आत्मार्पणस्तुतिः Atmarpanastutih
ātmārpaṇastutiḥ
Atmarpanastutih (आत्मार्पणस्तुतिः): a hymn of praise (stuti) to Śiva, by Appayya Dikshita. 51 verses in Sanskrit with Devanagari and IAST.
- Stotra
- Stuti
- Śiva
- Stuti
आत्मार्पणस्तुतिः
1 / 51
श्रीमदप्पय्य दीक्षित विरचिताकस्ते बोद्धुं प्रभवति परं देवदेव प्रभावंयस्मादित्थं विविधरचना सृष्टिरेषा बभूव ।भक्तिग्राह्यस्त्वमिह तदपि त्वामहं भक्तिमात्रात्स्तोतुं वाञ्छाम्यतिमहदिदं साहसं मे सहस्व ॥ १॥
śrīmadappayya dīkṣita viracitākaste boddhuṃ prabhavati paraṃ devadeva prabhāvaṃyasmāditthaṃ vividharacanā sṛṣṭireṣā babhūva |bhaktigrāhyastvamiha tadapi tvāmahaṃ bhaktimātrātstotuṃ vāñchāmyatimahadidaṃ sāhasaṃ me sahasva || 1||
क्षित्यादिनामवयववतां निश्चितं जन्म तावत्तन्नास्त्येव क्वचन कलितं कर्त्रधिष्ठानहीनम् ।नाधिष्ठातुं प्रभवति जडो नाप्यनीशश्च भावःतस्मादाद्यस्त्वमसि जगतां नाथ जाने विधाता ॥ २॥
kṣityādināmavayavavatāṃ niścitaṃ janma tāvattannāstyeva kvacana kalitaṃ kartradhiṣṭhānahīnam |nādhiṣṭhātuṃ prabhavati jaḍo nāpyanīśaśca bhāvaḥtasmādādyastvamasi jagatāṃ nātha jāne vidhātā || 2||
इन्द्रं मित्रं वरुणमनिलं पुनरजं विष्णुमीशं वर् पद्मजंप्राहुस्ते ते परमशिव ते मायया मोहितास्त्वाम् ।एतैः साकं सकलमपि यच्छक्तिलेशे समाप्तं वर् एतैस्सार्धंस त्वं देवः श्रुतिषु विदितः शम्भुरित्यादिदेवः ॥ ३॥
indraṃ mitraṃ varuṇamanilaṃ punarajaṃ viṣṇumīśaṃ var padmajaṃprāhuste te paramaśiva te māyayā mohitāstvām |etaiḥ sākaṃ sakalamapi yacchaktileśe samāptaṃ var etaissārdhaṃsa tvaṃ devaḥ śrutiṣu viditaḥ śambhurityādidevaḥ || 3||
आनन्दाद्यः कमपि च घनीभावमास्थायरूपं वर् आनन्दाब्धेःशक्त्या सार्धं परममुमया शाश्वतं भोगमृच्छन् । भोगमिच्छन्अध्वातीते शुचिदिवसकृत्कोटिदीप्ते कपर्दिन् वर् दीपेआद्ये स्थाने विहरसि सदा सेव्यमानो गणेशैः ॥ ४॥
ānandādyaḥ kamapi ca ghanībhāvamāsthāyarūpaṃ var ānandābdheḥśaktyā sārdhaṃ paramamumayā śāśvataṃ bhogamṛcchan | bhogamicchanadhvātīte śucidivasakṛtkoṭidīpte kapardin var dīpeādye sthāne viharasi sadā sevyamāno gaṇeśaiḥ || 4||
त्वं वेदान्तैः प्रथितमहिमा गीयसे विश्वनेतः वर् विविधमहिमात्वं विप्राद्यैर्वरद निखिलैरिज्यसे कर्मभिः स्वैः ।त्वं दृष्टानुश्रविकविषयानन्दमात्रावितृष्णैरन्तर्ग्रन्थिप्रविलयकृते चिन्त्यसे योगिवृन्दैः ॥ ५॥
tvaṃ vedāntaiḥ prathitamahimā gīyase viśvanetaḥ var vividhamahimātvaṃ viprādyairvarada nikhilairijyase karmabhiḥ svaiḥ |tvaṃ dṛṣṭānuśravikaviṣayānandamātrāvitṛṣṇairantargranthipravilayakṛte cintyase yogivṛndaiḥ || 5||
ध्यायन्तस्त्वां कतिचन भवं दुस्तरं निस्तरन्तित्वत्पादाब्जं विधिवदितरे नित्यमाराधयन्तः ।अन्ये वर्णाश्रमविधिरताः पालयन्तस्त्वदाज्ञांसर्वं हित्वा भवजलनिधौ देव मज्जामि घोरे ॥ ६॥
