शिवपार्वतीसंवादे शिवरहस्यम् Shivaparvatisamvade Shivarahasyam

देवीकिं ते प्रियकरं शम्भो रहस्य तद्वदस्व मे ।इति पृष्टो महादेवो जगाद जगदम्बिकाम् ॥ ४५॥

devīkiṃ te priyakaraṃ śambho rahasya tadvadasva me |iti pṛṣṭo mahādevo jagāda jagadambikām || 45||

ईश्वरःशृणु त्वममरेशानि रहस्यं मम शङ्करि ।धर्मपञ्चकमित्याहुः पञ्चपातकनाशनम् ॥ ४६॥

īśvaraḥśṛṇu tvamamareśāni rahasyaṃ mama śaṅkari |dharmapañcakamityāhuḥ pañcapātakanāśanam || 46||

शृणुष्वावहिता भूत्वा जगतां पापनुत्तये ॥ ४७॥ (पापनुत्तमम्)

śṛṇuṣvāvahitā bhūtvā jagatāṃ pāpanuttaye || 47|| (pāpanuttamam)

पचेलिमतपःफलैरमितजन्मसङ्घार्जितैःभवे भसितधारणे मतिरुदेति विश्वाधिके ।त्रिपुण्ड्ररचनाक्रमः करगलादिफाले तथाउरोदरशिरःथले भवति भाग्यपूर्णे जने ॥ ४८॥

pacelimatapaḥphalairamitajanmasaṅghārjitaiḥbhave bhasitadhāraṇe matirudeti viśvādhike |tripuṇḍraracanākramaḥ karagalādiphāle tathāurodaraśiraḥthale bhavati bhāgyapūrṇe jane || 48||

रुद्राक्षेति वदन्स्पृशन्नपि नरो जन्तुः स गोदानभाक्धृत्वा तच्छतकं महेन्द्रसदनं प्राप्येन्द्रसालोक्यगः ।तत्साहस्रधरोऽपि तत्र दशकं तस्मादनन्ताक्षधृक्ब्राह्मं वैष्णवमैश्वरं पदसुखं प्राप्येश्वरे लीयते ॥ ४९॥

rudrākṣeti vadanspṛśannapi naro jantuḥ sa godānabhākdhṛtvā tacchatakaṃ mahendrasadanaṃ prāpyendrasālokyagaḥ |tatsāhasradharo'pi tatra daśakaṃ tasmādanantākṣadhṛkbrāhmaṃ vaiṣṇavamaiśvaraṃ padasukhaṃ prāpyeśvare līyate || 49||

पञ्चपातकविनाशनं परं पञ्चकोशविनिवारणं सदा ।पञ्चवक्त्रकृपया शुभप्रदं पञ्चमन्त्रपरमं तथाक्षरम् ॥ ५०॥

pañcapātakavināśanaṃ paraṃ pañcakośavinivāraṇaṃ sadā |pañcavaktrakṛpayā śubhapradaṃ pañcamantraparamaṃ tathākṣaram || 50||

कुम्भसम्भवमुखैर्मुनीश्वरैर्जम्भमारकमुखैरमरेन्द्रैः ।कुम्भवक्त्रमुखरैर्गणेश्वरैर्दम्भनाशनकरं परं मनुम् ॥ ५१॥

kumbhasambhavamukhairmunīśvarairjambhamārakamukhairamarendraiḥ |kumbhavaktramukharairgaṇeśvarairdambhanāśanakaraṃ paraṃ manum || 51||

जप्तमाप्तफलदं शुभाप्तये सप्तमन्त्रकृतधूलनादरैः ।उप्तमुक्तिफलदं भवभूम्यां बीजमेकमनिशं शिवभक्तैः ॥ ५२॥

japtamāptaphaladaṃ śubhāptaye saptamantrakṛtadhūlanādaraiḥ |uptamuktiphaladaṃ bhavabhūmyāṃ bījamekamaniśaṃ śivabhaktaiḥ || 52||

श्रीरुद्रं यजुषां गणेषु विहितं जप्त्वा परं प्रीतिमान्मुक्तः पातकसङ्घतो गिरिवराज्जाते स पुण्यैकभाक् ।तन्नम्नां फलवादसूक्तिपरमैर्मन्त्रं जपन्मुक्तिभाग्भस्माभ्यक्ततनुस्तथा च शयितो यो भस्मनिष्ठो भवेत् ॥ ५३॥

