देवीस्तवम् Devistava

हरिवंशे अनुबन्धम् अध्याय८वैशम्पायन उवाचआर्या कात्यायनी देवी कौशिकी ब्रह्मचारिणी ।जननी सिद्धसेनस्य दुर्गा वीरा महातपाः ॥ १॥

harivaṃśe anubandham adhyāya8vaiśampāyana uvācaāryā kātyāyanī devī kauśikī brahmacāriṇī |jananī siddhasenasya durgā vīrā mahātapāḥ || 1||

जया च विजया चैव पुष्टिश्च त्वं क्षमा दया ।ज्येष्ठा यमस्य भगिनी नीलकौशेयवासिनी ॥ २॥

jayā ca vijayā caiva puṣṭiśca tvaṃ kṣamā dayā |jyeṣṭhā yamasya bhaginī nīlakauśeyavāsinī || 2||

बहुरूपा विरूपा च अनेकविधरूपिणी ।विरूपाक्षी विशालाक्षी भक्तानां परिरक्षणी ॥ ३॥

bahurūpā virūpā ca anekavidharūpiṇī |virūpākṣī viśālākṣī bhaktānāṃ parirakṣaṇī || 3||

पर्वताग्रेषु घोरेषु नदीषु च गुहासु च ।वासस्तव महादेवि वनेषूपवनेषु च ॥ ४॥

parvatāgreṣu ghoreṣu nadīṣu ca guhāsu ca |vāsastava mahādevi vaneṣūpavaneṣu ca || 4||

शबरैर्बर्बरैश्चैव पुलिन्दैश्च सुपूजिता ।मयूरपक्षध्वजिनी लोकान् क्रामसि सर्वशः ॥ ५॥

śabarairbarbaraiścaiva pulindaiśca supūjitā |mayūrapakṣadhvajinī lokān krāmasi sarvaśaḥ || 5||

कुक्कुटैश्चागलैर्मेषैः सिंहैर्व्याघ्रैः समाकुला ।घण्टानिनादबहुला विश्रुता विन्ध्यवासिनी ॥ ६॥

kukkuṭaiścāgalairmeṣaiḥ siṃhairvyāghraiḥ samākulā |ghaṇṭāninādabahulā viśrutā vindhyavāsinī || 6||

त्रिशूलपट्टिसधरा सूर्यचन्द्रपताकिनी ।नवमी कृष्णपक्षस्य शुक्लस्यैकादशी प्रिया ॥ ७ ॥

triśūlapaṭṭisadharā sūryacandrapatākinī |navamī kṛṣṇapakṣasya śuklasyaikādaśī priyā || 7 ||

भगिनी वासुदेवस्य रजनी कलहप्रिया ।आवासः सर्वभूतानां निष्ठा च परमा गतिः ॥ ८ ॥

bhaginī vāsudevasya rajanī kalahapriyā |āvāsaḥ sarvabhūtānāṃ niṣṭhā ca paramā gatiḥ || 8 ||

नन्दगोपसुता चैव देवानां विजयावहा ।चीरवासाः सुवासाश्च रौद्री सन्ध्या त्वमेव च ॥ ९॥

nandagopasutā caiva devānāṃ vijayāvahā |cīravāsāḥ suvāsāśca raudrī sandhyā tvameva ca || 9||

प्रकीर्णकेशी मृत्युश्च तथा मांसौदनप्रिया ।लक्ष्मीरलक्ष्मीरूपेण दानवानां वधाय च ॥ १०॥

prakīrṇakeśī mṛtyuśca tathā māṃsaudanapriyā |lakṣmīralakṣmīrūpeṇa dānavānāṃ vadhāya ca || 10||

सावित्री चापि देवानां माता भूतगणस्य च ।अन्तर्वेदी च यज्ञानामृत्विजां चैव दक्षिणा ॥ ११॥

sāvitrī cāpi devānāṃ mātā bhūtagaṇasya ca |antarvedī ca yajñānāmṛtvijāṃ caiva dakṣiṇā || 11||