dhyāyantastvāṃ katicana bhavaṃ dustaraṃ nistarantitvatpādābjaṃ vidhivaditare nityamārādhayantaḥ |anye varṇāśramavidhiratāḥ pālayantastvadājñāṃsarvaṃ hitvā bhavajalanidhau deva majjāmi ghore || 6||
वरिअतिओन् भवजलनिधावेषउत्पद्यापि स्मरहर महत्युत्तमानां कुलेऽस्मिन्आस्वाद्य त्वन्महिमजलधेरप्यहं शीकराणून् ।त्वत्पादार्चाविमुखहृदयश्चापलादिन्द्रियाणांव्यग्रस्तुच्छेष्वहह जननं व्यर्थयाम्येष पापः ॥ ७॥
variation bhavajalanidhāveṣautpadyāpi smarahara mahatyuttamānāṃ kule'smināsvādya tvanmahimajaladherapyahaṃ śīkarāṇūn |tvatpādārcāvimukhahṛdayaścāpalādindriyāṇāṃvyagrastuccheṣvahaha jananaṃ vyarthayāmyeṣa pāpaḥ || 7||
अर्कद्रोणप्रभृतिकुसुमैरर्चनं ते विधेयंप्राप्यं तेन स्मरहर फलं मोक्षसाम्राज्यलक्ष्मीः ।एतज्जानन्नपि शिव शिव व्यर्थयन्कालमात्मन्आत्मद्रोही करणविवशो भूयसाधः पतामि ॥ ८॥
arkadroṇaprabhṛtikusumairarcanaṃ te vidheyaṃprāpyaṃ tena smarahara phalaṃ mokṣasāmrājyalakṣmīḥ |etajjānannapi śiva śiva vyarthayankālamātmanātmadrohī karaṇavivaśo bhūyasādhaḥ patāmi || 8||
किं वा कुर्वे विषमविषयस्वैरिणा वैरिणाहंबद्धः स्वामिन् वपुषि हृदयग्रन्थिना सार्धमस्मिन् ।उक्ष्णा दर्पज्वरभरजुषा साकमेकत्र बद्धःश्राम्यन्वत्सः स्मरहर युगे धावता किं करोतु ॥ ९॥
kiṃ vā kurve viṣamaviṣayasvairiṇā vairiṇāhaṃbaddhaḥ svāmin vapuṣi hṛdayagranthinā sārdhamasmin |ukṣṇā darpajvarabharajuṣā sākamekatra baddhaḥśrāmyanvatsaḥ smarahara yuge dhāvatā kiṃ karotu || 9||
नाहं रोद्धुं करणनिचयं दुर्नयं पारयामिस्मारं स्मारं जनिपथरुजं नाथ सीदामि भीत्या ।किं वा कुर्वे किमुचितमिह क्वाद्य गच्छामि हन्तत्वत्पादाब्जप्रपतनमृते नैव पश्याम्युपायम् ॥ १०॥
nāhaṃ roddhuṃ karaṇanicayaṃ durnayaṃ pārayāmismāraṃ smāraṃ janipatharujaṃ nātha sīdāmi bhītyā |kiṃ vā kurve kimucitamiha kvādya gacchāmi hantatvatpādābjaprapatanamṛte naiva paśyāmyupāyam || 10||
उल्लङ्घ्याज्ञामुडुपतिकलाचूड ते विश्ववन्द्यत्यक्ताचारः पशुवदधुना मुक्तलज्जश्चरामि ।एवं नानाविधभवततिप्राप्तदीर्घापराधःक्लेशाम्भोधिं कथमहमृते त्वत्प्रसदात्तरेयम् ॥ ११॥
ullaṅghyājñāmuḍupatikalācūḍa te viśvavandyatyaktācāraḥ paśuvadadhunā muktalajjaścarāmi |evaṃ nānāvidhabhavatatiprāptadīrghāparādhaḥkleśāmbhodhiṃ kathamahamṛte tvatprasadāttareyam || 11||
क्षाम्यस्येव त्वमिह करुणासागरः कृत्स्नमागःसंसारोत्थं गिरिश सभयप्रार्थनादैन्यमात्रात् ।यद्यप्येवं प्रतिकलमहं व्यक्तमागःसहस्रंकुर्वन् मूर्खः कथमिव तथा निस्त्रपः प्रार्थयेयम् ॥ १२॥
kṣāmyasyeva tvamiha karuṇāsāgaraḥ kṛtsnamāgaḥsaṃsārotthaṃ giriśa sabhayaprārthanādainyamātrāt |yadyapyevaṃ pratikalamahaṃ vyaktamāgaḥsahasraṃkurvan mūrkhaḥ kathamiva tathā nistrapaḥ prārthayeyam || 12||
