प्रदोषपूजामहिमवर्णनम् Pradoshapuja Mahimavarnanam

ब्रह्मा शिवार्चनविधिं विधिभिर्विदित्वा भक्त्या प्रदोषसमये शिवपूजनेन ।पूज्यो भवत्यनुदिनं प्रणवान्वितानि पञ्चाक्षराणि शिवनाममनोहराणि ॥ (पूतो जपत्यनुदिनं)वाणी च वाग्भिरमिताभिरभङ्गुरार्थैः प्रस्तौति शङ्करपदाम्बुजपूजनं च ।कृत्वा प्रदोषसमयेष्वमराङ्गनाभिः साकं प्रनृत्यति विभूतिपवित्रगात्रा ॥देवास्तावदुमासहायचरणाम्भोजं प्रदोषे मुहुर्बिल्वाद्यैः कुसुमैश्च चन्दनवरैः सम्पूज्य जातोत्सवाः ।तत्पूजाविरताः कदाऽपि न भवन्त्येवामृतास्वादने

brahmā śivārcanavidhiṃ vidhibhirviditvā bhaktyā pradoṣasamaye śivapūjanena |pūjyo bhavatyanudinaṃ praṇavānvitāni pañcākṣarāṇi śivanāmamanoharāṇi || (pūto japatyanudinaṃ)vāṇī ca vāgbhiramitābhirabhaṅgurārthaiḥ prastauti śaṅkarapadāmbujapūjanaṃ ca |kṛtvā pradoṣasamayeṣvamarāṅganābhiḥ sākaṃ pranṛtyati vibhūtipavitragātrā ||devāstāvadumāsahāyacaraṇāmbhojaṃ pradoṣe muhurbilvādyaiḥ kusumaiśca candanavaraiḥ sampūjya jātotsavāḥ |tatpūjāviratāḥ kadā'pi na bhavantyevāmṛtāsvādane

कः प्राणी गणनाथनाथचरणाम्भोजार्चनानादरःसायङ्कालमवाप्य दुर्लभतरं ब्राह्मण्यमासाद्य च ।त्यक्त्वा केवलमन्त्यजानपि महापापाश्रयान दुर्मुखान्दुर्वीर्यान् दुरदृष्टकोटिघटितान जारोपजारोद्भवान् ॥ २॥

kaḥ prāṇī gaṇanāthanāthacaraṇāmbhojārcanānādaraḥsāyaṅkālamavāpya durlabhataraṃ brāhmaṇyamāsādya ca |tyaktvā kevalamantyajānapi mahāpāpāśrayāna durmukhāndurvīryān duradṛṣṭakoṭighaṭitāna jāropajārodbhavān || 2||

मन्येऽमुं पुरुषाधमं नरखरं दुर्वीर्यपातोद्भवंपापिष्ठातिवरिष्ठमयपकुलस्त्रीयोनिगन्धोन्मुखम् ।यः सायं शिवलिङ्गसङ्गरहितः कार्यान्तरव्यापृतःशङ्गाराधनसाधनादिविमुखो भूभाररूपः परम् ॥ ३॥

manye'muṃ puruṣādhamaṃ narakharaṃ durvīryapātodbhavaṃpāpiṣṭhātivariṣṭhamayapakulastrīyonigandhonmukham |yaḥ sāyaṃ śivaliṅgasaṅgarahitaḥ kāryāntaravyāpṛtaḥśaṅgārādhanasādhanādivimukho bhūbhārarūpaḥ param || 3||

तद्वंशः प्रलयं प्रयाति सहसा तन्नाशकैस्तैर्विनाब्रह्माण्डप्रलयैः प्रदोषसमये यः शङ्करानर्चकः ।तच्चित्तं खलु पित्तपीतमनिशं तातोऽपि तस्याधमःतन्माता व्यभिचारिणी शुनकजा जाताऽपि सा रासभैः ॥ ४॥

tadvaṃśaḥ pralayaṃ prayāti sahasā tannāśakaistairvinābrahmāṇḍapralayaiḥ pradoṣasamaye yaḥ śaṅkarānarcakaḥ |taccittaṃ khalu pittapītamaniśaṃ tāto'pi tasyādhamaḥtanmātā vyabhicāriṇī śunakajā jātā'pi sā rāsabhaiḥ || 4||

