रामकर्णामृतम् २ रामशतकम् २ Shri Ramakarnamritam 2

दिशतु स कुशलं जिते दशास्येविधिविहितस्तुतिवेदितस्वरूपः ।उपदिशति शिवो नृणां यदीयंमनुमविमुक्तपुरे विमुक्तिहेतोः ॥ १॥

diśatu sa kuśalaṃ jite daśāsyevidhivihitastutiveditasvarūpaḥ |upadiśati śivo nṛṇāṃ yadīyaṃmanumavimuktapure vimuktihetoḥ || 1||

विहितविधिमपास्यता निषिद्धान्यपि चरताप्यकृताक्षनिग्रहेण ।यदघमुपचितं मया यतिष्येरघुवरसंस्मरणेन तन्निमार्ष्टुम् ॥ २॥

vihitavidhimapāsyatā niṣiddhānyapi caratāpyakṛtākṣanigraheṇa |yadaghamupacitaṃ mayā yatiṣyeraghuvarasaṃsmaraṇena tannimārṣṭum || 2||

चिरपरिचितया मनो विकृष्टंदिशि दिशि वासनया न मे नियाम्यम् ।इति कवनपथे तवार्य रामस्मरणविधावनघे करोम्युपायान् ॥ ३॥

ciraparicitayā mano vikṛṣṭaṃdiśi diśi vāsanayā na me niyāmyam |iti kavanapathe tavārya rāmasmaraṇavidhāvanaghe karomyupāyān || 3||

प्रकृतिरिति सरस्वतीति लक्ष्मीरिति गिरिजेति जगत्त्रयीति वा याम् ।गदति मुनिगणः कवित्वसिद्।ह्ध्यैकथमपि तां कलये विदेहकन्याम् ॥ ४॥

prakṛtiriti sarasvatīti lakṣmīriti girijeti jagattrayīti vā yām |gadati munigaṇaḥ kavitvasid|hdhyaikathamapi tāṃ kalaye videhakanyām || 4||

मधुरभणितये पतिव्रतानांमकुटमणिं कलये महीकुमारीम् ।पतिकृतरिपुपातनप्रतिज्ञादलनभयादहितेऽप्यदत्तशापाम् ॥ ५॥

madhurabhaṇitaye pativratānāṃmakuṭamaṇiṃ kalaye mahīkumārīm |patikṛtaripupātanapratijñādalanabhayādahite'pyadattaśāpām || 5||

हृदय विषयमेव सेवसे किंयदयमुदग्रविषोपमः क्रमेण ।मदयति च निहन्ति च प्रकामंतदयनमेत्य गिरा भजस्व रामम् ॥ ६॥

hṛdaya viṣayameva sevase kiṃyadayamudagraviṣopamaḥ krameṇa |madayati ca nihanti ca prakāmaṃtadayanametya girā bhajasva rāmam || 6||

रघुवरचरणारविन्दभक्तिच्छलमकरन्दनिरन्तराभिषिक्ताः ।वकुलपरिमला गिरो मदीयाःकविकुलकर्णरसायनानि सन्तु ॥ ७॥

raghuvaracaraṇāravindabhakticchalamakarandanirantarābhiṣiktāḥ |vakulaparimalā giro madīyāḥkavikulakarṇarasāyanāni santu || 7||

भरतविदितपादुकाप्रभावंधरतनुजारमणीयनामधेयम् ।करतलधृतकार्मुकं पुमांसंमरतकनीलशरीरमाश्रयामः ॥ ८॥

bharataviditapādukāprabhāvaṃdharatanujāramaṇīyanāmadheyam |karataladhṛtakārmukaṃ pumāṃsaṃmaratakanīlaśarīramāśrayāmaḥ || 8||

निटिलनयननिर्वृतिप्रदाख्यंकुटिलनिशाचरकुम्भिनां मृगेन्द्रम् ।कटिलसदसिमम्बुदाभमेकंजटिलमुरीकृतचापबाणमीडे ॥ ९॥

niṭilanayananirvṛtipradākhyaṃkuṭilaniśācarakumbhināṃ mṛgendram |kaṭilasadasimambudābhamekaṃjaṭilamurīkṛtacāpabāṇamīḍe || 9||

निलयमखिलमङ्गलस्य रक्षोबलयवसप्रबलानिलायितास्त्रम् ।कलयति हृदयं विदेहकन्यावलयपदाङ्कितकन्धरं पुमांसम् ॥ १०॥

nilayamakhilamaṅgalasya rakṣobalayavasaprabalānilāyitāstram |kalayati hṛdayaṃ videhakanyāvalayapadāṅkitakandharaṃ pumāṃsam || 10||

विमोहयति विष्टपत्रयजनान् गुणारोपणक्षणत्रुटितचण्डिकारमणचापचण्डध्वनिं (ध्वनौ) ।जयत्यसकृदुन्मिषत्पुलकयोरपेतत्रपंपरपस्परनिरीक्षणं रघुवरक्षमाकन्ययोः ॥ ११॥

vimohayati viṣṭapatrayajanān guṇāropaṇakṣaṇatruṭitacaṇḍikāramaṇacāpacaṇḍadhvaniṃ (dhvanau) |jayatyasakṛdunmiṣatpulakayorapetatrapaṃparapasparanirīkṣaṇaṃ raghuvarakṣamākanyayoḥ || 11||

करोमि हृदयाम्बुजे कमपि वीरमम्भोनिधेर्निबन्धनमपीन्धन ? ? बन्धुतूणीशयम् ।न कश्चिदपि दृश्यते जगति यस्य शक्तो जयेस्मरप्रहितजानकीनयनपद्मवाणं विना ॥ १२॥

karomi hṛdayāmbuje kamapi vīramambhonidhernibandhanamapīndhana ? ? bandhutūṇīśayam |na kaścidapi dṛśyate jagati yasya śakto jayesmaraprahitajānakīnayanapadmavāṇaṃ vinā || 12||

क एष दलदुत्पलद्युतिरुदारवेषोज्ज्वलःस्वयं विशति मे मनस्त्वरितमाः परिज्ञायते ।स एष ननु जानकीकुचतटीपटीरद्रवप्रसक्तरसवासनाघुमुघुमायमानः प्रभुः ॥ १३॥

ka eṣa daladutpaladyutirudāraveṣojjvalaḥsvayaṃ viśati me manastvaritamāḥ parijñāyate |sa eṣa nanu jānakīkucataṭīpaṭīradravaprasaktarasavāsanāghumughumāyamānaḥ prabhuḥ || 13||

भजे शरधनुर्धरं विकटचित्रकूटाटवीचरं कमपि शङ्करप्रणयिनीप्रियाख्यं प्रभुम् ।स्फुटं कलितकुङ्कुमा वदति यस्य वक्षस्तटीमृगेन्द्ररसितत्रसज्जनकजाहठालिङ्गनम् ॥ १४॥

bhaje śaradhanurdharaṃ vikaṭacitrakūṭāṭavīcaraṃ kamapi śaṅkarapraṇayinīpriyākhyaṃ prabhum |sphuṭaṃ kalitakuṅkumā vadati yasya vakṣastaṭīmṛgendrarasitatrasajjanakajāhaṭhāliṅganam || 14||