सर्वं क्षेप्तुं प्रभवति जनः संसृतिप्राप्तमागःचेतः श्वासप्रशमसमये त्वत्पादाब्जे निधाय ।तस्मिन्काले यदि मम मनो नाथ दोषत्रयार्तंप्रज्ञाहीनं पुरहर भवेत् तत्कथं मे घटेत ॥ १३॥
sarvaṃ kṣeptuṃ prabhavati janaḥ saṃsṛtiprāptamāgaḥcetaḥ śvāsapraśamasamaye tvatpādābje nidhāya |tasminkāle yadi mama mano nātha doṣatrayārtaṃprajñāhīnaṃ purahara bhavet tatkathaṃ me ghaṭeta || 13||
प्राणोत्क्रान्तिव्यतिकरदलत्सन्धिबन्धे शरीरेप्रेमावेशप्रसरदमिताक्रन्दिते बन्धुवर्गे ।अन्तः प्रज्ञामपि शिव भजन्नन्तरायैरनन्तैःआविद्धोऽहं त्वयि कथमिमामर्पयिष्यामि बुद्धिम् ॥ १४॥
prāṇotkrāntivyatikaradalatsandhibandhe śarīrepremāveśaprasaradamitākrandite bandhuvarge |antaḥ prajñāmapi śiva bhajannantarāyairanantaiḥāviddho'haṃ tvayi kathamimāmarpayiṣyāmi buddhim || 14||
अद्यैव त्वत्पदनलिनयोरर्पयाम्यन्तरात्मन्आत्मानं मे सह परिकरैरद्रिकन्याधिनाथ ।नाहं बोद्धुं शिव तव पदं न क्रिया योगचर्याःकर्तुं शक्नोम्यनितरगतिः केवलं त्वां प्रपद्ये ॥ १५॥
adyaiva tvatpadanalinayorarpayāmyantarātmanātmānaṃ me saha parikarairadrikanyādhinātha |nāhaṃ boddhuṃ śiva tava padaṃ na kriyā yogacaryāḥkartuṃ śaknomyanitaragatiḥ kevalaṃ tvāṃ prapadye || 15||
यः स्रष्टारं निखिलजगतां निर्ममे पूर्वमीशःतस्मै वेदानदित सकलान् यश्च साकं पुराणैः ।तं त्वामाद्यं गुरुमहमसावात्मबुद्धिप्रकाशंसंसारार्तः शरणमधुना पार्वतीशं प्रपद्ये ॥ १६॥
yaḥ sraṣṭāraṃ nikhilajagatāṃ nirmame pūrvamīśaḥtasmai vedānadita sakalān yaśca sākaṃ purāṇaiḥ |taṃ tvāmādyaṃ gurumahamasāvātmabuddhiprakāśaṃsaṃsārārtaḥ śaraṇamadhunā pārvatīśaṃ prapadye || 16||
ब्रह्मादीन् यः स्मरहर पशून्मोहपाशेन बद्ध्वासर्वानेकश्चिदचिदधिकः कारयित्वाऽऽत्मकृत्यम् ।यश्चैतेषु स्वपदशरणान्विद्यया मोचयित्वासान्द्रानन्दं गमयति परं धाम तं त्वां प्रपद्ये ॥ १७॥
brahmādīn yaḥ smarahara paśūnmohapāśena baddhvāsarvānekaścidacidadhikaḥ kārayitvā''tmakṛtyam |yaścaiteṣu svapadaśaraṇānvidyayā mocayitvāsāndrānandaṃ gamayati paraṃ dhāma taṃ tvāṃ prapadye || 17||
भक्ताग्र्याणां कथमपि परैर्योऽचिकित्स्याममर्त्यैःसंसाराख्यां शमयति रुजं स्वात्मबोधौषधेन ।तं सर्वाधीश्वर भवमहादीर्घतीव्रामयेनक्लिष्टोऽहं त्वां वरद शरणं यामि संसारवैद्यम् ॥ १८॥
bhaktāgryāṇāṃ kathamapi parairyo'cikitsyāmamartyaiḥsaṃsārākhyāṃ śamayati rujaṃ svātmabodhauṣadhena |taṃ sarvādhīśvara bhavamahādīrghatīvrāmayenakliṣṭo'haṃ tvāṃ varada śaraṇaṃ yāmi saṃsāravaidyam || 18||
ध्यातो यत्नाद्विजितकरणैर्योगिभिर्यो विमुक्त्यै (विमृग्यः)तेभ्यः प्राणोत्क्रमणसमये संनिधायात्मनैव ।तद्व्याचष्टे भवभयहरं तारकं ब्रह्म देवःतं सेवेऽहं गिरिश सततं ब्रह्मविद्यागुरुं त्वाम् ॥ १९॥