सिद्धिः सांयात्रिकाणां च वेला सागरयायिनाम् ।यक्षाणां प्रथमा यक्षी नागानां सुरसेति च ॥ १२॥

siddhiḥ sāṃyātrikāṇāṃ ca velā sāgarayāyinām |yakṣāṇāṃ prathamā yakṣī nāgānāṃ suraseti ca || 12||

कन्यानां ब्रह्मचर्या च सौभाग्यं प्रमदासु च ।ब्रह्मवादिन्यथो दीक्षा शोभा च परमा तथा ।ज्योतिषां त्वं प्रभा देवि नक्षत्राणां च रोहिणी ॥ १३॥

kanyānāṃ brahmacaryā ca saubhāgyaṃ pramadāsu ca |brahmavādinyatho dīkṣā śobhā ca paramā tathā |jyotiṣāṃ tvaṃ prabhā devi nakṣatrāṇāṃ ca rohiṇī || 13||

राजद्वारेषु तीर्थेषु नदीनां सङ्गमेषु च ।पूर्णे च पूर्णिमाचन्द्रे कृत्तिवासा इति स्मृता ॥ १४॥

rājadvāreṣu tīrtheṣu nadīnāṃ saṅgameṣu ca |pūrṇe ca pūrṇimācandre kṛttivāsā iti smṛtā || 14||

सरस्वती च वाल्मीकेः स्मृतिर्द्वैपायने तथा ।सुरदेवी च भूतेषु स्तूयसे त्वं स्वकर्मभिः ॥ १५॥

sarasvatī ca vālmīkeḥ smṛtirdvaipāyane tathā |suradevī ca bhūteṣu stūyase tvaṃ svakarmabhiḥ || 15||

इन्द्रस्य चारुदृष्टिस्त्वं सहस्रनयनेति च ।ऋषीणां धर्मबुद्धिस्तु देवानामदितिस्तथा ॥ १६॥

indrasya cārudṛṣṭistvaṃ sahasranayaneti ca |ṛṣīṇāṃ dharmabuddhistu devānāmaditistathā || 16||

कर्षकानां च सीतेति भूतानां धरणीति च ।तापसानां च देवी त्वमरणी चाग्निहोत्रिणाम् ॥ १७॥

karṣakānāṃ ca sīteti bhūtānāṃ dharaṇīti ca |tāpasānāṃ ca devī tvamaraṇī cāgnihotriṇām || 17||

क्षुधा च सर्वभूतानां तृप्तिस्त्वं च दिवौकसाम् ।स्वाहा तुष्टिर्धृतिर्मेधा वसूनां त्वं वसूमती ॥ १८॥

kṣudhā ca sarvabhūtānāṃ tṛptistvaṃ ca divaukasām |svāhā tuṣṭirdhṛtirmedhā vasūnāṃ tvaṃ vasūmatī || 18||

आशा त्वं मानुषाणां तु तुष्टिश्च कृतकर्मणाम् ।दिशश्च विदिशश्चैव तथा ह्यग्निशिखा प्रभा ॥ १९॥

āśā tvaṃ mānuṣāṇāṃ tu tuṣṭiśca kṛtakarmaṇām |diśaśca vidiśaścaiva tathā hyagniśikhā prabhā || 19||

शकुनी पूतना च त्वं रेवती च सुदारुणा ।निद्रा च सर्वभूतानां मोहनी क्षत्रिया तथा ॥ २०॥

śakunī pūtanā ca tvaṃ revatī ca sudāruṇā |nidrā ca sarvabhūtānāṃ mohanī kṣatriyā tathā || 20||

