रामचारित्रमञ्जरी Shriramacharitramanjari

श्रीमत्सुधीन्द्रकरकमलसञ्जात श्रीमद्राघवेन्द्रयतिकृताहिस् स्पिरितुअल् गुरु ष्रि षुधेन्द्र थीर्त। ःइस् गुरु नोतेद् हिस् ग्रेअत्तूक् सन्यस इन् १६२१ अत् टन्जोरे। ःए त्रवेल्लेद् एक्ष्तेन्सिवेल्य् ःए पोपुलरिसेद्अथ श्रीरामचारित्रमञ्जरी ।श्रीमान् विष्णुः प्रजातो दशरथनृपते रामनाथोऽथ नीतोविश्वामित्रेण मन्त्राहृदनुजसहितस्ताटकघातुकोऽस्त्रम् ।ब्राह्माद्यं प्राप्य हत्वा निशिचरनिकरं यज्ञपालो विमोच्याहल्यां शापाच्च भङ्क्त्वा शिवधनुरुपयन् जानकीं नः प्रसीदेत् ॥ १॥

śrīmatsudhīndrakarakamalasañjāta śrīmadrāghavendrayatikṛtāhis spiritual guru ṣri ṣudhendra thīrta| ḥis guru noted his greattūk sanyasa in 1621 at ṭanjore| ḥe travelled ekṣtensively ḥe popularisedatha śrīrāmacāritramañjarī |śrīmān viṣṇuḥ prajāto daśarathanṛpate rāmanātho'tha nītoviśvāmitreṇa mantrāhṛdanujasahitastāṭakaghātuko'stram |brāhmādyaṃ prāpya hatvā niśicaranikaraṃ yajñapālo vimocyāhalyāṃ śāpācca bhaṅktvā śivadhanurupayan jānakīṃ naḥ prasīdet || 1||

आयन् रामः सभार्योध्वनि निजसहजैर्भार्गवेष्वासरोषाद्धत्वा सुरारिं पुरग उत नुतस्तापसैर्भूपपृष्ठैः ।कल्याणानन्तधर्मोऽगुणलवरहितः प्राणिनामन्तरात्मेत्याद्युक्तश्चाभिषेके पुरजनमहितो मह्यतां मे वचोभिः ॥ २॥

āyan rāmaḥ sabhāryodhvani nijasahajairbhārgaveṣvāsaroṣāddhatvā surāriṃ puraga uta nutastāpasairbhūpapṛṣṭhaiḥ |kalyāṇānantadharmo'guṇalavarahitaḥ prāṇināmantarātmetyādyuktaścābhiṣeke purajanamahito mahyatāṃ me vacobhiḥ || 2||

कैकेयीप्रीतिहेतोः स सहजनृपजोवल्कली यानरण्यंगङ्गातारी गुहार्च्यः कृतरुचिरजटो गीष्पतेः पुत्रमान्यः ।तीर्त्वा कृष्णां प्रयातोऽवतु निजममलं चित्रकूटं प्रपन्नंस्वाम्बाभिर्भ्रातरं तं श्रुतजनकगतिः सान्त्वयन् न्युप्ततीर्थः ॥ ३॥

kaikeyīprītihetoḥ sa sahajanṛpajovalkalī yānaraṇyaṃgaṅgātārī guhārcyaḥ kṛtarucirajaṭo gīṣpateḥ putramānyaḥ |tīrtvā kṛṣṇāṃ prayāto'vatu nijamamalaṃ citrakūṭaṃ prapannaṃsvāmbābhirbhrātaraṃ taṃ śrutajanakagatiḥ sāntvayan nyuptatīrthaḥ || 3||

दत्वाऽस्मै पादुके स्वे क्षितिभरणकृतौ प्रेष्य तं काकनेत्रंव्यस्याराज्योऽत्रिनाम्नो वनमथ समितो दण्डकं तापसेष्टम् ।कुर्वन् हत्वा विराधं खलकुलदमनं याचितस्तपसाग्र्यैस्तेषां दत्त्वाऽभयं स्वानसिधनुरिषुधीन् यानगस्त्त्यात् स पायात् ॥ ४॥

datvā'smai pāduke sve kṣitibharaṇakṛtau preṣya taṃ kākanetraṃvyasyārājyo'trināmno vanamatha samito daṇḍakaṃ tāpaseṣṭam |kurvan hatvā virādhaṃ khalakuladamanaṃ yācitastapasāgryaisteṣāṃ dattvā'bhayaṃ svānasidhanuriṣudhīn yānagasttyāt sa pāyāt || 4||

आसीनः पञ्चवट्यामकुरुत विकृतां राक्षसीं यो द्विसप्तक्रव्यादानप्यनेकानथ खरमवधीद् दूषणं च त्रिशीर्षम् ।मारीचं मार्गरूपं दशवदनहृतामाकृतिं भूमिजां यांअन्विष्यन्नार्तगृध्रं स्वगतिमथ नयन् मामवेत् घ्नन् कबन्धम् ॥ ५॥

āsīnaḥ pañcavaṭyāmakuruta vikṛtāṃ rākṣasīṃ yo dvisaptakravyādānapyanekānatha kharamavadhīd dūṣaṇaṃ ca triśīrṣam |mārīcaṃ mārgarūpaṃ daśavadanahṛtāmākṛtiṃ bhūmijāṃ yāṃanviṣyannārtagṛdhraṃ svagatimatha nayan māmavet ghnan kabandham || 5||

