sahasranAma Shiva Ashtottarasahasranama Stotram

श्रीशिव उवाचसाधु साधु कुमाराद्य सम्यक्पृष्टं स्वयाधुना ।यदिदानीं त्वयापृष्टं तद्वक्ष्ये शृणु सादरम् ॥ ३३॥

śrīśiva uvācasādhu sādhu kumārādya samyakpṛṣṭaṃ svayādhunā |yadidānīṃ tvayāpṛṣṭaṃ tadvakṣye śṛṇu sādaram || 33||

एवमेव पुरा गौर्या पृष्टः काश्यामहं तदा ।समाख्यातं मया सम्यक्सर्वेषां मोक्षसाधनम् ॥ ३४॥

evameva purā gauryā pṛṣṭaḥ kāśyāmahaṃ tadā |samākhyātaṃ mayā samyaksarveṣāṃ mokṣasādhanam || 34||

दिव्यान्यनन्तनामानि सन्ति तन्मध्यगं परम ।अष्टोत्तरसहस्रं तु नाम्नां प्रियतरं मम ॥ ३५॥

divyānyanantanāmāni santi tanmadhyagaṃ parama |aṣṭottarasahasraṃ tu nāmnāṃ priyataraṃ mama || 35||

एकैकमेव तन्मध्ये नाम सर्वार्थसाधकम् ।मयापि नाम्नां सर्वेषां फलं वक्तुं न शक्यते ॥ ३६॥

ekaikameva tanmadhye nāma sarvārthasādhakam |mayāpi nāmnāṃ sarveṣāṃ phalaṃ vaktuṃ na śakyate || 36||

तिलाक्षतैर्बिल्वपत्रैः कमलैः कोमलैर्नवैः ।पूजयिष्यति मां भक्तया यस्त्वेतन्नामसङ्ख्यया ॥ ३७॥

tilākṣatairbilvapatraiḥ kamalaiḥ komalairnavaiḥ |pūjayiṣyati māṃ bhaktayā yastvetannāmasaṅkhyayā || 37||

स पापेभ्यः संसृतेश्च मुच्यते नात्र संशयः ।ततो ममान्तिकं याति पुनरावृत्तिदुर्लभम् ॥ ३८॥

sa pāpebhyaḥ saṃsṛteśca mucyate nātra saṃśayaḥ |tato mamāntikaṃ yāti punarāvṛttidurlabham || 38||

एकैकेनैव नाम्ना मामर्चयित्वा दृढव्रताः ।स्वेष्टं फलं प्राप्नुवन्ति सत्यमेवोच्यते मया ॥ ३९॥

ekaikenaiva nāmnā māmarcayitvā dṛḍhavratāḥ |sveṣṭaṃ phalaṃ prāpnuvanti satyamevocyate mayā || 39||

एतन्नामावली यस्तु पठतां (पठन्मां) प्रणमेत्सदा ।स याति मम सायुज्यं स्वेष्टं बन्धुसमन्वितः ॥ ४०॥

etannāmāvalī yastu paṭhatāṃ (paṭhanmāṃ) praṇametsadā |sa yāti mama sāyujyaṃ sveṣṭaṃ bandhusamanvitaḥ || 40||

स्पृष्ट्वा मां लिङ्ग ममलं (मल्लिङ्ग) एतन्नामानि यः पठेत् ।स पातकेभ्यः सर्वेभ्यः सत्यमेव प्रमुच्यते ॥ ४१॥

spṛṣṭvā māṃ liṅga mamalaṃ (malliṅga) etannāmāni yaḥ paṭhet |sa pātakebhyaḥ sarvebhyaḥ satyameva pramucyate || 41||

यस्त्वेतन्नामभिः सम्यक् त्रिकालं वत्सरावधि ।मामर्चयति निर्दम्भः स देवेन्द्रो भविष्यति ॥ ४२॥

yastvetannāmabhiḥ samyak trikālaṃ vatsarāvadhi |māmarcayati nirdambhaḥ sa devendro bhaviṣyati || 42||

एतन्नामानुसन्धाननिरतः सर्वदामुना ।मम प्रियकरस्तस्मान्निवसाम्यत्र सादरम् ॥ ४३॥

etannāmānusandhānanirataḥ sarvadāmunā |mama priyakarastasmānnivasāmyatra sādaram || 43||

