सागरेश्वरशिवस्तुतिः एवं गङ्गासागरसङ्गममहिमवर्णनं सूतप्रोक्तम् Gangasagarasangama Mahima Varnanam and Sagareshvara Shiva Stuti

(शिवगौरीदसंवादे)ईश्वरःश्रीगङ्गासागरं गौरि पुण्यं पापविनाशनम् ।गङ्गासागरसङ्घट्टभिन्नवार्धितरङ्गकम् ॥ १॥

(śivagaurīdasaṃvāde)īśvaraḥśrīgaṅgāsāgaraṃ gauri puṇyaṃ pāpavināśanam |gaṅgāsāgarasaṅghaṭṭabhinnavārdhitaraṅgakam || 1||

तां गङ्गां सागरो दृष्ट्वा तरङ्गावलिभासुरः ।हसन्फेनगणैर्नृत्यन्समाश्लिष्यन्निव प्रियाम् ॥ २॥

tāṃ gaṅgāṃ sāgaro dṛṣṭvā taraṅgāvalibhāsuraḥ |hasanphenagaṇairnṛtyansamāśliṣyanniva priyām || 2||

तरङ्गहस्तैर्देवेशि गर्जन्कोलाहलारवैः ।गङ्गाजलाविलतनुस्तदाऽऽसीत्सागरोमऽम्बिके ॥ ३॥

taraṅgahastairdeveśi garjankolāhalāravaiḥ |gaṅgājalāvilatanustadā''sītsāgaroma'mbike || 3||

तत्र सस्नुर्देवगणास्तथा मुनिगणाः शिवे ।ब्रह्मविष्ण्वादयो देवाः परं हर्षमवाप्नुवन् ॥ ४॥

tatra sasnurdevagaṇāstathā munigaṇāḥ śive |brahmaviṣṇvādayo devāḥ paraṃ harṣamavāpnuvan || 4||

स्नात्वा सन्तर्प्य च पितॄन् भस्मनोद्धूल्य ते तनुम् ।दत्वा दानानि पुण्यानि गाश्च भूमिं तिलं धनम् ॥ ५॥

snātvā santarpya ca pitṝn bhasmanoddhūlya te tanum |datvā dānāni puṇyāni gāśca bhūmiṃ tilaṃ dhanam || 5||

मत्प्रीत्यर्थं महादेवि ब्राह्मणेषु तपस्विषु ।यत्र गङ्गासागरस्य(योः) सङ्गनोऽस्ति महेश्वरि ॥ ६॥

matprītyarthaṃ mahādevi brāhmaṇeṣu tapasviṣu |yatra gaṅgāsāgarasya(yoḥ) saṅgano'sti maheśvari || 6||

तत्र स्नानं कृतं ह्येतत् फलदं सर्वपापहृत् ।अन्यत्र विंशत्कृच्छ्राणि पुरभिद्यः प्रकल्पयत् ॥ ७॥

tatra snānaṃ kṛtaṃ hyetat phaladaṃ sarvapāpahṛt |anyatra viṃśatkṛcchrāṇi purabhidyaḥ prakalpayat || 7||

तत्रास्ति मे बिल्ववनं नवारुणदलान्वितम् ।कदम्बनिम्बप्रसवैः नीपमन्दारसुन्दरम् ॥ ८॥

tatrāsti me bilvavanaṃ navāruṇadalānvitam |kadambanimbaprasavaiḥ nīpamandārasundaram || 8||

तमालतिलकोपेतं बकुलोद्दालकेतकम् ।तमालताल हिन्ताल सालनीलीविराजितम् ॥ ९॥

tamālatilakopetaṃ bakuloddālaketakam |tamālatāla hintāla sālanīlīvirājitam || 9||

गङ्गातीरे महानीरभूमितर्पितभूरुहम् ।नवोरुबिल्वशाखाग्रं फलभारावनामितम् ॥ १०॥

gaṅgātīre mahānīrabhūmitarpitabhūruham |navorubilvaśākhāgraṃ phalabhārāvanāmitam || 10||

पुष्पसौरभ्यमधुरं गन्धामारुतवीजितम् ।वसन्तमुकुलोत्फुल्लमल्लीवल्ली विराजितम् ॥ ११॥

puṣpasaurabhyamadhuraṃ gandhāmārutavījitam |vasantamukulotphullamallīvallī virājitam || 11||

केतकोद्दामरजसा गन्धीकृतदिगन्तरम् ।वेणुवेत्रगणच्छ्रन्नं नानाशकुनिनादितम् ॥ १२॥

ketakoddāmarajasā gandhīkṛtadigantaram |veṇuvetragaṇacchrannaṃ nānāśakunināditam || 12||

गङ्गासागरतीरस्थं वनमेकमभून्मम ।तीरसंस्थमहालिङ्गं मम सर्वार्थदायकम् ॥ १३॥

gaṅgāsāgaratīrasthaṃ vanamekamabhūnmama |tīrasaṃsthamahāliṅgaṃ mama sarvārthadāyakam || 13||

