ज्ञानवापीप्रशंसाकथनम् काशीमाहात्म्ये Kashimahatmye Jnanavapiprashamsakathanam

शिवपार्वतीसंवादेश्रीपार्वत्युवाचशिव कल्याणद श्रीमन् सर्वज्ञामितविक्रम ।ज्ञानवापीति संज्ञेयमस्याः कथमभूद्वद ॥ १॥

śivapārvatīsaṃvādeśrīpārvatyuvācaśiva kalyāṇada śrīman sarvajñāmitavikrama |jñānavāpīti saṃjñeyamasyāḥ kathamabhūdvada || 1||

श्रीशिव उवाचत्रिशूलाग्रेण सुभगे सा वापि खनिता पुरा ।आपातालं जलं तत्र तिष्ठत्यतिमनोहरम् ॥ २॥

śrīśiva uvācatriśūlāgreṇa subhage sā vāpi khanitā purā |āpātālaṃ jalaṃ tatra tiṣṭhatyatimanoharam || 2||

काश्मीरमणिभिः शुभ्रैः पुष्परागैर्मनोहरैः ।रत्नैरन्यैश्च विविधैर्बद्धा सा तदनन्तरम् ॥ ३॥

kāśmīramaṇibhiḥ śubhraiḥ puṣparāgairmanoharaiḥ |ratnairanyaiśca vividhairbaddhā sā tadanantaram || 3||

तत्राद्भुतं समभवद्धेमपद्मं वरानने ।विचित्रगन्धसम्बद्धं शतयोजनमायतम् ॥ ४॥

tatrādbhutaṃ samabhavaddhemapadmaṃ varānane |vicitragandhasambaddhaṃ śatayojanamāyatam || 4||

सहस्रदलसंसक्तं केसरागरुरञ्जितम् ।तत्सुगन्धेन निर्गन्धं सुगन्धमभवज्जलम् ॥ ५॥

sahasradalasaṃsaktaṃ kesarāgarurañjitam |tatsugandhena nirgandhaṃ sugandhamabhavajjalam || 5||

तत्प्रान्तकल्पतरवस्तत्सुगन्धसमन्विताः ।स्वतः सुगन्धा इव ते भान्ति नित्यं वरानने ॥ ६॥

tatprāntakalpataravastatsugandhasamanvitāḥ |svataḥ sugandhā iva te bhānti nityaṃ varānane || 6||

तत्पद्ममकरन्देन संयुतं राजते जलम् ।तत्तिरस्कृतपीयूषं सुराणामपि दुर्लभम् ॥ ७॥

tatpadmamakarandena saṃyutaṃ rājate jalam |tattiraskṛtapīyūṣaṃ surāṇāmapi durlabham || 7||

सदा विकासमापन्नं सदा प्रेक्ष्यमनुत्तमम् ।कदाचिदपि तन्मलानं न भवत्येव सर्वदा ॥ ८॥

sadā vikāsamāpannaṃ sadā prekṣyamanuttamam |kadācidapi tanmalānaṃ na bhavatyeva sarvadā || 8||

कनत्कनकनालाढ्यं तद्धेमकमलं शुभम् ।हेमच्छत्रमिवाभाति काश्याः कमललोचने ॥ ९॥

kanatkanakanālāḍhyaṃ taddhemakamalaṃ śubham |hemacchatramivābhāti kāśyāḥ kamalalocane || 9||

तत्कर्णिकामध्यदेशे सुन्दरे मृदुले सदा ।कदाचिल्लीलया सम्यगुविश्य वसाम्यम् ॥ १०॥

tatkarṇikāmadhyadeśe sundare mṛdule sadā |kadācillīlayā samyaguviśya vasāmyam || 10||

संविष्टस्तत्र (ष्टं तन्त्र) मामेका कदाचिद्ववर्णिनी ।स्तुत्वा तु बहुधा स्तोत्रैः सम्पूज्य विधिपूर्वकम् ॥ ११॥

saṃviṣṭastatra (ṣṭaṃ tantra) māmekā kadācidvavarṇinī |stutvā tu bahudhā stotraiḥ sampūjya vidhipūrvakam || 11||