चिराय विधुरस्य मे विषयघर्मघोरातपैःपयोदनिचयोदयप्रतिनिधिः किलेयं दशा ।नराघमुषि राघवे यदधुना मनः प्रीयतेसमस्तसुरमस्तकप्रणतिकर्मणि ब्रह्मणि ॥ १५॥

cirāya vidhurasya me viṣayagharmaghorātapaiḥpayodanicayodayapratinidhiḥ kileyaṃ daśā |narāghamuṣi rāghave yadadhunā manaḥ prīyatesamastasuramastakapraṇatikarmaṇi brahmaṇi || 15||

कटीघटितवल्कलं घनलसज्जटामण्डलंकरात्तशरकार्मुकं कमलपत्रमित्रेक्षणम् ।तमालदलमेचकं धरणिकन्यकाकामुकंतरङ्गितकृपारसं तरणिवंशदीपं भजे ॥ १६॥

kaṭīghaṭitavalkalaṃ ghanalasajjaṭāmaṇḍalaṃkarāttaśarakārmukaṃ kamalapatramitrekṣaṇam |tamāladalamecakaṃ dharaṇikanyakākāmukaṃtaraṅgitakṛpārasaṃ taraṇivaṃśadīpaṃ bhaje || 16||

अचोदितकुलक्रमं पुनरपृष्टजातिक्रियंनयानयविचारणाविधुरमस्तशङ्काकणम् ।उपेयुषि विभीषणे झटिति दत्तमस्याभयंमयेति समुदीरिता भगवतो गिरः पातु नः ॥ १७॥

acoditakulakramaṃ punarapṛṣṭajātikriyaṃnayānayavicāraṇāvidhuramastaśaṅkākaṇam |upeyuṣi vibhīṣaṇe jhaṭiti dattamasyābhayaṃmayeti samudīritā bhagavato giraḥ pātu naḥ || 17||

कल्हाराम्बुजगन्धिमन्दपवने खेलन्मृगालङ्कृतेकूजत्कोकिलबालचूतगहने कूले सरय्वाः शुभे ।पश्यान्वेति शुकं शुकीति चिबुके गृह्णन् करेण प्रियांचित्ते भाति हि कोऽपि मे दशशिरोमत्तेभकण्ठीरवः ॥ १८॥

kalhārāmbujagandhimandapavane khelanmṛgālaṅkṛtekūjatkokilabālacūtagahane kūle sarayvāḥ śubhe |paśyānveti śukaṃ śukīti cibuke gṛhṇan kareṇa priyāṃcitte bhāti hi ko'pi me daśaśiromattebhakaṇṭhīravaḥ || 18||

कूजत्केकिनि चित्रकूटकटके गोदावरीमेदुरेप्रत्यग्रप्रसवस्य केसरतरोः प्रच्छायशीते तले ।कौशेयास्तरणे विदेहदुहितुः कुर्वाणमङ्के शिरोनीलाम्भोदनिभं भजे रघुकुलप्राचीनभाग्यं प्रभुम् ॥ १९॥

kūjatkekini citrakūṭakaṭake godāvarīmedurepratyagraprasavasya kesarataroḥ pracchāyaśīte tale |kauśeyāstaraṇe videhaduhituḥ kurvāṇamaṅke śironīlāmbhodanibhaṃ bhaje raghukulaprācīnabhāgyaṃ prabhum || 19||

त्रस्तप्रस्थितहंसयूथमभितो नृत्यन्मयूरव्रजंवल्मीकान्तरसंप्रविष्टभुजगं पङ्क्तीभवच्चातकम् ।पुष्प्यन्नीपसिलीन्ध्रकेतकजनस्थानाटवीमेयुषाकालिम्ना मम केनचित् कवचितं चेतो विराधद्विषः ॥ २०॥

trastaprasthitahaṃsayūthamabhito nṛtyanmayūravrajaṃvalmīkāntarasaṃpraviṣṭabhujagaṃ paṅktībhavaccātakam |puṣpyannīpasilīndhraketakajanasthānāṭavīmeyuṣākālimnā mama kenacit kavacitaṃ ceto virādhadviṣaḥ || 20||

संरम्भस्खलितोत्तरीयमवनिन्यस्ताग्रपादाम्बुजावुद्यम्य श्लथनीवि पुष्पनिचयं सङ्गृह्णतीं जानकीम् ।पश्यन् पञ्चवटीवने मुहुरपि प्रच्छन्न एवान्तिकेहस्तोपात्तधनुश्शरः स्फुरति मे चित्ते रघुग्रामणीः ॥ २१॥

saṃrambhaskhalitottarīyamavaninyastāgrapādāmbujāvudyamya ślathanīvi puṣpanicayaṃ saṅgṛhṇatīṃ jānakīm |paśyan pañcavaṭīvane muhurapi pracchanna evāntikehastopāttadhanuśśaraḥ sphurati me citte raghugrāmaṇīḥ || 21||

निर्वृत्ते खरदूषणत्रिशिरसामुन्मा(मू)लनादाहवेवैदेही परिषस्वजे सपदि यं मूर्ता जयश्रीरिव ।उन्मीलत्पुलकश्रमाम्भसि धनुर्न्यस्तैकहस्ताम्बुजेतस्मिन् सस्मितवक्त्रचन्द्रमसि मे देवे मनो धावति ॥ २२॥

nirvṛtte kharadūṣaṇatriśirasāmunmā(mū)lanādāhavevaidehī pariṣasvaje sapadi yaṃ mūrtā jayaśrīriva |unmīlatpulakaśramāmbhasi dhanurnyastaikahastāmbujetasmin sasmitavaktracandramasi me deve mano dhāvati || 22||

पायात् पर्णकुटीगतो घनघटासिक्तावनीसौरभघ्राणव्यापृतपुष्करद्विपकुले नीपप्रसूनाकुले ।केकाकण्ठशिखण्डिताण्डवपदे खेलत्पुरोमारुतेनन्दन् प्रावृषि चित्रकूटकटके सीतासखो राघवः ॥ २३॥

pāyāt parṇakuṭīgato ghanaghaṭāsiktāvanīsaurabhaghrāṇavyāpṛtapuṣkaradvipakule nīpaprasūnākule |kekākaṇṭhaśikhaṇḍitāṇḍavapade khelatpuromārutenandan prāvṛṣi citrakūṭakaṭake sītāsakho rāghavaḥ || 23||

अर्धावर्तितमन्त्रमर्धविरतस्वाध्यायमर्धोज्झितब्रह्मोपासनमर्धमुक्तहवनातिथ्यादिसर्वक्रियम् ।दृष्ट्वा पञ्चवटीजुषो यमृषयः सार्थं तपो मेनिरेकन्दर्पादपि सुन्दरं व्रजति मे काकुत्स्थमेनं मनः ॥ २४॥

ardhāvartitamantramardhaviratasvādhyāyamardhojjhitabrahmopāsanamardhamuktahavanātithyādisarvakriyam |dṛṣṭvā pañcavaṭījuṣo yamṛṣayaḥ sārthaṃ tapo menirekandarpādapi sundaraṃ vrajati me kākutsthamenaṃ manaḥ || 24||