dhyāto yatnādvijitakaraṇairyogibhiryo vimuktyai (vimṛgyaḥ)tebhyaḥ prāṇotkramaṇasamaye saṃnidhāyātmanaiva |tadvyācaṣṭe bhavabhayaharaṃ tārakaṃ brahma devaḥtaṃ seve'haṃ giriśa satataṃ brahmavidyāguruṃ tvām || 19||
दासोऽस्मीति त्वयि शिव मया नित्यसिद्धं निवेद्यंजानास्येतत् त्वमपि यदहं निर्गतिः संभ्रमामि ।नास्त्येवान्यन्मम किमपि ते नाथ विज्ञापनीयंकारुण्यान्मे शरणवरणं दीनवृत्तेर्गृहाण ॥ २०॥
dāso'smīti tvayi śiva mayā nityasiddhaṃ nivedyaṃjānāsyetat tvamapi yadahaṃ nirgatiḥ saṃbhramāmi |nāstyevānyanmama kimapi te nātha vijñāpanīyaṃkāruṇyānme śaraṇavaraṇaṃ dīnavṛttergṛhāṇa || 20||
ब्रह्मोपेन्द्रप्रभृतिभिरपि स्वेप्सितप्रार्थनायस्वामिन्नग्रे चिरमवसरस्तोषयद्भिः प्रतीक्ष्यः ।द्रागेव त्वां यदिह शरणं प्रार्थये कीटकल्पःतद्विश्वाधीश्वर तव कृपामेव विश्वस्य दीने ॥ २१॥
brahmopendraprabhṛtibhirapi svepsitaprārthanāyasvāminnagre ciramavasarastoṣayadbhiḥ pratīkṣyaḥ |drāgeva tvāṃ yadiha śaraṇaṃ prārthaye kīṭakalpaḥtadviśvādhīśvara tava kṛpāmeva viśvasya dīne || 21||
कर्मज्ञानप्रचयमखिलं दुष्करं नाथ पश्यन्पापासक्तं हृदयमपि चापारयन्सन्निरोद्धुम् ।संसाराख्ये पुरहर महत्यन्धकूपे विषीदन्हस्तालम्बप्रपतनमिदं प्राप्य ते निर्भयोऽस्मि ॥ २२॥
karmajñānapracayamakhilaṃ duṣkaraṃ nātha paśyanpāpāsaktaṃ hṛdayamapi cāpārayansanniroddhum |saṃsārākhye purahara mahatyandhakūpe viṣīdanhastālambaprapatanamidaṃ prāpya te nirbhayo'smi || 22||
त्वामेवैकं हतजनिपथे पान्थमस्मिन्प्रपञ्चेमत्वा जन्मप्रचयजलधेः बिभ्यतः पारशून्यात् ।यत्ते धन्याः सुरवर मुखं दक्षिणं संश्रयन्तिक्लिष्टं घोरे चिरमिह भवे तेन मां पाहि नित्यम् ॥ २३॥
tvāmevaikaṃ hatajanipathe pānthamasminprapañcematvā janmapracayajaladheḥ bibhyataḥ pāraśūnyāt |yatte dhanyāḥ suravara mukhaṃ dakṣiṇaṃ saṃśrayantikliṣṭaṃ ghore ciramiha bhave tena māṃ pāhi nityam || 23||
एकोऽसि त्वं शिव जनिमतामीश्वरो बन्धमुक्त्योःक्लेशाङ्गारावलिषु लुठतः का गतिस्त्वां विना मे ।तस्मादस्मिन्निह पशुपते घोरजन्मप्रवाहेखिन्नं दैन्याकरमतिभयं मां भजस्व प्रपन्नम् ॥ २४॥
eko'si tvaṃ śiva janimatāmīśvaro bandhamuktyoḥkleśāṅgārāvaliṣu luṭhataḥ kā gatistvāṃ vinā me |tasmādasminniha paśupate ghorajanmapravāhekhinnaṃ dainyākaramatibhayaṃ māṃ bhajasva prapannam || 24||
यो देवानां प्रथममशुभद्रावको भक्तिभाजांपूर्वं विश्वाधिक शतधृतिं जायमानं महर्षिः ।दृष्ट्यापश्यत्सकलजगतीसृष्टिसामर्थ्यदात्र्यास त्वं ग्रन्थिप्रविलयकृते विद्यया योजयास्मान् ॥ २५॥
yo devānāṃ prathamamaśubhadrāvako bhaktibhājāṃpūrvaṃ viśvādhika śatadhṛtiṃ jāyamānaṃ maharṣiḥ |dṛṣṭyāpaśyatsakalajagatīsṛṣṭisāmarthyadātryāsa tvaṃ granthipravilayakṛte vidyayā yojayāsmān || 25||