तत्पूजया पूजितोऽहं स एवाहं मतो मम ।तस्मात्प्रियतरं स्थानमन्यन्नैव हि दृश्यते ॥ ४४॥

tatpūjayā pūjito'haṃ sa evāhaṃ mato mama |tasmātpriyataraṃ sthānamanyannaiva hi dṛśyate || 44||

हिरण्यबाहुरित्यादिनाम्नां शम्भुरहं ऋषिः ।देवताप्यहमेवात्र शक्तिगौरी मम प्रिया ॥ ४५॥

hiraṇyabāhurityādināmnāṃ śambhurahaṃ ṛṣiḥ |devatāpyahamevātra śaktigaurī mama priyā || 45||

महेश एव संसेव्यः सर्वैरिति हि कीलकम् ।धर्माद्यर्थाः फलं ज्ञेयं फलदायी सदाशिवः ॥ ४६॥

maheśa eva saṃsevyaḥ sarvairiti hi kīlakam |dharmādyarthāḥ phalaṃ jñeyaṃ phaladāyī sadāśivaḥ || 46||

श्रीगणेशाय नमः ।ॐ हिरण्यबाहुः सेनानीर्दिक्पतिस्तरुराट् हरः । (रराट् ??)हरिकेशः पशुपतिः महान् सस्पिञ्जरो मृडः ॥ ४७॥

śrīgaṇeśāya namaḥ |oṃ hiraṇyabāhuḥ senānīrdikpatistarurāṭ haraḥ | (rarāṭ ??)harikeśaḥ paśupatiḥ mahān saspiñjaro mṛḍaḥ || 47||

विव्याधी बभ्लुशः श्रेष्ठः परमात्मा सनातनः ।सर्वान्नराट् जगत्कर्ता पुष्टेशो नन्दिकेश्वरः ॥ ४८॥

vivyādhī babhluśaḥ śreṣṭhaḥ paramātmā sanātanaḥ |sarvānnarāṭ jagatkartā puṣṭeśo nandikeśvaraḥ || 48||

आततायी महारुद्रः संसारास्त्रः सुरेश्वरः ।उपवीतिरहन्त्यात्मा क्षेत्रेशो वननायकः ॥ ४९॥

ātatāyī mahārudraḥ saṃsārāstraḥ sureśvaraḥ |upavītirahantyātmā kṣetreśo vananāyakaḥ || 49||

रोहितः स्थपतिः सूतो वागीशो मन्त्रिरुन्नतः ।वृक्षेशो हुतभुग्देवो भुवन्तिर्वारिवस्कृतः ॥ ५०॥

rohitaḥ sthapatiḥ sūto vāgīśo mantrirunnataḥ |vṛkṣeśo hutabhugdevo bhuvantirvārivaskṛtaḥ || 50||

उच्चैर्घोषो घोररूपः पत्तीशः पाशमोचकः ।ओषधीशः पञ्चवक्त्रः कृत्स्नवीतो भयानकः ॥ ५१॥

uccairghoṣo ghorarūpaḥ pattīśaḥ pāśamocakaḥ |oṣadhīśaḥ pañcavaktraḥ kṛtsnavīto bhayānakaḥ || 51||

सहमानः स्वर्णरेताः वि(नि)व्याधिर्निरुपप्लवः ।अ(आ)व्याधिनीशः ककुभो निषङ्गि(ङ्गी)स्तेनरक्षकः ॥ ५२॥

sahamānaḥ svarṇaretāḥ vi(ni)vyādhirnirupaplavaḥ |a(ā)vyādhinīśaḥ kakubho niṣaṅgi(ṅgī)stenarakṣakaḥ || 52||

मन्त्रात्मा तस्कराध्यक्षो वञ्चकः परिवञ्चकः ।अरण्येशः परिचरो निचेरुःस्तायुरक्षकः ॥ ५३॥

mantrātmā taskarādhyakṣo vañcakaḥ parivañcakaḥ |araṇyeśaḥ paricaro niceruḥstāyurakṣakaḥ || 53||