चारुस्मेरमुखाम्बुजं चरणयोर्मञ्जुक्वणन्नूपुरंचञ्चद्रत्नललन्तिकालिकलसत्कस्तूरिकाचित्रकम् ।कान्तव्याघ्रनखानुबन्धिकनकग्रैवेयकालङ्कृतंकौसल्याङ्कविभूषणं कुवलयश्यामं भजामः शिशुम् ॥ २५॥

cārusmeramukhāmbujaṃ caraṇayormañjukvaṇannūpuraṃcañcadratnalalantikālikalasatkastūrikācitrakam |kāntavyāghranakhānubandhikanakagraiveyakālaṅkṛtaṃkausalyāṅkavibhūṣaṇaṃ kuvalayaśyāmaṃ bhajāmaḥ śiśum || 25||

दत्त्वा पार्श्वजुषो विदेहदुहितुश्चापं कराम्भोरुहेगुल्फद्वन्द्वनिवेशितस्फिगवनौ कुर्वन् समौ जानुनी ।दृष्ट्या कूणितया कराम्बुजयुगव्यासक्तमूलाञ्चलंपश्यन् बाणमृजुं न वेति हृदि मे वीरोऽयमारोहति ॥ २६॥

dattvā pārśvajuṣo videhaduhituścāpaṃ karāmbhoruhegulphadvandvaniveśitasphigavanau kurvan samau jānunī |dṛṣṭyā kūṇitayā karāmbujayugavyāsaktamūlāñcalaṃpaśyan bāṇamṛjuṃ na veti hṛdi me vīro'yamārohati || 26||

उन्मीलन्नवमञ्जरीपरिमलोदञ्चद्द्विरेफारवैरारण्ये तुलसीवने मुखरितेऽदृश्यं शुकश्यामले ।शश्वल्लीनमधीरदृग्वलयया शश्वद्गृहीतं बलाज्जानक्या सह चित्रकूटकटके देवं मनो ध्यायति ॥ २७॥

unmīlannavamañjarīparimalodañcaddvirephāravairāraṇye tulasīvane mukharite'dṛśyaṃ śukaśyāmale |śaśvallīnamadhīradṛgvalayayā śaśvadgṛhītaṃ balājjānakyā saha citrakūṭakaṭake devaṃ mano dhyāyati || 27||

सीतादत्तकराम्बुजं पदयुगश्लिष्यन्मणीपादुकंहर्षावेक्षिविहारबर्ह्यपसृताभ्यर्णं घटोध्न्या गवा ।स्वामिन् देव जयेति पञ्जरशुकस्वानोल्लसत्तोरणंसाकेताधिपतेरुषस्यवतु नः शय्यागृहान्निर्गमः ॥ २८॥

sītādattakarāmbujaṃ padayugaśliṣyanmaṇīpādukaṃharṣāvekṣivihārabarhyapasṛtābhyarṇaṃ ghaṭodhnyā gavā |svāmin deva jayeti pañjaraśukasvānollasattoraṇaṃsāketādhipateruṣasyavatu naḥ śayyāgṛhānnirgamaḥ || 28||

पाणौ मुष्टिगृहीतपन्नगलतापर्णोच्चये बिभ्रतींवामे रत्नकरण्डकं तदपरे वीटीं विदेहात्मजाम् ।पश्यन् कूजति पार्श्वतः कलरवे दृष्ट्या तिरश्चीनयामन्दस्मेरमुखीं हृदि स्फुरति मे मञ्चाधिरूढः प्रभुः ॥ २९॥

pāṇau muṣṭigṛhītapannagalatāparṇoccaye bibhratīṃvāme ratnakaraṇḍakaṃ tadapare vīṭīṃ videhātmajām |paśyan kūjati pārśvataḥ kalarave dṛṣṭyā tiraścīnayāmandasmeramukhīṃ hṛdi sphurati me mañcādhirūḍhaḥ prabhuḥ || 29||

शैलान्मत्तोऽवतरति करिर्ज्यास्वनैर्वारय त्वंसौमित्रे मा भवतु चकिता जानकीति प्रहिण्वन् ।तज्ज्याघोषं मृगपतिरवं व्याहरन् वेपिताङ्ग्यागाढाश्लिष्टो जनकसुतया कौसलेयोऽवतान्नः ॥ ३०॥

śailānmatto'vatarati karirjyāsvanairvāraya tvaṃsaumitre mā bhavatu cakitā jānakīti prahiṇvan |tajjyāghoṣaṃ mṛgapatiravaṃ vyāharan vepitāṅgyāgāḍhāśliṣṭo janakasutayā kausaleyo'vatānnaḥ || 30||

हंसी मन्दं चरति हरिणी वीक्षते लोललोलंरस्यं कूजत्ययमिह पिको राजते बर्हिणोऽसौ ।इत्याश्चर्याद्वनभुवि वधूं दर्शयन्तीं यदि त्वांपश्याम्येतैरलमिति वदन् पातु नः कौसलेयः ॥ ३१॥

haṃsī mandaṃ carati hariṇī vīkṣate lolalolaṃrasyaṃ kūjatyayamiha piko rājate barhiṇo'sau |ityāścaryādvanabhuvi vadhūṃ darśayantīṃ yadi tvāṃpaśyāmyetairalamiti vadan pātu naḥ kausaleyaḥ || 31||

देव त्वां रघुवीर नीरदनिभं सीतातटित्सङ्गतंकारुण्यामृतवर्षिणं कतिपये दृष्ट्वा मयूरा इव ।किं नृत्यन्ति न चातका इव परे किं वा न माद्यन्त्यतःस्वामिन् पालय पालयेत्यहमपि क्रोशामि मण्डूकवत् ॥ ३२॥

deva tvāṃ raghuvīra nīradanibhaṃ sītātaṭitsaṅgataṃkāruṇyāmṛtavarṣiṇaṃ katipaye dṛṣṭvā mayūrā iva |kiṃ nṛtyanti na cātakā iva pare kiṃ vā na mādyantyataḥsvāmin pālaya pālayetyahamapi krośāmi maṇḍūkavat || 32||

खेलत्केकिनि सञ्चरन् मृगशिशौ चूतस्फुरद्वल्कलेनीपन्यस्तनिषङ्गधन्वनि जनस्थानोटजप्राङ्गणे ।सीतां पुष्पसमित्कुशं हृतवतीं सम्भावयन्तं दृशाबद्धस्वस्तिकमेणचर्मणि घनच्छायं भजेयं प्रभुम् ॥ ३३॥

khelatkekini sañcaran mṛgaśiśau cūtasphuradvalkalenīpanyastaniṣaṅgadhanvani janasthānoṭajaprāṅgaṇe |sītāṃ puṣpasamitkuśaṃ hṛtavatīṃ sambhāvayantaṃ dṛśābaddhasvastikameṇacarmaṇi ghanacchāyaṃ bhajeyaṃ prabhum || 33||

