व्रजविहारः Vrajaviharah
vrajavihāraḥ
Vrajaviharah (व्रजविहारः): a stotra to Kṛṣṇa. 23 verses in Sanskrit with Devanagari and IAST.
- Stotra
- Stotra
- Kṛṣṇa
- Stotra
व्रजविहारः
1 / 23
कस्त्वं न्वत्र बलानुजस्त्वमिह किं मन्मन्दिराशङ्कयाबुद्धं तन्नवनीतकुम्भविवरे हस्तं कथं न्यस्यसि ।कर्तुं तत्र पिपीलिकापनयनं सुप्ताः किमुद्बोधिताःबाला वत्सगतिं विवेक्तुमिति सञ्जल्पन्हरिः पातु वः ॥ १॥
kastvaṃ nvatra balānujastvamiha kiṃ manmandirāśaṅkayābuddhaṃ tannavanītakumbhavivare hastaṃ kathaṃ nyasyasi |kartuṃ tatra pipīlikāpanayanaṃ suptāḥ kimudbodhitāḥbālā vatsagatiṃ vivektumiti sañjalpanhariḥ pātu vaḥ || 1||
जीर्णा तरिः सरिदतीव गभीरनीराबाला वयं सकलमित्थमनर्थहेतुः ।निस्तारबीजमिदमेव कृशोदरीणांयन्माधव त्वमसि सम्प्रति कर्णधारः ॥ २॥
jīrṇā tariḥ saridatīva gabhīranīrābālā vayaṃ sakalamitthamanarthahetuḥ |nistārabījamidameva kṛśodarīṇāṃyanmādhava tvamasi samprati karṇadhāraḥ || 2||
श्रीश्रीकृष्णोजयति जगतां जन्मदाता च पाताहर्ता चान्ते हरति भजतां यश्च संसारभीतिम् ।राधानाथः सजलजलदश्यामलः पीतवासावृन्दारण्ये विहरति सदा सच्चिदानन्दरूपः ॥ ३॥
śrīśrīkṛṣṇojayati jagatāṃ janmadātā ca pātāhartā cānte harati bhajatāṃ yaśca saṃsārabhītim |rādhānāthaḥ sajalajaladaśyāmalaḥ pītavāsāvṛndāraṇye viharati sadā saccidānandarūpaḥ || 3||
ज्योतीरूपं परमपुरुषं निर्गुणं नित्यमेकंनित्यानन्दं निखिलजगतामीश्वरं विश्वबीजम् ।गोलोकेशं द्विभुजमुरलीधारिणं राधिकेशंवन्दे वृन्दारकविधिहरव्रातवन्द्याङ्घ्रिपद्मम् ॥ ४॥
jyotīrūpaṃ paramapuruṣaṃ nirguṇaṃ nityamekaṃnityānandaṃ nikhilajagatāmīśvaraṃ viśvabījam |golokeśaṃ dvibhujamuralīdhāriṇaṃ rādhikeśaṃvande vṛndārakavidhiharavrātavandyāṅghripadmam || 4||
येषां श्रीमद्यशोदासुतपदकमले नास्ति भक्तिर्नराणांयेषामाभीरकन्याप्रियगुणकथने नानुरक्ता रसज्ञा ।येषां श्रीकृष्णलीलाललितगुणकथासादरौ नैव कर्णौधिक्तान्धिक्तान्धिगेतान्कथयति नितरां कीर्तनस्थो मृदङ्गः ॥ ५॥
yeṣāṃ śrīmadyaśodāsutapadakamale nāsti bhaktirnarāṇāṃyeṣāmābhīrakanyāpriyaguṇakathane nānuraktā rasajñā |yeṣāṃ śrīkṛṣṇalīlālalitaguṇakathāsādarau naiva karṇaudhiktāndhiktāndhigetānkathayati nitarāṃ kīrtanastho mṛdaṅgaḥ || 5||
वृन्दावने वृक्षलताप्रतानैर्वृन्दावनेशस्य विहारहेतोः ।पुरा विधात्रा रचितान्सुकुञ्जाञ्जगाम कृष्णः सह राधया सः ॥ ६॥
vṛndāvane vṛkṣalatāpratānairvṛndāvaneśasya vihārahetoḥ |purā vidhātrā racitānsukuñjāñjagāma kṛṣṇaḥ saha rādhayā saḥ || 6||
नवीनमेघोपमनीलदेहः सुपीतपट्टाम्बरयुग्मधारी ।स्मिताननः कुण्डलवान्किरीटी वंशीधरो मालतिमाल्यधारी ॥ ७॥
navīnameghopamanīladehaḥ supītapaṭṭāmbarayugmadhārī |smitānanaḥ kuṇḍalavānkirīṭī vaṃśīdharo mālatimālyadhārī || 7||
गोपीजनानन्दकरो मुरारिर्वृन्दावनेन्द्रो वनमाल्यशोभी ।वंशीनिनादेन व्रजाङ्गनानां मनांसि सम्मोहितवान् स कामी ॥ ८॥
gopījanānandakaro murārirvṛndāvanendro vanamālyaśobhī |vaṃśīninādena vrajāṅganānāṃ manāṃsi sammohitavān sa kāmī || 8||
