ॥ ३७॥

udvāhaśca tathā śambhoḥ skandotpatyasurārdanam |skandasya ca śivasyaiva nāmasāhasrakīrtanam || 37||

रुद्रस्तुतिर्वेदपादजयस्तुत्युपवर्णनम् ।अविमुक्तप्रवेशं च जैगीषव्यस्य सत्तमाः ॥ ३८॥

rudrastutirvedapādajayastutyupavarṇanam |avimuktapraveśaṃ ca jaigīṣavyasya sattamāḥ || 38||

अनुक्रमेण कथनं श्रवणे महिमाऽस्य हि ।तथा पञ्चसहस्रेण श्लोकैरेष शिवोदितः ॥ ३९॥

anukrameṇa kathanaṃ śravaṇe mahimā'sya hi |tathā pañcasahasreṇa ślokaireṣa śivoditaḥ || 39||

शिवस्यैवं रहस्यार्थरत्नाकरमिदं मुने ।प्रथमः षाष्टिकोऽध्यायो द्वितीयस्त्रिंशताकृतः ॥ ४०॥

śivasyaivaṃ rahasyārtharatnākaramidaṃ mune |prathamaḥ ṣāṣṭiko'dhyāyo dvitīyastriṃśatākṛtaḥ || 40||

तृतीयस्त्रिशतं माने त्रिधाभूतोऽयमुत्तमः ।चतुर्थः पञ्चत्रिंशच्च चत्वारिंशच्च पञ्चमः ॥ ४१॥

tṛtīyastriśataṃ māne tridhābhūto'yamuttamaḥ |caturthaḥ pañcatriṃśacca catvāriṃśacca pañcamaḥ || 41||

षष्ठः पञ्चाशता प्रोक्तः सप्तमः पञ्चविंशतिः ।शिवस्थानानुकथनः सप्तमो द्विशतात्मकः ॥ ४२॥

ṣaṣṭhaḥ pañcāśatā proktaḥ saptamaḥ pañcaviṃśatiḥ |śivasthānānukathanaḥ saptamo dviśatātmakaḥ || 42||

अष्टमस्त्रिंशदध्यायः षष्षष्टिर्नवमे द्विज ।दशमस्त्रिंशतं प्रोक्तो मुने एकादशोऽपि हि ॥ ४३॥

aṣṭamastriṃśadadhyāyaḥ ṣaṣṣaṣṭirnavame dvija |daśamastriṃśataṃ prokto mune ekādaśo'pi hi || 43||

पञ्चाशद् द्वादशांशोऽत्र ह्यध्यायाः परिकीर्तिताः ॥ ४४॥

pañcāśad dvādaśāṃśo'tra hyadhyāyāḥ parikīrtitāḥ || 44||

॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते शिवरहस्यविषयकथनं सम्पूर्णम् ॥॥ श्रीशिवरहस्यम् । ईशाख्यः द्वादशमांशः । ३६ फलश्रवणकथनम् । १४४ ॥

|| iti śivarahasyāntargate śivarahasyaviṣayakathanaṃ sampūrṇam |||| śrīśivarahasyam | īśākhyaḥ dvādaśamāṃśaḥ | 36 phalaśravaṇakathanam | 144 ||

– ॥ श्रीशिवरहस्यम् ।ईशाख्यः द्वादशमांशः ।३६ फलश्रवणकथनम् ।१-४४ ॥

– || śrīśivarahasyam |īśākhyaḥ dvādaśamāṃśaḥ | 36 phalaśravaṇakathanam | 1-44 ||