कृताञ्जलिपुटा तस्थौ पीनवक्षोजभासुरा ।विद्युल्लतेव विमला कमलामललोचना ॥ १२॥

kṛtāñjalipuṭā tasthau pīnavakṣojabhāsurā |vidyullateva vimalā kamalāmalalocanā || 12||

ततो मयैव सा पृष्टा कासि त्वमसि (मिति) सा ततः ।उवाच वचनं चारु सर्वलोकहितावहम् ॥ १३॥

tato mayaiva sā pṛṣṭā kāsi tvamasi (miti) sā tataḥ |uvāca vacanaṃ cāru sarvalokahitāvaham || 13||

शङ्कराहमिह स्वामिन्नेतत्तीर्थाधिदेवता ।मत्प्रार्थितं वरं देहि वरदानविचक्षण ॥ १४॥

śaṅkarāhamiha svāminnetattīrthādhidevatā |matprārthitaṃ varaṃ dehi varadānavicakṣaṇa || 14||

इदं जलं महादेव शैवो यः पातुमिच्छति ।तस्य त्वचञ्चला भक्तिस्त्वयि तत्त्वमतिस्तथा ॥ १५॥

idaṃ jalaṃ mahādeva śaivo yaḥ pātumicchati |tasya tvacañcalā bhaktistvayi tattvamatistathā || 15||

ज्ञानवापीति मन्नाम प्रसिद्धं भवतु प्रभो ।सर्वपापक्षयकरं जलं भवतु सर्वदा ॥ १६॥

jñānavāpīti mannāma prasiddhaṃ bhavatu prabho |sarvapāpakṣayakaraṃ jalaṃ bhavatu sarvadā || 16||

इति सम्प्रार्थ्यं (र्थितं) तत्सम्यक् तथा लेकेष्टसिद्धये ।तद्याचितं वरं दत्वा तामाश्वास्य पुनः पुनः ॥ १७॥

iti samprārthyaṃ (rthitaṃ) tatsamyak tathā lekeṣṭasiddhaye |tadyācitaṃ varaṃ datvā tāmāśvāsya punaḥ punaḥ || 17||

मया तत्रैव सततं स्थीयते वरवर्णनि ।रोचते वसतिस्तत्र कमले गन्धसंवृते ॥ १८॥

mayā tatraiva satataṃ sthīyate varavarṇani |rocate vasatistatra kamale gandhasaṃvṛte || 18||

तादृशं तीर्थममलं सर्वलोकेषु दुर्लभम् ।स्नानं कृत्वा प्रयत्नेन द्वादशीसोमवासरे ॥ १९॥

tādṛśaṃ tīrthamamalaṃ sarvalokeṣu durlabham |snānaṃ kṛtvā prayatnena dvādaśīsomavāsare || 19||

तत्र देवानृषीन्सम्यक् तर्पयित्वा पितॄनपि ।तज्जलैः स्वादुभिः सम्यग्ज्ञानेशमभिषिच्य च ॥ २०॥

tatra devānṛṣīnsamyak tarpayitvā pitṝnapi |tajjalaiḥ svādubhiḥ samyagjñāneśamabhiṣicya ca || 20||

गन्धपुष्पक्षताद्यैश्च पूजयित्वा यथाविधि ।प्रदक्षिणनमस्कारैराराध्य तदनुज्ञया ॥ २१॥

gandhapuṣpakṣatādyaiśca pūjayitvā yathāvidhi |pradakṣiṇanamaskārairārādhya tadanujñayā || 21||

मुक्त्यर्थं त्रिः पिबेत्सम्यग्ज्ञानेशस्नापनोदकम् ।तत्तोयपानमात्रेण शुद्धो भवति मानवः ॥ २२॥

muktyarthaṃ triḥ pibetsamyagjñāneśasnāpanodakam |tattoyapānamātreṇa śuddho bhavati mānavaḥ || 22||