पम्पातीरं स गच्छन्निह कृतवसतिर्भक्तितुष्टः शबर्यैदत्वा मुक्तिं प्रकुर्वन् हनुमत उदितं प्राप्तसुग्रीवसख्यः ।सप्त च्छित्वा सालान् विधिवरबलिनो वालिभित्सूर्यसूनुंकुर्वाणो राज्यपालं समवतु निवसन् माल्यवत्कन्दरेसौ ॥ ६॥

pampātīraṃ sa gacchanniha kṛtavasatirbhaktituṣṭaḥ śabaryaidatvā muktiṃ prakurvan hanumata uditaṃ prāptasugrīvasakhyaḥ |sapta cchitvā sālān vidhivarabalino vālibhitsūryasūnuṃkurvāṇo rājyapālaṃ samavatu nivasan mālyavatkandaresau || 6||

नीत्वा मासान् कपीशानिह दश हरितः प्रेष्य सीतां विचित्यायातश्रीमद्धनूमद्गिरमथ समनुश्रुत्य गच्छन् कपीन्द्रैः ।सुग्रीवाद्यैरसङ्ख्यैर्दशमुखसहजं मानयन्नब्धिवाचादैत्यघ्नः सेतुकारी रिपुपुररुदवेद्वानैर्वैरिघाती ॥ ७॥

nītvā māsān kapīśāniha daśa haritaḥ preṣya sītāṃ vicityāyātaśrīmaddhanūmadgiramatha samanuśrutya gacchan kapīndraiḥ |sugrīvādyairasaṅkhyairdaśamukhasahajaṃ mānayannabdhivācādaityaghnaḥ setukārī ripupurarudavedvānairvairighātī || 7||

भग्नं कृत्वा दशास्यं गुरुतरवपुषं कुम्भकर्णं निहत्यप्रध्वस्ताशेषनागं पदकमलनतं तार्क्ष्यमानन्द्य रामः ।सर्वानुज्जीवयन्तं गिरिधरमनघश्चाञ्जनेयं कपीन् स्वान्विज्ञानास्त्रेण रक्षन् समवतु दमयंल्लक्ष्मणाच्छक्रशत्रुम् ॥ ८॥

bhagnaṃ kṛtvā daśāsyaṃ gurutaravapuṣaṃ kumbhakarṇaṃ nihatyapradhvastāśeṣanāgaṃ padakamalanataṃ tārkṣyamānandya rāmaḥ |sarvānujjīvayantaṃ giridharamanaghaścāñjaneyaṃ kapīn svānvijñānāstreṇa rakṣan samavatu damayaṃllakṣmaṇācchakraśatrum || 8||

क्रव्यादान् घ्नन्न्सङ्ख्यानपि दशवदनं ब्रह्मपूर्वैः सुरेशैःपुष्पैराकीर्यमाणो हुतवहविमलमाप्य सीतां विधाय ।रक्षोनाथं स्वभक्तं स्वपुरमथ गतः पुष्पकस्थः समस्तैःसाम्रज्ये चाभिषिक्तो निजजनमखिलं मानयन् मे गतिः स्यात् ॥ ९॥

kravyādān ghnannsaṅkhyānapi daśavadanaṃ brahmapūrvaiḥ sureśaiḥpuṣpairākīryamāṇo hutavahavimalamāpya sītāṃ vidhāya |rakṣonāthaṃ svabhaktaṃ svapuramatha gataḥ puṣpakasthaḥ samastaiḥsāmrajye cābhiṣikto nijajanamakhilaṃ mānayan me gatiḥ syāt || 9||

रक्षन् क्षोणीं समृद्धां नुत उत मुनिभिर्मानयन् वायुसूनुंप्रेष्यादित्यात्मजादीन् व्यतनुत भरतं यौवराज्येऽनुमान्य ।कार्ये सौमित्रिमार्तश्वगदितकृदरिघ्नोऽथ शत्रुघ्नो योहत्वाऽसौ दुष्टशूद्रं द्विजसुतगुबवेत् कुम्भजान्मालभारी ॥ १०॥

rakṣan kṣoṇīṃ samṛddhāṃ nuta uta munibhirmānayan vāyusūnuṃpreṣyādityātmajādīn vyatanuta bharataṃ yauvarājye'numānya |kārye saumitrimārtaśvagaditakṛdarighno'tha śatrughno yohatvā'sau duṣṭaśūdraṃ dvijasutagubavet kumbhajānmālabhārī || 10||

यज्ञं तन्वन् त्रिकोटीर्व्यतुदत भरताद्यैः सुरानीशवाक्याद्यास्यन् धामात्रिपुरं भुजिमथ स नयन्नात्मसून् स्वराज्ये ।कॄत्वा श्रीह्रीहनूमद् धृतविमलचलच्चामरच्छत्रशोभीब्रह्माद्यैः स्तूयमानो निजपुरविलसत्पादपद्मोऽवतान्माम् ॥ ११॥

yajñaṃ tanvan trikoṭīrvyatudata bharatādyaiḥ surānīśavākyādyāsyan dhāmātripuraṃ bhujimatha sa nayannātmasūn svarājye |kṝtvā śrīhrīhanūmad dhṛtavimalacalaccāmaracchatraśobhībrahmādyaiḥ stūyamāno nijapuravilasatpādapadmo'vatānmām || 11||

इति श्रीरामचरित्रमञ्जरी लेशतः कृता ।राघ्वेन्द्रेण यतिना भूयाद्रामप्रसाददा ॥ १२॥

iti śrīrāmacaritramañjarī leśataḥ kṛtā |rāghvendreṇa yatinā bhūyādrāmaprasādadā || 12||

॥ इति श्रीमत्सुधीन्द्रकरकमलसञ्जात राघवेन्द्रयतिकृताश्रीरामचारित्रमञ्जरी सम्पूर्णा ॥

|| iti śrīmatsudhīndrakarakamalasañjāta rāghavendrayatikṛtāśrīrāmacāritramañjarī sampūrṇā ||