गोपीजना यमिह कामदृशा भजन्तेयं भक्तिभाज इह केवलभक्तिभावैः ।यं योगिनो हृदि धिया परिचिन्तयन्तितं केवलं कमललोचनमाश्रयेऽहम् ॥ ९॥
gopījanā yamiha kāmadṛśā bhajanteyaṃ bhaktibhāja iha kevalabhaktibhāvaiḥ |yaṃ yogino hṛdi dhiyā paricintayantitaṃ kevalaṃ kamalalocanamāśraye'ham || 9||
वनेवने कुञ्जवने मुरारिः परिभ्रमन्भ्राजति राधिका च ।सहैव कुञ्जे रमते च राधया पायादपायादिह कृष्ण एकः ॥ १०॥
vanevane kuñjavane murāriḥ paribhramanbhrājati rādhikā ca |sahaiva kuñje ramate ca rādhayā pāyādapāyādiha kṛṣṇa ekaḥ || 10||
वृन्दारण्ये विहरति सदा वासुदेवो दयालुर्गोपस्त्रीभिः स्मरशतशरैर्भिन्नहृत्कामुकाभिः ।गोपैर्बालैरपि सहचरैः सार्द्धमानन्दयुक्तैर्योसौकृष्णः परमकरुणस्तं सदा चिन्तयेऽहम् ॥ ११॥
vṛndāraṇye viharati sadā vāsudevo dayālurgopastrībhiḥ smaraśataśarairbhinnahṛtkāmukābhiḥ |gopairbālairapi sahacaraiḥ sārddhamānandayuktairyosaukṛṣṇaḥ paramakaruṇastaṃ sadā cintaye'ham || 11||
इति मुरादाबादनिवासि कात्यायनगोत्रोद्भवपण्डितकन्हैयालालमिश्रकृतभाषाटीकासहितः व्रजविहारः सम्पूर्णः ॥हिन्दी भावार्थएक दिन व्रजविहार के समय श्रीकृष्ण किसीरहे थे । गोपरमणी ने देखकर पूछा तू कौन है रे ?श्रीकृष्णने उत्तर दिया मैं बलराम का छोटा भाईहूं । गोपिका ने पूछा इस स्थान पर किसलियेआया है । श्रीकृष्ण ने उत्तर दिया मैं अपना घर जानश्रीकृष्ण ने उत्तर दिया कि इसमें पिपीलिका अर्थात्चीटियें पड़ गई हैं सो उनको दूर किये देता हूं ।गोपिका ने फिर पूछा अच्छा ! बालक नींद में सोदिया `यह विचारने के लिये कि सब बछडे कहाँतुम्हारी रक्षा करें ॥ १॥
iti murādābādanivāsi kātyāyanagotrodbhavapaṇḍitakanhaiyālālamiśrakṛtabhāṣāṭīkāsahitaḥ vrajavihāraḥ sampūrṇaḥ ||hindī bhāvārthaeka dina vrajavihāra ke samaya śrīkṛṣṇa kisīrahe the | goparamaṇī ne dekhakara pūchā tū kauna hai re ?śrīkṛṣṇane uttara diyā maiṃ balarāma kā choṭā bhāīhūṃ | gopikā ne pūchā isa sthāna para kisaliyeāyā hai | śrīkṛṣṇa ne uttara diyā maiṃ apanā ghara jānaśrīkṛṣṇa ne uttara diyā ki isameṃ pipīlikā arthātcīṭiyeṃ paड़ gaī haiṃ so unako dūra kiye detā hūṃ |gopikā ne phira pūchā acchā ! bālaka nīṃda meṃ sodiyā `yaha vicārane ke liye ki saba bachaḍe kahām̐tumhārī rakṣā kareṃ || 1||
किसी दिन श्रीकृष्ण कर्णधार (खेवैये) होकरअत्यन्त जीर्ण (पुरानी) है, नदी गहरे जल से परिपूर्ण है,समय कर्णधार होकर हमें पार करो ॥ २॥
kisī dina śrīkṛṣṇa karṇadhāra (khevaiye) hokaraatyanta jīrṇa (purānī) hai, nadī gahare jala se paripūrṇa hai,samaya karṇadhāra hokara hameṃ pāra karo || 2||
तीनों जगत्की सृष्टि, स्थिति और संहारके कारण,बादल के समान साँवरे, पीतवस्त्रधारे श्रीकृष्ण सर्वदासच्चिदानन्दस्वरूप हैं ॥ ३॥
tīnoṃ jagatkī sṛṣṭi, sthiti aura saṃhārake kāraṇa,bādala ke samāna sām̐vare, pītavastradhāre śrīkṛṣṇa sarvadāsaccidānandasvarūpa haiṃ || 3||