ततस्तद्धृदये शुद्धे जायते लिङ्गमुत्तमम् ।अत एव हि तत्तीर्थं तीर्थोत्तममिति श्रुतम् ॥ २३॥

tatastaddhṛdaye śuddhe jāyate liṅgamuttamam |ata eva hi tattīrthaṃ tīrthottamamiti śrutam || 23||

तत्तीर्थराजरक्षार्थं दण्डपाणिर्बलोन्नतः ।मया संस्थापितः शक्तस्तत्तीरे विमले शुभे ॥ २४॥

tattīrtharājarakṣārthaṃ daṇḍapāṇirbalonnataḥ |mayā saṃsthāpitaḥ śaktastattīre vimale śubhe || 24||

विना तदाज्ञया लोके येन केनापि वा शुभे ।स्प्रष्टुं न शक्यते नूनं तत्तीर्थं मुक्तिसाधनम् ॥ २५॥

vinā tadājñayā loke yena kenāpi vā śubhe |spraṣṭuṃ na śakyate nūnaṃ tattīrthaṃ muktisādhanam || 25||

पुरा ब्रह्मादिभिः साकं विष्णुः काशीदिदृक्षया ।समाययौ ततो दृष्ट्वा दूरात्काशीं मनोहराम् ॥ २६॥

purā brahmādibhiḥ sākaṃ viṣṇuḥ kāśīdidṛkṣayā |samāyayau tato dṛṣṭvā dūrātkāśīṃ manoharām || 26||

प्रणम्य दण्डवद्भूमौ भूयोभूयः कृताञ्जलिः ।अवाप परमानन्दं दृष्टा काशीति सादरम् ॥ २७॥

praṇamya daṇḍavadbhūmau bhūyobhūyaḥ kṛtāñjaliḥ |avāpa paramānandaṃ dṛṣṭā kāśīti sādaram || 27||

इदमक्षियुगं धन्यं पुण्डरीकनिभं शुभम् ।येन (यतः) शिवस्वरूपेयं काशी दृटा मयाऽधुना ॥ २८॥

idamakṣiyugaṃ dhanyaṃ puṇḍarīkanibhaṃ śubham |yena (yataḥ) śivasvarūpeyaṃ kāśī dṛṭā mayā'dhunā || 28||

रत्नपङ्कजसङ्काशाविमो धन्यौ करौ मम ।येन (याभ्यां) काशी मया पूज्या महेशस्यापरा तनूः ॥ २९॥

ratnapaṅkajasaṅkāśāvimo dhanyau karau mama |yena (yābhyāṃ) kāśī mayā pūjyā maheśasyāparā tanūḥ || 29||

इदं धन्यं शरीरं मे येन काशी शिवात्मिका ।आलिङ्गनीया यत्नेन सर्वपापापनोदिनी ॥ ३०॥

idaṃ dhanyaṃ śarīraṃ me yena kāśī śivātmikā |āliṅganīyā yatnena sarvapāpāpanodinī || 30||

धन्योऽस्म्यहं पुनीतोऽस्मि (सुपूतोऽस्मि) भाग्यवानस्मि सर्वदा ।यतः शिवस्वरूपेयं काशी सम्प्रापिता मया ॥ ३१॥

dhanyo'smyahaṃ punīto'smi (supūto'smi) bhāgyavānasmi sarvadā |yataḥ śivasvarūpeyaṃ kāśī samprāpitā mayā || 31||

मदन्यो भाग्यवांल्लोके नास्ति नास्त्येव सर्वथा ।यतो मोक्षप्रदा दिव्या काशी सम्प्रापिता मया ॥ ३२॥

madanyo bhāgyavāṃlloke nāsti nāstyeva sarvathā |yato mokṣapradā divyā kāśī samprāpitā mayā || 32||

