रामचन्द्रार्तिक्यम् Shri Ramachandra Artikyam

जय जय सीतावल्लभ! । दशवदनाद्रिपवे !(१)भवता पदमुरु दत्तं निजसदनाद्रिपवे । ध्रुव०॥(२)जनुषालङ्कृतमिनकुलमथ मुनिमखरक्षादृषदपि विहिता कर्मसु पदरजसा दक्षात्र्यम्बकधनुरपि भग्नं, तदनु वृता स्वक्षा(३)विजितः पथि पाटितपरपृथ्वीपतिवक्षाः(४) ॥ १॥

jaya jaya sītāvallabha! | daśavadanādripave !(1)bhavatā padamuru dattaṃ nijasadanādripave | dhruva0||(2)januṣālaṅkṛtaminakulamatha munimakharakṣādṛṣadapi vihitā karmasu padarajasā dakṣātryambakadhanurapi bhagnaṃ, tadanu vṛtā svakṣā(3)vijitaḥ pathi pāṭitaparapṛthvīpativakṣāḥ(4) || 1||

राज्यं तृणवत्त्यक्तं गुर्वर्थं सहसायो शूर्पणखा विकृताऽकार्यरिदुःसह सासुग्रीवमतिर्मुदिता व्यरचि धनुर्महसा(६)लङ्कादाहात्प्रभृति त्रिदशसभा सहसा ॥ २॥

rājyaṃ tṛṇavattyaktaṃ gurvarthaṃ sahasāyo śūrpaṇakhā vikṛtā'kāryariduḥsaha sāsugrīvamatirmuditā vyaraci dhanurmahasā(6)laṅkādāhātprabhṛti tridaśasabhā sahasā || 2||

बन्धनमब्धेः कपिभी राक्षसबलदलनंभक्तबिभीषणराज्यं यस्यास्ति न चलनं(७)भरतमयूरं प्रति यत्करुणाघनवलनंवाल्मीकेरपि यशसोऽशक्यं परिकलनम् ॥ ३॥

bandhanamabdheḥ kapibhī rākṣasabaladalanaṃbhaktabibhīṣaṇarājyaṃ yasyāsti na calanaṃ(7)bharatamayūraṃ prati yatkaruṇāghanavalanaṃvālmīkerapi yaśaso'śakyaṃ parikalanam || 3||

इति श्रीरामनन्दनमयूरेश्वरकृतं श्रीरामचन्द्रार्तिक्यं सम्पूर्णम् ।१। भवता निजमदनाद् उरु श्रेष्ठं पदं रिपवे दत्तमित्यन्वयः ।२। इनः सूर्यस्तस्य कुलम् ।३। शोभने अक्षिणी यस्यास्तादृशी सीता ।४। पाटितानि परपृथ्वीपतीनां वक्षांसि येन तादृशो भार्गवः ।५। या शूर्पणखा, सा, हे अरिदुःसह, त्वया विकृता अकारीति योज्यम् ।६। चापस्य तेजसा वालिहननेनेति यावत् ।७। ध्रुवमित्यर्थः ।

iti śrīrāmanandanamayūreśvarakṛtaṃ śrīrāmacandrārtikyaṃ sampūrṇam | 1| bhavatā nijamadanād uru śreṣṭhaṃ padaṃ ripave dattamityanvayaḥ | 2| inaḥ sūryastasya kulam | 3| śobhane akṣiṇī yasyāstādṛśī sītā | 4| pāṭitāni parapṛthvīpatīnāṃ vakṣāṃsi yena tādṛśo bhārgavaḥ | 5| yā śūrpaṇakhā, sā, he ariduḥsaha, tvayā vikṛtā akārīti yojyam | 6| cāpasya tejasā vālihananeneti yāvat | 7| dhruvamityarthaḥ |