तत्र शैववराः सन्ति गङ्गासागरवासिनः ।भस्मरुद्राक्षसम्पन्नाः पञ्चाक्षरपरायणाः ॥ १४॥

tatra śaivavarāḥ santi gaṅgāsāgaravāsinaḥ |bhasmarudrākṣasampannāḥ pañcākṣaraparāyaṇāḥ || 14||

रुद्रलिङ्गार्चनपरा रुद्राध्यायजपादराः ।तद्बिल्ववनजापारबिल्वपत्रैः सदाम्बिके ॥ १५॥

rudraliṅgārcanaparā rudrādhyāyajapādarāḥ |tadbilvavanajāpārabilvapatraiḥ sadāmbike || 15||

सागरेशं महालिङ्गं दृष्ट्वा नत्वा च भक्तितः ।बिल्वपत्रैः समभ्यर्च्य वसन्ति नियता हि ते ॥ १६॥

sāgareśaṃ mahāliṅgaṃ dṛṣṭvā natvā ca bhaktitaḥ |bilvapatraiḥ samabhyarcya vasanti niyatā hi te || 16||

गङ्गासागरमासाद्म क्षेत्रमत्यन्तपुण्यदम् ।सागरे चाथ गङ्गायाः स्नात्वा पुण्यप्रदेऽम्बिके ॥ १७॥

gaṅgāsāgaramāsādma kṣetramatyantapuṇyadam |sāgare cātha gaṅgāyāḥ snātvā puṇyaprade'mbike || 17||

सोऽश्वमेधमवाप्नोति दृष्ट्वा मां सागरेश्वरम् ।बिल्वपत्रैः समभ्यर्च्य स्नाप्य सङ्गमवारिभिः ॥ १८॥

so'śvamedhamavāpnoti dṛṣṭvā māṃ sāgareśvaram |bilvapatraiḥ samabhyarcya snāpya saṅgamavāribhiḥ || 18||

कृतकृत्यो नरो भूयान्नरः सुगतिभाग्भवेत् ।यो गोशतं कुरुक्षेत्रे दद्याद्वेदविदि द्विजे ॥ १९॥

kṛtakṛtyo naro bhūyānnaraḥ sugatibhāgbhavet |yo gośataṃ kurukṣetre dadyādvedavidi dvije || 19||

तस्माच्छतगुणं पुण्यं गङ्गासागरमज्जने ।तत्र सन्तर्प्य च पितॄन् श्राद्धं दद्याच्च यो नरः ॥ २०॥

tasmācchataguṇaṃ puṇyaṃ gaṅgāsāgaramajjane |tatra santarpya ca pitṝn śrāddhaṃ dadyācca yo naraḥ || 20||

तस्य वर्षशतं तृप्ताः पितरः सपितामहाः ।एकं कोटिगुणं भोज्यं ब्राह्मणेन महेश्वरि ॥ २१॥

tasya varṣaśataṃ tṛptāḥ pitaraḥ sapitāmahāḥ |ekaṃ koṭiguṇaṃ bhojyaṃ brāhmaṇena maheśvari || 21||

दत्वैकां गो दरिद्राय शतगोदानपुण्यभाक् ।यो लिङ्गं स्नापयेन्नीरैर्गङ्गासागरसम्भवैः ॥ २२॥

datvaikāṃ go daridrāya śatagodānapuṇyabhāk |yo liṅgaṃ snāpayennīrairgaṅgāsāgarasambhavaiḥ || 22||

क्षीरकुम्भशतैः स्नाप्य यत्फलं तच्छताधिकम् ।तरङ्गमालाकलितगङ्गासागरसङ्गमे ॥ २३॥

kṣīrakumbhaśataiḥ snāpya yatphalaṃ tacchatādhikam |taraṅgamālākalitagaṅgāsāgarasaṅgame || 23||

तत्तरङ्गोत्थवातेन पापभङ्गः प्रजायते ।तत्र स्नात्वा तु मुनयो ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः ॥ २४॥

tattaraṅgotthavātena pāpabhaṅgaḥ prajāyate |tatra snātvā tu munayo grahaṇe candrasūryayoḥ || 24||

पापसङ्घैर्विमुच्यन्ते सत्यमेव महेश्वरि ।व्यतीपाते वैधृतौ च अयने सङ्क्रमे तथा ॥ २५॥

pāpasaṅghairvimucyante satyameva maheśvari |vyatīpāte vaidhṛtau ca ayane saṅkrame tathā || 25||

पर्वकालेषु सर्वेषु पक्षे चैवाथ पर्वणि ।कृष्णाङ्गारचतुर्दश्यां गङ्गासागरसङ्गमे ॥ २६॥

parvakāleṣu sarveṣu pakṣe caivātha parvaṇi |kṛṣṇāṅgāracaturdaśyāṃ gaṅgāsāgarasaṅgame || 26||