कृतार्थोऽस्मि कृतार्थोऽस्मि कृतार्थोऽस्मि न संशयः ।यतः साम्बमयी काशी प्राप्यते पुण्यसंश्रयात् ॥ ३३॥

kṛtārtho'smi kṛtārtho'smi kṛtārtho'smi na saṃśayaḥ |yataḥ sāmbamayī kāśī prāpyate puṇyasaṃśrayāt || 33||

महद्भाग्यं महद्भाग्यं महद्भाग्यं मया धुना ।यतो मया शिवाकारा काशी सम्प्राप्यते शिवा ॥ ३४॥

mahadbhāgyaṃ mahadbhāgyaṃ mahadbhāgyaṃ mayā dhunā |yato mayā śivākārā kāśī samprāpyate śivā || 34||

सकृत्काशीति नामैव स्मृत्वा पातकिनः पुरा ।शिवसारूप्यमापन्नाः सा काशी दृश्यते मया ॥ ३५॥

sakṛtkāśīti nāmaiva smṛtvā pātakinaḥ purā |śivasārūpyamāpannāḥ sā kāśī dṛśyate mayā || 35||

यस्यां सर्वेश्वरः शम्भुः साम्बः संसारमोचकः ।वसन्ति (वसतिं) सर्वदा चक्रे सा काशी दृश्यते मया ॥ ३६॥

yasyāṃ sarveśvaraḥ śambhuḥ sāmbaḥ saṃsāramocakaḥ |vasanti (vasatiṃ) sarvadā cakre sā kāśī dṛśyate mayā || 36||

यस्यां वैश्वेश्वरं ज्योतिर्लिङ्गरूपं सनातनम् ।निवसत्यनिशं श्रेष्ठं सा काशी दृश्यते मया ॥ ३७॥

yasyāṃ vaiśveśvaraṃ jyotirliṅgarūpaṃ sanātanam |nivasatyaniśaṃ śreṣṭhaṃ sā kāśī dṛśyate mayā || 37||

यस्यामम्बासमेतः सन् दिव्यरूपधरः शिवः ।करोति लीलामनिशं सा काशी दृश्यते मया ॥ ३८॥

yasyāmambāsametaḥ san divyarūpadharaḥ śivaḥ |karoti līlāmaniśaṃ sā kāśī dṛśyate mayā || 38||

यस्यां ज्ञानप्रदा नित्यं ज्ञानवापी मनोहरा ।तिष्ठत्यमलकल्लोला सा काशी दृश्यते मया ॥ ३९॥

yasyāṃ jñānapradā nityaṃ jñānavāpī manoharā |tiṣṭhatyamalakallolā sā kāśī dṛśyate mayā || 39||

यस्यां पूर्णेन्दुवदना परमान्नप्रदायिनी ।अन्नपूर्णा स्थितिं चक्रे सा काशी दृश्यते मया ॥ ४०॥

yasyāṃ pūrṇenduvadanā paramānnapradāyinī |annapūrṇā sthitiṃ cakre sā kāśī dṛśyate mayā || 40||

यस्यां तिष्ठति ढुण्ढीशः सर्वेष्टफलदायकः ।सर्वविघ्नहरो नित्यं सा काशी दृश्यते मया ॥ ४१॥

yasyāṃ tiṣṭhati ḍhuṇḍhīśaḥ sarveṣṭaphaladāyakaḥ |sarvavighnaharo nityaṃ sā kāśī dṛśyate mayā || 41||

यस्यां शिवरतो नित्यं दण्डपाणिः शिवप्रियः ।तिष्ठत्यतीव सन्तुष्टः सा काशी दृश्यते मया ॥ ४२॥

yasyāṃ śivarato nityaṃ daṇḍapāṇiḥ śivapriyaḥ |tiṣṭhatyatīva santuṣṭaḥ sā kāśī dṛśyate mayā || 42||

