वाणीपाण्यवलम्बस्तुतिः Shri Vanipanyavalambastutih

जाड्यवारिधिनिमग्नसुबुद्धेर्जातरूपसदृशच्छविकाये ।वासवादिदिविषत्प्रवरेड्ये वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ १॥

jāḍyavāridhinimagnasubuddherjātarūpasadṛśacchavikāye |vāsavādidiviṣatpravareḍye vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 1||

पाणिनिर्जितसरोरुहगर्वे पारदे विविधदुःखपयोधेः ।वासनाविरहितैर्लघुलभ्ये वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ २॥

pāṇinirjitasaroruhagarve pārade vividhaduḥkhapayodheḥ |vāsanāvirahitairlaghulabhye vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 2||

शृङ्गशैलशिखरादृतवासेऽनङ्गगर्वहरशम्भुसगर्भ्ये ।तुङ्गमङ्गलनिदानकटाक्षे वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ ३॥

śṛṅgaśailaśikharādṛtavāse'naṅgagarvaharaśambhusagarbhye |tuṅgamaṅgalanidānakaṭākṣe vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 3||

शारदाभ्रसदृशाम्बरवीते नारदादिमुनिचिन्तितपादे ।नीलनीरदसदृक्कचभारे वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ ४॥

śāradābhrasadṛśāmbaravīte nāradādimunicintitapāde |nīlanīradasadṛkkacabhāre vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 4||

यत्पदाम्बुरुहपूजकवक्त्रादाशु निःसरति वागनवद्या ।स्वर्धुनी हिमगिरेरिव सा त्वं वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ ५॥

yatpadāmburuhapūjakavaktrādāśu niḥsarati vāganavadyā |svardhunī himagireriva sā tvaṃ vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 5||

जातुचित्प्रणमतोऽपि पदाब्जे देवराजसदृशान्प्रकरोषि ।यत्तदम्ब चरणौ तव वन्दे वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ ६॥

jātucitpraṇamato'pi padābje devarājasadṛśānprakaroṣi |yattadamba caraṇau tava vande vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 6||

शान्तिदान्तिमुखसाधनयुक्तैर्वेदशीर्षपरिशीलनसक्तैः ।आदरादहरहःपरिसेव्ये वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ ७॥

śāntidāntimukhasādhanayuktairvedaśīrṣapariśīlanasaktaiḥ |ādarādaharahaḥparisevye vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 7||

कोशपञ्चकनिषेधनपूर्वं क्लेशपञ्चकमपि प्रविहाय ।यां प्रपश्यति यतिर्हृदि सा त्वं वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ ८॥

kośapañcakaniṣedhanapūrvaṃ kleśapañcakamapi pravihāya |yāṃ prapaśyati yatirhṛdi sā tvaṃ vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 8||

वन्द्यमानचरणे सुरवृन्दैर्गीयमानचरिते तुरगास्यैः ।जप्यमाननिजनाम्नि मुनीन्द्रैर्वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ ९॥

vandyamānacaraṇe suravṛndairgīyamānacarite turagāsyaiḥ |japyamānanijanāmni munīndrairvāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 9||

सन्निरीक्ष्य कमलानि यदङ्घ्रीसाम्यमाप्तुमनयोस्तपसाम्भः ।कण्ठदघ्नमधिजग्मुरसौ सा वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ १०॥

sannirīkṣya kamalāni yadaṅghrīsāmyamāptumanayostapasāmbhaḥ |kaṇṭhadaghnamadhijagmurasau sā vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 10||

पुण्यमम्ब न कृतं मतिपूर्वं पापमेव रचितं त्वतियत्नात् ।तेन तप्तमनिशं हृदयाब्जं वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ ११॥

puṇyamamba na kṛtaṃ matipūrvaṃ pāpameva racitaṃ tvatiyatnāt |tena taptamaniśaṃ hṛdayābjaṃ vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 11||

नाहमम्ब सरसां च सुवर्णामातनोमि कवितां विविधार्थाम् ।केन पूजयति मां भुवि लोको वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ १२॥

nāhamamba sarasāṃ ca suvarṇāmātanomi kavitāṃ vividhārthām |kena pūjayati māṃ bhuvi loko vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 12||

अक्षपादकणभुक्फणिनाथैर्देवहूतिसुतजैमिनिमुख्यैः ।प्रोक्तशास्त्रनिचये न हि बुद्धिर्वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ १३॥

akṣapādakaṇabhukphaṇināthairdevahūtisutajaiminimukhyaiḥ |proktaśāstranicaye na hi buddhirvāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 13||