ब्रह्माण्डानि पुनाति शङ्करपरः सायं शिवाराधकःतत्तातः सुकृती सती च जननी तत्सोदरो ब्राह्मणः ।तत्सन्तानसमृद्धिरप्यनुदिनं तस्याभिवृद्धिः सदासन्तोषैर्धनधान्यदारविभवाद्यभ्युच्चयः सन्ततम् ॥ ५॥

brahmāṇḍāni punāti śaṅkaraparaḥ sāyaṃ śivārādhakaḥtattātaḥ sukṛtī satī ca jananī tatsodaro brāhmaṇaḥ |tatsantānasamṛddhirapyanudinaṃ tasyābhivṛddhiḥ sadāsantoṣairdhanadhānyadāravibhavādyabhyuccayaḥ santatam || 5||

तत्पादाब्जरजः परं शिरसि मे तस्मै नमः सर्वदायः सायं शिवलिङ्गपूजनतः श्रान्तः प्रणामैर्मुहुः ।नृत्योत्साहकरः कराद्यभिनयः अत्यादरादादरव्याहरैर्हर शङ्कर स्मरहर त्राहीत्यमन्दोत्सवः ॥ ६॥

tatpādābjarajaḥ paraṃ śirasi me tasmai namaḥ sarvadāyaḥ sāyaṃ śivaliṅgapūjanataḥ śrāntaḥ praṇāmairmuhuḥ |nṛtyotsāhakaraḥ karādyabhinayaḥ atyādarādādaravyāharairhara śaṅkara smarahara trāhītyamandotsavaḥ || 6||

सङ्गस्तेन ममास्तु सन्ततमुमाकान्तं प्रदोषेषु यःक्षीराद्यैरभिषिच्य लिङ्गविलयं श्रीचन्दनालेपनैः ।बिल्वैरप्यमलैरमन्दविलसद्गन्धैर्मरन्दान्वितैःकुन्दैरर्चयति प्रकृष्टविभवैः कर्पूरदीपादिभिः ॥ ७॥

saṅgastena mamāstu santatamumākāntaṃ pradoṣeṣu yaḥkṣīrādyairabhiṣicya liṅgavilayaṃ śrīcandanālepanaiḥ |bilvairapyamalairamandavilasadgandhairmarandānvitaiḥkundairarcayati prakṛṣṭavibhavaiḥ karpūradīpādibhiḥ || 7||

सत्सङ्गैदिनयापनं भवतु मे यः सायमीशार्चनंध्यात्वाऽऽनन्दघनो विभूतिकवचो रुद्राक्षभूषोत्सवः ।जिह्वा शङ्करनामरूपसुसुधापूरादरास्वादनव्यासक्ता शिवलिङ्गपूजनमहोत्साहस्य सायं मुहुः ॥ ८॥

satsaṅgaidinayāpanaṃ bhavatu me yaḥ sāyamīśārcanaṃdhyātvā''nandaghano vibhūtikavaco rudrākṣabhūṣotsavaḥ |jihvā śaṅkaranāmarūpasusudhāpūrādarāsvādanavyāsaktā śivaliṅgapūjanamahotsāhasya sāyaṃ muhuḥ || 8||

वासः स्यान्मम तस्य मन्दिरवरे यः सायमीशार्चनानन्दापारतरङ्गसङ्गततनुर्भूतिप्रभाभूषितः ।रुद्राक्षाभरणः प्रतिक्षणमपि श्रीमन्विरूपाक्ष मांरक्ष्यं प्रेक्ष्य परीक्ष्य मामकधिया रक्षेति यः संवसेत् ॥ ९॥

vāsaḥ syānmama tasya mandiravare yaḥ sāyamīśārcanānandāpārataraṅgasaṅgatatanurbhūtiprabhābhūṣitaḥ |rudrākṣābharaṇaḥ pratikṣaṇamapi śrīmanvirūpākṣa māṃrakṣyaṃ prekṣya parīkṣya māmakadhiyā rakṣeti yaḥ saṃvaset || 9||