śrīrudraṃ yajuṣāṃ gaṇeṣu vihitaṃ japtvā paraṃ prītimānmuktaḥ pātakasaṅghato girivarājjāte sa puṇyaikabhāk |tannamnāṃ phalavādasūktiparamairmantraṃ japanmuktibhāgbhasmābhyaktatanustathā ca śayito yo bhasmaniṣṭho bhavet || 53||

यो रुद्राक्षविभूतिभूषणयुतो जप्त्वा प्रियो जायतेयः पुण्ड्रान्तरधारिणे मतिरुमे नैवाप्नुयात् तत्फलम् ।जप्त्वापि श्रुतिशेखरोत्तमपदान् ज्ञात्वापि तस्यार्थकंलिङ्गेषु प्रथितं सदापचितिजं पुण्यं न हि प्राप्नुयात् ॥ ५४॥

yo rudrākṣavibhūtibhūṣaṇayuto japtvā priyo jāyateyaḥ puṇḍrāntaradhāriṇe matirume naivāpnuyāt tatphalam |japtvāpi śrutiśekharottamapadān jñātvāpi tasyārthakaṃliṅgeṣu prathitaṃ sadāpacitijaṃ puṇyaṃ na hi prāpnuyāt || 54||

पुन्नागनागवकुलार्जुनचम्पकैश्चमन्दारपाटलकदम्बकवर्णिकारैः ।जम्ब्वाम्रदाडिमसुगन्धिशमीशमीकलोध्रोद्भवैश्च बकुलैः करवीरपुष्पैः ॥ ५५॥

punnāganāgavakulārjunacampakaiścamandārapāṭalakadambakavarṇikāraiḥ |jambvāmradāḍimasugandhiśamīśamīkalodhrodbhavaiśca bakulaiḥ karavīrapuṣpaiḥ || 55||

पद्मार्कैः कनकैस्तथा दमनकैर्बन्धूककोकैर्वकैःकुन्दैर्जातिकुसुम्भसम्भवसुमैः सन्मल्लिकासम्भवैः ।अङ्कोलैर्गिरिमल्लिकादिकुसुमैः सप्तारिजातादिभिःनन्द्यावर्तमरुत्वकैश्च तुलसीसद्द्रोण दूर्वाङ्कुरैः ॥ ५६॥

padmārkaiḥ kanakaistathā damanakairbandhūkakokairvakaiḥkundairjātikusumbhasambhavasumaiḥ sanmallikāsambhavaiḥ |aṅkolairgirimallikādikusumaiḥ saptārijātādibhiḥnandyāvartamarutvakaiśca tulasīsaddroṇa dūrvāṅkuraiḥ || 56||

विष्णुक्रान्त कुशापमार्गजलदैः काशैस्तथैवार्जुनैः ।कापित्थैरघहारिपत्रकबरैर्यः पञ्चवक्त्रार्चनम् ।पञ्चब्रह्मनमांसि यस्य वदने सद्यः स मुक्तो भवेत् ॥ ५७॥

viṣṇukrānta kuśāpamārgajaladaiḥ kāśaistathaivārjunaiḥ |kāpitthairaghahāripatrakabarairyaḥ pañcavaktrārcanam |pañcabrahmanamāṃsi yasya vadane sadyaḥ sa mukto bhavet || 57||

सहस्रनीलोत्पलमालया शिवं समुल्लसच्चारुशशाङ्कमौलिम् ।मुदा मुकुन्दाजविमृग्यमौलिपादाम्बुजं पूजयिता स धन्यः ॥ ५८॥

sahasranīlotpalamālayā śivaṃ samullasaccāruśaśāṅkamaulim |mudā mukundājavimṛgyamaulipādāmbujaṃ pūjayitā sa dhanyaḥ || 58||

