श्रीकृष्णमहिमावर्णनम् Sanjayaproktam Shri Krishnamahimavarnanam

धृतराष्ट्र उवाच ।भूयो मे पुण्डरीकाक्षं सञ्जयाचक्ष्व पृच्छते ।नामकर्मार्थवित्तात प्राप्नुयां पुरुषोत्तमम् ॥ १॥

dhṛtarāṣṭra uvāca |bhūyo me puṇḍarīkākṣaṃ sañjayācakṣva pṛcchate |nāmakarmārthavittāta prāpnuyāṃ puruṣottamam || 1||

सञ्जय उवाच ।श्रुतं मे तस्य देवस्य नामनिर्वचनं शुभम् ।यावत्तत्राभिजानेऽहमप्रमेयो हि केशवः ॥ २॥

sañjaya uvāca |śrutaṃ me tasya devasya nāmanirvacanaṃ śubham |yāvattatrābhijāne'hamaprameyo hi keśavaḥ || 2||

वसनात्सर्वभूतानां वसुत्वाद्देवयोनितः ।वासुदेवस्ततो वेद्यो वृषत्वाद्वृष्णिरुच्यते ॥ ३॥

vasanātsarvabhūtānāṃ vasutvāddevayonitaḥ |vāsudevastato vedyo vṛṣatvādvṛṣṇirucyate || 3||

मौनाद्।ह्ध्यानाच्च योगाच्च विद्धि भारत माधवम् ।सर्वतत्त्वलयाच्चैव मधुहा मधुसूदनः ॥ ४॥

maunād|hdhyānācca yogācca viddhi bhārata mādhavam |sarvatattvalayāccaiva madhuhā madhusūdanaḥ || 4||

कृषिर्भूवाचकः शब्दो णश्च निर्वृतिवाचकः ।कृष्णस्तद्भावयोगाच्च कृष्णो भवति शाश्वतः ॥ ५॥

kṛṣirbhūvācakaḥ śabdo ṇaśca nirvṛtivācakaḥ |kṛṣṇastadbhāvayogācca kṛṣṇo bhavati śāśvataḥ || 5||

पुण्डरीकं परं धाम नित्यमक्षयमक्षरम् ।तद्भावात्पुण्डरीकाक्षो दस्युत्रासाज्जनार्दनः ॥ ६॥

puṇḍarīkaṃ paraṃ dhāma nityamakṣayamakṣaram |tadbhāvātpuṇḍarīkākṣo dasyutrāsājjanārdanaḥ || 6||

यतः सत्त्वं न च्यवते यच्च सत्त्वान्न हीयते ।सत्त्वतः सात्त्वतस्तस्मादार्षभाद्वृषभेक्षणः ॥ ७॥

yataḥ sattvaṃ na cyavate yacca sattvānna hīyate |sattvataḥ sāttvatastasmādārṣabhādvṛṣabhekṣaṇaḥ || 7||

न जायते जनित्र्यां यदजस्तस्मादनीकजित् ।देवानां स्वप्रकाशत्वाद्दमाद्दामोदरं विदुः ॥ ८॥

na jāyate janitryāṃ yadajastasmādanīkajit |devānāṃ svaprakāśatvāddamāddāmodaraṃ viduḥ || 8||

हर्षात्सौख्यात्सुखैश्वर्याद्धृषीकेशत्वमश्नुते ।बाहुभ्यां रोदसी बिभ्रन्महाबाहुरिति स्मृतः ॥ ९॥

harṣātsaukhyātsukhaiśvaryāddhṛṣīkeśatvamaśnute |bāhubhyāṃ rodasī bibhranmahābāhuriti smṛtaḥ || 9||

अधो न क्षीयते जातु यस्मात्तस्मादधोक्षजः ।नराणामयनाच्चापि तेन नारायणः स्मृतः ।पूरणात्सदनाच्चैव ततोऽसौ पुरुषोत्तमः ॥ १०॥

adho na kṣīyate jātu yasmāttasmādadhokṣajaḥ |narāṇāmayanāccāpi tena nārāyaṇaḥ smṛtaḥ |pūraṇātsadanāccaiva tato'sau puruṣottamaḥ || 10||

असतश्च सतश्चैव सर्वस्य प्रभवाप्ययात् ।सर्वस्य च सदा ज्ञानात्सर्वमेनं प्रचक्षते ॥ ११॥

asataśca sataścaiva sarvasya prabhavāpyayāt |sarvasya ca sadā jñānātsarvamenaṃ pracakṣate || 11||

सत्ये प्रतिष्ठितः कृष्णः सत्यमत्र प्रतिष्ठितम् ।सत्यात्सत्यं च गोविन्दस्तस्मात्सत्योऽपि नामतः ॥ १२॥

satye pratiṣṭhitaḥ kṛṣṇaḥ satyamatra pratiṣṭhitam |satyātsatyaṃ ca govindastasmātsatyo'pi nāmataḥ || 12||

विष्णुर्विक्रमणादेव जयनाज्जिष्णुरुच्यते ।शाश्वतत्वादनन्तश्च गोविन्दो वेदनाद्गवाम् ॥ १३॥

viṣṇurvikramaṇādeva jayanājjiṣṇurucyate |śāśvatatvādanantaśca govindo vedanādgavām || 13||

अतत्त्वं कुरुते तत्त्वं तेन मोहयते प्रजाः ।एवंविधो धर्मनित्यो भगवान्मुनिभिः सह ।आगन्ता हि महाबाहुरानृशंस्यार्थमच्युतः ॥ १४॥

atattvaṃ kurute tattvaṃ tena mohayate prajāḥ |evaṃvidho dharmanityo bhagavānmunibhiḥ saha |āgantā hi mahābāhurānṛśaṃsyārthamacyutaḥ || 14||

इति महाभारते उद्योगपर्वणि ६८ अध्यायान्तर्गतंसञ्जयप्रोक्तं श्रीकृष्णमहिमावर्णनं सम्पूर्णम् ।महाभारत । उद्योगपर्व । अध्याय ६८/३१४॥महाभारत । उद्योगपर्व । अध्याय ६८/३-१४॥

iti mahābhārate udyogaparvaṇi 68 adhyāyāntargataṃsañjayaproktaṃ śrīkṛṣṇamahimāvarṇanaṃ sampūrṇam |mahābhārata | udyogaparva | adhyāya 68/314||mahābhārata | udyogaparva | adhyāya 68/3-14||