स्वरूप हैं, जो केवल परमपुरुष, निर्गुण अविनाशीनारायण द्विभुज मुरलीधारण करनेवाले राधिकानाथगोलोकपति के चरण कमलों मे प्रणाम करता हूँ ॥ ४॥
svarūpa haiṃ, jo kevala paramapuruṣa, nirguṇa avināśīnārāyaṇa dvibhuja muralīdhāraṇa karanevāle rādhikānāthagolokapati ke caraṇa kamaloṃ me praṇāma karatā hūm̐ || 4||
धिक्तान् प्रभृति ध्वनि करता है, उसका तात्पर्यलीला सुनने को जिनके दोनों श्रवण (कान) उत्साहप्रकाश नहीं करते हैं, उनको धिक्कार है, धिक्कार है,धिक्कार है ॥ ५॥
dhiktān prabhṛti dhvani karatā hai, usakā tātparyalīlā sunane ko jinake donoṃ śravaṇa (kāna) utsāhaprakāśa nahīṃ karate haiṃ, unako dhikkāra hai, dhikkāra hai,dhikkāra hai || 5||
बनाये हैं, उन्हीं सब कुञ्जवनों में श्रीकृष्ण राधा सहित
banāye haiṃ, unhīṃ saba kuñjavanoṃ meṃ śrīkṛṣṇa rādhā sahita
शोभायमान पीले वर्ण के रेशमीन वस्त्र पहने हुए हैं,उनका वदन मन्द मुस्कान से विराजमान है, उनकेकानों में सुन्दर कुण्डल शोभायमान हैं, मस्तकपरपडी है, ऐसे भगवान् शोभायमान होते हैं ॥ ७॥
śobhāyamāna pīle varṇa ke reśamīna vastra pahane hue haiṃ,unakā vadana manda muskāna se virājamāna hai, unakekānoṃ meṃ sundara kuṇḍala śobhāyamāna haiṃ, mastakaparapaḍī hai, aise bhagavān śobhāyamāna hote haiṃ || 7||
गोपीजनों को आनन्द देनेवाले, वनमाला धारण
gopījanoṃ ko ānanda denevāle, vanamālā dhāraṇa
गोपिकागण कामदृष्टि से जिसका भजन करती हैं,भक्त मनुष्यगण भक्तिभाव से जिसकी आराधना
gopikāgaṇa kāmadṛṣṭi se jisakā bhajana karatī haiṃ,bhakta manuṣyagaṇa bhaktibhāva se jisakī ārādhanā
अपायों से हमारी रक्षा करें ॥ १०॥
apāyoṃ se hamārī rakṣā kareṃ || 10||
उन्हीं करुणामय कृष्ण का सदा ध्यान करता हूँ ॥ ११॥
unhīṃ karuṇāmaya kṛṣṇa kā sadā dhyāna karatā hūm̐ || 11||
मुरादाबादनिवासि कात्यायनगोत्रोद्भवपण्डितकन्हैयालालमिश्रकृतभाषाटीकासहितः व्रजविहारः ॥
murādābādanivāsi kātyāyanagotrodbhavapaṇḍitakanhaiyālālamiśrakṛtabhāṣāṭīkāsahitaḥ vrajavihāraḥ ||
॥ इति व्रजविहारः सम्पूर्णम् ॥
Recitation complete
- Meaning
- Grammar
Meanings, sources and related recitations appear here once you finish reading.
Questions
How many verses are in Vrajaviharah?
Vrajaviharah has 23 verses on this page, each shown with its number, Devanagari text and transliteration, and meaning where available.
Can I read Vrajaviharah in Telugu, Kannada or Tamil?
Yes. Use the script buttons at the top of the text (देवनागरी, తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ்) to read the same verses in Telugu, Kannada or Tamil script. Turn on IAST for Roman letters with pronunciation marks. Your choice is remembered on this device.
Is there a PDF of Vrajaviharah?
You do not need a PDF: this page has the complete text, kept up to date when corrections are made, in every script and with meanings. Tap Save to keep it in your library and open it any time.
