सरस्वतीदशश्लोकीस्तोत्रम् Shri Sarasvati Dashashloki Stotram

ऋषय ऊचुःकथं सारस्वतप्राप्तिः केन ध्यानेन सुव्रत ।महासरस्वती येन तुष्टा भवति तद्वद ॥ १॥

ṛṣaya ūcuḥkathaṃ sārasvataprāptiḥ kena dhyānena suvrata |mahāsarasvatī yena tuṣṭā bhavati tadvada || 1||

आश्वलायन उवाचशृण्वन्तु ऋषयः सर्वे गुह्याद्गुह्यतमं महत् ।दशश्लोकीस्तुतिमिमां वदामि ध्यानपूर्वकम् ॥ २॥

āśvalāyana uvācaśṛṇvantu ṛṣayaḥ sarve guhyādguhyatamaṃ mahat |daśaślokīstutimimāṃ vadāmi dhyānapūrvakam || 2||

अङ्कुशं चाक्षसूत्रं च पाशं पुस्तं च धारिणीम् ।मुक्ताहारैः समायुक्तां देवीं ध्यायेच्चतुर्भुजाम् ॥ ३॥

aṅkuśaṃ cākṣasūtraṃ ca pāśaṃ pustaṃ ca dhāriṇīm |muktāhāraiḥ samāyuktāṃ devīṃ dhyāyeccaturbhujām || 3||

सितेन दर्पणाभेन वक्त्रेण परिभूषिताम् ।सुस्तनीं वेदिमध्यां तां चन्द्रार्धकृतशेखराम् ॥ ४॥

sitena darpaṇābhena vaktreṇa paribhūṣitām |sustanīṃ vedimadhyāṃ tāṃ candrārdhakṛtaśekharām || 4||

जटाकलापसंयुक्तां पूर्णचन्द्रनिभाननाम् ।त्रिलोचनीं महादेवीं स्वर्णनूपुरधारिणीम् ॥ ५॥

jaṭākalāpasaṃyuktāṃ pūrṇacandranibhānanām |trilocanīṃ mahādevīṃ svarṇanūpuradhāriṇīm || 5||

कटकस्वर्णरत्नाढ्यमहावलयभूषिताम् ।कम्बुकण्ठीं सुताम्रोष्टीं सर्वाभरणभूषिताम् ॥ ६॥

kaṭakasvarṇaratnāḍhyamahāvalayabhūṣitām |kambukaṇṭhīṃ sutāmroṣṭīṃ sarvābharaṇabhūṣitām || 6||

केयूरैर्मेखलाद्यैश्च द्योतयन्तीं जगत्त्रयम् ।शब्दब्रह्मारणिं ध्यायेद्।ह्ध्यानकामः समाहितः ॥ ७॥

keyūrairmekhalādyaiśca dyotayantīṃ jagattrayam |śabdabrahmāraṇiṃ dhyāyed|hdhyānakāmaḥ samāhitaḥ || 7||

वक्ष्ये सारस्वतं स्तोत्रं वाक्प्रवृत्तिकरं शुभम् ।लक्ष्मीविवर्धनं चैव विवादे विजयप्रदम् ॥ ८॥

vakṣye sārasvataṃ stotraṃ vākpravṛttikaraṃ śubham |lakṣmīvivardhanaṃ caiva vivāde vijayapradam || 8||

परब्रह्मात्मिकां देवीं भुक्तिमुक्तिफलप्रदाम् ।प्रणम्य स्तौमि तामेव ज्ञानशक्तिं सरस्वतीम् ॥ ९॥

parabrahmātmikāṃ devīṃ bhuktimuktiphalapradām |praṇamya staumi tāmeva jñānaśaktiṃ sarasvatīm || 9||

या वेदान्तोक्ततत्त्वैकस्वरूपा परमार्थतः ।नामरूपात्मिका व्यक्ता सा मां पातु सरस्वती ॥ १०॥

yā vedāntoktatattvaikasvarūpā paramārthataḥ |nāmarūpātmikā vyaktā sā māṃ pātu sarasvatī || 10||

या साङ्गोपाङ्गवेदेषु चतुर्ष्वेकैव गीयते ।अद्वैता ब्रह्मणः शक्तिः सा मां पातु सरस्वती ॥ ११॥

yā sāṅgopāṅgavedeṣu caturṣvekaiva gīyate |advaitā brahmaṇaḥ śaktiḥ sā māṃ pātu sarasvatī || 11||

या वर्णपदवाक्यार्थस्वरूपेणैव वर्तते ।अनादिनिधनानन्ता सा मां पातु सरस्वती ॥ १२॥

yā varṇapadavākyārthasvarūpeṇaiva vartate |anādinidhanānantā sā māṃ pātu sarasvatī || 12||

