नीलस्तोत्रम् अथवा चन्द्रकृतं नीलनागराजस्तोत्रम् Shri Nilastotram

॥ अथ श्रीनीलस्तोत्रम् ॥चन्द्रदेव उवाचनमस्ते नागराजेन्द्र नील नीलोत्पलद्युते ।नीलमेघचयप्रेक्ष नीलतोलकृतालय ॥ १॥

|| atha śrīnīlastotram ||candradeva uvācanamaste nāgarājendra nīla nīlotpaladyute |nīlameghacayaprekṣa nīlatolakṛtālaya || 1||

फणानां त्वं शतैर्नाग शैभसे सप्तभिः सदा ।सप्तसप्तिरिवार्चिस्माव्राजसे त्वं गभस्तिभिः ॥ २॥

phaṇānāṃ tvaṃ śatairnāga śaibhase saptabhiḥ sadā |saptasaptirivārcismāvrājase tvaṃ gabhastibhiḥ || 2||

त्वं नील नीलभ विनीतपापैर्देवेश देवैरपि नेक्ष्यसे त्वम् ।नागेन्द्र भोगीन्द्र इवाम्बरस्थो ध्यानेन् विद्वद्भिरपीहमानः ॥ ३॥

tvaṃ nīla nīlabha vinītapāpairdeveśa devairapi nekṣyase tvam |nāgendra bhogīndra ivāmbarastho dhyānen vidvadbhirapīhamānaḥ || 3||

त्वं नील योगेश इवासनस्थो वेदार्थविद्भिर्विविधैर्विधानैः ।संसारकार्येषु सुरायकृद्भिराराध्यसे मोक्षफलाय विप्रैः ॥ ४॥

tvaṃ nīla yogeśa ivāsanastho vedārthavidbhirvividhairvidhānaiḥ |saṃsārakāryeṣu surāyakṛdbhirārādhyase mokṣaphalāya vipraiḥ || 4||

नागेश नीलार्चिरिवामरेशैर्विज्ञायसे सूर्य इवाम्बरस्थः ।त्वं नील नीलार्चिरिवोज्ज्वलश्च सुभक्तकार्याणि विधास्यमानः ॥ ५॥

nāgeśa nīlārcirivāmareśairvijñāyase sūrya ivāmbarasthaḥ |tvaṃ nīla nīlārcirivojjvalaśca subhaktakāryāṇi vidhāsyamānaḥ || 5||

दृष्टो मया कारणमेव देव भूमीसकाशात्पतता बलेन ।स्मृतोर्चितो मोचय मेऽतिदुःखात्त्रायस्व मां भोगिपते नमस्ते ॥ ६॥

dṛṣṭo mayā kāraṇameva deva bhūmīsakāśātpatatā balena |smṛtorcito mocaya me'tiduḥkhāttrāyasva māṃ bhogipate namaste || 6||

त्वं नील नीरौघचयप्रकाशो विराजसे विष्णुरिवामरेशः ।विधिर्विधाता रमसे फणीश त्वां वासुदेवं प्रणतोऽमि नित्यम् ॥ ७॥

tvaṃ nīla nīraughacayaprakāśo virājase viṣṇurivāmareśaḥ |vidhirvidhātā ramase phaṇīśa tvāṃ vāsudevaṃ praṇato'mi nityam || 7||

त्वां नीलनीलाम्बर नीलनत्रमाकाशवत्सर्वगतं सुरेशम् ।ध्यायन्नरो योऽप्यजितेन्द्रियो वा नागेन्द्र मुच्येत तव प्रसादात् ॥ ८॥

tvāṃ nīlanīlāmbara nīlanatramākāśavatsarvagataṃ sureśam |dhyāyannaro yo'pyajitendriyo vā nāgendra mucyeta tava prasādāt || 8||

नील त्वामेव वेदार्थे जगुर्वेदाः सनातनम् ।देवं बहु मुमुक्षूणां कामिनां चार्तसाधनम् ॥ ९॥

nīla tvāmeva vedārthe jagurvedāḥ sanātanam |devaṃ bahu mumukṣūṇāṃ kāmināṃ cārtasādhanam || 9||

