कृष्णकर्पूरस्तोत्रम् Shrikrishna Karpura Stotram

कर्पूरं पूररेफैर्विरहितमवनी वामनेत्रेन्दुभूषंकृष्णायेदं पदं यः प्रजपति सुजनष्ठद्रयं योजयित्वा ।नानासौख्यादिभोगैः सह स विहरते दीर्घजीवी पृथिव्यामन्ते गोलोकवासो भवति हरिरसे लीनचित्तस्य तस्य ॥ १॥

karpūraṃ pūrarephairvirahitamavanī vāmanetrendubhūṣaṃkṛṣṇāyedaṃ padaṃ yaḥ prajapati sujanaṣṭhadrayaṃ yojayitvā |nānāsaukhyādibhogaiḥ saha sa viharate dīrghajīvī pṛthivyāmante golokavāso bhavati harirase līnacittasya tasya || 1||

ध्यायत्रून्रूपं त्वदीयं हृदि विमलमुखं शान्तचित्तो जनो योमन्दं मन्दं स्मरन् सन् तव सुमनुवरं पूर्णमर्थं विचार्य ।भोः कृष्ण त्वद्विलीनं निखिलजगदिदं भावयन् सुप्रहृष्टोजीवन्मुक्तः प्रशान्तः प्रभवति स नरो लोकपूज्यः सुरेश ॥ २॥

dhyāyatrūnrūpaṃ tvadīyaṃ hṛdi vimalamukhaṃ śāntacitto jano yomandaṃ mandaṃ smaran san tava sumanuvaraṃ pūrṇamarthaṃ vicārya |bhoḥ kṛṣṇa tvadvilīnaṃ nikhilajagadidaṃ bhāvayan suprahṛṣṭojīvanmuktaḥ praśāntaḥ prabhavati sa naro lokapūjyaḥ sureśa || 2||

नादब्रह्माङ्कुरस्त्वं सुनिखिलजगदाधारबीजस्वरूपःसिद्धानां सिद्धरूपः कुलजनहृदये चित्कलाकाररूपः ।कालस्यान्तस्वरूपः कलिकलुष महाकालरूपस्त्वमेवश्रीमद्योगेशवन्द्यस्त्वमसि मधुरिपुः पाहि मां दीनबन्धो ॥ ३॥

nādabrahmāṅkurastvaṃ sunikhilajagadādhārabījasvarūpaḥsiddhānāṃ siddharūpaḥ kulajanahṛdaye citkalākārarūpaḥ |kālasyāntasvarūpaḥ kalikaluṣa mahākālarūpastvamevaśrīmadyogeśavandyastvamasi madhuripuḥ pāhi māṃ dīnabandho || 3||

गोपीनां कामदेवो द्रुपदतनुजनुः कामधेनुस्वरूपोगोपालानां सखा त्वं विविधनृपनुतो वान्धवः पाण्डवानाम् ।नन्दस्यानन्ददाता सहचरवरदो राधिकाचित्तचौरोरत्नं त्वं यादवानां शिवसखकृपया रक्ष मां नाथहीनम् ॥ ४॥

gopīnāṃ kāmadevo drupadatanujanuḥ kāmadhenusvarūpogopālānāṃ sakhā tvaṃ vividhanṛpanuto vāndhavaḥ pāṇḍavānām |nandasyānandadātā sahacaravarado rādhikācittacauroratnaṃ tvaṃ yādavānāṃ śivasakhakṛpayā rakṣa māṃ nāthahīnam || 4||