नैव पादसरसीरुहयोस्ते पूजनं प्रतिदिनं प्रकरोमि ।हेतुशून्यकरुणाजनिभूमे वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ १४॥

naiva pādasarasīruhayoste pūjanaṃ pratidinaṃ prakaromi |hetuśūnyakaruṇājanibhūme vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 14||

सन्निरुध्य हृदयाम्बुजमध्ये स्वान्तमम्ब तव सुन्दरमूर्तेः ।ध्यानमप्यनुदिनं न हि कुर्वे वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ १५॥

sannirudhya hṛdayāmbujamadhye svāntamamba tava sundaramūrteḥ |dhyānamapyanudinaṃ na hi kurve vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 15||

दुःखजन्मवसुधा विषया इत्यादरेण श्रुतिभिः श्रुतिशीर्षैः ।बोधितोऽपि न हि यामि विरक्तिं वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ १६॥

duḥkhajanmavasudhā viṣayā ityādareṇa śrutibhiḥ śrutiśīrṣaiḥ |bodhito'pi na hi yāmi viraktiṃ vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 16||

पुत्रमित्रगृहदारजनन्यो भ्रातृबन्धुधनभृत्यमुखा वा ।नैव कालवशगस्य सहाया वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ १७॥

putramitragṛhadārajananyo bhrātṛbandhudhanabhṛtyamukhā vā |naiva kālavaśagasya sahāyā vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 17||

एकमेव सदबाधितमन्यत्तुच्छमित्यसकृदागमशीर्षम् ।वक्त्यथापि न निवृत्तिरनित्याद्वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ १८॥

ekameva sadabādhitamanyattucchamityasakṛdāgamaśīrṣam |vaktyathāpi na nivṛttiranityādvāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 18||

जन्ममृत्युभयनीरधिमध्ये मज्जतो विविधरुङ्मकराढ्ये ।पश्यतोऽपि न हि भीतिरनेकान्वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ १९॥

janmamṛtyubhayanīradhimadhye majjato vividharuṅmakarāḍhye |paśyato'pi na hi bhītiranekānvāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 19||

त्वत्पदाम्बुरुहयुग्ममपास्य प्राक्तनाघपरिमार्जनदक्षम् ।नास्ति तारणविधानसमर्थं वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ २०॥

tvatpadāmburuhayugmamapāsya prāktanāghaparimārjanadakṣam |nāsti tāraṇavidhānasamarthaṃ vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 20||

बालचन्द्रपरिचुम्बितशीर्षे बाहुसक्तकनकाङ्गदरम्ये ।कण्ठलोलवरमौक्तिकहारे वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ २१॥

bālacandraparicumbitaśīrṣe bāhusaktakanakāṅgadaramye |kaṇṭhalolavaramauktikahāre vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 21||

आननेन चरणेन कटाक्षैर्नीरजासनमनोहरकान्ते ।चन्द्रमम्बुजमलिं च हसन्ती वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ २२॥

ānanena caraṇena kaṭākṣairnīrajāsanamanoharakānte |candramambujamaliṃ ca hasantī vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 22||

मध्यनिर्जितमृगाधिपगर्वे मत्तवारणसदृग्गतिशीले ।मञ्जुशिञ्जितमहाभरणाढ्ये वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ २३॥

madhyanirjitamṛgādhipagarve mattavāraṇasadṛggatiśīle |mañjuśiñjitamahābharaṇāḍhye vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 23||

तापमम्ब विनिवार्य समस्तं पापमप्यहरहःकृतमाशु ।चित्तशुद्धिमचिरात्कुरु मातर्वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ २४॥

tāpamamba vinivārya samastaṃ pāpamapyaharahaḥkṛtamāśu |cittaśuddhimacirātkuru mātarvāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 24||

पादपद्मयुगमर्दनरूपा पात्रवस्त्रपरिशुद्धिमुखा वा ।श्रीगुरोर्न हि कृता बत सेवा वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ २५॥

pādapadmayugamardanarūpā pātravastrapariśuddhimukhā vā |śrīgurorna hi kṛtā bata sevā vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 25||

मन्त्रराजलयपूर्वकयोगान्योगिनीहृदयमुख्यसुतन्त्रान् ।नैव वेद्मि करुणामृतराशे वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ २६॥

mantrarājalayapūrvakayogānyoginīhṛdayamukhyasutantrān |naiva vedmi karuṇāmṛtarāśe vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 26||

कामलोभमदपूरितचेतःप्राणिदूरनिजपादपयोजे ।कामनिर्मथनदक्षसगर्भ्ये वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ २७॥

kāmalobhamadapūritacetaḥprāṇidūranijapādapayoje |kāmanirmathanadakṣasagarbhye vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 27||