प्रकृती(न्ते)शो गिरिचरः कुलि(लु)ञ्चेशो ग्रहेष्टकः ।भवःशर्वो नीलकण्ठः कपर्दी त्रिपुरान्तकः ॥ ५४॥

prakṛtī(nte)śo giricaraḥ kuli(lu)ñceśo graheṣṭakaḥ |bhavaḥśarvo nīlakaṇṭhaḥ kapardī tripurāntakaḥ || 54||

व्युप्तकेशो गिरिशयः सहस्राक्षः सहस्रपात् ।शिपिविष्टश्चन्द्रमौलिर्ह्रस्वो मीढुष्टमोऽनघः ॥ ५५॥

vyuptakeśo giriśayaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāt |śipiviṣṭaścandramaulirhrasvo mīḍhuṣṭamo'naghaḥ || 55||

वामनो व्यापकःशूली वर्षीयानजडोऽनणुः ।उर्व्यः (ऊर्म्यः) सूर्म्यप्रियः शीभ्यः प्रथमः पावकाकृतिः ॥ ५६॥

vāmano vyāpakaḥśūlī varṣīyānajaḍo'naṇuḥ |urvyaḥ (ūrmyaḥ) sūrmyapriyaḥ śībhyaḥ prathamaḥ pāvakākṛtiḥ || 56||

कुचेरस्तारकस्तारोऽवस्वन्योऽनन्तविग्रहः ।दी(द्वी)प्यः स्रोतस्य ईशानो धुर्यो गव्ययनो यमः ॥ ५७॥

kucerastārakastāro'vasvanyo'nantavigrahaḥ |dī(dvī)pyaḥ srotasya īśāno dhuryo gavyayano yamaḥ || 57||

पूर्वजोऽपरजो ज्येष्ठः कनिष्ठो विश्वलोचनः ।अपगल्भ्यो(ल्भो) मध्यमौर्व्यो जघन्यो बुध्नियःप्रभु ॥ ५८॥

pūrvajo'parajo jyeṣṭhaḥ kaniṣṭho viśvalocanaḥ |apagalbhyo(lbho) madhyamaurvyo jaghanyo budhniyaḥprabhu || 58||

प्रतिसू(स)र्योऽनन्तरूपः सोभ्यो याम्योऽसुराश्रयः ।खल्योर्वर्यो भवच्छेद्यः श्लोक्यः पथ्यो नभोऽग्रणीः ॥ ५९॥

pratisū(sa)ryo'nantarūpaḥ sobhyo yāmyo'surāśrayaḥ |khalyorvaryo bhavacchedyaḥ ślokyaḥ pathyo nabho'graṇīḥ || 59||

वन्योऽवसान्यः पूतात्मा श्रवः कक्ष्यः प्रतिश्रवः ।आशुषेणो महासेनो महावीरो महारथः ॥ ६०॥

vanyo'vasānyaḥ pūtātmā śravaḥ kakṣyaḥ pratiśravaḥ |āśuṣeṇo mahāseno mahāvīro mahārathaḥ || 60||

शूरोऽतिघातको वर्मी वरूथी बिल्मिरुद्यतः ।श्रुतसेनः श्रुतः साक्षी कवची वशकृद्धशी ॥ ६१॥

śūro'tighātako varmī varūthī bilmirudyataḥ |śrutasenaḥ śrutaḥ sākṣī kavacī vaśakṛddhaśī || 61||

आहनन्योऽनन्यनाथो दुन्दुभ्योऽरिष्टनाशक ।शृष्णुः प्रमृश इत्यात्मा वदान्यो वेदसम्मतः ॥ ६२॥

āhananyo'nanyanātho dundubhyo'riṣṭanāśaka |śṛṣṇuḥ pramṛśa ityātmā vadānyo vedasammataḥ || 62||

तीक्ष्णेषुपाणिः प्रहितः स्वायुधः शास्त्रवित्तमः ।सुधन्वा सुप्रसन्नात्मा विश्ववक्वः सदागतिः ॥ ६३॥

tīkṣṇeṣupāṇiḥ prahitaḥ svāyudhaḥ śāstravittamaḥ |sudhanvā suprasannātmā viśvavakvaḥ sadāgatiḥ || 63||