विष्णुस्त्वं व्यापकत्वात्त्वमसि गिरिधरो गोशिखाधारणत्वात्कृष्णः श्यामाङ्गकत्वाद्यदुकुलजननाद्वासुदेवस्त्वमेव ।पूर्णब्रह्मात्मकत्वात्त्वमसि हि निखिलानन्दरूपाच्युताख्यःकाली त्वं पुंस्वरूपा कुलजनवरदः कालसङ्कल्पनाच्च ॥ ५॥

viṣṇustvaṃ vyāpakatvāttvamasi giridharo gośikhādhāraṇatvātkṛṣṇaḥ śyāmāṅgakatvādyadukulajananādvāsudevastvameva |pūrṇabrahmātmakatvāttvamasi hi nikhilānandarūpācyutākhyaḥkālī tvaṃ puṃsvarūpā kulajanavaradaḥ kālasaṅkalpanācca || 5||

महामेघश्यामं मणिमुकुट पीताम्बरधरंसुवेणुं बाहुभ्यां दधतमतिशोभायुततनुम् ।हरे प्रत्यालीढासनपरिगतं त्वां स्मितमुखंत्रिपञ्चारे पीठे स्मरति कुलजः कृष्णमतुलम् ॥ ६॥

mahāmeghaśyāmaṃ maṇimukuṭa pītāmbaradharaṃsuveṇuṃ bāhubhyāṃ dadhatamatiśobhāyutatanum |hare pratyālīḍhāsanaparigataṃ tvāṃ smitamukhaṃtripañcāre pīṭhe smarati kulajaḥ kṛṣṇamatulam || 6||

दिवा श्रीकृष्ण त्वां यजति तुलसीपत्रकमलैर्जनो यो लक्षञ्च प्रजपति मनुं ते दृढमनाः ।नरेन्द्रः सम्भूय प्रभवति स लक्ष्मीपतिरंमहावागीशानी निवसति च तत्कएठकुहरे ॥ ७॥

divā śrīkṛṣṇa tvāṃ yajati tulasīpatrakamalairjano yo lakṣañca prajapati manuṃ te dṛḍhamanāḥ |narendraḥ sambhūya prabhavati sa lakṣmīpatiraṃmahāvāgīśānī nivasati ca tatkaeṭhakuhare || 7||

१लतागेहे स्थित्वा २नवनिधुवनान्तर्गतमनायजन् त्वां रात्रौ श्रीरमण ३कुलपुष्पैः ४कुलधनैः ।५कुलस्थानं पश्यन् प्रजपति मनुं यः ६कुलजनःस जीवन्मुक्तः सन् विचरति शिवोऽक्षितितले ॥ ८॥

1latāgehe sthitvā 2navanidhuvanāntargatamanāyajan tvāṃ rātrau śrīramaṇa 3kulapuṣpaiḥ 4kuladhanaiḥ | 5kulasthānaṃ paśyan prajapati manuṃ yaḥ 6kulajanaḥsa jīvanmuktaḥ san vicarati śivo'kṣititale || 8||

महा जन्माष्टम्यां तव चरणयुग्मं मुनिपतेनिशायामभ्यर्च्य प्रजपति सहस्राक्षरमनुम् ।हृदम्भोजे ध्यायन् तव ललितरूपं सपदियःसदानन्दाकारः प्रभवति स मान्यः सुरसमः ॥ ९॥

mahā janmāṣṭamyāṃ tava caraṇayugmaṃ munipateniśāyāmabhyarcya prajapati sahasrākṣaramanum |hṛdambhoje dhyāyan tava lalitarūpaṃ sapadiyaḥsadānandākāraḥ prabhavati sa mānyaḥ surasamaḥ || 9||

समाराध्य प्राणेन्द्रियमपि ७कुलाचारविधिनावलिं कामक्रोधादिकपशुगणानां प्रतिदिनम् ।प्रयच्छेद्यस्तुभ्यं तवचरण पद्मार्पितमनाःस एव ब्रह्मज्ञः स च परशिवः सैष सकलः ॥ १०॥

samārādhya prāṇendriyamapi 7kulācāravidhināvaliṃ kāmakrodhādikapaśugaṇānāṃ pratidinam |prayacchedyastubhyaṃ tavacaraṇa padmārpitamanāḥsa eva brahmajñaḥ sa ca paraśivaḥ saiṣa sakalaḥ || 10||