महादधौ नरः स्नात्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते ।पञ्चभिः पातकैर्घोरैस्तत्र स्नात्वा महेश्वरि ॥ २७॥

mahādadhau naraḥ snātvā sarvapāpaiḥ pramucyate |pañcabhiḥ pātakairghoraistatra snātvā maheśvari || 27||

ग्रहणे भक्तिमान्स्नात्वा दत्वा च तिलपर्वतम् ।मल्लिङ्गं सम्प्रपूज्यैव सागरेशं विमुच्यते ॥ २८॥

grahaṇe bhaktimānsnātvā datvā ca tilaparvatam |malliṅgaṃ samprapūjyaiva sāgareśaṃ vimucyate || 28||

महादानानि तत्रैव नृपैः पूर्वं कृतानि हि ।इक्ष्वाकुकुक्षिनाभागमान्धातृसागरादिभिः ॥ २९॥

mahādānāni tatraiva nṛpaiḥ pūrvaṃ kṛtāni hi |ikṣvākukukṣinābhāgamāndhātṛsāgarādibhiḥ || 29||

ययातिनहुषाद्यैश्च देवि श्रद्धापुरःसरम् ।सागरेशस्य देवस्य बद्धस्तैः स शिवालयः ॥ ३०॥

yayātinahuṣādyaiśca devi śraddhāpuraḥsaram |sāgareśasya devasya baddhastaiḥ sa śivālayaḥ || 30||

पूजितः सागरेशोऽपि नानाविभवतः सुरैः ॥तत्र स्नात्वा सागरेशं प्रणम्य नियतो नरः ।स्तोत्रमेतत्पठन्भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ३१॥

pūjitaḥ sāgareśo'pi nānāvibhavataḥ suraiḥ ||tatra snātvā sāgareśaṃ praṇamya niyato naraḥ |stotrametatpaṭhanbhaktyā sarvapāpaiḥ pramucyate || 31||

सूतःभगघ्नं पुरघ्नं मखघ्नं यमघ्नं भजाम्यन्तकघ्नं गजघ्नं स्मरघ्नम् ।उपेन्द्रादिवन्द्यं महाशैवहृद्यं महागद्यपद्यैः स्तुतं तत्त्वमाद्यम् ॥ ३२॥

sūtaḥbhagaghnaṃ puraghnaṃ makhaghnaṃ yamaghnaṃ bhajāmyantakaghnaṃ gajaghnaṃ smaraghnam |upendrādivandyaṃ mahāśaivahṛdyaṃ mahāgadyapadyaiḥ stutaṃ tattvamādyam || 32||

सुमौलौ पिशङ्गं दयास्राव्यपाङ्गं भजे लिङ्गसङ्गं पदारक्षभङ्गम् ।क्षपद्वीरमीशं महाज्ञानकोशं महेशं प्रकाशं कराब्जे हुताशम् ॥ ३३॥

sumaulau piśaṅgaṃ dayāsrāvyapāṅgaṃ bhaje liṅgasaṅgaṃ padārakṣabhaṅgam |kṣapadvīramīśaṃ mahājñānakośaṃ maheśaṃ prakāśaṃ karābje hutāśam || 33||

भजाभ्येकमीशं गले नीलनीलं महाशैवशीलं जगत्कृत्यलीलम् ।भजे कालकालं भजे लिङ्गसङ्गं पदारक्षभङ्गं हृदब्जान्तरङ्गम् ॥ ३४॥

bhajābhyekamīśaṃ gale nīlanīlaṃ mahāśaivaśīlaṃ jagatkṛtyalīlam |bhaje kālakālaṃ bhaje liṅgasaṅgaṃ padārakṣabhaṅgaṃ hṛdabjāntaraṅgam || 34||

स्तोत्रवर्येण मां भक्त्या स्तुवन्सागरमीश्वरम् ।सर्वान्कामानवाप्नोति पापेभ्यश्च प्रमुच्यते ॥ ३५॥

stotravaryeṇa māṃ bhaktyā stuvansāgaramīśvaram |sarvānkāmānavāpnoti pāpebhyaśca pramucyate || 35||

॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते शिवगौरीदसंवादे गङ्गासागरसङ्गममहिमवर्णनैवं सूतप्रोक्तं सागरेश्वरशिवस्तुतिः सम्पूर्णा ॥॥ श्रीशिवरहस्यम् । भर्गाख्यः पञ्चमांशः । अध्यायः ३१॥– ॥ श्रीशिवरहस्यम् । भर्गाख्यः पन्चमांशः । अध्यायः ३१॥ –

|| iti śivarahasyāntargate śivagaurīdasaṃvāde gaṅgāsāgarasaṅgamamahimavarṇanaivaṃ sūtaproktaṃ sāgareśvaraśivastutiḥ sampūrṇā |||| śrīśivarahasyam | bhargākhyaḥ pañcamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 31||– || śrīśivarahasyam | bhargākhyaḥ pancamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 31|| –