देवीभुजङ्गस्तोत्रम् Devibhujangastotram

॥ श्रीः ॥॥ अथ देवीभुजंगस्तोत्रम् ॥विरिञ्च्यादिभिः पञ्चभिर्लोकपालैःसमूढे महानन्दपीठे निषण्णम् ।धनुर्बाणपाशाङ्कुशप्रोतहस्तंमहस्त्रैपुरं शंकराद्वैतमव्यात् ॥ १॥यदन्नादिभिः पञ्चभिः कोशजालैःशिरःपक्षपुच्छात्मकैरन्तरन्तः ।निगूढे महायोगपीठे निषण्णंपुरारेरथान्तःपुरं नौमि नित्यम् ॥ २॥विरिञ्चादिरूपैः प्रपञ्चे विहृत्यस्वतन्त्रा यदा स्वात्मविश्रान्तिरेषा ।तदा मानमातृप्रमेयातिरिक्तंपरानन्दमीडे भवानि त्वदीयम् ॥ ३॥विनोदाय चैतन्यमेकं विभज्यद्विधा देवि जीवः शिवश्रेति नाम्ना ।शिवस्यापि जीवत्वमापादयन्तीपुनर्जीवमेनं शिवं वा करोषि ॥ ४॥समाकुञ्च्य मूलं हृदि न्यस्य वायुंमनो भ्रूबिलं प्रापयित्वा निवृत्ताः ।ततः सच्चिदानन्दरूपे पदे तेभवन्त्यम्ब जीवाः शिवत्वेन केचित् ॥ ५॥शरीरेऽतिकष्टे रिपौ पुत्रवर्गेसदाभीतिमूले कलत्रे धने वा ।न कश्चिद्विरज्यत्यहो देवि चित्रंकथं त्वत्कटाक्षं विना तत्त्वबोधः ॥ ६॥शरीरे धनेऽपत्यवर्गे कलत्रेविरक्तस्य सद्देशिकादिष्टबुद्धेः ।यदाकस्मिकं ज्योतिरानन्दरूपंसमाधौ भवेत्तत्त्वमस्यम्ब सत्यम् ॥ ७॥मृषान्यो मृषान्यः परो मिश्रमेनंपरः प्राकृतं चापरो बुद्धिमात्रम् ।प्रपञ्चं मिमीते मुनीनां गणोऽयंतदेतत्त्वमेवेति न त्वां जहीमः ॥ ८॥निवृत्तिः प्रतिष्ठा च विद्या च शान्तिस्तथा शान्त्यतीतेति पञ्चीकृताभिः ।कलाभिः परे पञ्चविंशात्मिकाभिस्त्वमेकैव सेव्या शिवाभिन्नरूपा ॥ ९॥अगाधेऽत्र संसारपङ्के निमग्नंकलत्रादिभारेण खिन्नं नितान्तम् ।महामोहपाशौघबद्धं चिरान्मांसमुद्धर्तुमम्ब त्वमेकैव शक्ता ॥ १०॥समारभ्य मूलं गतो ब्रह्मचक्रंभवद्दिव्यचक्रेश्वरीधामभाजः ।महासिद्धिसंघातकल्पद्रुमाभानवाप्याम्ब नादानुपास्ते च योगी ॥ ११॥गणेशैर्ग्रहैरम्ब नक्षत्रपङ्क्त्यातथा योगिनीराशिपीठैरभिन्नम् ।महाकालमात्मानमामृश्य लोकंविधत्से कृतिं वा स्थितिं वा महेशि ॥ १२॥लसत्तारहारामतिस्वच्छचेलांवहन्तीं करे पुस्तकं चाक्षमालाम् ।शरच्चन्द्रकोटिप्रभाभासुरां त्वांसकृद्भावयन्भारतीवल्लभः स्यात् ॥ १३॥समुद्यत्सहस्रार्कबिम्बाभवक्त्रांस्वभासैव सिन्दूरिताजाण्डकोटिम् ।धनुर्बाणपाशाङ्कुशान्धारयन्तींस्मरन्तः स्मरं वापि संमोहयेयुः ॥ १४॥मणिस्यूतताटङ्कशोणास्यबिम्बांहरित्पट्टवस्त्रां त्वगुल्लासिभूषाम् ।हृदा भावयंस्तप्तहेमप्रभां त्वांश्रियो नाशयत्यम्ब चाञ्चल्यभावम् ॥ १५॥महामन्त्रराजान्तबीजं पराख्यंस्वतो न्यस्तबिन्दु स्वयं न्यस्तहार्दम् ।भवद्वक्त्रवक्षोजगुह्याभिधानंस्वरूपं सकृद्भावयेत्स त्वमेव ॥ १६॥तथान्ये विकल्पेषु निर्विण्णचित्तास्तदेकं समाधाय बिन्दुत्रयं ते ।परानन्दसंधानसिन्धौ निमग्नाःपुनर्गर्भरन्ध्रं न पश्यन्ति धीराः ॥ १७॥त्वदुन्मेषलीलानुबन्धाधिकारान्विरिञ्च्यादिकांस्त्वद्गुणाम्भोधिबिन्दून् ।भजन्तस्तितीर्षन्ति संसारसिन्धुंशिवे तावकीना सुसंभावनेयम् ॥ १८॥कदा वा भवत्पादपोतेन तूर्णंभवाम्भोधिमुक्तीर्य पूर्णान्तरङ्गः ।निमज्जन्तमेनं दुराशाविषाब्धौसमालोक्य लोकं कथं पर्युदास्से ॥ १९॥कदावा हृषीकाणि साम्यं भजेयुःकदा वा न शत्रुर्न मित्रं भवानि ।कदा वा दुराशाविषूचीविलोपःकदा वा मनो मे समूलं विनश्येत् ॥ २०॥नमोवाकमाशास्महे देवि युष्मत्पदाम्भोजयुग्माय तिग्माय गौरि ।विरिञ्च्यादिभास्वत्किरीटप्रतोलीप्रदीपायमानप्रभाभास्वराय ॥ २१॥कचे चन्द्ररेखं कुचे तारहारंकरे स्वादुचापं शरे षट्पदौघम् ।स्मरामि स्मरारेरभिप्रायमेकंमदाघूर्णनेत्रं मदीयं निधानम् ॥ २२॥शरेष्वेव नासा धनुष्वेव जिह्वाजपापाटले लोचने ते स्वरूपे ।त्वगेषा भवच्चन्द्रखण्डे श्रवो मेगुणे ते मनोवृत्तिरम्ब त्वयि स्यात् ॥ २३॥जगत्कर्मधीरान्वचोधूतकीरान्कुचन्यस्तहारान्कृपासिन्धुपूरान् ।भवाम्भोधिपारान्महापापदूरान्भजे वेदसाराञ्शिवप्रेमदारान् ॥ २४॥सुधासिन्धुसारे चिदानन्दनीरेसमुत्फुल्लनीपे सुरत्रान्तरीपे ।मणिव्यूहसाले स्थिते हैमशालेमनोजारिवामे निषण्णं मनो मे ॥ २५॥दृगन्ते विलोला सुगन्धीषुमालाप्रपञ्चेन्द्रजाला विपत्सिन्धुकूला ।मुनिस्वान्तशाला नमल्लोकपालाहृदि प्रेमलोलामृतस्वादुलीला ॥ २६॥जगज्जालमेतत्त्वयैवाम्ब सृष्टंत्वमेवाद्य यासीन्द्रियैरर्थजालम् ।त्ववेकैव कर्त्री त्वमेकैव भोक्त्रीन मे पुण्यपापे न मे बन्धमोक्षौ ॥ २७॥इति प्रेमभारेण किञ्चिन्मयोक्तंन बुध्वैव तत्त्वं मदीयं त्वदीयं ।विनोदाय बालस्य मौर्ख्यं हि मातस्तदेतत्प्रलापस्तुतिं मे गृहाण ॥ २८॥ंइति श्रीमत्परमहंसपरिव्राजकाचार्यस्यश्रीगोविन्दभगवत्पूज्यपादशिष्यस्यश्रीमच्छंकरभगवतः कृतौदेवीभुजंगस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥

|| śrīḥ |||| atha devībhujaṃgastotram ||viriñcyādibhiḥ pañcabhirlokapālaiḥsamūḍhe mahānandapīṭhe niṣaṇṇam |dhanurbāṇapāśāṅkuśaprotahastaṃmahastraipuraṃ śaṃkarādvaitamavyāt || 1||yadannādibhiḥ pañcabhiḥ kośajālaiḥśiraḥpakṣapucchātmakairantarantaḥ |nigūḍhe mahāyogapīṭhe niṣaṇṇaṃpurārerathāntaḥpuraṃ naumi nityam || 2||viriñcādirūpaiḥ prapañce vihṛtyasvatantrā yadā svātmaviśrāntireṣā |tadā mānamātṛprameyātiriktaṃparānandamīḍe bhavāni tvadīyam || 3||vinodāya caitanyamekaṃ vibhajyadvidhā devi jīvaḥ śivaśreti nāmnā |śivasyāpi jīvatvamāpādayantīpunarjīvamenaṃ śivaṃ vā karoṣi || 4||samākuñcya mūlaṃ hṛdi nyasya vāyuṃmano bhrūbilaṃ prāpayitvā nivṛttāḥ |tataḥ saccidānandarūpe pade tebhavantyamba jīvāḥ śivatvena kecit || 5||śarīre'tikaṣṭe ripau putravargesadābhītimūle kalatre dhane vā |na kaścidvirajyatyaho devi citraṃkathaṃ tvatkaṭākṣaṃ vinā tattvabodhaḥ || 6||śarīre dhane'patyavarge kalatreviraktasya saddeśikādiṣṭabuddheḥ |yadākasmikaṃ jyotirānandarūpaṃsamādhau bhavettattvamasyamba satyam || 7||mṛṣānyo mṛṣānyaḥ paro miśramenaṃparaḥ prākṛtaṃ cāparo buddhimātram |prapañcaṃ mimīte munīnāṃ gaṇo'yaṃtadetattvameveti na tvāṃ jahīmaḥ || 8||nivṛttiḥ pratiṣṭhā ca vidyā ca śāntistathā śāntyatīteti pañcīkṛtābhiḥ |kalābhiḥ pare pañcaviṃśātmikābhistvamekaiva sevyā śivābhinnarūpā || 9||agādhe'tra saṃsārapaṅke nimagnaṃkalatrādibhāreṇa khinnaṃ nitāntam |mahāmohapāśaughabaddhaṃ cirānmāṃsamuddhartumamba tvamekaiva śaktā || 10||samārabhya mūlaṃ gato