विद्यानां ब्रह्मविद्या त्वमोङ्कारोऽस्थ वषट् तथा ।नारीणां पार्वती च त्वं पौराणीमृषयो विदुः ॥ २१॥

vidyānāṃ brahmavidyā tvamoṅkāro'stha vaṣaṭ tathā |nārīṇāṃ pārvatī ca tvaṃ paurāṇīmṛṣayo viduḥ || 21||

अरुन्धत्येकभर्तॄणां प्रजापतिवचो यथा ।भेदो विवादशीलानं त्वमिन्द्राणीति विश्रुता ।पर्यायनामभिर्दिव्यैरिन्द्राणी चेति विश्रुता ॥ २२॥

arundhatyekabhartṝṇāṃ prajāpativaco yathā |bhedo vivādaśīlānaṃ tvamindrāṇīti viśrutā |paryāyanāmabhirdivyairindrāṇī ceti viśrutā || 22||

त्वया व्याप्तमिदं सर्वं जगत् स्थावरजङ्गमम् ।सङ्ग्रामेषु च सर्वेषु अग्निप्रज्वलितेषु च ॥ २३ ॥

tvayā vyāptamidaṃ sarvaṃ jagat sthāvarajaṅgamam |saṅgrāmeṣu ca sarveṣu agniprajvaliteṣu ca || 23 ||

नदीतीरेषु घोरेषु कान्तारेषु भयेषु च ।प्रवासे राजबन्धे च शत्रूणां च प्रमर्दने ॥ २४ ॥

nadītīreṣu ghoreṣu kāntāreṣu bhayeṣu ca |pravāse rājabandhe ca śatrūṇāṃ ca pramardane || 24 ||

प्राणात्ययेषु सर्वेषु त्वं हि रक्षा न संशयः ।त्वयि मे हृदयं देवि त्वयि बुद्धिर्मनस्त्वयि ॥ २५॥

prāṇātyayeṣu sarveṣu tvaṃ hi rakṣā na saṃśayaḥ |tvayi me hṛdayaṃ devi tvayi buddhirmanastvayi || 25||

रक्ष मां सर्वपापेभ्यः प्रसादं च करिष्यसि ।इमं देव्याः स्तवं दिव्यमितिहाससमन्वितम् ॥ २६॥

rakṣa māṃ sarvapāpebhyaḥ prasādaṃ ca kariṣyasi |imaṃ devyāḥ stavaṃ divyamitihāsasamanvitam || 26||

यः पठेत् प्रातरुत्थाय शुचिः प्रयतमानसः ।त्रिभिश्च काङ्क्षितं मासैः फलं वै सम्प्रयच्छति ॥ २७ ॥

yaḥ paṭhet prātarutthāya śuciḥ prayatamānasaḥ |tribhiśca kāṅkṣitaṃ māsaiḥ phalaṃ vai samprayacchati || 27 ||

षड्भिर्मासैर्वरिष्ठं तु वरमेकं प्रयच्छति ।षण्मासान् पठते यस्तु काङ्क्षितं च लभेत सः ।अर्चिता नवभिर्मासैर्दिव्यं चक्षुः प्रयच्छति ॥ २८ ॥

ṣaḍbhirmāsairvariṣṭhaṃ tu varamekaṃ prayacchati |ṣaṇmāsān paṭhate yastu kāṅkṣitaṃ ca labheta saḥ |arcitā navabhirmāsairdivyaṃ cakṣuḥ prayacchati || 28 ||

संवत्सरेण सिद्धिं तु यथाकामं प्रयच्छति ।सत्यं च ब्रह्मचर्यं च द्वैपायनवचो यथा ॥ २९ ॥

saṃvatsareṇa siddhiṃ tu yathākāmaṃ prayacchati |satyaṃ ca brahmacaryaṃ ca dvaipāyanavaco yathā || 29 ||

इति हरिवंशानुबन्धं अन्तर्गतं देवीस्तवं सम्पूर्णम् ॥

iti harivaṃśānubandhaṃ antargataṃ devīstavaṃ sampūrṇam ||