त्वत्प्रकाशं यतो ब्रह्म निर्मलं निष्फलं परम् ।सूक्श्मतो व्योमनिर्दिष्टं सर्वगात्रैरकृत्रिमम् ॥ १०॥

tvatprakāśaṃ yato brahma nirmalaṃ niṣphalaṃ param |sūkśmato vyomanirdiṣṭaṃ sarvagātrairakṛtrimam || 10||

अकिंचनो वदान्यस्त्वमति सूक्श्मोऽसि च पृथुः ।अर्थाश्रयो महार्थस्त्वं स्तव्यस्तस्याक्शरस्य च ॥ ११॥

akiṃcano vadānyastvamati sūkśmo'si ca pṛthuḥ |arthāśrayo mahārthastvaṃ stavyastasyākśarasya ca || 11||

कुद्रूः पुत्र सहस्रेण नागराजेन्द्रशोभिता ।त्वया तु राजतेऽत्यर्थं विष्णुनैवादितिर्यथा ॥ १२॥

kudrūḥ putra sahasreṇa nāgarājendraśobhitā |tvayā tu rājate'tyarthaṃ viṣṇunaivāditiryathā || 12||

त्वमेव तपसाऽत्यर्थं तथा विद्योतसे प्रभो ।तोयं हिमं शीकरांश्च तथा मुञ्चसि धार्मिक ॥ १३॥

tvameva tapasā'tyarthaṃ tathā vidyotase prabho |toyaṃ himaṃ śīkarāṃśca tathā muñcasi dhārmika || 13||

प्रजापतिः कश्यपो हि सर्वभूतपिता प्रभुः ।त्वया तु शोभतेऽत्यर्थं पुत्रेणात्यन्तधार्मिकः ॥ १४॥

prajāpatiḥ kaśyapo hi sarvabhūtapitā prabhuḥ |tvayā tu śobhate'tyarthaṃ putreṇātyantadhārmikaḥ || 14||

त्वयि धर्मश्च सत्यं च क्शमा च सततं प्रभो ।देवासुरविमर्देषु शतशोऽथ सहस्रशः ॥ १५॥

tvayi dharmaśca satyaṃ ca kśamā ca satataṃ prabho |devāsuravimardeṣu śataśo'tha sahasraśaḥ || 15||

त्वया विनिहता दैत्या देवब्राह्मणकण्टकाः ।वरदस्त्वं वरेण्यश्च बलारिर्बलहा विभुः ॥ १६॥

tvayā vinihatā daityā devabrāhmaṇakaṇṭakāḥ |varadastvaṃ vareṇyaśca balārirbalahā vibhuḥ || 16||

भक्तानुकम्पी भक्तश्च देव देवे जनार्दने ।तस्यातिदयितश्चासि यथा नागः स वासुकिः ॥ १७॥

bhaktānukampī bhaktaśca deva deve janārdane |tasyātidayitaścāsi yathā nāgaḥ sa vāsukiḥ || 17||

धनदस्ते सखा नाग यथा शर्वस्य नित्यदा ।धनदश्चासि भक्तानां धनेश इति विश्रुतः ॥ १८॥

dhanadaste sakhā nāga yathā śarvasya nityadā |dhanadaścāsi bhaktānāṃ dhaneśa iti viśrutaḥ || 18||

नागानां त्वं गतिर्नित्यं देवानामिव वासवः ।भक्तिमानस्मि ते नित्यं त्वं च जानासि धार्मिक ॥ १९॥

nāgānāṃ tvaṃ gatirnityaṃ devānāmiva vāsavaḥ |bhaktimānasmi te nityaṃ tvaṃ ca jānāsi dhārmika || 19||

॥ इति श्रीनीलमतपुराणे नीलस्तोत्रम् अथवा चन्द्रकृतं नीलनागराजस्तोत्रम्सम्पूर्णम् ॥

|| iti śrīnīlamatapurāṇe nīlastotram athavā candrakṛtaṃ nīlanāgarājastotramsampūrṇam ||