संप्राप्तो मृगयां विधाय नलिनीपत्राहृतैरम्बुभिःसंक्षाल्यांशुकपल्लवेन कुचयोः पादाब्जमुन्मार्जतीम् ।मृष्टा नेह मनश्शिलेति विसृतां रत्नाङ्गुलीयश्रियंवैदेहीं प्रति दर्शयन् हृदि कृतव्याजो विभुः पातु नः ॥ ३४॥

saṃprāpto mṛgayāṃ vidhāya nalinīpatrāhṛtairambubhiḥsaṃkṣālyāṃśukapallavena kucayoḥ pādābjamunmārjatīm |mṛṣṭā neha manaśśileti visṛtāṃ ratnāṅgulīyaśriyaṃvaidehīṃ prati darśayan hṛdi kṛtavyājo vibhuḥ pātu naḥ || 34||

श्लथकचभरान्नैतद्भूमौ निपातय सुन्दरीत्युदितहसितं सव्रीडाया महीदुहितुर्दिशन् ।वनतरुतले मल्लीपुष्पैः कृतं नवगर्भकं१दिनकरकुलोत्तंसो देवोऽधिरोहति मे मनः ॥ ३५॥

ślathakacabharānnaitadbhūmau nipātaya sundarītyuditahasitaṃ savrīḍāyā mahīduhiturdiśan |vanatarutale mallīpuṣpaiḥ kṛtaṃ navagarbhakaṃ1dinakarakulottaṃso devo'dhirohati me manaḥ || 35||

१\। गर्भकः = शिरोवृतपुष्पगुञ्जादलितदनुजाटोपे चापाधिरोपितसायकेमरतकमणिच्छायादायाददायिमहोभरे ।प्रणतजनताप्राणत्राणप्रवीणपराक्रमेस्फुरति पुरतोऽस्माकं सीतापतौ दुरितं कुतः ॥ ३६॥

1\| garbhakaḥ = śirovṛtapuṣpaguñjādalitadanujāṭope cāpādhiropitasāyakemaratakamaṇicchāyādāyādadāyimahobhare |praṇatajanatāprāṇatrāṇapravīṇaparākramesphurati purato'smākaṃ sītāpatau duritaṃ kutaḥ || 36||

अविदितनतक्लेशानीशानपास्य दिशामहोसह परिहरत् कालीकेलीसखं मुरलीभृता ।वनमृगपरीवारे वीरे वरेण्यधनुर्धरेकुवलयदलश्यामे रामे कुतूहलि मे मनः ॥ ३७॥

aviditanatakleśānīśānapāsya diśāmahosaha pariharat kālīkelīsakhaṃ muralībhṛtā |vanamṛgaparīvāre vīre vareṇyadhanurdharekuvalayadalaśyāme rāme kutūhali me manaḥ || 37||

स्फटिकधवलान्मेघश्यामे गृहीतमृगानलात्धृतधनुरिषौ भूतेशानात् प्लवङ्गमसेविते ।मतिरवतरत्यात्तव्याघ्राजिनाद्धृतवल्कलेशिखरितनयानाथात् पृथ्वीसुतापरिणेतरि ॥ ३८॥

sphaṭikadhavalānmeghaśyāme gṛhītamṛgānalātdhṛtadhanuriṣau bhūteśānāt plavaṅgamasevite |matiravataratyāttavyāghrājināddhṛtavalkaleśikharitanayānāthāt pṛthvīsutāpariṇetari || 38||

स्वच्छन्दं व्रजसुन्दरीजनविटाद्बद्धैकदारव्रतेलीलावेणुलसत्करात् त्रिभुवनत्राणाय चापस्पृशि ।चोराकृष्टवधूजनात् परिणतो कीटादिमुक्तिप्रदेव्यावृत्तं मम यादवाद्रघुपतौ चेतः स्वयं धावति ॥ ३१॥

svacchandaṃ vrajasundarījanaviṭādbaddhaikadāravratelīlāveṇulasatkarāt tribhuvanatrāṇāya cāpaspṛśi |corākṛṣṭavadhūjanāt pariṇato kīṭādimuktipradevyāvṛttaṃ mama yādavādraghupatau cetaḥ svayaṃ dhāvati || 31||

कश्चिद्बालो मृत्तिकां भक्षयित्वाकश्चिद्वृद्धश्चूतमूले लुठित्वा ।मां रक्षेच्चेन्मास्तु तद्यन्ममास्तेत्राता सीताकलिलोलो युवैकः ॥ ४०॥

kaścidbālo mṛttikāṃ bhakṣayitvākaścidvṛddhaścūtamūle luṭhitvā |māṃ rakṣeccenmāstu tadyanmamāstetrātā sītākalilolo yuvaikaḥ || 40||

अभिमतफलसिद्।ह्ध्यै ध्यातुमेकं सुराणांअनुसरति मनो मे यावदाबद्धमेकम् ।अपहरति निरुन्धन्नन्तरा तावदेतत्कपिकुलपरिवारः कश्चिदम्भोदनीलः ॥ ४१॥

abhimataphalasid|hdhyai dhyātumekaṃ surāṇāṃanusarati mano me yāvadābaddhamekam |apaharati nirundhannantarā tāvadetatkapikulaparivāraḥ kaścidambhodanīlaḥ || 41||

क्षणचलितनिरूढस्वर्णदीकर्णभूषेपरिहृतमयकन्यापत्रलेखप्रसङ्गे ।विरचितसुरसुभ्रूविभ्रमप्रातिभाव्येकुतुकितमतिभव्ये क्वापि कालिम्रि चेतः ॥ ४२॥

kṣaṇacalitanirūḍhasvarṇadīkarṇabhūṣeparihṛtamayakanyāpatralekhaprasaṅge |viracitasurasubhrūvibhramaprātibhāvyekutukitamatibhavye kvāpi kālimri cetaḥ || 42||

कचभरनिटिलभ्रूकर्णदृङ्नासिकोष्ठस्तनजघननितम्बं पश्यदन्याङ्गनानाम् ।मलिनयति मनश्चेन्मन्मथस्तावता किंविमलयितुमहल्यापावनोऽप्यस्ति वीरः ॥ ४३॥

kacabharaniṭilabhrūkarṇadṛṅnāsikoṣṭhastanajaghananitambaṃ paśyadanyāṅganānām |malinayati manaścenmanmathastāvatā kiṃvimalayitumahalyāpāvano'pyasti vīraḥ || 43||

नवकुवलयदामश्यामलः कोमलाङ्ग्याविरचितमधुरश्रीरेकया विद्युतेव ।जलधर इव काले जृम्भमाणो मयूरंकुतुकयति मनो मे कोऽपि कोदण्डभूषः ॥ ४४॥

navakuvalayadāmaśyāmalaḥ komalāṅgyāviracitamadhuraśrīrekayā vidyuteva |jaladhara iva kāle jṛmbhamāṇo mayūraṃkutukayati mano me ko'pi kodaṇḍabhūṣaḥ || 44||