brahmacakraṃbhavaddivyacakreśvarīdhāmabhājaḥ |mahāsiddhisaṃghātakalpadrumābhānavāpyāmba nādānupāste ca yogī || 11||gaṇeśairgrahairamba nakṣatrapaṅktyātathā yoginīrāśipīṭhairabhinnam |mahākālamātmānamāmṛśya lokaṃvidhatse kṛtiṃ vā sthitiṃ vā maheśi || 12||lasattārahārāmatisvacchacelāṃvahantīṃ kare pustakaṃ cākṣamālām |śaraccandrakoṭiprabhābhāsurāṃ tvāṃsakṛdbhāvayanbhāratīvallabhaḥ syāt || 13||samudyatsahasrārkabimbābhavaktrāṃsvabhāsaiva sindūritājāṇḍakoṭim |dhanurbāṇapāśāṅkuśāndhārayantīṃsmarantaḥ smaraṃ vāpi saṃmohayeyuḥ || 14||maṇisyūtatāṭaṅkaśoṇāsyabimbāṃharitpaṭṭavastrāṃ tvagullāsibhūṣām |hṛdā bhāvayaṃstaptahemaprabhāṃ tvāṃśriyo nāśayatyamba cāñcalyabhāvam || 15||mahāmantrarājāntabījaṃ parākhyaṃsvato nyastabindu svayaṃ nyastahārdam |bhavadvaktravakṣojaguhyābhidhānaṃsvarūpaṃ sakṛdbhāvayetsa tvameva || 16||tathānye vikalpeṣu nirviṇṇacittāstadekaṃ samādhāya bindutrayaṃ te |parānandasaṃdhānasindhau nimagnāḥpunargarbharandhraṃ na paśyanti dhīrāḥ || 17||tvadunmeṣalīlānubandhādhikārānviriñcyādikāṃstvadguṇāmbhodhibindūn |bhajantastitīrṣanti saṃsārasindhuṃśive tāvakīnā susaṃbhāvaneyam || 18||kadā vā bhavatpādapotena tūrṇaṃbhavāmbhodhimuktīrya pūrṇāntaraṅgaḥ |nimajjantamenaṃ durāśāviṣābdhausamālokya lokaṃ kathaṃ paryudāsse || 19||kadāvā hṛṣīkāṇi sāmyaṃ bhajeyuḥkadā vā na śatrurna mitraṃ bhavāni |kadā vā durāśāviṣūcīvilopaḥkadā vā mano me samūlaṃ vinaśyet || 20||namovākamāśāsmahe devi yuṣmatpadāmbhojayugmāya tigmāya gauri |viriñcyādibhāsvatkirīṭapratolīpradīpāyamānaprabhābhāsvarāya || 21||kace candrarekhaṃ kuce tārahāraṃkare svāducāpaṃ śare ṣaṭpadaugham |smarāmi smarārerabhiprāyamekaṃmadāghūrṇanetraṃ madīyaṃ nidhānam || 22||śareṣveva nāsā dhanuṣveva jihvājapāpāṭale locane te svarūpe |tvageṣā bhavaccandrakhaṇḍe śravo meguṇe te manovṛttiramba tvayi syāt || 23||jagatkarmadhīrānvacodhūtakīrānkucanyastahārānkṛpāsindhupūrān |bhavāmbhodhipārānmahāpāpadūrānbhaje vedasārāñśivapremadārān || 24||sudhāsindhusāre cidānandanīresamutphullanīpe suratrāntarīpe |maṇivyūhasāle sthite haimaśālemanojārivāme niṣaṇṇaṃ mano me || 25||dṛgante vilolā sugandhīṣumālāprapañcendrajālā vipatsindhukūlā |munisvāntaśālā namallokapālāhṛdi premalolāmṛtasvādulīlā || 26||jagajjālametattvayaivāmba sṛṣṭaṃtvamevādya yāsīndriyairarthajālam |tvavekaiva kartrī tvamekaiva bhoktrīna me puṇyapāpe na me bandhamokṣau || 27||iti premabhāreṇa kiñcinmayoktaṃna budhvaiva tattvaṃ madīyaṃ tvadīyaṃ |vinodāya bālasya maurkhyaṃ hi mātastadetatpralāpastutiṃ me gṛhāṇa || 28||ṃiti śrīmatparamahaṃsaparivrājakācāryasyaśrīgovindabhagavatpūjyapādaśiṣyasyaśrīmacchaṃkarabhagavataḥ kṛtaudevībhujaṃgastotraṃ sampūrṇam ||