यस्यां सर्वेश्वरः श्रीमान् करुणानिधिरव्ययः ।चकार वसतिं नित्यं सा काशी दृश्यते मया ॥ ४३॥

yasyāṃ sarveśvaraḥ śrīmān karuṇānidhiravyayaḥ |cakāra vasatiṃ nityaṃ sā kāśī dṛśyate mayā || 43||

यस्यां तिष्ठति वेदेड्यः सदा पशुपतीश्वरः ।पशुपाशविमोक्षाय सा काशी दृश्यते मया ॥ ४४॥

yasyāṃ tiṣṭhati vedeḍyaḥ sadā paśupatīśvaraḥ |paśupāśavimokṣāya sā kāśī dṛśyate mayā || 44||

यस्यां तिष्ठति सर्वेषां शास्ता श्रीकालभैरवः ।भक्तकल्पतरुः श्रीमान् सा काशी दृश्यते मया ॥ ४५॥

yasyāṃ tiṣṭhati sarveṣāṃ śāstā śrīkālabhairavaḥ |bhaktakalpataruḥ śrīmān sā kāśī dṛśyate mayā || 45||

यस्यामन्तर्गृहं नाम क्षेत्रं शिवमयं शिवम् ।तिष्ठति श्रीकरावासं सा काशी दृश्यते मया ॥ ४६॥

yasyāmantargṛhaṃ nāma kṣetraṃ śivamayaṃ śivam |tiṣṭhati śrīkarāvāsaṃ sā kāśī dṛśyate mayā || 46||

यस्यामस्ति विशालाक्षी शिवस्यार्धाङ्गभागिनी ।भक्ताभीष्टप्रदा नित्यं सा काशी दृश्यते मया ॥ ४७॥

yasyāmasti viśālākṣī śivasyārdhāṅgabhāginī |bhaktābhīṣṭapradā nityaṃ sā kāśī dṛśyate mayā || 47||

यस्यां त्यक्ततनुर्मर्त्यः शैवः शिवपरायणः ।शिवाकारमवाप्नोति सा काशी दृश्यते मया ॥ ४८॥

yasyāṃ tyaktatanurmartyaḥ śaivaḥ śivaparāyaṇaḥ |śivākāramavāpnoti sā kāśī dṛśyate mayā || 48||

यस्यां मोक्षार्थिनः शैवाः निराहाराः शिवार्चकाः ।निवसन्त्यनिशं शुद्धाः सा काशी दृश्यते मया ॥ ४९॥

yasyāṃ mokṣārthinaḥ śaivāḥ nirāhārāḥ śivārcakāḥ |nivasantyaniśaṃ śuddhāḥ sā kāśī dṛśyate mayā || 49||

यस्यां प्रात्यहिकं कर्म कृत्वा तिष्ठन्ति सादरम् ।पापलेशविहीनाश्च सा काशी दृश्यते मया ॥ ५०॥

yasyāṃ prātyahikaṃ karma kṛtvā tiṣṭhanti sādaram |pāpaleśavihīnāśca sā kāśī dṛśyate mayā || 50||

यस्याः प्रभावं वेदाश्च न जानन्त्येव सर्वथा ।किमन्यानि पुराणानि सा काशी दृश्यते मया ॥ ५१॥

yasyāḥ prabhāvaṃ vedāśca na jānantyeva sarvathā |kimanyāni purāṇāni sā kāśī dṛśyate mayā || 51||

यया तुलयितुं वस्तु नास्ति ब्रह्माण्डगोलके ।सर्वार्तिनाशिनी धन्या सा काशी दृश्यते मया ॥ ५२॥

yayā tulayituṃ vastu nāsti brahmāṇḍagolake |sarvārtināśinī dhanyā sā kāśī dṛśyate mayā || 52||

एवं वदंस्तदा विष्णुः काशीनिकटमादरात् ।ततश्चक्रे प्रणामानि (?) दण्डवत्स पुनः पुनः ॥ ५३॥

evaṃ vadaṃstadā viṣṇuḥ kāśīnikaṭamādarāt |tataścakre praṇāmāni (?) daṇḍavatsa punaḥ punaḥ || 53||