अध्यात्ममधिदेवं च देवानां सम्यगीश्वरी ।प्रत्यगात्मेव सन्ती या सा मां पातु सरस्वती ॥ १३॥

adhyātmamadhidevaṃ ca devānāṃ samyagīśvarī |pratyagātmeva santī yā sā māṃ pātu sarasvatī || 13||

अन्तर्याम्यात्मना विश्वं त्रैलोक्यं या नियच्छति ।रूद्रादित्यादिरूपस्था सा मां पातु सरस्वती ॥ १४॥

antaryāmyātmanā viśvaṃ trailokyaṃ yā niyacchati |rūdrādityādirūpasthā sā māṃ pātu sarasvatī || 14||

या प्रत्यग्दृष्टिभिर्ज्ञानैर्व्यज्यमानानुभूयते ।व्यापिनी ज्ञप्तिरूपैका सा मां पातु सरस्वती ॥ १५॥

yā pratyagdṛṣṭibhirjñānairvyajyamānānubhūyate |vyāpinī jñaptirūpaikā sā māṃ pātu sarasvatī || 15||

नामजात्यादिभिर्भेदैरष्टधा या विकल्पिता ।निर्विकल्पात्मिका चैव सा मां पातु सरस्वती ॥ १६॥

nāmajātyādibhirbhedairaṣṭadhā yā vikalpitā |nirvikalpātmikā caiva sā māṃ pātu sarasvatī || 16||

व्यक्ताव्यक्तगिरः सर्वे देवाद्या व्याहरन्ति याम् ।सर्वकामदुधा धेनुः सा मां पातु सरस्वती ॥ १७॥

vyaktāvyaktagiraḥ sarve devādyā vyāharanti yām |sarvakāmadudhā dhenuḥ sā māṃ pātu sarasvatī || 17||

यां विदित्वाखिलं बन्धं निर्मथ्यामलवर्मना ।योगी याति परं स्थानं सा मां पातु सरस्वती ॥ १८॥

yāṃ viditvākhilaṃ bandhaṃ nirmathyāmalavarmanā |yogī yāti paraṃ sthānaṃ sā māṃ pātu sarasvatī || 18||

नामजात्यादिकं सर्वं यस्यामाविश्य तां पुनः ।ध्यायन्ती ब्रह्मरूपैका सा मां पातु सरस्वती ? ॥ १९॥

nāmajātyādikaṃ sarvaṃ yasyāmāviśya tāṃ punaḥ |dhyāyantī brahmarūpaikā sā māṃ pātu sarasvatī ? || 19||

यः कवित्वं निरातङ्कं भुक्तिं मुक्तिं च वाञ्छति ।सोऽभ्यर्च्यैनां दशश्लोक्या भक्त्या स्तौतु सरस्वतीम् ॥ २०॥

yaḥ kavitvaṃ nirātaṅkaṃ bhuktiṃ muktiṃ ca vāñchati |so'bhyarcyaināṃ daśaślokyā bhaktyā stautu sarasvatīm || 20||

तस्यैवं स्तुवतो नित्यं समभ्यर्च्य सरस्वतीम् ।भक्तिश्रद्धाभियुक्तस्य षण्मासात् प्रत्ययो भवेत् ॥ २१॥

tasyaivaṃ stuvato nityaṃ samabhyarcya sarasvatīm |bhaktiśraddhābhiyuktasya ṣaṇmāsāt pratyayo bhavet || 21||

ततः प्रवर्तते वाणी स्वेच्छया ललिताक्षरा ।गद्यपद्यात्मिका विद्या प्रमेयैश्च विवर्तते ॥ २२॥

tataḥ pravartate vāṇī svecchayā lalitākṣarā |gadyapadyātmikā vidyā prameyaiśca vivartate || 22||

अश्रुतो बुध्यते ग्रन्थः प्रायः सारस्वतः कविः ।श्रुतं च धारयेदाशु स्खलद्वाक् स्पष्टवाग्भवेत् ॥ २३॥

aśruto budhyate granthaḥ prāyaḥ sārasvataḥ kaviḥ |śrutaṃ ca dhārayedāśu skhaladvāk spaṣṭavāgbhavet || 23||

प्रख्यातः सर्वलोकेषु वाग्मी भवति पूजितः ।अजितः प्रतिपक्षाणां स्वयं जेताऽधिजायते ॥ २४॥

prakhyātaḥ sarvalokeṣu vāgmī bhavati pūjitaḥ |ajitaḥ pratipakṣāṇāṃ svayaṃ jetā'dhijāyate || 24||