यद्याकाशं शुभद मनुजाश्चर्मवद्वेष्टयेयुःदुःखस्यान्तं तदपि पुरुषस्त्वामविज्ञाय नैति ।विज्ञानं च त्वयि शिव ऋते त्वत्प्रसादान्न लभ्यंतद्दुःखार्तः कमिह शरणं यामि देवं त्वदन्यम् ॥ २६॥
yadyākāśaṃ śubhada manujāścarmavadveṣṭayeyuḥduḥkhasyāntaṃ tadapi puruṣastvāmavijñāya naiti |vijñānaṃ ca tvayi śiva ṛte tvatprasādānna labhyaṃtadduḥkhārtaḥ kamiha śaraṇaṃ yāmi devaṃ tvadanyam || 26||
किं गूढार्थैरकृतकवचोगुम्फनैः किं पुराणैःतन्त्राद्यैर्वा पुरुषमतिभिर्दुर्निरूप्यैकमत्यैः ।किं वा शास्त्रैरफलकलहोल्लासमात्रप्रधानैःविद्या विद्येश्वर कृतधियां केवलं त्वत्प्रसादात् ॥ २७॥
kiṃ gūḍhārthairakṛtakavacogumphanaiḥ kiṃ purāṇaiḥtantrādyairvā puruṣamatibhirdurnirūpyaikamatyaiḥ |kiṃ vā śāstrairaphalakalahollāsamātrapradhānaiḥvidyā vidyeśvara kṛtadhiyāṃ kevalaṃ tvatprasādāt || 27||
पापिष्टोऽहं विषयचपलः सन्ततद्रोहशाली वर् सन्ततं द्रोहशालीकार्पण्यैकस्थिरनिवसतिः पुण्यगन्धानभिज्ञः ।यद्यप्येवं तदपि शरणं त्वत्पदाब्जं प्रपन्नंनैनं दीनं स्मरहर तवोपेक्षितुं नाथ युक्तम् ॥ २८॥
pāpiṣṭo'haṃ viṣayacapalaḥ santatadrohaśālī var santataṃ drohaśālīkārpaṇyaikasthiranivasatiḥ puṇyagandhānabhijñaḥ |yadyapyevaṃ tadapi śaraṇaṃ tvatpadābjaṃ prapannaṃnainaṃ dīnaṃ smarahara tavopekṣituṃ nātha yuktam || 28||
आलोच्यैवं यदि मयि भवान् नाथ दोषाननन्तान्अस्मत्पादाश्रयणपदवीं नार्हतीति क्षिपेन्माम् ।अद्यैवेमं शरणविरहाद्विद्धि भीत्यैव नष्टंग्रामो गृह्णात्यहिततनयं किं नु मात्रा निरस्तम् ॥ २९॥
ālocyaivaṃ yadi mayi bhavān nātha doṣānanantānasmatpādāśrayaṇapadavīṃ nārhatīti kṣipenmām |adyaivemaṃ śaraṇavirahādviddhi bhītyaiva naṣṭaṃgrāmo gṛhṇātyahitatanayaṃ kiṃ nu mātrā nirastam || 29||
क्षन्तव्यं वा निखिलमपि मे भूतभावि व्यलीकंदुर्व्यापारप्रवणमथवा शिक्षणीयं मनो मे ।न त्वेवार्त्त्या निरतिशयया त्वत्पदाब्जं प्रपन्नंत्वद्विन्यस्ताखिलभरममुं युक्तमीश प्रहातुम् ॥ ३०॥
kṣantavyaṃ vā nikhilamapi me bhūtabhāvi vyalīkaṃdurvyāpārapravaṇamathavā śikṣaṇīyaṃ mano me |na tvevārttyā niratiśayayā tvatpadābjaṃ prapannaṃtvadvinyastākhilabharamamuṃ yuktamīśa prahātum || 30||
सर्वज्ञस्त्वं निरवधिकृपासागरः पूर्णशक्तिःकस्मादेनं न गणयसि मामापदब्धौ निमग्नम् ।एकं पापात्मकमपि रुजा सर्वतोऽत्यन्तदीनंजन्तुं यद्युद्धरसि शिव कस्तावतातिप्रसङ्गः ॥ ३१॥
sarvajñastvaṃ niravadhikṛpāsāgaraḥ pūrṇaśaktiḥkasmādenaṃ na gaṇayasi māmāpadabdhau nimagnam |ekaṃ pāpātmakamapi rujā sarvato'tyantadīnaṃjantuṃ yadyuddharasi śiva kastāvatātiprasaṅgaḥ || 31||
अत्यन्तार्तिव्यथितमगतिं देव मामुद्धरेतिक्षुण्णो मार्गस्तव शिव पुरा केन वाऽनाथनाथ ।कामालम्बे बत तदधिकां प्रार्थनारीतिमन्यांत्रायस्वैनं सपदि कृपया वस्तुतत्त्वं विचिन्त्य ॥ ३२॥