ततो नानाविधैः पुष्पैदिव्यरत्नैर्मनोहरैः ।नानाविधोपचारैश्च काशीपूजां चकार सः ॥ ५४॥

tato nānāvidhaiḥ puṣpaidivyaratnairmanoharaiḥ |nānāvidhopacāraiśca kāśīpūjāṃ cakāra saḥ || 54||

ततो नानाविधान् क्रूरान्काशीसंरक्षणा (का)न् गणान् ।सम्पूज्य तदनुज्ञातः काशीमाविशम(द)म्बिके ॥ ५५॥

tato nānāvidhān krūrānkāśīsaṃrakṣaṇā (kā)n gaṇān |sampūjya tadanujñātaḥ kāśīmāviśama(da)mbike || 55||

ततः स शिवगङ्गायां यथाशास्त्रं यथाक्रमम् ।स्नानं कृत्वा प्रयत्नेन चकारोद्धलनं ततः ॥ ५६॥

tataḥ sa śivagaṅgāyāṃ yathāśāstraṃ yathākramam |snānaṃ kṛtvā prayatnena cakāroddhalanaṃ tataḥ || 56||

त्रिपुण्ड्रधारणं कृत्वा मन्त्रपूतेन भस्मना ।रुद्राक्षधारणं चक्रे सर्वपातकनाशनम् ॥ ५७॥

tripuṇḍradhāraṇaṃ kṛtvā mantrapūtena bhasmanā |rudrākṣadhāraṇaṃ cakre sarvapātakanāśanam || 57||

आग्नीध्रेश्वरमासाद्य पूजाद्रव्येण सादरम् ।सम्पूज्य नत्वा विविधैः स्तोत्रं स्तुत्वा सदाशिवम् ॥ ५८॥

āgnīdhreśvaramāsādya pūjādravyeṇa sādaram |sampūjya natvā vividhaiḥ stotraṃ stutvā sadāśivam || 58||

ततस्तदाज्ञया विष्णुर्वक्रतुण्डमुपागतः ।तत्र स्नात्वा विधानेन वक्रतुण्डं विनायकम् ॥ ५९॥

tatastadājñayā viṣṇurvakratuṇḍamupāgataḥ |tatra snātvā vidhānena vakratuṇḍaṃ vināyakam || 59||

सम्यगाराध्य विधिवत्पुनःसादरपूर्वकम् ।समभ्यर्च्यातियत्नेन कालभैरवमागतः ॥ ६०॥

samyagārādhya vidhivatpunaḥsādarapūrvakam |samabhyarcyātiyatnena kālabhairavamāgataḥ || 60||

कालकुण्डे यथाशात्रं स्नात्वा विष्णुस्ततः परम् ।क्षीराज्यमधुभिः सम्यगभिषिच्य च भैरवम् ॥ ६१॥

kālakuṇḍe yathāśātraṃ snātvā viṣṇustataḥ param |kṣīrājyamadhubhiḥ samyagabhiṣicya ca bhairavam || 61||

दिव्यमन्दारपुष्पौघैरुपहारैश्च शोभनैः ।प्रसाद्य भैरवं देवं प्रणम्य च तदाज्ञया ॥ ६२॥

divyamandārapuṣpaughairupahāraiśca śobhanaiḥ |prasādya bhairavaṃ devaṃ praṇamya ca tadājñayā || 62||

तत्प्रान्तदिव्यलिङ्गानि पूजयामास सादरम् ।पापभक्षेश्वरं चैव सम्पूज्य तदनन्तरम् ॥ ६३॥

tatprāntadivyaliṅgāni pūjayāmāsa sādaram |pāpabhakṣeśvaraṃ caiva sampūjya tadanantaram || 63||

ततः सन्तोषमाश्रित्य (मापन्नो) वीरेशं समुपागतः ।तत्र वीरेशकुण्डेऽपि पुनः स्नात्वा विशेषतः ॥ ६४॥

tataḥ santoṣamāśritya (māpanno) vīreśaṃ samupāgataḥ |tatra vīreśakuṇḍe'pi punaḥ snātvā viśeṣataḥ || 64||