पातालेऽप्युरगेश्वरप्रभृतयः श्रीहाटकेशार्चनंसायं सन्ततमेव शान्तहृदयाः सायं वधूसंयुताः ।धूपैर्दीपगणैश्च चन्दनवरैः पुष्पैरमन्दैरपिप्राज्याज्यान्नवरैरपारमधुरैर्नाट्यादिभिश्चान्वहम् ॥ १०॥

pātāle'pyurageśvaraprabhṛtayaḥ śrīhāṭakeśārcanaṃsāyaṃ santatameva śāntahṛdayāḥ sāyaṃ vadhūsaṃyutāḥ |dhūpairdīpagaṇaiśca candanavaraiḥ puṣpairamandairapiprājyājyānnavarairapāramadhurairnāṭyādibhiścānvaham || 10||

सायङ्कालशिवार्चनस्य महिमा केनापि न ज्ञायतेतस्मादेव विमोहमेत्य बहवः त्यक्त्वा शिवाराधनम् ।कुम्भीपाकमुपेत्य गर्भजनितक्लेशं च सम्प्राप्य तेसंसारार्णवमज्जनैरनुदिनं तिष्ठन्ति बम्बारवैः ॥ ११॥

sāyaṅkālaśivārcanasya mahimā kenāpi na jñāyatetasmādeva vimohametya bahavaḥ tyaktvā śivārādhanam |kumbhīpākamupetya garbhajanitakleśaṃ ca samprāpya tesaṃsārārṇavamajjanairanudinaṃ tiṣṭhanti bambāravaiḥ || 11||

लोके शाङ्करसङ्गतिः खलु सदा सायं शिवाराधनध्यानाय प्रभवत्यवश्यमसकृत् तत्सङ्गतेस्तत् फलम् ।सा यस्यास्ति स एव भाग्यनिवहाधारः सुराराधितःतत्पादाम्बुजपूजनेन भगवान् भालेक्षणस्तुष्यति ॥ १२॥

loke śāṅkarasaṅgatiḥ khalu sadā sāyaṃ śivārādhanadhyānāya prabhavatyavaśyamasakṛt tatsaṅgatestat phalam |sā yasyāsti sa eva bhāgyanivahādhāraḥ surārādhitaḥtatpādāmbujapūjanena bhagavān bhālekṣaṇastuṣyati || 12||

आकल्पं यदि धर्मकोटिभिरहोरात्रं च यो नीयतांकिं तैः सायमुमासहायचरणाम्भोजार्चनं चेद्भवेत् ।पातिव्रत्यसमं खलु व्रतमिदं त्यागेऽस्य किं दुर्भगोन स्यादेव ततः कदापि न परित्याज्यं शिवाराधनम् ॥ १३॥

ākalpaṃ yadi dharmakoṭibhirahorātraṃ ca yo nīyatāṃkiṃ taiḥ sāyamumāsahāyacaraṇāmbhojārcanaṃ cedbhavet |pātivratyasamaṃ khalu vratamidaṃ tyāge'sya kiṃ durbhagona syādeva tataḥ kadāpi na parityājyaṃ śivārādhanam || 13||

सायङ्कालशिवार्चनेन भगवान् तुष्टो यथा शङ्करःतद्वन्नान्यविशेषकारनियमाचारैः स तुष्यत्यपि ।तस्मात्सायमुमासहायभजनं कृत्वा विमुक्तो भवेत्पापापारमहाम्बुराशिभिरपि प्राप्नोति भाग्यान्यपि ॥ १४॥

sāyaṅkālaśivārcanena bhagavān tuṣṭo yathā śaṅkaraḥtadvannānyaviśeṣakāraniyamācāraiḥ sa tuṣyatyapi |tasmātsāyamumāsahāyabhajanaṃ kṛtvā vimukto bhavetpāpāpāramahāmburāśibhirapi prāpnoti bhāgyānyapi || 14||

॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते प्रदोषपूजामहिमवर्णनं सम्पूर्णम् ॥॥ श्रीशिवरहस्यम् । हराख्यः तृतीयांशः । पूर्वार्धम् । अध्यायः ४८। ६९८४ ॥

|| iti śivarahasyāntargate pradoṣapūjāmahimavarṇanaṃ sampūrṇam |||| śrīśivarahasyam | harākhyaḥ tṛtīyāṃśaḥ | pūrvārdham | adhyāyaḥ 48| 6984 ||

– ॥ श्रीशिवरहस्यम् ।हराख्यः तृतीयांशः ।पूर्वार्धम् ।अध्यायः ४८। ६९-८४ ॥

– || śrīśivarahasyam |harākhyaḥ tṛtīyāṃśaḥ |pūrvārdham |adhyāyaḥ 48| 69-84 ||