मनसि मम समिन्धे पुण्यभाजामवेक्ष्यःकपिसदसि मुनीनां चेतसास्वादनीयः ।जनकनृपतिकन्यासस्पृहालिङ्गनार्हःश्रुतियुवतिकबर्याः कोऽपि सौरभ्यसारः ॥ ४५॥

manasi mama samindhe puṇyabhājāmavekṣyaḥkapisadasi munīnāṃ cetasāsvādanīyaḥ |janakanṛpatikanyāsaspṛhāliṅganārhaḥśrutiyuvatikabaryāḥ ko'pi saurabhyasāraḥ || 45||

कुवलयदलनीलः कोऽपि रक्षोवधूनांकुचगिरिषु निपातं वाष्पवृष्टेर्विधाता ।निखिलभुवनचेतोबर्हिनृत्तैकहेतुःशमयति मम तापं शार्ङ्गवानम्बुवाहः ॥ ४६॥

kuvalayadalanīlaḥ ko'pi rakṣovadhūnāṃkucagiriṣu nipātaṃ vāṣpavṛṣṭervidhātā |nikhilabhuvanacetobarhinṛttaikahetuḥśamayati mama tāpaṃ śārṅgavānambuvāhaḥ || 46||

निगमशिखरिशृङ्गान्नित्यमागत्य खेलन्मुनिजनहृदरण्ये मोहसारङ्गमुक्ते ।दशवदनगजेन्द्रे दर्शिताघातलीलोवशयति रघुसिंहो मानसं नः प्रसन्नः ॥ ४७॥

nigamaśikhariśṛṅgānnityamāgatya khelanmunijanahṛdaraṇye mohasāraṅgamukte |daśavadanagajendre darśitāghātalīlovaśayati raghusiṃho mānasaṃ naḥ prasannaḥ || 47||

करयोः शरकार्मुकाभिरामंपदयोरश्मविवेककृप्तरागम् ।कलितेषुधिमंसयोः प्रभुं तंकरुणापूर्णमपाङ्गयोरुपासे ॥ ४८॥

karayoḥ śarakārmukābhirāmaṃpadayoraśmavivekakṛptarāgam |kaliteṣudhimaṃsayoḥ prabhuṃ taṃkaruṇāpūrṇamapāṅgayorupāse || 48||

अवलम्ब्य शरासमद्रिसारंगुणमाकृष्य धनध्वनिं विमुञ्चन् ।विशिखानहितेषु रुक्मपुङ्खान्विहरत्याहवसीम्नि वीररामः ॥ ४९॥

avalambya śarāsamadrisāraṃguṇamākṛṣya dhanadhvaniṃ vimuñcan |viśikhānahiteṣu rukmapuṅkhānviharatyāhavasīmni vīrarāmaḥ || 49||

चरमाङ्गनिबद्धचारुतूणंसुरमाङ्गल्यधुरीणचापबाणम् ।अलिनीलमुपैति मानसं मेनलिनीनायकवंशभागधेयम् ॥ ५०॥

caramāṅganibaddhacārutūṇaṃsuramāṅgalyadhurīṇacāpabāṇam |alinīlamupaiti mānasaṃ menalinīnāyakavaṃśabhāgadheyam || 50||

दृशि कारुणिकः करे धनुष्मान्कुशिकापत्यमखस्य रक्षिता यः ।रजनीचरतूलचण्डवातोभजनीयो मम सोऽयमेक एव ॥ ५१॥

dṛśi kāruṇikaḥ kare dhanuṣmānkuśikāpatyamakhasya rakṣitā yaḥ |rajanīcaratūlacaṇḍavātobhajanīyo mama so'yameka eva || 51||

नवनीरदनीलमात्तचापंभवनीहाररविं शृणोति लोकः ।अवनीतनयासखं जगत्यास्तवनीयं मम दैवमेकमेव ॥ ५२॥

navanīradanīlamāttacāpaṃbhavanīhāraraviṃ śṛṇoti lokaḥ |avanītanayāsakhaṃ jagatyāstavanīyaṃ mama daivamekameva || 52||

भरिता दयया दृशोः सुराणांपरितापक्षतये गृहीतचापा ।दुरितानि धुनोतु कापि लीलाच्छुरिता भूमिसुताकुचाङ्गरागैः ॥ ५३॥

bharitā dayayā dṛśoḥ surāṇāṃparitāpakṣataye gṛhītacāpā |duritāni dhunotu kāpi līlācchuritā bhūmisutākucāṅgarāgaiḥ || 53||

सुरचारणसिद्धबद्धसेवःशरचापाभरणो नवाम्बुदश्रीः ।अहिमांशुकुलार्णवेन्दुरेकोमहिमान्तःकरणे ममाविरस्तु ॥ ५४॥

suracāraṇasiddhabaddhasevaḥśaracāpābharaṇo navāmbudaśrīḥ |ahimāṃśukulārṇavendurekomahimāntaḥkaraṇe mamāvirastu || 54||

धनुषा सह सायकं दधानेजनुषा भूषितचण्डरश्मिवंशे ।कुचनम्रमहीसुतानुरक्तेक्वचन न्यस्तमिदं महिम्नि चेतः ॥ ५५॥

dhanuṣā saha sāyakaṃ dadhānejanuṣā bhūṣitacaṇḍaraśmivaṃśe |kucanamramahīsutānuraktekvacana nyastamidaṃ mahimni cetaḥ || 55||

भयकम्पितसागरप्रशस्तेमयकन्यातनुमण्डनासहिष्णौ ।नवगारुडरत्नभासुरे स्यादवगाढं हृदयं क्वचित् प्रभौ मे ॥ ५६॥

bhayakampitasāgarapraśastemayakanyātanumaṇḍanāsahiṣṇau |navagāruḍaratnabhāsure syādavagāḍhaṃ hṛdayaṃ kvacit prabhau me || 56||

निजनामरसज्ञनीलकण्ठंभजनाय प्लवगावृतोपकण्ठम् ।बलयन्त्रितसिन्धुमन्तरेकंकलयन्नन्यमुपासितुं यते कम् ॥ ५७॥

nijanāmarasajñanīlakaṇṭhaṃbhajanāya plavagāvṛtopakaṇṭham |balayantritasindhumantarekaṃkalayannanyamupāsituṃ yate kam || 57||

विकटभ्रुकुटीन् विलोकतेऽरीन्विशिखान् मुञ्चति विग्रहान् बिभर्ति ।अनुलिम्पति शोणितैर्धरित्रींरणरङ्गे रघुपुङ्गवः समिन्धे (? ) ॥ ५८॥

vikaṭabhrukuṭīn vilokate'rīnviśikhān muñcati vigrahān bibharti |anulimpati śoṇitairdharitrīṃraṇaraṅge raghupuṅgavaḥ samindhe (? ) || 58||