ततो ददर्श वीरेशं भक्तवत्सलमव्ययम् ।दृष्ट्वा प्रणम्य बहुधा पूजां चक्रे स सादरम् ॥ ६५॥

tato dadarśa vīreśaṃ bhaktavatsalamavyayam |dṛṣṭvā praṇamya bahudhā pūjāṃ cakre sa sādaram || 65||

ततस्तदाज्ञां सम्प्राप्य ययौ पशुपतीश्वरम् ।तत्र पाशुपतं कुण्डं विलोक्यातिमनोहरम् ॥ ६६॥

tatastadājñāṃ samprāpya yayau paśupatīśvaram |tatra pāśupataṃ kuṇḍaṃ vilokyātimanoharam || 66||

स्नानं चक्रे विधानेन नत्वा पशुपतीश्वरम् ।चक्रे पूजां विधानेन पूजाद्रव्याणि(व्येण) सादरम् ॥ ६७॥

snānaṃ cakre vidhānena natvā paśupatīśvaram |cakre pūjāṃ vidhānena pūjādravyāṇi(vyeṇa) sādaram || 67||

ततस्तदाज्ञया तुष्टो दण्डपाणिमुपागतः ।दण्डपाणिं समभ्यर्च्य प्रसाद्य तदनुज्ञया ॥ ६८॥

tatastadājñayā tuṣṭo daṇḍapāṇimupāgataḥ |daṇḍapāṇiṃ samabhyarcya prasādya tadanujñayā || 68||

ज्ञानवापीं प्रणम्याग्रं सम्पूज्य च यथोचितम् ।स्नानं चक्रे ततः सम्यग्विधिपूर्वकमादरात् ॥ ६९॥

jñānavāpīṃ praṇamyāgraṃ sampūjya ca yathocitam |snānaṃ cakre tataḥ samyagvidhipūrvakamādarāt || 69||

ततो ज्ञानेशमभ्यर्च्य नत्वा पञ्चविनायकान् ।ढुण्ढिराजार्चनं चक्रे स विष्णुर्विधिपूर्वकम् ॥ ७०॥

tato jñāneśamabhyarcya natvā pañcavināyakān |ḍhuṇḍhirājārcanaṃ cakre sa viṣṇurvidhipūrvakam || 70||

ततः स तदनुज्ञातो मुक्तिमण्डपमाययौ ।ततो नन्दीशमभ्यर्च्य द्वारपालानपि क्रमात् ॥ ७१॥

tataḥ sa tadanujñāto muktimaṇḍapamāyayau |tato nandīśamabhyarcya dvārapālānapi kramāt || 71||

चकार मदनुज्ञातो ममाराधनमादरात् ।आदौ पञ्चामृतैः सम्यगभिषिच्य यथाविधि ॥ ७२॥

cakāra madanujñāto mamārādhanamādarāt |ādau pañcāmṛtaiḥ samyagabhiṣicya yathāvidhi || 72||

कामधेनुप्रसादेन सम्प्राप्तैरमलैर्नरैः(र्घटैः) ।तीर्थोदकं समाहृत्य स्वयमेव जनार्दनः ॥ ७३॥

kāmadhenuprasādena samprāptairamalairnaraiḥ(rghaṭaiḥ) |tīrthodakaṃ samāhṛtya svayameva janārdanaḥ || 73||

अभिषेकं ततश्चक्रे रुद्रसूक्तेन सादरम् ।ततः परिमलैत्द्रव्यैरभिपूज्य यथाविधि ॥ ७४॥

abhiṣekaṃ tataścakre rudrasūktena sādaram |tataḥ parimalaitdravyairabhipūjya yathāvidhi || 74||