यो बिल्वोत्तममालयाऽनुदिवसं मन्दारमालादिभिर्लिङ्गं मङ्गलमेतदद्य सुमनःसौरभ्यगन्धायितम् ।पश्यन् नश्वरपातकोत्थशमनाद् व्याघातभीतिं हरेन्निर्गुण्डीशुकपत्रबिल्वजदलैः सद्भावलिङ्गोद्भवैः ॥ ५९॥

yo bilvottamamālayā'nudivasaṃ mandāramālādibhirliṅgaṃ maṅgalametadadya sumanaḥsaurabhyagandhāyitam |paśyan naśvarapātakotthaśamanād vyāghātabhītiṃ harennirguṇḍīśukapatrabilvajadalaiḥ sadbhāvaliṅgodbhavaiḥ || 59||

वसन्तनवमल्लिकाकुसुमदिव्यमालादिभिःदिनान्तसमयोल्लसन्मधुरगन्धजाजीसरैः ।महेशजनिमार्चनं प्रकुरुते प्रदोषेतु यः (महेशकृतमर्चनं)स चादिभिषगुत्तमप्रिय अघौघतूलानलः ॥ ६०॥

vasantanavamallikākusumadivyamālādibhiḥdināntasamayollasanmadhuragandhajājīsaraiḥ |maheśajanimārcanaṃ prakurute pradoṣetu yaḥ (maheśakṛtamarcanaṃ)sa cādibhiṣaguttamapriya aghaughatūlānalaḥ || 60||

ब्रह्मा शैलभवं हरिन्मणिभवं विष्णुर्निशानायकोमुक्ताजालमयं प्रवालजमुमा ताम्रोद्भवं भानुमान् ।हैरण्यं धनदस्तथैव वरुणः श्रीचन्द्रकान्तोद्भवंवह्निश्चान्नमयं सुपित्तलभवं वायुश्च नीलं हरिः ॥ ६१॥

brahmā śailabhavaṃ harinmaṇibhavaṃ viṣṇurniśānāyakomuktājālamayaṃ pravālajamumā tāmrodbhavaṃ bhānumān |hairaṇyaṃ dhanadastathaiva varuṇaḥ śrīcandrakāntodbhavaṃvahniścānnamayaṃ supittalabhavaṃ vāyuśca nīlaṃ hariḥ || 61||

अन्ये सर्वमरुद्गणाश्च दितिजा गन्धर्वविद्याधरायक्षा राक्षसकिन्नरोरगगणा रुद्रा मुनीनां गणाः ।चित्रं चारु महेशलिङ्गममलं सम्पूजयन्त्यादराद्बिल्वीकोमलपल्लवैर्दिविषदो मन्दारमालादिभिः ॥ ६२॥

anye sarvamarudgaṇāśca ditijā gandharvavidyādharāyakṣā rākṣasakinnaroragagaṇā rudrā munīnāṃ gaṇāḥ |citraṃ cāru maheśaliṅgamamalaṃ sampūjayantyādarādbilvīkomalapallavairdiviṣado mandāramālādibhiḥ || 62||

उत्फुल्लरक्तकमलैरमलैः कदम्बैर्नीलोत्पलैर्विकसितैः कुमुदैश्च नित्यम् ॥ ६३॥

utphullaraktakamalairamalaiḥ kadambairnīlotpalairvikasitaiḥ kumudaiśca nityam || 63||

मालूरप्रभवैर्नवारुणदलैर्दूर्वाङ्कुरैः शङ्करं लिङ्गेऽभ्यर्च्यभवेदनेकविभवैर्युक्तस्तथा मुक्तिभाक् ।सायं कुन्दमरन्दबन्धुरलसद्गन्धौघगन्धीकृतैर्दिग्वातैर्विपिनप्रफुल्लसुमनोधूलिप्रभाभासुरैः ॥ ६४॥

mālūraprabhavairnavāruṇadalairdūrvāṅkuraiḥ śaṅkaraṃ liṅge'bhyarcyabhavedanekavibhavairyuktastathā muktibhāk |sāyaṃ kundamarandabandhuralasadgandhaughagandhīkṛtairdigvātairvipinapraphullasumanodhūliprabhābhāsuraiḥ || 64||

शर्वाणीरमणार्चनैः कृतमतिर्मन्दारमालादिभिःभस्माभ्यक्ततनुर्भवेत् स सुभगो भावोऽपि कश्चित् कलौ ॥ ६५॥