स्मयमानमुखेन्दुरिन्द्रनीलद्युतिरम्भोजदलेक्षणो धनुष्मान् ।तरलीकृतजानकीदृगन्तस्तरुणः कश्चन मे मनो धिनोति(धुनोति) ॥ ५९॥

smayamānamukhendurindranīladyutirambhojadalekṣaṇo dhanuṣmān |taralīkṛtajānakīdṛgantastaruṇaḥ kaścana me mano dhinoti(dhunoti) || 59||

दलदुत्पलदामकोमलाङ्गीदशकण्ठायुरपायकालभङ्गी ।मनसे मम रोचतेऽभिरूपाकरुणा काचिदुपात्तबाणचापा ॥ ६०॥

daladutpaladāmakomalāṅgīdaśakaṇṭhāyurapāyakālabhaṅgī |manase mama rocate'bhirūpākaruṇā kācidupāttabāṇacāpā || 60||

मौलौ निधेहि मकुटं त्यज बर्हिगर्हंबाणं गृहाण धनुषा सह मुञ्च वेणुम् ।शाखामृगैर्विहर सन्त्यज गोपबालान्रामो यदूद्वह भव त्वमथाश्रये त्वाम् ॥ ६१॥

maulau nidhehi makuṭaṃ tyaja barhigarhaṃbāṇaṃ gṛhāṇa dhanuṣā saha muñca veṇum |śākhāmṛgairvihara santyaja gopabālānrāmo yadūdvaha bhava tvamathāśraye tvām || 61||

कृष्णैकसूतरथकेतनभूतदूतआनूरुसारथिरथात्मजमित्रभूतः ।पाणीश ? ? रथस्य शरासभूतःकश्चिन्मनो हरति कार्मुकभूषणो मे ॥ ६२॥

kṛṣṇaikasūtarathaketanabhūtadūtaānūrusārathirathātmajamitrabhūtaḥ |pāṇīśa ? ? rathasya śarāsabhūtaḥkaścinmano harati kārmukabhūṣaṇo me || 62||

दृप्यद्दशाननकलत्रकठोरगर्भविभ्रंशविभ्रमपरिस्फुटसाहसेन ।घण्टा विलुण्ठयतु नः कलुषं रवेणकोदण्डकोटिघटिता कुलदेवतायाः ॥ ६३॥

dṛpyaddaśānanakalatrakaṭhoragarbhavibhraṃśavibhramaparisphuṭasāhasena |ghaṇṭā viluṇṭhayatu naḥ kaluṣaṃ raveṇakodaṇḍakoṭighaṭitā kuladevatāyāḥ || 63||

देवद्विषां विजयदेहभृतां शरण्यंकारुण्यभूषितकटाक्षमुदग्रचापम् ।टङ्कत्रुटन्मरतकोपलरत्ननीलधाम स्मरामि धरणीतनयासहायम् ॥ ६४॥

devadviṣāṃ vijayadehabhṛtāṃ śaraṇyaṃkāruṇyabhūṣitakaṭākṣamudagracāpam |ṭaṅkatruṭanmaratakopalaratnanīladhāma smarāmi dharaṇītanayāsahāyam || 64||

आस्ते कृतान्त इति पापिषु दण्डधारीत्याकर्ण्यते मुहुरवाप्तपरम्पराभ्यः ।रक्षिष्यतीति रघुनन्दनमेव साक्षाद्विश्वस्य केवलमहं न विचिक्रियामि ॥ ६५॥

āste kṛtānta iti pāpiṣu daṇḍadhārītyākarṇyate muhuravāptaparamparābhyaḥ |rakṣiṣyatīti raghunandanameva sākṣādviśvasya kevalamahaṃ na vicikriyāmi || 65||

तिष्ठन्तु दारुणतरा निरयाः सहस्रंतिष्ठन्तु घोरचरिता यमकिङ्करा वा ।पापात्मनोऽपि नियतं परिपालनायकोदण्डपाणिरिति कोऽपि ममास्ति नाथः ॥ ६६॥

tiṣṭhantu dāruṇatarā nirayāḥ sahasraṃtiṣṭhantu ghoracaritā yamakiṅkarā vā |pāpātmano'pi niyataṃ paripālanāyakodaṇḍapāṇiriti ko'pi mamāsti nāthaḥ || 66||

लीलोपात्तबलिप्रसूनमुकुलाः स्निग्धेन सौमित्रिणावैदेहीकरपल्लवात्तकलशीधाराम्बुसंवर्धिताः ।दृष्टा वत्सलया दृशा रघुपतेः पुत्रा इव प्रत्यहंप्रायः पञ्चवटीकुटीरतरवः प्रीणन्ति मे मानसम् ॥ ६७॥

līlopāttabaliprasūnamukulāḥ snigdhena saumitriṇāvaidehīkarapallavāttakalaśīdhārāmbusaṃvardhitāḥ |dṛṣṭā vatsalayā dṛśā raghupateḥ putrā iva pratyahaṃprāyaḥ pañcavaṭīkuṭīrataravaḥ prīṇanti me mānasam || 67||

सौवर्णीमवसक्थिकामधिवसन् पार्श्वस्थपृथ्वीसुताहस्ताम्भोजयुगक्रमप्रसृतया जातिस्रजा दीर्घया ।पाणिभ्यामपि वेष्टयन् कचभरं मौल्येकपार्श्वो चितंदेवो मे हृदि भाति दत्तनयनो दृश्ये तदेकस्तने ॥ ६८॥

sauvarṇīmavasakthikāmadhivasan pārśvasthapṛthvīsutāhastāmbhojayugakramaprasṛtayā jātisrajā dīrghayā |pāṇibhyāmapi veṣṭayan kacabharaṃ maulyekapārśvo citaṃdevo me hṛdi bhāti dattanayano dṛśye tadekastane || 68||

स्वप्नदृष्टं श्लोकान्तरंचापसंहितशरं चरमाङ्गेबद्धतूणमुपनीविकृपाणम् ।वञ्चनामृगवधाय वनान्तेसञ्चरन्तमिममन्तरुपासे ॥ ६९॥

svapnadṛṣṭaṃ ślokāntaraṃcāpasaṃhitaśaraṃ caramāṅgebaddhatūṇamupanīvikṛpāṇam |vañcanāmṛgavadhāya vanāntesañcarantamimamantarupāse || 69||

कोणपाधिपकदर्यितामरीकाङ्क्षितप्रणयिबाणकार्मुकम् ।कञ्चन श्रुतिकरण्डमौक्तिकंकालिमानमवलोकयामहे ॥ ७०॥

koṇapādhipakadaryitāmarīkāṅkṣitapraṇayibāṇakārmukam |kañcana śrutikaraṇḍamauktikaṃkālimānamavalokayāmahe || 70||