atyantārtivyathitamagatiṃ deva māmuddharetikṣuṇṇo mārgastava śiva purā kena vā'nāthanātha |kāmālambe bata tadadhikāṃ prārthanārītimanyāṃtrāyasvainaṃ sapadi kṛpayā vastutattvaṃ vicintya || 32||
एतावन्तं भ्रमणनिचयं प्रापितोऽयं वराकःश्रान्तः स्वामिन्नगतिरधुना मोचनीयस्त्वयाहम् ।कृत्याकृत्यव्यपगतमतिर्दीनशाखामृगोऽयंसंताड्यैनं दशनविवृतिं पश्यतस्ते फलं किम् ॥ ३३॥
etāvantaṃ bhramaṇanicayaṃ prāpito'yaṃ varākaḥśrāntaḥ svāminnagatiradhunā mocanīyastvayāham |kṛtyākṛtyavyapagatamatirdīnaśākhāmṛgo'yaṃsaṃtāḍyainaṃ daśanavivṛtiṃ paśyataste phalaṃ kim || 33||
माता तातः सुत इति समाबध्य मां मोहपाशैरापात्यैवं भवजलनिधौ हा किमीश त्वयाऽऽप्तम् ।एतावन्तं समयमियतीमार्तिमापादितेऽस्मिन्कल्याणी ते किमिति न कृपा कापि मे भाग्यरेखा ॥ ३४॥
mātā tātaḥ suta iti samābadhya māṃ mohapāśairāpātyaivaṃ bhavajalanidhau hā kimīśa tvayā''ptam |etāvantaṃ samayamiyatīmārtimāpādite'sminkalyāṇī te kimiti na kṛpā kāpi me bhāgyarekhā || 34||
भुङ्क्षे गुप्तं बत सुखनिधिं तात साधारणं त्वंभिक्षावृत्तिं परमभिनयन्मायया मां विभज्य ।मर्यादायाः सकलजगतां नायकः स्थापकस्त्वंयुक्तं किं तद्वद विभजनं योजयस्वात्मना माम् ॥ ३५॥
bhuṅkṣe guptaṃ bata sukhanidhiṃ tāta sādhāraṇaṃ tvaṃbhikṣāvṛttiṃ paramabhinayanmāyayā māṃ vibhajya |maryādāyāḥ sakalajagatāṃ nāyakaḥ sthāpakastvaṃyuktaṃ kiṃ tadvada vibhajanaṃ yojayasvātmanā mām || 35||
न त्वा जन्मप्रलयजलधेरुद्धरामीति चेद्धीःआस्तां तन्मे भवतु च जनिर्यत्र कुत्रापि जातौ ।त्वद्भक्तानामनितरसुखैः पादधूलीकिशोरैःआरब्धं मे भवतु भगवन् भावि सर्वं शरीरम् ॥ ३६॥
na tvā janmapralayajaladheruddharāmīti ceddhīḥāstāṃ tanme bhavatu ca janiryatra kutrāpi jātau |tvadbhaktānāmanitarasukhaiḥ pādadhūlīkiśoraiḥārabdhaṃ me bhavatu bhagavan bhāvi sarvaṃ śarīram || 36||
कीटा नागास्तरव इति वा किं न सन्ति स्थलेषुत्वत्पादाम्भोरुहपरिमलोद्वाहिमन्दानिलेषु ।तेष्वेकं वा सृज पुनरिमं नाथ दीनार्त्तिहारिन्आतोषान्मां मृड भवमहाङ्गारनद्यां लुठन्तम् ॥ ३७॥
kīṭā nāgāstarava iti vā kiṃ na santi sthaleṣutvatpādāmbhoruhaparimalodvāhimandānileṣu |teṣvekaṃ vā sṛja punarimaṃ nātha dīnārttihārinātoṣānmāṃ mṛḍa bhavamahāṅgāranadyāṃ luṭhantam || 37||
काले कण्ठस्फुरदसुकलालेशसत्तावलोकव्याग्रोदग्रव्यसनिसकलस्निग्घरुद्धोपकण्ठे ।अन्तस्तोदैरवधिरहितामार्तिमापद्यमानोऽप्यङिघ्रद्वन्द्वे तव निविशतामन्तरात्मन् ममात्मा ॥ ३८॥
kāle kaṇṭhasphuradasukalāleśasattāvalokavyāgrodagravyasanisakalasniggharuddhopakaṇṭhe |antastodairavadhirahitāmārtimāpadyamāno'pyaṅighradvandve tava niviśatāmantarātman mamātmā || 38||