अनर्घ्यरत्नैरकरोत्पूजां तदनु सादरम् ।नवैः स्वोपहृतैः शुद्धैर्बिल्वपत्रर्मनोहरैः ॥ ७५॥

anarghyaratnairakarotpūjāṃ tadanu sādaram |navaiḥ svopahṛtaiḥ śuddhairbilvapatrarmanoharaiḥ || 75||

मन्दारपुष्पैरमलैरन्यैश्च कुसुमैर्नवैः ।विचित्ररत्नमालाभिः सुवर्णाभरणैरपि ॥ ७६॥

mandārapuṣpairamalairanyaiśca kusumairnavaiḥ |vicitraratnamālābhiḥ suvarṇābharaṇairapi || 76||

भक्त्या सम्पूजयामास विष्णुः श्रद्धासमन्वितः ।ततो मनोहरैर्दिव्यैर्नैवेद्यैरतिशोभनैः ॥ ७७॥

bhaktyā sampūjayāmāsa viṣṇuḥ śraddhāsamanvitaḥ |tato manoharairdivyairnaivedyairatiśobhanaiḥ || 77||

धूपदीपादिभिश्चापि तोषयामास मां शुभम् ।ततः प्रदक्षिणादीनि कृत्वा नत्वा यथाविधि ॥ ७८॥

dhūpadīpādibhiścāpi toṣayāmāsa māṃ śubham |tataḥ pradakṣiṇādīni kṛtvā natvā yathāvidhi || 78||

स्तोत्रैश्च विविधैः स्तुत्वा चकारान्तर्गृहादिकम् ।एवं वर्षायुतं विष्णुर्नित्यं यात्रापरायणः ॥ ७९॥

stotraiśca vividhaiḥ stutvā cakārāntargṛhādikam |evaṃ varṣāyutaṃ viṣṇurnityaṃ yātrāparāyaṇaḥ || 79||

उपास्य काश्यां सन्तुष्टः शृण्वन्शिवकथाः शुभाः ।शिवैकशरणो नित्यं स्थिरलिङ्गार्चने रतः ॥ ८०॥

upāsya kāśyāṃ santuṣṭaḥ śṛṇvanśivakathāḥ śubhāḥ |śivaikaśaraṇo nityaṃ sthiraliṅgārcane rataḥ || 80||

गन्तुकामस्ततो विष्णुः कदाचिदिदमब्रवीत् ।ज्ञानवापीतटे रम्ये तपः कृत्वा यथाविधि ॥ ८१॥

gantukāmastato viṣṇuḥ kadācididamabravīt |jñānavāpītaṭe ramye tapaḥ kṛtvā yathāvidhi || 81||

गमिष्ये यत्र कुत्रापि शिवेन प्रेरितस्ततः ।त्यक्तेदानीमियं काशी दुःखं दास्यत्यसंशयम् ॥ ८२॥

gamiṣye yatra kutrāpi śivena preritastataḥ |tyaktedānīmiyaṃ kāśī duḥkhaṃ dāsyatyasaṃśayam || 82||

अनन्तजन्मतपसा सम्प्राप्ता शिवरूपिणी ।इत्युक्त्वा तदनु प्रीत्या ज्ञानवापीतटे शुभे ॥ ८३॥

anantajanmatapasā samprāptā śivarūpiṇī |ityuktvā tadanu prītyā jñānavāpītaṭe śubhe || 83||

॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते ज्ञानवापीप्रशंसाकथनं सम्पूर्णम् ॥॥ श्रीशिवरहस्यम् । उग्राख्यः सप्तमांशः । अध्यायः ६ । १८३॥

|| iti śivarahasyāntargate jñānavāpīpraśaṃsākathanaṃ sampūrṇam |||| śrīśivarahasyam | ugrākhyaḥ saptamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 6 | 183||

– ॥ श्रीशिवरहस्यम् ।उग्राख्यः सप्तमांशः ।अध्यायः ६ ।१-८३॥

– || śrīśivarahasyam |ugrākhyaḥ saptamāṃśaḥ |adhyāyaḥ 6 | 1-83||