स्तु(स्रु)त्यः पथ्यो विश्वबाहुः काट्यो नीप्यो शुचिस्मितः ।सूद्यः सरस्यो वैशन्तो नाद्यः कूप्यो ऋषिर्मनुः ॥ ६४॥

stu(sru)tyaḥ pathyo viśvabāhuḥ kāṭyo nīpyo śucismitaḥ |sūdyaḥ sarasyo vaiśanto nādyaḥ kūpyo ṛṣirmanuḥ || 64||

सर्वो वर्ष्यो वर्षरूपः कुमारः कुशलोऽमलः ।मेध्योऽवर्ष्योऽमोघशक्तिः विद्युत्योऽमोघविक्रमः ॥ ६५॥

sarvo varṣyo varṣarūpaḥ kumāraḥ kuśalo'malaḥ |medhyo'varṣyo'moghaśaktiḥ vidyutyo'moghavikramaḥ || 65||

दुरासदो दुराराध्यो निर्द्वन्द्वो दुःसहर्षभः ।इन्द्रि (ईध्रियः) क्रुद्धशमनो जातुकर्णः पुरुष्टुतः ॥ ६६॥

durāsado durārādhyo nirdvandvo duḥsaharṣabhaḥ |indri (īdhriyaḥ) kruddhaśamano jātukarṇaḥ puruṣṭutaḥ || 66||

आतप्यो वायुरजरो वात्यः कात्यायनीप्रियः ।वास्तव्यो वास्तुपो रेण्यो (रेष्म्यो) विश्वमूर्धा वसुप्रदः ॥ ६७॥

ātapyo vāyurajaro vātyaḥ kātyāyanīpriyaḥ |vāstavyo vāstupo reṇyo (reṣmyo) viśvamūrdhā vasupradaḥ || 67||

सोमस्ताम्रोऽरुणो(णः) शम्भू (शङ्गः) रुद्रः सुखकरः सुकृत् ।उग्रोऽनुग्रो भीमकर्मा भीमो भीमपराक्रमः ॥ ६८॥

somastāmro'ruṇo(ṇaḥ) śambhū (śaṅgaḥ) rudraḥ sukhakaraḥ sukṛt |ugro'nugro bhīmakarmā bhīmo bhīmaparākramaḥ || 68||

अग्रेवधो हनीयात्मा हन्ता दूरेवधो वधः ।शम्भुर्मयोभु(भ)वो नित्यः शङ्करः कीर्तिसागरः ॥ ६९॥

agrevadho hanīyātmā hantā dūrevadho vadhaḥ |śambhurmayobhu(bha)vo nityaḥ śaṅkaraḥ kīrtisāgaraḥ || 69||

मयस्करः शिवतरः खण्डपरशुरजः शुचिः ।तीर्थः(र्थ्यः) कूल्योऽमृताधीशः पार्योऽवार्योऽमृताकरः ॥ ७०॥

mayaskaraḥ śivataraḥ khaṇḍaparaśurajaḥ śuciḥ |tīrthaḥ(rthyaḥ) kūlyo'mṛtādhīśaḥ pāryo'vāryo'mṛtākaraḥ || 70||

शुद्धः प्रतरणो मुख्यः शुद्ध (शूल) पाणिरलोलुपः ।उच्च उत्तरणस्तार्यस्तार्य (र) ज्ञस्तार्यदूरगः (?) ॥ ७१॥

śuddhaḥ prataraṇo mukhyaḥ śuddha (śūla) pāṇiralolupaḥ |ucca uttaraṇastāryastārya (ra) jñastāryadūragaḥ (?) || 71||

आतार्यः सारभूतात्मा सारग्राही दुरत्ययः ।आलाद्यो मोक्षदः पथ्योऽनर्थहा सत्यसङ्गरः ॥ ७२॥

ātāryaḥ sārabhūtātmā sāragrāhī duratyayaḥ |ālādyo mokṣadaḥ pathyo'narthahā satyasaṅgaraḥ || 72||

शष्पः फेन्यः प्रवाह्योढा सिकत्यः सैकताश्रयः ।इरिण्यो ग्रामणिः(णीः) पुण्यः शरण्यः शुद्धशासनः ॥ ७३॥