अन्तर्बाष्पाकुलितनयनानन्तरङ्गानपश्यन्अग्रे घोषं रुदितबहुलं कातराणामश्रुण्वन् ।अत्युत्क्रान्तिश्रममगणयन् अन्तकाले कपर्दिन्अङ्घ्रिद्वन्द्वे तव निविशतामन्तरात्मन् ममात्मा ॥ ३९॥
antarbāṣpākulitanayanānantaraṅgānapaśyanagre ghoṣaṃ ruditabahulaṃ kātarāṇāmaśruṇvan |atyutkrāntiśramamagaṇayan antakāle kapardinaṅghridvandve tava niviśatāmantarātman mamātmā || 39||
चारुस्मेराननसरसिजं चन्द्ररेखावतंसंफुल्लन्मल्लीकुसुमकलिकादामसौभाग्यचोरम् ।अन्तःपश्याम्यचलसुतया रत्नपीठे निषण्णंलोकातीतं सततशिवदं रूपमप्राकृतं ते ॥ ४०॥
cārusmerānanasarasijaṃ candrarekhāvataṃsaṃphullanmallīkusumakalikādāmasaubhāgyacoram |antaḥpaśyāmyacalasutayā ratnapīṭhe niṣaṇṇaṃlokātītaṃ satataśivadaṃ rūpamaprākṛtaṃ te || 40||
स्वप्ने वापि स्वरसविकसद्दिव्यपङ्केरुहाभंपश्येयं किं तव पशुपते पादयुग्मं कदाचित् ।क्वाहं पापः क्व तव चरणालोकभाग्यं तथापिप्रत्याशां मे घटयति पुनर्विश्रुता तेऽनुकम्पा ॥ ४१॥
svapne vāpi svarasavikasaddivyapaṅkeruhābhaṃpaśyeyaṃ kiṃ tava paśupate pādayugmaṃ kadācit |kvāhaṃ pāpaḥ kva tava caraṇālokabhāgyaṃ tathāpipratyāśāṃ me ghaṭayati punarviśrutā te'nukampā || 41||
भिक्षावृत्तिं चर पितृवने भूतसङ्घैर्भ्रमेदंविज्ञातं ते चरितमखिलं विप्रलिप्सोः कपालिन् ।आवैकुण्ठद्रुहिणमखिलप्राणिनामीश्वरस्त्वंनाथ स्वप्नेऽप्यहमिह न ते पादपद्मं त्यजामि ॥ ४२॥
bhikṣāvṛttiṃ cara pitṛvane bhūtasaṅghairbhramedaṃvijñātaṃ te caritamakhilaṃ vipralipsoḥ kapālin |āvaikuṇṭhadruhiṇamakhilaprāṇināmīśvarastvaṃnātha svapne'pyahamiha na te pādapadmaṃ tyajāmi || 42||
आलेपनं भसितमावसथः श्मशानंअस्थीनि ते सततमाभरणानि सन्तु ।निह्नोतुमीश सकलश्रुतिपारसिद्धंऐश्वर्यमम्बुजभवोऽपि च न क्षमस्ते ॥ ४३॥
ālepanaṃ bhasitamāvasathaḥ śmaśānaṃasthīni te satatamābharaṇāni santu |nihnotumīśa sakalaśrutipārasiddhaṃaiśvaryamambujabhavo'pi ca na kṣamaste || 43||
विविधमपि गुणौघं वेदयन्त्यर्थवादाःपरिमितविभवानां पामराणां सुराणाम् ।तनुहिमकरमौले तावता त्वत्परत्वेकति कति जगदीशाः कल्पिता नो भवेयुः ॥ ४४॥
vividhamapi guṇaughaṃ vedayantyarthavādāḥparimitavibhavānāṃ pāmarāṇāṃ surāṇām |tanuhimakaramaule tāvatā tvatparatvekati kati jagadīśāḥ kalpitā no bhaveyuḥ || 44||
विहर पितृवने वा विश्वपारे पुरे वारजतगिरितटे वा रत्नसानुस्थले वा ।दिश भवदुपकण्ठं देहि मे भृत्यभावंपरमशिव तव श्रीपादुकावाहकानाम् ॥ ४५॥
vihara pitṛvane vā viśvapāre pure vārajatagiritaṭe vā ratnasānusthale vā |diśa bhavadupakaṇṭhaṃ dehi me bhṛtyabhāvaṃparamaśiva tava śrīpādukāvāhakānām || 45||
बलमबलममीषां बल्बजानां विचिन्त्यंकथमपि शिव कालक्षेपमात्रप्रधानैः ।निखिलमपि रहस्यं नाथ निष्कृष्य साक्षात्सरसिजभवमुख्यैः साधितं नः प्रमाणम् ॥ ४६॥