śarvāṇīramaṇārcanaiḥ kṛtamatirmandāramālādibhiḥbhasmābhyaktatanurbhavet sa subhago bhāvo'pi kaścit kalau || 65||

प्राल्यैर्मध्वाज्यदुग्धप्रभवदधिघटैर्नारिकेलेक्षुसारैःरम्भाजम्बीरचूतप्रभवफलरसैः पानसोद्धूतकोशैः ।श्रीखण्डद्रवसारसागरमहाकर्पूरखण्डद्रवैःपाटीरैर्मृगनाभिजातसुरसैः सच्छर्करापूरकैः ॥ ६६॥

prālyairmadhvājyadugdhaprabhavadadhighaṭairnārikelekṣusāraiḥrambhājambīracūtaprabhavaphalarasaiḥ pānasoddhūtakośaiḥ |śrīkhaṇḍadravasārasāgaramahākarpūrakhaṇḍadravaiḥpāṭīrairmṛganābhijātasurasaiḥ saccharkarāpūrakaiḥ || 66||

आसिच्यालिम्प्य गन्धैर्मृदुतरवसनावेष्टनैर्वेष्टयित्वानेपथ्यैर्मणिकल्पितैः सुमनसां भारैश्च बिल्वीदलैः ।अभ्यर्च्याभूष्य धूमैरगरुपरिमलामोदितैर्दीपजालैःनैवेद्यैर्बहुभक्षभोज्यसहितैस्ताम्बूलनीराजनैः ॥ ६७॥

āsicyālimpya gandhairmṛdutaravasanāveṣṭanairveṣṭayitvānepathyairmaṇikalpitaiḥ sumanasāṃ bhāraiśca bilvīdalaiḥ |abhyarcyābhūṣya dhūmairagaruparimalāmoditairdīpajālaiḥnaivedyairbahubhakṣabhojyasahitaistāmbūlanīrājanaiḥ || 67||

कुन्देन्दुप्रतिमानचारणगणैः छत्रैश्च मुक्ताफलोद्दामस्वर्णपरिष्कृतैर्व्यजनजामोदोत्थवातार्पणैः ।आदर्शैरतिनिर्मलैर्मृदुलकैः सद्वाद्यभेदोत्थितध्वानैःप्रक्रमसंस्तवप्रणमनैर्नृत्यैश्च गेयैरपि ॥ ६८॥

kundendupratimānacāraṇagaṇaiḥ chatraiśca muktāphaloddāmasvarṇapariṣkṛtairvyajanajāmodotthavātārpaṇaiḥ |ādarśairatinirmalairmṛdulakaiḥ sadvādyabhedotthitadhvānaiḥprakramasaṃstavapraṇamanairnṛtyaiśca geyairapi || 68||

लिङ्गं मङ्गलमङ्गलापतिमहासान्निध्यहेतुस्थलेवारं वारमघौघनाशनकरं पुण्ये प्रदोषेऽपि च ।सम्पूज्यालोक्य पुण्यैर्जनिशवतिततैः किं वदामीशतुल्यःस्कन्दो नन्दिश्च भृङ्गिर्गिरिशकरुणया धन्यधन्यः स एव ॥ ६९॥

liṅgaṃ maṅgalamaṅgalāpatimahāsānnidhyahetusthalevāraṃ vāramaghaughanāśanakaraṃ puṇye pradoṣe'pi ca |sampūjyālokya puṇyairjaniśavatitataiḥ kiṃ vadāmīśatulyaḥskando nandiśca bhṛṅgirgiriśakaruṇayā dhanyadhanyaḥ sa eva || 69||

॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते शिवपार्वतीसंवादे शिवरहस्यम् ॥॥ श्रीशिवरहस्यम् । भर्गाख्यः पञ्चमांशः । अध्यायः ३। ४५६९॥

|| iti śivarahasyāntargate śivapārvatīsaṃvāde śivarahasyam |||| śrīśivarahasyam | bhargākhyaḥ pañcamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 3| 4569||

– ॥ श्रीशिवरहस्यम् ।भर्गाख्यः पन्चमांशः ।अध्यायः ३। ४५-६९॥

– || śrīśivarahasyam |bhargākhyaḥ pancamāṃśaḥ |adhyāyaḥ 3| 45-69||