śaṣpaḥ phenyaḥ pravāhyoḍhā sikatyaḥ saikatāśrayaḥ |iriṇyo grāmaṇiḥ(ṇīḥ) puṇyaḥ śaraṇyaḥ śuddhaśāsanaḥ || 73||

वरेण्यो यज्ञरूपश्च यज्ञेशो यज्ञनायकः ।यज्ञकर्ता यज्ञभोक्ता यज्ञविघ्नविनाशकः ॥ ७४॥

vareṇyo yajñarūpaśca yajñeśo yajñanāyakaḥ |yajñakartā yajñabhoktā yajñavighnavināśakaḥ || 74||

यज्ञकर्मफलाध्यक्षो यज्ञमूर्तिरनातुरः ।प्रपथ्यः किंशुको मेद्यो(ध्यो) गृह्यस्तल्प्यो धनाकरः ॥ ७५॥

yajñakarmaphalādhyakṣo yajñamūrtiranāturaḥ |prapathyaḥ kiṃśuko medyo(dhyo) gṛhyastalpyo dhanākaraḥ || 75||

पुलस्त्यःक्षणयो(क्षयणो) गेह्यो गोविन्दो गीतसत्क्रियः ।हृदद्यो(ह्रदय्यो) हृद(द्य)कृत् हृद्यो गह्वरेष्ठः प्रभाकरः ॥ ७६॥

pulastyaḥkṣaṇayo(kṣayaṇo) gehyo govindo gītasatkriyaḥ |hṛdadyo(hradayyo) hṛda(dya)kṛt hṛdyo gahvareṣṭhaḥ prabhākaraḥ || 76||

(निवेष्टयो(ष्प्यो) नियतो यन्ता पाँसव्य) ।निवेष्टयो (ष्प्यो) नियतो यन्ता पाँसत्यः(व्यः) प्रतापनः ॥ ७७॥

(niveṣṭayo(ṣpyo) niyato yantā pām̐savya) |niveṣṭayo (ṣpyo) niyato yantā pām̐satyaḥ(vyaḥ) pratāpanaḥ || 77||

शुष्क्यो हरित्यः पूतात्मा रजस्यः सात्विकप्रियः ।लोप्योलुप्यः (लप्यः) पर्णशद्यः पर्णपूर्णः पुरातनः ॥ ७८॥

śuṣkyo harityaḥ pūtātmā rajasyaḥ sātvikapriyaḥ |lopyolupyaḥ (lapyaḥ) parṇaśadyaḥ parṇapūrṇaḥ purātanaḥ || 78||

भूतो भूतपतिर्भूयो भूधरो भूधरायुधः ।भूतसङ्घो भूतमूर्तिर्भूति(त)हा (भूतिदो) भूतिभूषणः ॥ ७९॥

bhūto bhūtapatirbhūyo bhūdharo bhūdharāyudhaḥ |bhūtasaṅgho bhūtamūrtirbhūti(ta)hā (bhūtido) bhūtibhūṣaṇaḥ || 79||

मदनो मादको माद्यो मदहा मधुरप्रियः ।मधुर्मधुकरः क्रूरो मदनो मदनान्तकः ॥ ८०॥

madano mādako mādyo madahā madhurapriyaḥ |madhurmadhukaraḥ krūro madano madanāntakaḥ || 80||

निरञ्जनो निराकारो निर्लुप्तो निरुपाधिकः ।निष्प्रपञ्चो निराकारो निरीहो निरुपद्रवः ॥ ८१॥

nirañjano nirākāro nirlupto nirupādhikaḥ |niṣprapañco nirākāro nirīho nirupadravaḥ || 81||

सत्त्वः सत्त्वगुणोपेतः सत्त्ववित् सत्त्ववित्प्रियः ।सत्त्वनिष्ठः सत्त्वमूर्तिः सत्त्वेशः सत्त्ववित्तमः ॥ ८२॥

sattvaḥ sattvaguṇopetaḥ sattvavit sattvavitpriyaḥ |sattvaniṣṭhaḥ sattvamūrtiḥ sattveśaḥ sattvavittamaḥ || 82||