अङ्गयष्टिरुचिनिर्जितभर्मे कुम्भिकुम्भपरिपन्थिकुचाढ्ये ।भृङ्गनीलचिकुरे तनुमध्ये वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ २८॥

aṅgayaṣṭirucinirjitabharme kumbhikumbhaparipanthikucāḍhye |bhṛṅganīlacikure tanumadhye vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 28||

स्वाङ्घ्रिसेवनसमागतकाष्ठाकान्तदारकरमर्दितपादे ।स्वामिनि त्रिजगतां धृतवीणे वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ २९॥

svāṅghrisevanasamāgatakāṣṭhākāntadārakaramarditapāde |svāmini trijagatāṃ dhṛtavīṇe vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 29||

नीलनागनिवहा विविशुर्यद्वेणिकां मुहुरवेक्ष्य बिलानि ।लज्जयाऽऽशु विधिभामिनि सा त्वं वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ ३०॥

nīlanāganivahā viviśuryadveṇikāṃ muhuravekṣya bilāni |lajjayā''śu vidhibhāmini sā tvaṃ vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 30||

शान्तिदान्तिविरतिप्रमुखा मां मोहकोपमुखरोगविशीर्णम् ।वीक्ष्य यान्ति तरसा बहुदूरं वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ ३१॥

śāntidāntiviratipramukhā māṃ mohakopamukharogaviśīrṇam |vīkṣya yānti tarasā bahudūraṃ vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 31||

काकलोकसदृशः पिकलोकः केकिजालमपि शोकिनितान्तम् ।यद्वचः श्रवणतः खलु सा त्वं वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ ३२॥

kākalokasadṛśaḥ pikalokaḥ kekijālamapi śokinitāntam |yadvacaḥ śravaṇataḥ khalu sā tvaṃ vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 32||

राजराजपदवीं क्षणमात्राद्याति यत्पदसरोरुहनत्या ।दीनराडपि जनो भुवि सा त्वं वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ ३३॥

rājarājapadavīṃ kṣaṇamātrādyāti yatpadasaroruhanatyā |dīnarāḍapi jano bhuvi sā tvaṃ vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 33||

श्रीघ्रकाव्यकरणेऽम्ब पटुत्वं यान्ति मूकबधिरादिममर्त्याः ।यत्पदप्रणतितो भुवि सा त्वं वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ ३४॥

śrīghrakāvyakaraṇe'mba paṭutvaṃ yānti mūkabadhirādimamartyāḥ |yatpadapraṇatito bhuvi sā tvaṃ vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 34||

ब्राह्मि भारति सरस्वति भाषे वाक्सवित्रि कमलोद्भवजाये ।पाणिपङ्कजलसद्वरवीणे वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ ३५॥

brāhmi bhārati sarasvati bhāṣe vāksavitri kamalodbhavajāye |pāṇipaṅkajalasadvaravīṇe vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 35||

चामरप्रविलसत्करगौरीविष्णुदारपरिसेवितपार्श्वे ।चामराजसुतपालनसक्ते वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ ३६॥

cāmarapravilasatkaragaurīviṣṇudāraparisevitapārśve |cāmarājasutapālanasakte vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 36||

शेषशैलपतिनामकमन्त्रिश्रेष्ठपालनपरायणचित्ते ।शेवधेऽब्जभवपूर्ववृषाणां वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ ३७॥

śeṣaśailapatināmakamantriśreṣṭhapālanaparāyaṇacitte |śevadhe'bjabhavapūrvavṛṣāṇāṃ vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 37||

श्रीनृसिंहशिशुरामयुतश्रीकण्ठपालननिषक्तमनस्के ।श्रीशशङ्करमुखामरपूज्ये वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ ३८॥

śrīnṛsiṃhaśiśurāmayutaśrīkaṇṭhapālananiṣaktamanaske |śrīśaśaṅkaramukhāmarapūjye vāṇi dehi mama pāṇyavalambam || 38||

इति शृङ्गेरि श्रीजगद्गुरु श्रीसच्चिदानन्दशिवाभिनवनृसिंहभारतीस्वामिभिः विरचिता श्रीवाणीपाण्यवलम्बस्तुतिः सम्पूर्णा ।

iti śṛṅgeri śrījagadguru śrīsaccidānandaśivābhinavanṛsiṃhabhāratīsvāmibhiḥ viracitā śrīvāṇīpāṇyavalambastutiḥ sampūrṇā |