अनन्त श्रीकृष्ण त्रिपुरहरवन्धो सुरनुतत्वमेतद्ब्रह्माण्डं सृजसि मनसा रक्षसि हरे ।पुनः स्वामिन् काले सकलमपि लीनं प्रकुरुषेत्वमेवैको नान्यस्त्वमसि जगतां मुख्यनिलयः ॥ ११॥

ananta śrīkṛṣṇa tripuraharavandho suranutatvametadbrahmāṇḍaṃ sṛjasi manasā rakṣasi hare |punaḥ svāmin kāle sakalamapi līnaṃ prakuruṣetvamevaiko nānyastvamasi jagatāṃ mukhyanilayaḥ || 11||

अभूमिस्त्वं भूमन् गुणविषययोर्वाङ्मनसयोःकथं स्तोतुं शक्यो भवसि धनशंशेरवचसा ।तथापि त्वद्भक्तिर्मुखरयति मामत्र भवतीसपर्यापर्यायः प्रभवतु ततस्त्वत्स्तुतिरयम् ॥ १२॥

abhūmistvaṃ bhūman guṇaviṣayayorvāṅmanasayoḥkathaṃ stotuṃ śakyo bhavasi dhanaśaṃśeravacasā |tathāpi tvadbhaktirmukharayati māmatra bhavatīsaparyāparyāyaḥ prabhavatu tatastvatstutirayam || 12||

(टिप्पणी१ लताः इडापिङ्गलासुषुम्णानाडीत्रयं तस्य गेहंनाडीस्पन्दस्थानमाज्ञाचक्रम् ।२ नवनिधुवनं मूलाधारगतकुण्डल्याःसहस्रारस्थपरशिवेनसह संयोगस्थानम् ॥ ३ कुलपुष्पानि मूलाधारगतकुण्डल्या सहस्रारगतचन्द्रमण्डलेआघातात् निसृतलाक्षारसाभामृतविन्दवः ।४ कुलधनानि पञ्चप्राणाः५ मूलाधारस्थकुण्डल्या आरोहावरोहक्रम एव कुलाकुलक्रमःतस्य स्थानं मृणालतन्तुः ।६ कुलाकुलकमाभ्यासद्भवेत्कौलोवरानने । इति वचनात्एवं कौलो भवति स एव कुलजनः प्रथवा कुलतः उच्यते ।)७ कुलाचारविधिरेव कुलाकुलक्रमाभ्यासम्इति श्रीधनशंशेरजङ्गवर्मणाविरचितं वीरेन्द्रकेसरिन्शर्मणा संशोधितं श्रीकृष्ण कर्पूरस्तोत्रम् ॥

(ṭippaṇī1 latāḥ iḍāpiṅgalāsuṣumṇānāḍītrayaṃ tasya gehaṃnāḍīspandasthānamājñācakram | 2 navanidhuvanaṃ mūlādhāragatakuṇḍalyāḥsahasrārasthaparaśivenasaha saṃyogasthānam || 3 kulapuṣpāni mūlādhāragatakuṇḍalyā sahasrāragatacandramaṇḍaleāghātāt nisṛtalākṣārasābhāmṛtavindavaḥ | 4 kuladhanāni pañcaprāṇāḥ5 mūlādhārasthakuṇḍalyā ārohāvarohakrama eva kulākulakramaḥtasya sthānaṃ mṛṇālatantuḥ | 6 kulākulakamābhyāsadbhavetkaulovarānane | iti vacanātevaṃ kaulo bhavati sa eva kulajanaḥ prathavā kulataḥ ucyate |)7 kulācāravidhireva kulākulakramābhyāsamiti śrīdhanaśaṃśerajaṅgavarmaṇāviracitaṃ vīrendrakesarinśarmaṇā saṃśodhitaṃ śrīkṛṣṇa karpūrastotram ||