अयोध्यैर्वेदबाह्यैर्वा विवादे प्रस्तुते सति ।अहं वाचस्पतिर्विष्णुः शिवो वास्मीति भावयेत् ॥ २५॥

ayodhyairvedabāhyairvā vivāde prastute sati |ahaṃ vācaspatirviṣṇuḥ śivo vāsmīti bhāvayet || 25||

एवं भावयता तेन बृहस्पतिरपि स्वयम् ।न शक्नोति परं वक्तुं नरेष्वन्येषु का कथा ॥ २६॥

evaṃ bhāvayatā tena bṛhaspatirapi svayam |na śaknoti paraṃ vaktuṃ nareṣvanyeṣu kā kathā || 26||

न काञ्चन स्त्रियं निन्देत् न देवान्नापि च द्विजान ।अनार्यैर्नाभिभाषेत सर्वत्रैव क्षमी भवेत् ॥ २७॥

na kāñcana striyaṃ nindet na devānnāpi ca dvijāna |anāryairnābhibhāṣeta sarvatraiva kṣamī bhavet || 27||

सर्वत्रैव प्रियं ब्रूयात् (यथेच्छालब्ध) मात्मनः ।श्लोकैरेव तिरस्कृत्य द्विषन्द प्रतिवादिनम् ॥ २८॥

sarvatraiva priyaṃ brūyāt (yathecchālabdha) mātmanaḥ |ślokaireva tiraskṛtya dviṣanda prativādinam || 28||

प्रतिवादिगजानां तु सिंहो भवति तद्वचः ।यद्वागितिदव्यृचेनैव देवीं योऽर्चति सुव्रतः ॥ २९॥

prativādigajānāṃ tu siṃho bhavati tadvacaḥ |yadvāgitidavyṛcenaiva devīṃ yo'rcati suvrataḥ || 29||

तस्य नासंस्कृता वाणी मुखादुच्चारिता क्वचित् ।प्रथमं भारती नाम द्वितीयं च सरस्वती ।तृतीयं शारदा देवी चतुर्थं कंसमर्दनी ॥ ३०॥

tasya nāsaṃskṛtā vāṇī mukhāduccāritā kvacit |prathamaṃ bhāratī nāma dvitīyaṃ ca sarasvatī |tṛtīyaṃ śāradā devī caturthaṃ kaṃsamardanī || 30||

पञ्चमं तु जगन्माता षष्ठं चैव तु पार्वती ।सप्तमं चैव कामक्षी ह्यष्टमं ब्रह्मचारिणी ॥ ३१॥

pañcamaṃ tu jaganmātā ṣaṣṭhaṃ caiva tu pārvatī |saptamaṃ caiva kāmakṣī hyaṣṭamaṃ brahmacāriṇī || 31||

नवमं चैव वाराही दशमं ब्रह्मपुत्रिका ।एकादशं च वाग्देवी द्वादशं वरदाम्बिका ॥ ३२॥

navamaṃ caiva vārāhī daśamaṃ brahmaputrikā |ekādaśaṃ ca vāgdevī dvādaśaṃ varadāmbikā || 32||

द्वादशैतानि नामानि त्रिसन्ध्यं यः पठेन्नरः ।तस्य सारस्वतं चैव षण्मासेनैव सिध्यति ॥ ३३॥

dvādaśaitāni nāmāni trisandhyaṃ yaḥ paṭhennaraḥ |tasya sārasvataṃ caiva ṣaṇmāsenaiva sidhyati || 33||

यस्याः स्मरणमात्रेण वाग्विभूतिर्विजृम्भते ।सा भारती प्रसन्नाक्षी रमतां मन्मुखाम्बुजे ॥ ३४॥

yasyāḥ smaraṇamātreṇa vāgvibhūtirvijṛmbhate |sā bhāratī prasannākṣī ramatāṃ manmukhāmbuje || 34||

इत्याश्वलायनमुनिर्निजगाद देव्याःस्तोत्रं समस्तफलभोगनिधानभूतम् ।एतत् पठन् द्विजवरः शुचितामुपैतिसन्ध्यासु वाञ्छितमुपैतिन संशयोऽत्र ॥ ३५॥

ityāśvalāyanamunirnijagāda devyāḥstotraṃ samastaphalabhoganidhānabhūtam |etat paṭhan dvijavaraḥ śucitāmupaitisandhyāsu vāñchitamupaitina saṃśayo'tra || 35||

इति श्रीसरस्वतीदशश्लोकीस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।

iti śrīsarasvatīdaśaślokīstotraṃ sampūrṇam |