जानकीस्तनतटैकपालिकाजातकुङ्कुमविभागपिञ्जरः ।दृश्यते हृदि दयाधुरन्धरःकोऽपि कोसलकुलीनकुञ्जरः ॥ ७१॥

jānakīstanataṭaikapālikājātakuṅkumavibhāgapiñjaraḥ |dṛśyate hṛdi dayādhurandharaḥko'pi kosalakulīnakuñjaraḥ || 71||

मामके हृदि महीकुमारिकाकामकेलिकुतुकी नृपात्मजः ।? ? पदमस्त्रबन्धुरोनूतनोदयपयोदसुन्दरः ॥ ७२॥

māmake hṛdi mahīkumārikākāmakelikutukī nṛpātmajaḥ |? ? padamastrabandhuronūtanodayapayodasundaraḥ || 72||

चन्द्रशेखरशरासनच्छिदाचातुरीचणकरारविन्दया ।स्वीकृतं मम सुरानुकूलया? ? भ्रनीलया ॥ ७३॥

candraśekharaśarāsanacchidācāturīcaṇakarāravindayā |svīkṛtaṃ mama surānukūlayā? ? bhranīlayā || 73||

कौणपालिकदलीविषाणिनाबाणचापपरिकर्मपाणिना ।चण्डिकारमणचापखण्डनेपण्डितेन मम मण्डितं मनः ॥ ७४॥

kauṇapālikadalīviṣāṇinābāṇacāpaparikarmapāṇinā |caṇḍikāramaṇacāpakhaṇḍanepaṇḍitena mama maṇḍitaṃ manaḥ || 74||

तुन्नकीर्णकुटिलक्षपाचरेकृत्रिमेतरगिरामगोचरे ।धावते हि कुलदेवतेति मेचित्तमेवमिदमुत्तमे नृणाम् ॥ ७५॥

tunnakīrṇakuṭilakṣapācarekṛtrimetaragirāmagocare |dhāvate hi kuladevateti mecittamevamidamuttame nṛṇām || 75||

कालिकानिभरुचिः कनीयसाकान्तया च सह कल्पितासिका ।कार्मुकाशुगलसत्कराम्बुजाकाचिदस्ति करुणा गतिर्मम ॥ ७६॥

kālikānibharuciḥ kanīyasākāntayā ca saha kalpitāsikā |kārmukāśugalasatkarāmbujākācidasti karuṇā gatirmama || 76||

मामके मनसि धान्यमालिनीभूषणासहभुजोष्मशालिनी ।सा चकास्ति शरचापधारिणीभालुमालिकुलभाग्यधारिणी ॥ ७७॥

māmake manasi dhānyamālinībhūṣaṇāsahabhujoṣmaśālinī |sā cakāsti śaracāpadhāriṇībhālumālikulabhāgyadhāriṇī || 77||

याति तेजसि मनः सनातनेदूतभूषितकिरीटिकेतने ।यामिनीचरचमूभयङ्करेजानकीनयनकेलिकिङ्करे ॥ ७८॥

yāti tejasi manaḥ sanātanedūtabhūṣitakirīṭiketane |yāminīcaracamūbhayaṅkarejānakīnayanakelikiṅkare || 78||

चक्रमानुकृतगन्धसिन्धुरासिन्धुराजकृतसेतुबन्धना ।वासनाधृतशरासनाशुगामेचका मनसि मे चकास्ति सा ॥ ७९॥

cakramānukṛtagandhasindhurāsindhurājakṛtasetubandhanā |vāsanādhṛtaśarāsanāśugāmecakā manasi me cakāsti sā || 79||

वानरक्षपितराक्षसव्रजंदीनरक्षणविचक्षणं प्रभुम् ।श्रीमदग्र्यशरचापमेति मेजामदग्न्यमदनिग्रहं मनः ॥ ८०॥

vānarakṣapitarākṣasavrajaṃdīnarakṣaṇavicakṣaṇaṃ prabhum |śrīmadagryaśaracāpameti mejāmadagnyamadanigrahaṃ manaḥ || 80||

कण्ठेकालशरासखण्डनचणं कल्याणनानागुणंकारुण्याभरणं खरान्तकरणं कञ्जाभिरामेक्षणम् ।पाणिद्वन्द्वगृहीतबाणधनुषं पाथोदनीलत्विषंपौलस्त्यासुमुषं भजामि पुरुषं पार्श्वे वधूटीजुषम् ॥ ८१॥

kaṇṭhekālaśarāsakhaṇḍanacaṇaṃ kalyāṇanānāguṇaṃkāruṇyābharaṇaṃ kharāntakaraṇaṃ kañjābhirāmekṣaṇam |pāṇidvandvagṛhītabāṇadhanuṣaṃ pāthodanīlatviṣaṃpaulastyāsumuṣaṃ bhajāmi puruṣaṃ pārśve vadhūṭījuṣam || 81||

कुवलयदलनीलश्रीभृतां भूकुमारीकुचकलशविराजत्कुङ्कुमैरङ्कितानाम् ।दशमुखभुजतेजोदर्पतूलानिलानांदशरथसुकृतानां दासभावं भजामः ॥ ८२॥

kuvalayadalanīlaśrībhṛtāṃ bhūkumārīkucakalaśavirājatkuṅkumairaṅkitānām |daśamukhabhujatejodarpatūlānilānāṃdaśarathasukṛtānāṃ dāsabhāvaṃ bhajāmaḥ || 82||

करधृतशरचापः कान्तिमत्पङ्कजाक्षोनिहितशरधिरंसे नीरदस्निग्धनीलः ।वनमृगपरिवारो वन्दनीयो मुनीनांमदयति हृदयं मे मैथिलीप्राणनाथः ॥ ८३॥

karadhṛtaśaracāpaḥ kāntimatpaṅkajākṣonihitaśaradhiraṃse nīradasnigdhanīlaḥ |vanamṛgaparivāro vandanīyo munīnāṃmadayati hṛdayaṃ me maithilīprāṇanāthaḥ || 83||

मघवदुपलनीले मण्डलीकृत्य चापंमुहुरभिदशकण्ठं मुञ्चतीषुप्रपञ्चम् ।रणधरणिरजोभिर्धूसरे वासरेशप्रभवकुलभवानामुत्तमे चित्तमेति ॥ ८४॥

maghavadupalanīle maṇḍalīkṛtya cāpaṃmuhurabhidaśakaṇṭhaṃ muñcatīṣuprapañcam |raṇadharaṇirajobhirdhūsare vāsareśaprabhavakulabhavānāmuttame cittameti || 84||

शुभगुणकलकण्ठस्तोममाकन्दशाखानियमिनिवहचेतोनीलकण्ठाभ्ररेखा ।दशवदनवधूटीचक्रवाकीत्रियामाजनयति कुतुकं मे जानकीप्रेमसीमा ॥ ८५॥

śubhaguṇakalakaṇṭhastomamākandaśākhāniyaminivahacetonīlakaṇṭhābhrarekhā |daśavadanavadhūṭīcakravākītriyāmājanayati kutukaṃ me jānakīpremasīmā || 85||