balamabalamamīṣāṃ balbajānāṃ vicintyaṃkathamapi śiva kālakṣepamātrapradhānaiḥ |nikhilamapi rahasyaṃ nātha niṣkṛṣya sākṣātsarasijabhavamukhyaiḥ sādhitaṃ naḥ pramāṇam || 46||
न किंचिन्मेनेऽतः समभिलषणीयं त्रिभुवनेसुखं वा दुःखं वा मम भवतु यद्भावि भगवन् ।समुन्मीलत्पाथोरुहकुहरसौभाग्यमुषितेपदद्वन्द्वे चेतः परिचयमुपेयान्मम सदा ॥ ४७॥
na kiṃcinmene'taḥ samabhilaṣaṇīyaṃ tribhuvanesukhaṃ vā duḥkhaṃ vā mama bhavatu yadbhāvi bhagavan |samunmīlatpāthoruhakuharasaubhāgyamuṣitepadadvandve cetaḥ paricayamupeyānmama sadā || 47||
उदरभरणमात्रं साध्यमुद्दिश्य नीचेष्वसकृदुपनिबद्धामाहितोच्छिष्टभावाम् ।अहमिह नुतिभङ्गीमर्पयित्वोपहारंतव चरणसरोजे तात जातोऽपराधी ॥ ४८॥
udarabharaṇamātraṃ sādhyamuddiśya nīceṣvasakṛdupanibaddhāmāhitocchiṣṭabhāvām |ahamiha nutibhaṅgīmarpayitvopahāraṃtava caraṇasaroje tāta jāto'parādhī || 48||
सर्वं सदाशिव सहस्व ममापराधंमग्नं समुद्धर महत्यमुमापदब्धौ ।सर्वात्मना तव पदाम्बुजमेव दीनःस्वामिन्ननन्यशरणः शरणं प्रपद्ये ॥ ४९॥
sarvaṃ sadāśiva sahasva mamāparādhaṃmagnaṃ samuddhara mahatyamumāpadabdhau |sarvātmanā tava padāmbujameva dīnaḥsvāminnananyaśaraṇaḥ śaraṇaṃ prapadye || 49||
आत्मार्पणस्तुतिरियं भगवन्निबद्धायद्यप्यनन्यमनसा न मया तथापि ।वाचापि केवलमयं शरणं वृणीतेदीनो वराक इति रक्ष कृपानिधे माम् ॥ ५०॥
ātmārpaṇastutiriyaṃ bhagavannibaddhāyadyapyananyamanasā na mayā tathāpi |vācāpi kevalamayaṃ śaraṇaṃ vṛṇītedīno varāka iti rakṣa kṛpānidhe mām || 50||
इति श्रीमदप्पय्यदीक्षितेन्द्राणां कृतिष्वन्यतमा आत्मार्पणस्तुतिः सम्पूर्णा ।
iti śrīmadappayyadīkṣitendrāṇāṃ kṛtiṣvanyatamā ātmārpaṇastutiḥ sampūrṇā |
॥ इति आत्मार्पणस्तुतिः सम्पूर्णम् ॥
Recitation complete
- Meaning
- Grammar
Meanings, sources and related recitations appear here once you finish reading.
Questions
How many verses are in Atmarpanastutih?
Atmarpanastutih has 51 verses on this page, each shown with its number, Devanagari text and transliteration, and meaning where available.
Can I read Atmarpanastutih in Telugu, Kannada or Tamil?
Yes. Use the script buttons at the top of the text (देवनागरी, తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ்) to read the same verses in Telugu, Kannada or Tamil script. Turn on IAST for Roman letters with pronunciation marks. Your choice is remembered on this device.
Is there a PDF of Atmarpanastutih?
You do not need a PDF: this page has the complete text, kept up to date when corrections are made, in every script and with meanings. Tap Save to keep it in your library and open it any time.
Who composed Atmarpanastutih?
Appayya Dikshita.