तारुण्यदर्पतरलीकृतगोपकन्यादृष्टिप्रियं तव यदस्ति वपुस्तदास्ताम् ।काकुत्स्थवीर कमलानयनाभिरामंगात्रं त्विदं तव करोति मुदं मदन्तः ॥ ८६॥

tāruṇyadarpataralīkṛtagopakanyādṛṣṭipriyaṃ tava yadasti vapustadāstām |kākutsthavīra kamalānayanābhirāmaṃgātraṃ tvidaṃ tava karoti mudaṃ madantaḥ || 86||

कल्याणमावहतु दाशरथेः कटाक्षःशाखामृगे शतमखादपि सानुकम्पः ।आभाति भूमितनयाधरबिम्बलोभसम्पातसङ्क्रमितलाक्ष इवारुणो यः ॥ ८७॥

kalyāṇamāvahatu dāśaratheḥ kaṭākṣaḥśākhāmṛge śatamakhādapi sānukampaḥ |ābhāti bhūmitanayādharabimbalobhasampātasaṅkramitalākṣa ivāruṇo yaḥ || 87||

(रामं सुन्दरतया महालक्ष्मीश्चकमे इति पुराणे कथानुसन्धेया।)स कश्चन गिरीन्द्रजासखशरासनव्रश्चकोमनो हरति मामकं मरतकोपलश्यामलः ।धनुश्शरलसत्करो धरणिकन्यकाप्रेमभूर्धनञ्जयरथध्वजाभरणभूतदूतः प्रभुः ॥ ८८॥

(rāmaṃ sundaratayā mahālakṣmīścakame iti purāṇe kathānusandheyā|)sa kaścana girīndrajāsakhaśarāsanavraścakomano harati māmakaṃ maratakopalaśyāmalaḥ |dhanuśśaralasatkaro dharaṇikanyakāpremabhūrdhanañjayarathadhvajābharaṇabhūtadūtaḥ prabhuḥ || 88||

धन्या वयं धरणिकन्यकया सनाथेनाथे स्थिते जगति नः परिपालनाय ।यश्शीलितो यतिभिरात्मनि निष्कलङ्केलङ्केश्वरं लवितुमाप मनुष्यरूपम् ॥ ८९॥

dhanyā vayaṃ dharaṇikanyakayā sanāthenāthe sthite jagati naḥ paripālanāya |yaśśīlito yatibhirātmani niṣkalaṅkelaṅkeśvaraṃ lavitumāpa manuṣyarūpam || 89||

दीनानुकम्पि दिवसेश्वरवंशरत्नंकर्तृव्यपेतवचसां कथमप्युपेयम् ।तापिञ्छनीलरुचि तामरसायताक्षंचापोज्ज्वलं किमपि वस्तु ममाविरस्तु ॥ ९०॥

dīnānukampi divaseśvaravaṃśaratnaṃkartṛvyapetavacasāṃ kathamapyupeyam |tāpiñchanīlaruci tāmarasāyatākṣaṃcāpojjvalaṃ kimapi vastu mamāvirastu || 90||

आबद्धतूणमंसे करकमलद्वन्द्वधृतधनुर्बाणम् ।पश्यामि हृदयकमले रामं दूर्वादलश्याम(ल)म् ॥ ९१॥

ābaddhatūṇamaṃse karakamaladvandvadhṛtadhanurbāṇam |paśyāmi hṛdayakamale rāmaṃ dūrvādalaśyāma(la)m || 91||

मज्जति मनो मदीयं क्वचिदपि दलितेन्द्रमणिनीले ।महिमनि महीकुमारीकुचकुड्मलकुङ्कुमाङ्कितोरस्के ॥ ९२॥

majjati mano madīyaṃ kvacidapi dalitendramaṇinīle |mahimani mahīkumārīkucakuḍmalakuṅkumāṅkitoraske || 92||

जगदघहरप्रशंसे जनकसुतावलयपदविलसदंसे ।निगमान्तनलिनहंसे रमते मम हृदयं रविकुलवतंसे ॥ ९३॥

jagadaghaharapraśaṃse janakasutāvalayapadavilasadaṃse |nigamāntanalinahaṃse ramate mama hṛdayaṃ ravikulavataṃse || 93||

सरसघनसारमेदुरचन्दननिष्यन्दशीतलालोकम् ।कमपि दलितमयकन्यामङ्गलमालिङ्गति मनो मे ॥ ९४॥

sarasaghanasārameduracandananiṣyandaśītalālokam |kamapi dalitamayakanyāmaṅgalamāliṅgati mano me || 94||

विकचेन्दीवरनीलं विदेहतनयाकुचस्तबकलोलम् ।निगमान्तसुधानिलयं माधुर्यं पिबति मामकं हृदयम् ॥ ९५॥

vikacendīvaranīlaṃ videhatanayākucastabakalolam |nigamāntasudhānilayaṃ mādhuryaṃ pibati māmakaṃ hṛdayam || 95||

गिरिशधनुस्तरुकरिणं गलितभृगुप्रवरगर्वसर्वस्वम् ।कलयामि कमपि वीरं कृत्तकबन्धं कृताम्बुनिधिबन्धम् ॥ ९६॥

giriśadhanustarukariṇaṃ galitabhṛgupravaragarvasarvasvam |kalayāmi kamapi vīraṃ kṛttakabandhaṃ kṛtāmbunidhibandham || 96||

कुशिकसुतकुतुकदायी कुवलयदलनीलकोमलशरीरः ।कोसलकुलतिलको मे कोऽपि गतिः कोविदाररथकेतुः ॥ ९७॥

kuśikasutakutukadāyī kuvalayadalanīlakomalaśarīraḥ |kosalakulatilako me ko'pi gatiḥ kovidārarathaketuḥ || 97||

कुवलयदामसरूपं कुण्ठितदशकण्ठनिरुपमाटोपम् ।करतलगृहीतचापं कलये तद्धाम पामरदुरापम् ॥ ९८॥

kuvalayadāmasarūpaṃ kuṇṭhitadaśakaṇṭhanirupamāṭopam |karatalagṛhītacāpaṃ kalaye taddhāma pāmaradurāpam || 98||

दलितेन्दीवररूपे दर्शितदशकण्ठयौवतविलापे ।धृतशरचापकलापे दीव्यति हृदयं दिलीपकुलदीपे ॥ ९९॥

dalitendīvararūpe darśitadaśakaṇṭhayauvatavilāpe |dhṛtaśaracāpakalāpe dīvyati hṛdayaṃ dilīpakuladīpe || 99||

निगमान्तवनकुरङ्गे निर्मलमुन्यन्तरङ्गनटरङ्गे ।रुचितुलितरवितुरङ्गे क्वचन रमे रघुकुलार्णवतरङ्गे ॥ १००॥

nigamāntavanakuraṅge nirmalamunyantaraṅganaṭaraṅge |rucitulitaravituraṅge kvacana rame raghukulārṇavataraṅge || 100||

इति श्रीरामकर्णामृतं सम्पूर्णम् ।

iti śrīrāmakarṇāmṛtaṃ sampūrṇam |